{"id":968,"date":"2006-04-13T09:13:01","date_gmt":"2006-04-13T07:13:01","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2006\/04\/13\/szlakiem-mlota-i-lupaszki-czesc-9\/"},"modified":"2006-04-13T09:13:01","modified_gmt":"2006-04-13T07:13:01","slug":"szlakiem-mlota-i-lupaszki-czesc-9","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=968","title":{"rendered":"Szlakiem "M\u0142ota" i "\u0141upaszki" – cz\u0119\u015b\u0107 9"},"content":{"rendered":"

CZ\u0118\u015a\u0106 IX<\/span><\/p>\n

Na pocz\u0105tku grudnia 1946 r. w ca\u0142ym kraju rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 kampania wyborcza. Za kilkana\u015bcie dni w nadchodz\u0105cych wyborach mia\u0142y si\u0119 zmierzy\u0107 lewica z prawic\u0105. T\u0105 drug\u0105 by\u0142 ca\u0142y prorz\u0105dowy ob\u00f3z, z PPR na czele (Prawic\u0105 nazywano w\u00f3wczas ob\u00f3z prorz\u0105dowy maj\u0105cy w\u0142adze). Z lewic\u0105 ob\u00f3z Stronnictwa Ludowego Miko\u0142ajczyka z ugrupowaniami prolondy\u0144skimi i ca\u0142ym walcz\u0105cym podziemiem. Nasili\u0142y si\u0119 akcje zbrojne podziemia i represje w\u0142adz wobec podejrzanych o sprzyjanie obozowi Miko\u0142ajczyka. Podobnie by\u0142o w powiecie soko\u0142owskim. Poniewa\u017c ob\u00f3z rz\u0105dowy by\u0142 tu bardzo s\u0142aby, tote\u017c miejscowi aktywi\u015bci partyjni postanowili przenie\u015b\u0107 na teren powiatu specjalnych "robotniczych" agitator\u00f3w, a\u017c z Chodowa, po\u0142o\u017conego kilkana\u015bcie kilometr\u00f3w za Warszaw\u0105. Jako "robotnicy", mieli w miejscowym spo\u0142ecze\u0144stwie wyrobi\u0107 przekonanie, i\u017c tylko w\u0142adza ludowa z PPR na czele potrafi zbudowa\u0107 w kraju wspania\u0142\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107. W tym celu o\u015bmiu "robotnik\u00f3w" z legitymacjami Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa przez kilkana\u015bcie dni w asy\u015bcie ubek\u00f3w i milicjant\u00f3w, obje\u017cd\u017ca\u0142o powiat, wyg\u0142aszaj\u0105c swe przem\u00f3wienia. G\u0142\u00f3wne ich has\u0142o brzmia\u0142o: "Chcesz dobrobytu miast i wsi – g\u0142osuj na list\u0119 nr trzy" (lista Miko\u0142ajczyka – nr cztery). Dwunastego grudnia zako\u0144czono agitacj\u0119 i "robotnicy" mieli zosta\u0107 odwiezieni do Warszawy samochodem ci\u0119\u017carowym, przystosowanym do przewozu ludzi. W\u00f3z mieli prowadzi\u0107 i ochrania\u0107 dwaj \u017co\u0142nierze KBW. Soko\u0142\u00f3w opu\u015bcili wieczorem, a w\u0142a\u015bciwie ju\u017c w nocy. "Robotnikom" w podr\u00f3\u017cy towarzyszy\u0142 pierwszy sekretarz PPR, Mazurkiewicz i kobieta, dzia\u0142aczka PPR – Wanda Podniesi\u0144ska. Zaledwie min\u0119li Brzoz\u00f3w, oddalony sze\u015b\u0107 kilometr\u00f3w od miasta, gdy kilometr za wsi\u0105, w niewielkim lesie pod Grochowem samoch\u00f3d zosta\u0142 zatrzymany przez kilkunastoosobow\u0105 grup\u0119 ludzi ubranych w wojskowe mundury. \u017bo\u0142nierze ci szybko rozbroili kierowc\u0119, jego wojskowego koleg\u0119 i sekretarza PPR, Mazurkiewicza. Zatrzymanym "robotnikom", sekretarzowi, kobiecie i dw\u00f3m \u017co\u0142nierzom KBW kazano po\u0142o\u017cy\u0107 si\u0119 na pod\u0142odze skrzyni samochodu. Oni za\u015b usiedli z boku na \u0142awkach, pilnie strzeg\u0105c zatrzymanych. Za kierownic\u0105 usiad\u0142 inny \u017co\u0142nierz w wojskowym mundurze. Samoch\u00f3d zamiast jecha\u0107 na zach\u00f3d, skr\u0119ci\u0142 na wsch\u00f3d. Liczba os\u00f3b w wozie i okrywaj\u0105ca go plandeka sprawi\u0142y, \u017ce we wn\u0119trzu by\u0142o bardzo ciemno. Kiedy samoch\u00f3d zjecha\u0142 z szosy na boczne drogi, ko\u0142ysa\u0142 si\u0119 na wybojach, le\u017c\u0105cy na pod\u0142odze "robotnicy" zacz\u0119li si\u0119 porusza\u0107. Korzystaj\u0105c z tego, Mazurkiewicz wsun\u0105\u0142 si\u0119 pod plandek\u0119 przy kraw\u0119dzi skrzyni wozu i zsun\u0105\u0142 na ziemi\u0119. Podobnie mia\u0142a opu\u015bci\u0107 w\u00f3z kobieta. Po blisko dwugodzinnej je\u017adzie szos\u0105 i go\u015bci\u0144cami, dojechali do miejscowo\u015bci Kamie\u0144czyk nad Bugiem, w gminie Sterdy\u0144. Tu wyprowadzono z wozu o\u015bmiu "robotnik\u00f3w" i dw\u00f3ch \u017co\u0142nierzy KBW. Zaprowadzono nad brzeg rzeki i zastrzelono, a cia\u0142a wrzucono do wody. Poniewa\u017c rzeka przy brzegu by\u0142a pokryta cienkim lodem, wi\u0119c zw\u0142oki nie uton\u0119\u0142y, lecz przymarz\u0142y do lodu. Nast\u0119pnego dnia ludzie ze wsi, kt\u00f3rzy s\u0142yszeli strza\u0142y, udali si\u0119 nad Bug. Tu ujrzeli ludzkie cia\u0142a przymarzni\u0119te do lodu. Niezw\u0142ocznie dali o tym zna\u0107 miejscowym w\u0142adzom. Przyjecha\u0142a milicja i ubecy. Po\u017cyczono we wsi kilka siekier i zacz\u0119to wyr\u0105bywa\u0107 zw\u0142oki. Czyniono to niezbyt ostro\u017cnie, kilka cia\u0142 uszkodzono siekierami. Zrobiono na miejscu zdj\u0119cia pomordowanych. Potem przewieziono "robotnik\u00f3w" do Soko\u0142owa i u\u0142o\u017cono na podw\u00f3rzu Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa, przy ul. Kili\u0144skiego. Niezw\u0142ocznie sprowadzono z Warszawy redaktor\u00f3w kilku gazet, w tym "\u017bycia Warszawy", by opisali zbrodnie, jakich dopu\u015bci\u0142a si\u0119 reakcyjna banda wobec bezbronnych "robotnik\u00f3w". Zrobiono zdj\u0119cie rz\u0119dem le\u017c\u0105cych cia\u0142, a obok nich siekiery, kt\u00f3rymi rzekomo mieli zosta\u0107 zar\u0105bani. Win\u0105 za to obci\u0105\u017cono "Bartosza", dow\u00f3dc\u0119 jednego z pluton\u00f3w oddzia\u0142u "M\u0142ota". ("Bartosz" w stopniu porucznika zgin\u0105\u0142 w po\u0142owie 1948 r. w okolicach Bia\u0142ej Podlaskiej.)<\/p>\n

W\u0142adze powiatowe i te w Warszawie skierowa\u0142y do obozu rz\u0105dowego specjaln\u0105 odezw\u0119 pot\u0119piaj\u0105c\u0105 mord "robotnik\u00f3w". Na terenie miasta i powiatu og\u0142oszono \u017ca\u0142ob\u0119 trwaj\u0105c\u0105 do 13 stycznia 1947 r. Ze szk\u00f3\u0142 w mie\u015bcie zapraszano uczni\u00f3w do Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa, by ogl\u0105dali pomordowanych. Nied\u0142ugo g\u0142\u00f3wn\u0105 ulic\u0119 miasta – D\u0142ug\u0105, przemianowano na Bohater\u00f3w Chodakowa. A po kilku latach w\u0142adze postawi\u0142y Bohaterom Chodakowa pomnik u zbiegu tej ulicy z ulic\u0105 Wolno\u015bci. Tak w przybli\u017ceniu brzmia\u0142a rz\u0105dowa wersja mordu "robotnik\u00f3w" przez band\u0119 "Bartosza". W 20-25 lat p\u00f3\u017aniej, w kr\u0119gach ludzi b\u0119d\u0105cych u w\u0142adzy, dzia\u0142aczy PZPR w Soko\u0142owie, zacz\u0119\u0142a w tajemnicy kr\u0105\u017cy\u0107 inna wersja mordu "robotnik\u00f3w" z Chodakowa. M\u00f3wiono, ze tej zbrodni dokonali soko\u0142owscy ubecy, aby ludno\u015b\u0107 oburzy\u0142a si\u0119 na Miko\u0142ajczyka i w nadchodz\u0105cych wyborach g\u0142osowa\u0142a na list\u0119 nr 3. Sk\u0105d ta druga wersja?<\/p>\n

Po 1956 r. rozwi\u0105zano Urz\u0105d Bezpiecze\u0144stwa. Wielu funkcjonariuszy tego urz\u0119du zosta\u0142o zwolnionych. Dostali jednak r\u00f3\u017cne partyjne i kierownicze stanowiska w zak\u0142adach pracy. Podczas towarzyskich spotka\u0144 przy kieliszku, rozwi\u0105za\u0142y si\u0119 j\u0119zyki dawnych ubek\u00f3w i pocz\u0119li oni ujawnia\u0107 mechanizmy dzia\u0142alno\u015bci UB w latach 1944 ? 1956, w tym prawd\u0119 o "robotnikach" z Chodakowa. Oko\u0142o 1970-1972 r. kilka razy mia\u0142em okazj\u0119 wozi\u0107 swoj\u0105 taxi kierownika Narz\u0119dziowni (tak si\u0119 w\u00f3wczas nazywa\u0142 zak\u0142ad metalowy w Soko\u0142owie przy ul. Wichury i "Reymonta") Filipiaka. Pracuj\u0105c na tym stanowisku, cz\u0119sto korzysta\u0142 z taks\u00f3wek. Mieszka\u0142 w Walerowie, oddalonym cztery kilometry od Soko\u0142owa. Po kilku takich przejazdach znali\u015bmy si\u0119 z widzenia, rozmawiali\u015bmy o r\u00f3\u017cnych sprawach. Pewnego dnia przeje\u017cd\u017caj\u0105c z Filipiakiem, ko\u0142o pomnika Bohater\u00f3w Chodakowa rzek\u0142em: – Prosz\u0119, niech pan spojrzy, jak pi\u0119knie posprz\u0105tano przy pomniku i z\u0142o\u017cono wie\u0144ce.<\/p>\n

By\u0142 to pierwszy dzie\u0144 po \u015bwi\u0119cie Wojska Polskiego, tj. 12 pa\u017adziernika, lub po \u015bwi\u0119cie rocznicy rewolucji pa\u017adziernikowej, czyli po 7 listopada. Filipiak spojrza\u0142 na mnie, kiwn\u0105\u0142 g\u0142ow\u0105 i rzek\u0142 z naciskiem:<\/p>\n

– Przechodzi\u0142em akurat obok pomnika, jak jeden z tych drani, co bra\u0142 udzia\u0142 w zamordowaniu "robotnik\u00f3w" pe\u0142ni\u0142 stra\u017c honorow\u0105.<\/span>
– Jak to? <\/span>– zapyta\u0142em. Ten co mordowa\u0142, trzyma\u0142 stra\u017c?<\/span><\/p>\n

– Tak <\/span>– odpar\u0142. "Robotnik\u00f3w" nie zabili bandyci z oddzia\u0142u "M\u0142ota", tylko ubecy! Uczynili to po to, aby ludzie odwr\u00f3cili si\u0119 od Miko\u0142ajczyka, g\u0142osowali na list\u0119 nr 3 i przestali wsp\u00f3\u0142dzia\u0142a\u0107 z podziemiem.<\/span><\/p>\n

Po tej informacji zacz\u0105\u0142em si\u0119 zastanawia\u0107, dlaczego us\u0142ysza\u0142em to z ust Filipiaka? Przecie\u017c jest on aktywnym cz\u0142onkiem PZPR, cz\u0119stym go\u015bciem w Komitecie Powiatowym PZPR. Lecz jak zauwa\u017cy\u0142em, by\u0142 on innym komunist\u0105 ni\u017c miejscowi dzia\u0142acze tej partii. Nie by\u0142 faryzeuszem. Nie lubi\u0142 k\u0142amstwa i ob\u0142udy, lubi\u0142 prawd\u0119. Z tej przyczyny, podczas zebra\u0144, cz\u0119sto dochodzi\u0142o do ostrych sprzeczek pomi\u0119dzy nim a I sekretarzem powiatowym, Kazimierzem Wittem. Filipiak nie by\u0142 karierowiczem, nie ba\u0142 si\u0119 o sw\u00f3j sto\u0142ek i zapewne dlatego wygarn\u0105\u0142 prawd\u0119 o bohaterach z Chodakowa. Podobn\u0105 wersj\u0119 s\u0142ysza\u0142em p\u00f3\u017aniej z ust innych os\u00f3b.<\/p>\n

Analizuj\u0105c wydarzenia z 12 grudnia 1946 r. zacz\u0105\u0142em dok\u0142adniej rozwa\u017ca\u0107 to, co si\u0119 sta\u0142o. Dlaczego wyjazd z UB do Warszawy zaplanowano wieczorem? Przecie\u017c ubecy wiedzieli, \u017ce wieczorem grasuj\u0105 reakcyjne bandy. Dlaczego pozwolono uciec z wozu sekretarzowi powiatowemu PPR, Mazurkiewiczowi i towarzysz\u0105cej mu kobiecie? Czy\u017cby rze
\nkomi bandyci tego nie widzieli? Przecie\u017c taka ucieczka nie by\u0142a wcale \u0142atwa. Jak p\u00f3\u017aniej twierdzi\u0142 Mazurkiewicz, bandyci kazali si\u0119 wszystkim po\u0142o\u017cy\u0107 na pod\u0142odze. Sami za\u015b siedzieli na \u0142awkach znajduj\u0105cych si\u0119 na obu bokach skrzyni samochodu. Czy\u017cby nie widzieli, jak z pod\u0142ogi podnosz\u0105 si\u0119 dwie osoby! Do tego sekretarz i kobieta. Sekretarz 1 twierdzi\u0142, \u017ce poszed\u0142 do boku skrzyni wozu, wsun\u0105\u0142 si\u0119 pod plandek\u0119 i wyskoczy\u0142 z samochodu. A przecie\u017c plandeka jest mocno przypi\u0119ta do skrzyni. W dodatku by\u0142a zima, wszyscy byli grubo ubrani, wi\u0119c jak wszed\u0142 pod ciasno przypi\u0119ta plandek\u0119? Jak to uczyni\u0142a towarzysz\u0105ca mu kobieta! Wyskoczy\u0142a ze skrzyni niczym cyrkowa akrobatka! Dlaczego nie uciek\u0142 nikt z "robotnik\u00f3w"? To wszystko daje wiele do my\u015blenia. Od tamtego czasu min\u0119\u0142o blisko sze\u015b\u0107dziesi\u0105t lat. Prawdopodobnie nie \u017cyje ju\u017c nikt z oddzia\u0142u "Bartosza", ani \u017caden z ubek\u00f3w z tamtych lat. I zapewne nie dowiemy si\u0119 ca\u0142ej prawdy o Bohaterach Chodakowa.<\/p>\n

Mazurkiewicz w bardzo kr\u00f3tkim czasie po tym wydarzeniu opu\u015bci\u0142 Soko\u0142\u00f3w i wyjecha\u0142 do Warszawy.
c.d.n.<\/span><\/p>\n

\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[9],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/968"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=968"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/968\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=968"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=968"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=968"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}