
Dwie Msze Święte w intencji Żołnierzy Wyklętych zostaną odprawione w Kościele Najświętszego Serca Pana Jezusa w Olsztynie, ul. Mickiewicza 10.


Więcej o żołnierzach i dowódcach kresowych oddziałów Antysowieckiego Powstania przeczytasz w kategorii:

Omawiana publikacja jest pierwszym monograficznym ujęciem dziejów Narodowych Sił Zbrojnych na tym terenie po II wojnie światowej (wcześniej M. Piotrowski m.in. opublikował przyczynek do działalności Stronnictwa Narodowego – będącego w dużej mierze zapleczem politycznym NSZ: patrz. Stronnictwo Narodowe na Lubelszczyźnie w latach 1944-1947, [w:] Ojczyzna i Wolność. Prace ofiarowane Profesorowi Janowi Ziółkowi w siedemdziesiątą rocznicę urodzin, red. A. Barańska, W. Matwiejczyk, E. Ziółek, Lublin 2000, s. 603-623). Dzieje tej formacji z okresu okupacji niemieckiej też nie są do końca zbadane. Z tym tematem pierwszej połowie lat 90-tych zmierzył się Marcin Zaborski (patrz: Okręg Lubelski Narodowych Sił Zbrojnych, [w:] Narodowe Siły Zbrojne, Materiały z sesji naukowej poświęconej historii Narodowych Sił Zbrojnych, red. P. Szucki, Warszawa 1994, s. 179-237), który jedynie zarysował zagadnienie ukazując główne aspekty tego tematu. Praca Mirosława Piotrowskiego jest podzielona na dwie zasadnicze części: opracowanie oraz słownik zawierający 870 biogramów żołnierzy NSZ aktywnych po 1944 r. na badanym terenie.
Opracowanie zasadnicze składa się z czterech rozdziałów. W pierwszym autor przedstawia genezę i zarys działalności NSZ w Okręgu Lubelskim podczas II wojny światowej. W drugim rozdziale ukazuje odbudowę struktur NSZ po wkroczeniu Armii Czerwonej na ziemie polskie a także obsadę Komendy Okręgu III (XVI) Lublin oraz komend powiatowych, jak również analizę liczebności oddziałów w poszczególnych rejonach Okręgu. Niezwykle ważny a zarazem najciekawszy jest rozdział trzeci, w którym autor przedstawia akcje bojowe narodowego podziemia zbrojnego. W tym miejscu na szczególną uwagę zasługuje opis dotychczas niewyjaśnionej egzekucji, dokonanej 6 czerwca 1945 r. przez oddział NSZ pod dowództwem Mieczysława Pazderskiego ps. "Szary" na ludności ukraińskiej kolaborującej z komunistami i na konfidentach UB/NKWD we wsi Wierzchowiny. Ostatni rozdział wykracza nieco poza cezurę zawartą w tytule pracy i opisuje inwigilacje oraz rozpracowanie przez Urząd Bezpieczeństwa środowiska NSZ aż do lat pięćdziesiątych, a niekiedy sześćdziesiątych XX w.
Lubelskie zbrojne formacje narodowe oznaczono jako Okręg III (XVI) NSZ, który swoim zasięgiem obejmował środkowo-południową cześć dawnego województwa lubelskiego. Według dotychczasowych ustaleń i relacji w okresie II wojny światowej na Lubelszczyźnie walczyło około 6 tysięcy żołnierzy NSZ. Bazując na nie do końca kompletnych danych sporządzonych przez komunistyczną bezpiekę ustalono nazwiska około 1300 żołnierzy tej formacji, którzy walczyli z sowieckim okupantem w latach 1944-1947. Z opisywanych działań dywersyjnych NSZ wynika, iż głównym ich celem była likwidacja posterunków UB i MO oraz nadgorliwych funkcjonariuszy bezpieki w terenie. W ten sposób zamierzano zmniejszyć ucisk ludności polskiej oraz ukazać siłę podziemia narodowego. Część prowadzonych akcji specjalnych narodowcy koordynowali z innymi formacjami zbrojnymi, działającymi na tym terenie, przed wszystkim z AK a następnie WiN.
Praca Mirosława Piotrowskiego, napisana jest w głównej mierze na aktach obecnie przechowywanych w zbiorach Instytutu Pamięci Narodowej, ukazuje znaczenie tej formacji i jej rolę wśród innych oddziałów niepodległościowego podziemia zbrojnego na Lubelszczyźnie oraz formy zwalczania eNeSZetowców przez uzurpatorską władzę komunistyczną. Autor we wstępie zaznacza: Poznanie skali zjawiska stanowi znakomity punkt odniesienia do szerszych badań nad działalnością NSZ… – miejmy nadzieję, że na kolejne publikacje poświęcone bohaterom wolnej Polski nie będziemy musieli długo czekać.
W najnowszym numerze magazynu Templum Novum ukazał się 39-stronicowy komiks o Narodowych Siłach Zbrojnych, autorstwa Krzysztofa Burdona, Sławomira Zajączkowskiego (scenariusz) i Artura Suchana (rysunki) zatytułowany "Jedną nogą w grobie".
Sławomir Zajączkowski o projekcie:
Historia, jaką opowiada komiks, jest w 100% fikcyjna. W odróżnieniu np. od "Łupaszki" 1939 i innych historycznych komiksów na rynku, zmyślone są wszystkie postacie i ich przygody. To kolejny głos w dyskusji o tym, jak można robić komiksy historyczne.
Fabularnie to historia grupki przyjaciół – oddziału NSZ kapitana Rury, który ma za zadanie ocalić Skarb Narodowy. Zadanie jest trudne, a droga daleka, bo wiedzie z Leśnej pod Białą Podlaską aż w Góry Świętokrzyskie. I czasem niekomfortowa, bo prowadzi m.in. przez warszawskie kanały. Nic w tym dziwnego, mamy wszak sierpień 1944 roku.
A w tle odbicia więźniów, słuchanie starych płyt, bieganie po dachach, wieczorki poetyckie, ciacho w cukierni, rozmowy o przyszłości, czyli "normalne" okupacyjne życie. Sporo humoru, trochę wzruszeń, trudnych wyborów… Graficznie czarno-biała ostra kreska w stylu modnych ostatnio graphic novels.
Jak dotąd tematyka NSZ w ogóle nie była tematem obecnym w popkulturze. Amię Krajową kojarzą wszyscy, a NSZ, drugą co do wielkości (po AK) organizację zbrojną w okupowanej Polsce niewielu. Dlaczego?
Historia, którą opowiadamy w niniejszym zeszycie, jest przede wszystkim fikcją literacką. Główni bohaterowie symbolizują grupy polskiej inteligencji o konkretnych przekonaniach politycznych. Niemniej jednak opisywane wydarzenia mają oparcie w historiach osób żyjących naprawdę. Każdy z naszych bohaterów łączy w sobie wątki co najmniej kilku autentycznych życiorysów. Z tego też powodu zdecydowaliśmy się nadać niektórym z nich nazwiska lub pseudonimy podobne do nazwisk niektórych z ich pierwowzorów.
Pierwowzory głównych bohaterów współtworzyły już przed wojną pewien narodowo-katolicki ośrodek polityczny, lub przynajmniej działały na rzecz tej samej cywilizacji łacińskiej. Emanacją tych cywilizacyjnych dążeń był ów polityczny ośrodek, który podczas niemiecko-sowieckiej okupacji zorganizował samodzielnie oddziały wojskowe.
Naturalnie chodzi o Obóz Narodowo-Radykalny (ONR) a właściwie o stojącą za nim tajną Organizację Polską. ONR domagał się przed wojną wprowadzenia „narodowego ustroju politycznego i gospodarczego”. Miał on się opierać na własności prywatnej głównie na powszechnie istniejących małych i średnich warsztatach pracy i gospodarstwach chłopskich. Prawodawstwo miało w nim zapewniać poszanowanie zasad katolickich w życiu politycznym i gospodarczym a także w wychowaniu młodzieży.
Prawa publiczne w postulowanym przez ONR państwie polskim mogliby posiadać tylko „dziedzice cywilizacji polskiej” (w tym Rusini i Białorusini), ale nie Żydzi. Władzę w tym państwie miała sprawować hierarchiczna Organizacja Polityczna Narodu, w której zajmowanie wyższego stanowiska wiązało się z przyjęciem przez jej członka większych obowiązków i większej odpowiedzialności. Ideologia ONR była wymierzona przeciwko międzynarodowym organizacjom komunistycznym, kapitalistycznym i masońskim.
Komiks jest oparty na scenariuszu filmowym napisanym na konkurs zorganizowany w 2006 roku przez Muzeum Powstania Warszawskiego i Polski Instytut Sztuki Filmowej.
Na forum magazynu Templum Novum można znaleźć dyskusję o tym komiksie.
Magazyn można kupić m.in. w sklepach sieci EMPIK i księgarni komiksowej INCAL.
Strona główna>