{"id":997,"date":"2006-03-16T12:52:30","date_gmt":"2006-03-16T11:52:30","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2006\/03\/16\/mjr-marian-bernaciak-8222orlik8221-1917-1946\/"},"modified":"2019-06-24T09:41:31","modified_gmt":"2019-06-24T07:41:31","slug":"mjr-marian-bernaciak-8222orlik8221-1917-1946","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=997","title":{"rendered":"Mjr Marian Bernaciak „Orlik” (1917 – 1946)"},"content":{"rendered":"


\nMarian Bernaciak urodzi\u0142 si\u0119 dnia 6 marca 1917 roku. W chwili \u015bmierci
\nmia\u0142 wi\u0119c 29 lat. W stopniu majora by\u0142 wtedy zwierzchnikiem wszystkich
\noddzia\u0142\u00f3w i grup zbrojnych WiN, trwaj\u0105cych jeszcze na terenie
\nInspektoratu Pu\u0142awy.
\n<\/span>
\n\"\"
\nMjr Marian Bernaciak „Orlik” <\/span><\/font><\/span><\/p>\n

Po uko\u0144czeniu szko\u0142y powszechnej w Rykach i gimnazjum im. Adama
\nCzartoryskiego w Pu\u0142awach odby\u0142 s\u0142u\u017cb\u0119 wojskow\u0105 w Szkole Podchor\u0105\u017cych
\nArtylerii w Zambrowie. Uko\u0144czy\u0142 j\u0105 w 1938 roku w stopniu podchor\u0105\u017cego,
\notrzymuj\u0105c przydzia\u0142 mobilizacyjny do 2 Pu\u0142ku Artylerii Ci\u0119\u017ckiej w
\nChe\u0142mie. Do chwili wybuchu wojny by\u0142 zatrudniony jako pracownik
\nkontraktowy w urz\u0119dzie pocztowym w Sobolewie.<\/p>\n

1 wrze\u015bnia 1939 roku stawi\u0142 si\u0119 w 2 PAC, otrzyma\u0142 nominacj\u0119 na
\npodporucznika i rozpocz\u0105\u0142 sw\u0105 d\u0142ug\u0105, trwaj\u0105c\u0105 bez ma\u0142a siedem lat
\nwojn\u0119. We wrze\u015bniu walczy\u0142 z Niemcami i naje\u017ad\u017ac\u0105 sowieckim. Po
\ndramatycznej obronie W\u0142odzimierza Wo\u0142y\u0144skiego przed Armi\u0105 Czerwon\u0105
\ndosta\u0142 si\u0119 do sowieckiej niewoli. Wieziony do obozu, po mini\u0119ciu
\nSzepiet\u00f3wki, ju\u017c na terytorium ZSRR, uciek\u0142 z transportu i w mundurze
\nwr\u00f3ci\u0142 do rodzinnego Zalesia. Nie mia\u0142 tylko dystynkcji i czapki.
\nTransport szed\u0142 do Kozielska. By\u0142o w nim wielu oficer\u00f3w 2 PAC, kt\u00f3rych
\np\u00f3\u017aniej zamordowano w Katyniu. W\u015br\u00f3d nich prze\u0142o\u017cony ppor. Bernaciaka,
\np\u0142k Lucjan Jasi\u0144ski, dow\u00f3dca artylerii grupy „W\u0142odzimierz”.<\/p>\n

Natychmiast po powrocie, Marian Bernaciak rozpocz\u0105\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 w
\nZwi\u0105zku Walki Zbrojnej, przyjmuj\u0105c pseudonim „Dymek”. Prowadzi\u0142 w
\nRykach niewielki sklep z ksi\u0105\u017ckami i materia\u0142ami pi\u015bmiennymi, kt\u00f3ry by\u0142
\nprzykrywk\u0105 jego pracy konspiracyjnej. Mianowany szefem Kedywu podobwodu
\n„A” (D\u0119blin – Ryki), nale\u017c\u0105cego do Obwodu AK, by\u0142 organizatorem i
\ndow\u00f3dc\u0105 wielu akcji dywersyjno – sabota\u017cowych. Jesieni\u0105 1943 roku
\nzdekonspirowa\u0142o go gestapo. Poszed\u0142 w\u00f3wczas do lasu na czele zawi\u0105zku
\noddzia\u0142u partyzanckiego, kt\u00f3ry wkr\u00f3tce rozr\u00f3s\u0142 si\u0119 do kompanii. By\u0142 to
\ns\u0142awny OP I\/15 pp. „Wilk\u00f3w” AK.<\/p>\n

Wtedy „Dymek” sta\u0142 si\u0119 „Orlikiem”. Wraz z oddzia\u0142em uczestniczy\u0142 w
\nwielu akcjach zbrojnych. Dowodzi\u0142 nim w czasie „Burzy”, gdy oddzia\u0142
\nliczy\u0142 ju\u017c oko\u0142o 300 ludzi. Po wkroczeniu Armii Czerwonej i nieudanej
\npr\u00f3bie marszu z pomoc\u0105 Warszawie, oddzia\u0142 zosta\u0142 rozwi\u0105zany. Zacz\u0119\u0142o
\nsi\u0119 wielkie polowanie UB i NKWD na jego \u017co\u0142nierzy, a przede wszystkim
\nna dow\u00f3dc\u0119. Zabijano ich na miejscu, zamykano w wi\u0119zieniach, wywo\u017cono
\ndo sowieckich \u0142agr\u00f3w.<\/p>\n

W marcu 1945 roku „Orlik” odtworzy\u0142 oddzia\u0142, by da\u0107 w nim
\nschronienie swym partyzantom i broni\u0107 ch\u0142op\u00f3w przed gwa\u0142tami i
\nrabunkami NKWD i UB. Dow\u00f3dztwo oddzia\u0142u powierzy\u0142 por. „\u015awitowi”
\n(Zygmunt K\u0119ska), sam zaj\u0105\u0142 si\u0119 organizowaniem zbrojnej samoobrony na
\nterenie Inspektoratu Pu\u0142awy. Pocz\u0105tkowo by\u0142 podporz\u0105dkowany Delegaturze
\nSi\u0142 Zbrojnych, p\u00f3\u017aniej wszed\u0142 w sk\u0142ad WiN. Wkr\u00f3tce jego zgrupowanie
\npartyzanckie zyska\u0142o szeroki rozg\u0142os wieloma brawurowo wykonanymi
\nakcjami zbrojnymi. Wi\u0119kszo\u015bci\u0105 z nich „Orlik” dowodzi\u0142 osobi\u015bcie.
\nOddzia\u0142 przeprowadzi\u0142 wiele akcji przeciwko komunistycznemu aparatowi
\nterroru:
\n24.IV.1945 rozbi\u0142 PUBP w Pu\u0142awach uwalniaj\u0105c 107 wi\u0119\u017ani\u00f3w;<\/p>\n

1.V.1945 pod Ann\u00f3wk\u0105 rozbi\u0142 grup\u0119 operac. UB. Zgin\u0119\u0142o 12
\nfunkcjonariuszy, 24 dosta\u0142o si\u0119 do niewoli, po czym zostali rozbrojeni,
\nrozmundurowali i puszczeni wolno.
\n24 maja 1945 w Lesie Stockim
\nzgrupowanie „Orlika” wspierane przez oddzia\u0142 Czes\u0142awa Szlendaka
\n„Maksa”, stoczy\u0142o jedn\u0105 z najwi\u0119kszych bitew Antysowieckiego Powstania.
\nOk. 170 partyzant\u00f3w zosta\u0142o zaatakowanych przez licz\u0105c\u0105 ok. 700 ludzi
\nekspedycj\u0119 NKWD i UB wyposa\u017conych w transportery opancerzone. Po
\nca\u0142odziennej walce \u017co\u0142nierze „Orlika” odnie\u015bli zwyci\u0119stwo. Zgin\u0119\u0142o 17
\n\u017co\u0142nierzy NKWD i 10 funkcjonariuszy UB i MO – w tym Naczelnik Wydzia\u0142u do
\nWalki z Bandytyzmem WUBP Lublin kpt. Henryk Dereszewicz [bliski kumpel Adama
\nHumera]. Po stronie WiN poleg\u0142o 8-12 partyzant\u00f3w.
\nWiosn\u0105 1946 „Orlik”
\npodzieli\u0142 zgrupowanie na dwa pododdzia\u0142y: „\u017buka” [Zygmunta
\nWilczy\u0144skiego] i „Spokojnego” [Wac\u0142awa Kuchnio]. Oddzia\u0142y te przetrwa\u0142y
\ndo amnestii w 1947 roku, cz\u0119\u015b\u0107 \u017co\u0142nierzy nie ujawni\u0142a si\u0119 i walczy\u0142a
\nnadal z komunistycznym terrorem.
\n\"\"
\nPartyzanci WiN mjr „Orlika” – pluton Boles\u0142awa Mikusa „\u017bbika”, Lato 1946<\/span>
<\/font>
\nMajor Marian Bernaciak „Orlik” zgin\u0105\u0142 24 czerwca 1946 roku. Wraz z \u017co\u0142nierzami ochrony osobistej wraca\u0142 z odprawy dow\u00f3dztwa Inspektoratu WiN Pu\u0142awy do swojego zgrupowania stacjonuj\u0105cego ko\u0142o wsi Hordzie\u017cka w powiecie \u0142ukowskim. 20 kilometr\u00f3w przed celem grupa zatrzyma\u0142a si\u0119 na skraju wsi Piotr\u00f3wek, aby podku\u0107 konia u kowala Jana Pyrki. O podejrzanych go\u015bciach so\u0142tys Jan Maraszek, za po\u015brednictwem syna kowala, powiadomi\u0142 posterunek MO w pobliskim Trojanowie i oddzia\u0142 \u017co\u0142nierzy z 1. DP w Wi\u0119ckowie, kt\u00f3rzy patrolowali teren przed zbli\u017caj\u0105cym si\u0119 referendum. Zorganizowano zasadzk\u0119. Jedna grupa wkroczy\u0142a do wsi, a druga zablokowa\u0142a przewidywan\u0105 drog\u0119 ucieczki do pobliskiego lasu.
\nPartyzanci podj\u0119li pr\u00f3b\u0119 przebicia si\u0119 z okr\u0105\u017cenia, ale tylko dw\u00f3m uda\u0142o si\u0119 wyrwa\u0107 z kot\u0142a. Dw\u00f3ch wpad\u0142o w r\u0119ce UB, natomiast „Orlik” wraz z n\/n „Ogarkiem”, polegli.
\nDo ko\u0144ca nie jest wiadome czy mjr Marian Bernaciak „Orlik” poleg\u0142 w walce, czy ranny, pope\u0142ni\u0142 samob\u00f3jstwo.
\nBoles\u0142aw Mikus \u201c\u017bbik\u201d, ostatni dow\u00f3dca jednego z pododdzia\u0142\u00f3w zgrupowania \u201cOrlika\u201d, tak opowiada o jego ostatnich chwilach: \u201cOrlik\u201d wycofywa\u0142 si\u0119 do lasu i zosta\u0142 ranny w kolano i w rami\u0119. Nie mia\u0142 drogi odwrotu. Podobno zd\u0105\u017cy\u0142 spali\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 dokument\u00f3w, kt\u00f3re mia\u0142 przy sobie. \u201cOrlik\u201d by\u0142 wspania\u0142ym cz\u0142owiekiem – zr\u00f3wnowa\u017conym, m\u0105drym, odwa\u017cnym i bez reszty oddanym Ojczy\u017anie”<\/span> – dodaje \u201c\u017bbik\u201d.<\/p>\n

Nieco inaczej przedstawia zdarzenia meldunek KP MO Garwolin z 28 czerwca 1946 r. (pisownia oryginalna):
\n„W dniu 24 bm. oko\u0142o godz. 13-tej so\u0142tys gromady Wi\u0119ck\u00f3w gm. Trojan\u00f3w przez ma\u0142ego ch\u0142opca powiadomi\u0142 plac\u00f3wk\u0119 MO przy obwodzie g\u0142osowania Nr 58 w Wi\u0119ckowie, \u017ce we wsi Piotr\u00f3wek gm. Trojan\u00f3w jest 4-ech nieznanych ludzi, z kt\u00f3rych jeden rozgl\u0105da si\u0119 dooko\u0142a i co\u015b obserwuje a dw\u00f3ch kuj\u0105 konie w miejscowej ku\u017ani. Patrol MO natychmiast wuruszy\u0142a na wywiad. W tym czasie jecha\u0142o wojsko do Wi\u0119ckowa celem obsadzenia obwodu nr 58 gdy\u017c milicja mia\u0142a przej\u015b\u0107 na inny obw\u00f3d. Wojsko to natkn\u0119\u0142o si\u0119 na wy\u017cej wspomnian\u0105 grup\u0119 nieznanych ludzi, kt\u00f3rzy przywitali \u017co\u0142nierzy strza\u0142ami. Podczas wymiany strza\u0142\u00f3w nadbieg\u0142a patrol milicji. W tym czasie „Orlik” ju\u017c ranny ucieka\u0142. Milicjanci Jakubiak Kazimierz kpr., Karczewski Jan szer., Go\u0142\u0119biowski Zbigniew szer. i st. szer. \u0141uczkowski Witold udali si\u0119 w pogo\u0144 za „Orlikiem”. Milicjant Jakubiak Kazimierz wyprzedzaj\u0105c innych wezwa\u0142 „Orlika” do odrzucenia broni i poddania si\u0119. Gdy ten nie us\u0142ucha\u0142 Jakubiak wycelowa\u0142 i odda\u0142 strza\u0142 kt\u00f3rym po\u0142o\u017cy\u0142 na miejscu bandyt\u0119 „Orlika”. Wszyscy milicjanci s\u0105 z pow. B\u0142onie przys\u0142ani na okres Referendum”.
\n<\/span>Zabicie \u201cOrlika\u201d istotnie musia\u0142o mie\u0107 dla komunist\u00f3w wielkie znaczenie i by\u0107 ogromnym sukcesem, je\u017celi sze\u015bciu funkcjonariuszy i \u017co\u0142nierzy bior\u0105cych udzia\u0142 w akcji otrzyma\u0142o Krzy\u017ce Grunwaldu III klasy, pi\u0119ciu – Krzy\u017ce Virtuti Militari V klasy, siedmiu pozosta\u0142ych – Krzy\u017ce Walecznych.<\/p>\n

Cia\u0142o „Orlika” ubecy zabrali do Wojew\u00f3dzkiego Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa na Pradze w Warszawie. Tam przez kilka dni upewniali si\u0119, czy to on, sprowadzaj\u0105c do jego zw\u0142ok wi\u0119zionych rodzic\u00f3w i podkomendnych. Jedn\u0105 z nich by\u0142a Halina Rybakowska „Iskierka”, kt\u00f3ra tak zapami\u0119ta\u0142a ostatnie spotkanie ze swoim dow\u00f3dc\u0105:
\n„W wielkiej \u015bwietlicy u\u0142o\u017cono go na deskach podwy\u017cszonych w g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci cia\u0142a. Twarz by\u0142a czysta i spokojna, wygl\u0105da\u0142 jakby spa\u0142, r\u0119ce mia\u0142 u\u0142o\u017cone wzd\u0142u\u017c cia\u0142a, lewa by\u0142a pokrwawiona i poszarpana pociskiem dum-dum, prawa zupe\u0142nie czysta. Mia\u0142 na sobie zielonkaw\u0105 kurtk\u0119 o kroju wojskowym i bryczesy. Zaszokowa\u0142y mnie jego bose stopy, z palcami nadgryzionymi przez szczury. Sala by\u0142a wype\u0142niona przez wysokiej rangi umundurowanych, obwieszonych orderami – mundury polskie i ruskie. \u017bo\u0142nierzy „Orlika” zwo\u017cono z r\u00f3\u017cnych wi\u0119zie\u0144 i areszt\u00f3w, doprowadzono te\u017c jego rodzic\u00f3w w celu zidentyfikowania go. Modlitw\u0105 i \u0142zami po\u017cegna\u0142am swojego dow\u00f3dc\u0119.” <\/span>[Miros\u0142aw Sulej – „Marian Bernaciak „Orlik”, Warszawa-Zielonka-Ryki 2005 (str. 62)]<\/font>
<\/span>
\n<\/span>Niestety \u015bmier\u0107 „Orlika” by\u0142a jednocze\u015bnie silnym ciosem dla jego podkomendnych i wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w. Komendant Zwi\u0105zku Zbrojnej Konspiracji mjr Franciszek Jaskulski „Zago\u0144czyk” wyda\u0142 w zwi\u0105zku z tym wydarzeniem rozkaz (26.06.1946 r.), w kt\u00f3rym m.in. czytamy:
\n„W zwi\u0105zku ze \u015bmierci\u0105 \u015bp. Komendanta Orlika zarz\u0105dzam na terenie ca\u0142ego ZZK i we wszystkich oddzia\u0142ach 4-tygodniow\u0105 \u017ca\u0142ob\u0119. Zakazuj\u0119 wzi\u0119cia udzia\u0142u poszczeg\u00f3lnym cz\u0142onkom w jakichkolwiek zabawach”.
\n\"\"
\nPo\u015bmiertna fotografia mjr. Mariana Bernaciaka „Orlika”, wykonana przez ubek\u00f3w
\ndnia 24 czerwca 1946 r.<\/font><\/span><\/span><\/p>\n

W pami\u0119ci swych
\n\u017co\u0142nierzy i wszystkich, kt\u00f3rzy go znali, „Orlik” pozosta\u0142 wzorem
\noficera i dow\u00f3dcy. Zr\u00f3wnowa\u017cony, rozs\u0105dny i opanowany, nie szafowa\u0142
\nludzkim \u017cyciem, cieszy\u0142 si\u0119 ogromnym autorytetem i szacunkiem. Wymaga\u0142
\nwiele, nie tylko od swych podkomendnych, ale i od siebie. Nigdy nie
\nwypi\u0142 wi\u0119cej ni\u017c kieliszek alkoholu. Ostro t\u0119pi\u0142 pija\u0144stwo, szerz\u0105ce
\nsi\u0119 w\u015br\u00f3d niekt\u00f3rych partyzant\u00f3w. Nigdy nie dzia\u0142a\u0142 pochopnie. Ka\u017cd\u0105
\ndecyzj\u0119, zw\u0142aszcza tak\u0105 kt\u00f3ra mog\u0142a poci\u0105gn\u0105\u0107 utrat\u0119 czyjego\u015b \u017cycia,
\nrozwa\u017ca\u0142 starannie i wszechstronnie. Gdy j\u0105 podj\u0105\u0142, twardo d\u0105\u017cy\u0142 do jej
\nrealizacji. Rodziny nie za\u0142o\u017cy\u0142, bo uwa\u017ca\u0142, \u017ce nie czas ku temu.<\/p>\n

Dzi\u015b w Rykach, z kt\u00f3rymi przez ca\u0142e \u017cycie tak blisko by\u0142 zwi\u0105zany,
\nupami\u0119tnia go napis na znajduj\u0105cym si\u0119 na tamtejszym cmentarzu grobowcu
\nrodziny Bernaciak\u00f3w. Le\u017c\u0105 w nim rodzice i najstarszy brat. „Orlika” tam
\nnie ma, cho\u0107 widnieje tam jego nazwisko, pseudonim, funkcja i data
\n\u015bmierci. „Gdy postawi\u0142em ten pomnik<\/span> – m\u00f3wi Lucjan Bernaciak – i kaza\u0142em
\nnapisa\u0107, \u017ce Marian by\u0142 dow\u00f3dc\u0105 oddzia\u0142u AK, wezwano mnie do UB w
\nGarwolinie i powiedziano, \u017cebym to skasowa\u0142, bo on tam nie le\u017cy, a
\nponadto nie wolno stawia\u0107 pomnik\u00f3w bandycie. Odpowiedzia\u0142em, \u017ce dla was
\nto bandyta, ale dla mnie brat. Dali spok\u00f3j i tak zosta\u0142o. Dali spok\u00f3j,
\nbo za bram\u0105 cmentarn\u0105 ko\u0144czy\u0142a si\u0119 wszechw\u0142adza”.
\n<\/span><\/p>\n

A je\u015bliby nawet wtargn\u0119li na cmentarz i zacz\u0119li rozbija\u0107 nagrobki,
\nniew\u0105tpliwie wywo\u0142aliby bardzo k\u0142opotliw\u0105 dla siebie reakcj\u0119
\nspo\u0142ecze\u0144stwa, tego za\u015b pragn\u0119li unikn\u0105\u0107. Machn\u0119li wi\u0119c r\u0119k\u0105. Do ko\u0144ca
\nich panowania „Orlik” pozosta\u0142 dla nich bandyt\u0105. Za takiego uwa\u017caj\u0105 go
\ni dzi\u015b spo\u015br\u00f3d nich, kt\u00f3rzy jeszcze \u017cyj\u0105. Takim te\u017c by\u0142- i nadal jest –
\ndla ich nast\u0119pc\u00f3w w SB i MO.<\/p>\n

26 czerwca 2005 roku w Zalesiu ko\u0142o Ryk, przed domem, w kt\u00f3rym
\nurodzi\u0142 si\u0119 \u201eOrlik\u201d mia\u0142a miejsce uroczysto\u015b\u0107 ods\u0142oni\u0119cia i po\u015bwiecenia
\npomnika majora Bernaciaka. Rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 ona msz\u0105 \u015bwi\u0119t\u0105 w ko\u015bciele
\nparafialnym w Rykach celebrowan\u0105 przez ks. biskupa Zbigniewa
\nKiernikowskiego. W\u0142a\u015bciwa uroczysto\u015b\u0107 odby\u0142a si\u0119 w Zalesiu. Wzi\u0119\u0142y w
\nniej udzia\u0142 parlamentarzystki \u2013 pos\u0142anka El\u017cbieta Kruk i senator Teresa
\nLiszcz. Obecni byli samorz\u0105dowcy z terenu powiatu ryckiego; D\u0119blin
\nreprezentowa\u0142 burmistrz Dariusz Cenkiel. Towarzyszy\u0142y mu harcerki z 3
\nD\u0119bli\u0144skiej Dru\u017cyny Harcerskiej ZHR \u201eP\u0142omie\u0144\u201d i harcerze z 1
\nD\u0119bli\u0144skiego Samodzielnego Zast\u0119pu Harcerzy \u201eParasol\u201d ZHR. Nie mog\u0142o
\nzabrakn\u0105\u0107 przy tej wyj\u0105tkowej okazji dzia\u0142aczy kombatanccy, rodze\u0144stwo
\nmajora Mariana Bernaciaka. Przy udziale asysty wojskowej, poczt\u00f3w
\nsztandarowych organizacji kombatanckich, harcerzy i szk\u00f3\u0142 towarzysze
\nbroni \u201eOrlika\u201d \u2013 jego brat Lucjan Bernaciak \u201eJanusz\u201d, Tadeusz Mikus
\n\u201e\u017bbik\u201d i Henryk Go\u015bniak \u201eCezary\u201d- r\u00f3wnie\u017c honorowy cz\u0142onek Spo\u0142ecznego
\nKomitetu Budowy Pomnika – dokonali ods\u0142oni\u0119cia pami\u0105tkowego kamienia z
\ninskrypcj\u0105 i symbolami krzy\u017ca i Polski Walcz\u0105cej. Pomnik po\u015bwi\u0119ci\u0142
\nordynariusz siedlecki \u2013 biskup Kiernikowski.<\/p>\n

Strona g\u0142\u00f3wna – wprowadzenie ><\/span><\/font><\/a><\/p>\n

<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[8],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/997"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=997"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/997\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1351,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/997\/revisions\/1351"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=997"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=997"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=997"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}