60 lat temu, 14 marca 1949 r.  w więzieniu na Zamku w Lublinie, strzałem w tył głowy został zamordowany przez komunistów ppor. cz.w. Henryk Wieliczko ps. "Lufa", dowódca 4 szwadronu 5 Brygady Wileńskiej Armii Krajowej.

Ppor. cz.w. Henryk Wieliczko "Lufa".

GLORIA VICTIS !!!

Henryk Wieliczko ps. „Lufa” urodził się 18 sierpnia 1922 roku w Wilnie, był synem Bolesława i Jadwigi z domu Grabowskiej. Od czerwca 1943 roku żołnierz AK w Obwodzie Postawskim, od września 1943 roku żołnierz oddziału kpt. Wincentego Mroczkowskiewgo „Zapory”, stanowiącego pozostałość rozbitego przez partyzantkę sowiecką oddziału por. Antoniego Burzyńskiego „Kmicica”, następnie w 1 i 2 plutonie dowodzonym przez Mieczysława Kitkiewicza „Kitka” w 1 kompanii szturmowej 5 Brygady Wileńskiej AK. Uczestnik bitwy z Niemcami 31 stycznia 1944 pod Worzianami oraz bitwy z partyzantką sowiecką 2 lutego 1944 roku pod Radziuszami.
Po rozwiązaniu 5 Brygady 23 lipca 1944 pod Porzeczem na Grodzieńszczyźnie znalazł się w grupie ppor. „Kitka” przedzierającej się do Puszczy Augustowskiej. Po rozbrojeniu przez sowietów został skierowany do 6 zapasowego baonu II Armii LWP w Dojlidach Górnych k. Białegostoku, skąd w październiku 1944 roku zdezerterował, dołączając do razem z por. Lechem Beynarem „Nowiną” i kpr. Zdzisławem Badochą „Żelaznym” do oddziału mjr. Zygmunta Szendzielarza „Łupaszki”, znajdującego się w obwodzie Bielsk Podlaski. Od kwietnia 1945 roku początkowo dowódca drużyny, a następnie dowódca 4 szwadronu w odtwarzanej na Białostocczyźnie 5 Brygadzie Wileńskiej. Po jej rozwiązaniu 7 września 1945 roku do grudnia 1945 był bez przydziału, następnie należał do patrolu dywersyjnego brygady odtwarzanej na Pomorzu Gdańskim. Od stycznia 1946 roku dowódca zespołu dywersyjnego Brygady, m.in. organizator i wykonawca akcji ekspropriacyjnej na wagon pocztowy pod Białogardem 11 stycznia 1946 roku w wyniku której skonfiskowano ponad 100 tys. zł. W marcu 1946 roku organizator przerzutu żołnierzy Brygady z Białostocczyzny na Pomorze. Dowódca pierwszego patrolu leśnego brygady w Borach Tucholskich. Od połowy kwietnia 1946 roku zastępca dowódcy oddziału kadrowego w odtwarzanej na Pomorzu Brygadzie, od początku maja 1946 r dowódca 4 kadrowego szwadronu Brygady.
Razem z kilkunastoma partyzantami od maja 1946 do marca 1947 operował na rozległym obszarze Borów Tucholskich, Warmii i Mazur oraz Białostocczyzny, rozbroił kilkanaście posterunków MO, stoczył wiele udanych potyczek z grupami operacyjnymi UB, KBW i MO, zlikwidował kilkunastu agentów i pracowników UB. Od 10 sierpnia 1946 roku ochraniał „Łupaszkę” w trakcie jego powrotu na Białostocczyznę. Po nieudanej próbie skontaktowania się z dwoma pozostałymi szwadronami, operującymi cały czas w Borach Tucholskich, w listopadzie 1946 roku dołączył do działającej na Podlasiu 6 Brygady Wileńskiej. Po demobilizacji 4 szwadronu pozostawał bez przydziału w 3 i 2 szwadronie. Urlopowany okresowo z powodu śmiertelnej choroby ojca w czerwcu 1948 roku. Aresztowany podczas drogi powrotnej do oddziału na stacji kolejowej Siedlce 23 czerwca 1948 r. w wyniku denuncjacji agenta UB Henryka Karpińskiego „Węgorza”. Został postrzelony w trakcie próby ucieczki. Skazany przez WSR w Lublinie w trybie doraźnym 24 lutego 1949 roku na karę śmierci, rozstrzelany 14 marca 1949 na zamku w Lublinie.

Ppor. Henryk Wieliczko "Lufa" (1922-1949)

Odznaczony 15 sierpnia 1945 Krzyżem Walecznych, w uzasadnieniu napisano: „W każdej akcji świeci przykładem odwagi i bohaterstwa żołnierzom”.

Więcej na temat ppor. cz.w. Henryka Wieliczko ps. "Lufa" czytaj:

• BRYGADY "ŁUPASZKI" i "MŁOTA">
• 59 rocznica śmierci ppor. "Lufy">
• Rajd Pieszy szlakiem żołnierzy 5. Wileńskiej Brygady Armii Krajowej majora Zygmunta Szendzielarza "Łupaszko">
• 58 rocznica śmierci mjr. "Łupaszki">
  

Strona główna>

W najbliższy czwartek, 12 marca 2009 r. w TVP HISTORIA, o godz. 20:00 zostanie wyemitowany kolejny odcinek programu z cyklu KONFLIKTY, BITWY, WOJNY – "Żołnierze Wyklęci", pt. "Na straconych posterunkach". Tym razem autorzy – Prezes Fundacji "Pamiętamy" Pan Grzegorz Wąsowski, dr Kazimierz Krajewski i dr Tomasz Łabuszewski – opowiedzą o losach polskiej partyzantki niepodległościowej na Kresach Północno – Wschodnich po lipcu 1944 roku, to jest po wkroczeniu na te tereny Armii Czerwonej. Program skupia się na strukturach, postaciach i wydarzeniach, które związane są z okresem po 1945 roku, czyli już po ewakuacji aktywów organizacyjnych AK z tych terenów. W szczególności będą to: Samoobrona Ziemi Grodzieńskiej, Samoobrona Ziemi Wołkowyskiej, Obwód Szczuczyn – Lida oraz Związek Obrońców Wolności z Brześcia.

W ramach programu zostanie też wyemitowany film z cyklu Z ARCHIWUM IPN – "W DRODZE DO OJCZYZNY", który pokazuje jeden z najbardziej dramatycznych rozdziałów historii Polskiego Podziemia Niepodległościowego. Na ziemiach zabranych przez Sowietów najpierw po 17 września 1939 walczyli przeciw jednemu, potem przeciw drugiemu okupantowi w styczniu 1944. Dokładnie 2 stycznia na dawne ziemie zabrane II Rzeczpospolitej ponownie weszli Sowieci. W międzyczasie toczyło polskie podziemie walkę z UPA i sowiecką partyzantkę. Kiedy w lipcu 1944 r. Armia Czerwona, nie bacząc na pomoc w walce z Niemcami, udzielaną w ramach Akcji "Burza" przez Armię Krajową, rozpoczęła systematyczną likwidację polskich patriotów, przed dowódcami AK na terenach Grodna, Nowogródka i Wołkowyska, stanął problem – co dalej? Ewakuować się za linię Curzona, czy trwać na swoich terenach czekając ostatecznych rozstrzygnięć konferencji pokojowych…?

POWTÓRKI PROGRAMU:

• Piątek, 13 marca 2009 r., godz. 12:30
• Poniedziałek, 16 marca 2009 r., godz. 15:30
• Sobota, 21 marca 2009 r., godz. 08:00

Strona główna>

Mjr Hieronim Dekutowski "Zapora" (ur. 1918) – cichociemny, komendant oddziałów leśnych Inspektoratu DSZ-WiN Lublin, a następnie dowódca zgrupowania partyzanckiego liczącego w szczytowym okresie ponad 300 ludzi;

Kpt. Stanisław Łukasik "Ryś" (ur. 1918) – dowódca oddziału w zgrupowaniu "Zapory";

Ppor. Roman Groński "Żbik" (ur. 1926) – dowódca oddziału żandarmerii zgrupowania;

Por. Jerzy Miatkowski "Zawada" (ur. 1923) – żołnierz zgrupowania, a następnie adiutant "Zapory";

Por. Tadeusz Pelak "Junak" (ur. 1922) – żołnierz "Zapory", członek siatki terenowej WiN;

Por. Edmund Tudruj "Mundek" (ur. 1923) – żołnierz oddziału "Rysia" w 1944 r. wywieziony do ZSRR, od 1946 r. ponownie w jego oddziale;

Por. Arkadiusz Wasilewski "Biały" (ur. 1925) – żołnierz zgrupowania, adiutant "Zapory".

GLORIA VICTIS !!!

Major "Zapora" w chwili śmierci, pomimo tego, że miał tylko 30 lat, wyglądał jak starzec z siwymi włosami, wybitymi zębami, połamanymi rękami, nosem i żebrami oraz zerwanymi paznokciami. Jego ostatnie słowa brzmiały: "Przyjdzie wyzwolenie! Jeszcze Polska nie zginęła!".
Do dziś nie są znane miejsca pochówku "Zapory" i jego ludzi… a w wolnej Polsce "Esbecy szturmują Trybunał":
"Janusz Zemke i Jan Widacki w imieniu Klubu Lewicy oraz koła SdPl-NL i DKP, złożyli do Trybunału Konstytucyjnego wniosek o zbadanie zgodności z konstytucją ustawy, która odbiera przywileje emerytalne funkcjonariuszom byłych służb PRL, w tym UB i SB oraz członkom WRON. Nic dziwnego, wszak…"
Całość tekstu autorstwa Macieja Eckardta czytaj tu: http://www.eckardt.pl>

Więcej na temat majora "Zapory" czytaj tutaj:

• Hieronim Dekutowski>
• "Zapora" w sieci agentów – część 1>
• "Zapora" w sieci agentów – część 2>
• Mjr Hieronim Dekutowski "Zapora" (1918 – 1949) – część 1>
• Mjr Hieronim Dekutowski "Zapora" (1918 – 1949) – część 2>
• Prezydent RP odznaczył "Zaporę" i jego podkomendnych>
• 59 rocznica śmierci mjr. "Zapory">

Strona główna>

W imieniu organizatorów zapraszam na spotkanie z Tomaszem Greniuchem, autorem książki "Król Podbeskidzia. Biografia kpt. Henryka Flame "Bartka", oraz na krótki wykład na temat pomorskich Narodowych Sił Zbrojnych, który wygłosi dr hab. Bogdan Chrzanowski.
Spotkanie odbędzie się w sobotę 7 marca br. o godz. 17:00 na Wydziale Historycznym Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk, ul. Wita Stwosza 55, sala 2.61.

Wywiad z autorem książki "Król Podbeskidzia" – część 1>
Wywiad z autorem książki "Król Podbeskidzia" – część 2>

Strona główna>