{"id":977,"date":"2006-04-07T15:12:37","date_gmt":"2006-04-07T13:12:37","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2006\/04\/07\/szlakiem-mlota-i-lupaszki-czesc-1\/"},"modified":"2006-04-07T15:12:37","modified_gmt":"2006-04-07T13:12:37","slug":"szlakiem-mlota-i-lupaszki-czesc-1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=977","title":{"rendered":"Szlakiem "M\u0142ota" i "\u0141upaszki" – cz\u0119\u015b\u0107 1"},"content":{"rendered":"

Szlakiem "M\u0142ota" i "\u0141upaszki"<\/span><\/font><\/p>\n

CZ\u0118\u015a\u0106 I<\/span>
Starsi mieszka\u0144cy powiatu soko\u0142owskiego pami\u0119taj\u0105 ostatni\u0105 wojn\u0119 i pierwsze powojenne lata. Du\u017co s\u0142yszeli o znanym partyzancie W\u0142adys\u0142awie \u0141ukasiuku pseudonim "M\u0142ot". Walczy\u0142 on w latach 1945-1949 z komunistycznymi w\u0142adzami, funkcjonariuszami Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa, Milicji i tymi wszystkimi, kt\u00f3rzy chcieli go schwyta\u0107 lub zabi\u0107. A \u017ce by\u0142 nieuchwytny i tropi\u0142 zawzi\u0119cie ubek\u00f3w, za jego g\u0142ow\u0119 zosta\u0142a wyznaczona nagroda w wysoko\u015bci 100 tys. z\u0142. Z ko\u0144cem lata 1946 roku na dawnym rynku w Soko\u0142owie, czyli przy obecnym placu ks. Brz\u00f3ski rozlepiono du\u017ce plakaty z podobizn\u0105 "M\u0142ota" oraz napisem: "W\u0142adys\u0142aw \u0141ukasiuk ps. "M\u0142ot" – gro\u017any bandyta. Kto dostarczy go \u017cywego, zabitego lub wska\u017ce miejsce, gdzie przebywa, otrzyma w nagrod\u0119 100 tys. z\u0142otych."<\/span>

Postanowi\u0142em przypomnie\u0107 w odcinkach cz\u0105stk\u0119 historii lat powojennych, kt\u00f3r\u0105 opisuje Marian Pietrzak pt. Szlakiem "M\u0142ota" i "\u0141upaszki".<\/span>

<\/span>– Wiosna 1945 r. zacz\u0119\u0142a si\u0119 do\u015b\u0107 wcze\u015bnie. Ju\u017c z ko\u0144cem marca wsiedli\u015bmy z ojcem na rowery, udaj\u0105c si\u0119 do starej rzeki p\u0142yn\u0105cej przez Bielany, Ruciany, Krynic\u0119, gdzie \u0142owili\u015bmy szczupaki. Po drodze mijali\u015bmy ci\u0105gn\u0105ce na zach\u00f3d kolumny rosyjskiego wojska, poniewa\u017c wojna si\u0119 jeszcze nie sko\u0144czy\u0142a. Nad Odr\u0105 i Nys\u0105 toczy\u0142y si\u0119 ci\u0119\u017ckie walki. Z polowych lotnisk pod Kurowicami i Ceranowem startowa\u0142y i l\u0105dowa\u0142y ci\u0119\u017ckie bombowce, samoloty my\u015bliwskie i zwyk\u0142e dwup\u0142atowce. Na terenie powiatu w kilkunastu miejscowo\u015bciach biwakowali rosyjscy i polscy \u017co\u0142nierze, a w lasach partyzanci. Dlaczego tu pozostali? Dlaczego nie z\u0142o\u017cyli broni?<\/p>\n

Wej\u015bcie Rosjan i koniec niemieckiej okupacji nie da\u0142y Polsce i jej obywatelom ca\u0142kowitego spokoju i wolno\u015bci. Ju\u017c w kilka tygodni po tak zwanym wyzwoleniu na terenie miasta i powiatu nast\u0105pi\u0142y masowe aresztowania \u017co\u0142nierzy Armii Krajowej i ich sympatyk\u00f3w. Czyni\u0142y to nowe w\u0142adze polskie przy pomocy sowieckiego NKWD, chc\u0105c si\u0119 pozby\u0107 politycznych przeciwnik\u00f3w. Cz\u0119\u015b\u0107 tych ludzi wymordowano wkr\u00f3tce po aresztowaniu, pozosta\u0142ych czeka\u0142a wyw\u00f3zka na Sybir. W tej sytuacji ci, kt\u00f3rzy unikn\u0119li aresztowania, wydobyli ukryt\u0105 bro\u0144 i rozpocz\u0119li walk\u0119 z now\u0105 w\u0142adz\u0105.<\/p>\n

Na terenie powiatu soko\u0142owskiego powsta\u0142o kilka oddzia\u0142\u00f3w partyzanckich. Jednym z wi\u0119kszych, we wschodniej cz\u0119\u015bci powiatu, w gminach Korczew, Skrzeszew, Jab\u0142onna by\u0142 oddzia\u0142 W\u0142adys\u0142awa \u0141ukasiuka, pseudonim "M\u0142ot". Pochodzi\u0142 on ze wsi Tokary nale\u017c\u0105cej do gminy Korczew, urodzi\u0142 si\u0119 16 lutego 1906 r. Po odbyciu s\u0142u\u017cby wojskowej w Wo\u0142kowysku, pozosta\u0142 w armii jako zawodowy podoficer w stopniu plutonowego. Podczas \u0107wicze\u0144 mia\u0142 wypadek. Ko\u0144, na kt\u00f3rym siedzia\u0142, przewr\u00f3ci\u0142 si\u0119 \u0142ami\u0105c mu nog\u0119 w kolanie. Po wyj\u015bciu ze szpitala nie m\u00f3g\u0142 normalnie chodzi\u0107, noga sta\u0142a si\u0119 sztywna. Zwolniony z wojska, wr\u00f3ci\u0142 w swoje strony i za\u0142o\u017cy\u0142 sklep. Podczas okupacji zwi\u0105za\u0142 si\u0119 z ruchem oporu, a nast\u0119pnie z Armi\u0105 Krajow\u0105. Pod koniec okupacji dowodzi\u0142 plutonem AK, nadaj\u0105c sobie pseudonim "M\u0142ot".<\/p>\n

Kiedy w 1944 r. weszli do Polski Sowieci, nie ujawni\u0142 si\u0119 ze swoim oddzia\u0142em, gdy\u017c wiedzia\u0142, \u017ce w najlepszym przypadku czeka go Sybir lub kula z r\u0105k UB. 26 pa\u017adziernika 1944 r. unikn\u0105\u0142 aresztowania. W okolicznych wsiach funkcjonariusze UB wsp\u00f3lnie z sowietami pocz\u0119li robi\u0107 ob\u0142awy na by\u0142ych \u017co\u0142nierzy AK. W tym czasie "M\u0142ot" zacz\u0105\u0142 na nowo tworzy\u0107 sw\u00f3j oddzia\u0142. Zaraz te\u017c do\u0142\u0105czy\u0142o do niego wielu innych m\u0142odych m\u0119\u017cczyzn, kt\u00f3rzy unikn\u0119li aresztowania. Tak powsta\u0142 znany p\u00f3\u017aniej w okolicy oddzia\u0142 "M\u0142ota".<\/p>\n

Zim\u0119, z 1944\/45 r. partyzanci przetrzymali w ma\u0142ych grupkach, gdy\u017c tak \u0142atwiej mo\u017cna by\u0142o znale\u017a\u0107 kwater\u0119 i \u017cywno\u015b\u0107. Wiosn\u0105, 1945 r. "nowa w\u0142adza" postanowi\u0142a szybko rozprawi\u0107 si\u0119 z tzw. "wrogami ludu", szczeg\u00f3lnie z rosn\u0105cymi w si\u0142\u0119 oddzia\u0142ami partyzanckimi. W tym celu z tzw. Armii Berlinga wydzielono specjalne oddzia\u0142y wojska do walki z partyzantami. Mia\u0142y one wsp\u00f3lnie z UB, Milicj\u0105 i sowieckimi oddzia\u0142ami NKWD likwidowa\u0107 ruch oporu oraz pacyfikowa\u0107 sympatyzuj\u0105ce z nim wioski.<\/p>\n

18 marca 1945 r. "M\u0142ot" kwaterowa\u0142 ze swoim oddzia\u0142em w okolicy M\u0119\u017cenina, gdy otrzyma\u0142 wiadomo\u015b\u0107, \u017ce ubecy wsp\u00f3lnie z sowieckim oddzia\u0142em NKWD licz\u0105cym kilkudziesi\u0119ciu ludzi, dokonuj\u0105 aresztowa\u0144 w s\u0105siednich wioskach i \u017ce w nied\u0142ugim czasie b\u0119d\u0105 w M\u0119\u017ceninie. Partyzanci w sile trzydziestu, urz\u0105dzili przed wsi\u0105 na drodze zasadzk\u0119. Kiedy sowieci z ubekami zbli\u017cyli si\u0119 na odpowiedni\u0105 odleg\u0142o\u015b\u0107, powita\u0142y ich serie z karabin\u00f3w maszynowych i automat\u00f3w. Zaskoczenie ich by\u0142o wielkie. Id\u0105cy w pierwszej grupie sowieci i ubecy zostali prawie wszyscy wybici lub ranni. Pozostali szybko si\u0119 wycofali, boj\u0105c si\u0119 okr\u0105\u017cenia. W zasadzce zgin\u0119\u0142o 12 Rosjan i dw\u00f3ch ubek\u00f3w. By\u0142o te\u017c kilku rannych, kt\u00f3rych wycofuj\u0105cy si\u0119 zabrali ze sob\u0105. Po stronie partyzant\u00f3w nikt nie zgin\u0105\u0142. Zosta\u0142o rannych dw\u00f3ch \u017co\u0142nierzy, kt\u00f3rych wkr\u00f3tce umieszczono w bezpiecznym miejscu na innym terenie. W kilkana\u015bcie dni p\u00f3\u017aniej "M\u0142ot" nawi\u0105za\u0142 kontakt z dow\u00f3dc\u0105 innego oddzia\u0142u partyzanckiego operuj\u0105cego po przeciwnej stronie Bugu, w okolicy Drohiczyna – Teodorem \u015amia\u0142owskim, pseudonim "Szumny". By\u0142 on synem profesora drohiczy\u0144skiego gimnazjum, rodzic\u00f3w o patriotycznej postawie. On sam, wychowany raczej w duchu romantyzmu a nie realizmu, marzy\u0142 o suwerennej Polsce w dawnych granicach na wschodzie.
c.d.n.<\/span><\/p>\n

\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[9],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/977"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=977"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/977\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=977"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=977"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=977"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}