{"id":966,"date":"2006-04-13T09:19:02","date_gmt":"2006-04-13T07:19:02","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2006\/04\/13\/szlakiem-mlota-i-lupaszki-czesc-11\/"},"modified":"2006-04-13T09:19:02","modified_gmt":"2006-04-13T07:19:02","slug":"szlakiem-mlota-i-lupaszki-czesc-11","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=966","title":{"rendered":"Szlakiem "M\u0142ota" i "\u0141upaszki" – cz\u0119\u015b\u0107 11"},"content":{"rendered":"

CZ\u0118\u015a\u0106 XI<\/span><\/p>\n

W 1948 r. prawie w ca\u0142ej Polsce przestawa\u0142o istnie\u0107 zbrojne podziemie. Powojenny, socjalistyczny ustr\u00f3j umacnia\u0142 si\u0119 coraz bardziej. Przerzedzi\u0142y si\u0119 szeregi partyzant\u00f3w. Gin\u0119li dow\u00f3dcy i ca\u0142e oddzia\u0142y. A ci, kt\u00f3rzy pozostali, walczyli w ma\u0142ych grupkach na w\u0142asnym terenie, nie podejmuj\u0105c ju\u017c \u017cadnych wi\u0119kszych akcji zaczepnych. Osaczeni przez wojsko i ubek\u00f3w, bronili si\u0119 zaciekle. Cz\u0119sto nie mog\u0105c si\u0119 wyrwa\u0107 z zastawionej na nich pu\u0142apki, sami odbierali sobie \u017cycie. <\/p>\n

Pomimo niekorzystnych dla podziemia zmian, oddzia\u0142 "M\u0142ota" istnia\u0142. Ju\u017c w 1947 r. przeciwko temu oddzia\u0142owi zosta\u0142a utworzona specjalna grupa operacyjna KBW. Jej celem by\u0142o jego rozbicie. Grupa ta zosta\u0142a podzielona na kilka, a nawet kilkana\u015bcie osobno operuj\u0105cych pluton\u00f3w, przeczesuj\u0105cych teren po obu stronach Bugu. Podobnie post\u0119powa\u0142o wojsko w 1948 r., lecz "M\u0142ot" nadal by\u0142 nieuchwytny. Jego oddzia\u0142 zmala\u0142 do 12-15 os\u00f3b. A jednak nie poddawali si\u0119, trwali nadal. Obserwowali rozw\u00f3j sytuacji na \u015bwiecie i wierzyli, \u017ce wkr\u00f3tce rozpocznie si\u0119 trzecia wojna \u015bwiatowa. Wtedy oni zmobilizuj\u0105 swych sympatyk\u00f3w. Stan\u0105 po stronie Zachodu, a po zwyci\u0119skiej wojnie b\u0119d\u0105 bohaterami. (Gdyby wybuch\u0142a wojna "M\u0142ot" m\u00f3g\u0142 liczy\u0107 na mobilizacj\u0119 z obu stron Bugu do trzech tysi\u0119cy os\u00f3b). Jednak rzeczywisto\u015b\u0107 by\u0142a inna. Ani USA, ani ZSRR nie chcia\u0142y podj\u0105\u0107 tego ryzyka.<\/p>\n

Czas p\u0142yn\u0105\u0142, zachodzi\u0142y niekorzystne dla podziemia zmiany. Wielu schwytanym, jak i tym, kt\u00f3rzy si\u0119 ujawnili, w\u0142adze urz\u0105dza\u0142y pokazowe procesy. Urz\u0105dzano je na rynkach, w remizach, na stadionach. W ci\u0105gu godziny zapada\u0142y wyroki \u015bmierci lub d\u0142ugoletniego wi\u0119zienia. (Widzia\u0142em osobi\u015bcie taki proces na stadionie w Soko\u0142owie. Starszy m\u0119\u017cczyzna otrzyma\u0142 17 lat wi\u0119zienia za posiadanie z\u0142amanej dubelt\u00f3wki, kt\u00f3r\u0105 ubecy specjalnie podrzucili podczas wizji w jego gospodarstwie, aby mie\u0107 podstaw\u0119 do wydania takiego wyroku).<\/p>\n

W maju 1948 r. oddzia\u0142 "M\u0142ota" zosta\u0142 otoczony w lesie pod Ogrodnikami (mi\u0119dzy Drohiczynem a Siemiatyczami). W czasie prawie godzinnej walki zgin\u0119\u0142o dw\u00f3ch partyzant\u00f3w. "M\u0142otowi" i kilkunastu innym uda\u0142o si\u0119 wymkn\u0105\u0107 z zastawionej ob\u0142awy. Nied\u0142ugo "M\u0142ot" przeprawi\u0142 si\u0119 ze swym oddzia\u0142em na drug\u0105 stron\u0119 Bugu. M\u00f3wiono, \u017ce by\u0142o ich czternastu. Zatrzymali si\u0119 w okolicy Sarnak. Nie kwaterowali ju\u017c we wsi. Obozowali na skraju du\u017cego kompleksu le\u015bnego. Kiedy zamierzali opu\u015bci\u0107 to miejsce, kto\u015b doni\u00f3s\u0142 grupie operacyjnej KBW, \u017ce w lesie znajduj\u0105 si\u0119 jacy\u015b ludzie – prawdopodobnie partyzanci. Wojsko natychmiast otoczy\u0142o las. Dosz\u0142o do wymiany ognia. Partyzanci posiadali trzy erkaemy. \u017bo\u0142nierze zorientowali si\u0119, \u017ce w bezpo\u015bredniej walce ponios\u0105 du\u017ce straty. Otoczono wi\u0119c szczelnym pier\u015bcieniem cz\u0119\u015b\u0107 lasu. Postanowiono "M\u0142ota" i jego partyzant\u00f3w wzi\u0105\u0107 \u017cywych. To okr\u0105\u017cenie trwa\u0142o dwie doby. Partyzanci jednak nie poddawali si\u0119. Wie\u015b\u0107 o tym wydarzeniu dotar\u0142a do Soko\u0142owa. Pami\u0119tam, jak w mie\u015bcie ormowcy i ubecy g\u0142o\u015bno m\u00f3wili:<\/p>\n

– "M\u0142ot" ju\u017c dwa dni jest okr\u0105\u017cony w lesie. \u017bywi si\u0119 grzybami – powtarzali. Wojsko nie atakuje, bo nie chce traci\u0107 \u017co\u0142nierzy – chc\u0105 go wzi\u0105\u0107 \u017cywcem?.<\/span>

Lecz i tym razem "M\u0142ot" wymkn\u0105\u0142 si\u0119 z zastawionej pu\u0142apki. W nocy, w czasie zmiany wojskowych posterunk\u00f3w, jeden z oficer\u00f3w postawi\u0142 patrol w innym miejscu. Utworzy\u0142a si\u0119 luka. T\u0105 w\u0142a\u015bnie luk\u0105 prze\u015blizn\u0105\u0142 si\u0119 "M\u0142ot". M\u00f3wiono p\u00f3\u017aniej, \u017ce oficer KBW zrobi\u0142 to specjalnie, chc\u0105c da\u0107 "M\u0142otowi" mo\u017cliwo\u015b\u0107 ucieczki. Prawdopodobnie tego oficera postawiono przed s\u0105dem polowym. Za umo\u017cliwienie ucieczki "M\u0142otowi" grozi\u0142a mu kara \u015bmierci. By\u0142y to tylko plotki rozsiewane przez ubek\u00f3w. Jak by\u0142o naprawd\u0119, trudno dzi\u015b na to pytanie znale\u017a\u0107 odpowied\u017a.<\/p>\n

Po tym wydarzeniu "M\u0142ot" ponownie przeprawi\u0142 si\u0119 na drug\u0105 stron\u0119 Bugu, udaj\u0105c si\u0119 w kierunku Bra\u0144ska. Po drodze nie podejmowali \u017cadnych akcji zaczepnych. Jeszcze na pocz\u0105tku tego roku, jego oddzia\u0142 kilkakrotnie atakowa\u0142 przemieszczaj\u0105ce si\u0119 samochodami oddzia\u0142y KBW. Rozbija\u0142 posterunki milicji i ormowc\u00f3w, likwidowa\u0142 ubek\u00f3w. Dalsza taka dzia\u0142alno\u015b\u0107 sta\u0142a si\u0119 niemo\u017cliwa, ze wzgl\u0119du na olbrzymie zag\u0119szczenie na tym terenie oddzia\u0142\u00f3w KBW, tj. oko\u0142o 50 samodzielnie dzia\u0142aj\u0105cych pluton\u00f3w, przeczesuj\u0105cych nieustannie okolice powiat\u00f3w: siedleckiego, soko\u0142owskiego i w\u0119growskiego z lewej strony Bugu i olbrzymiego w\u00f3wczas powiatu Bielska Podlaskiego, ci\u0105gn\u0105cego si\u0119 od Mielnika a\u017c za Ciechanowiec i Bra\u0144sk, pod Sura\u017c po\u0142o\u017cony nad g\u00f3rn\u0105 Narwi\u0105.<\/p>\n

Ju\u017c w ko\u0144cu 1947 r. dzia\u0142alno\u015b\u0107 oddzia\u0142u "M\u0142ota" i wszelkie nieudane pr\u00f3by jego likwidacji zaniepokoi\u0142y najwy\u017csze w\u0142adze Polski. Sprawa schwytania tego "gro\u017anego bandyty" sta\u0142a si\u0119 spraw\u0105 og\u00f3lnopa\u0144stwow\u0105, chocia\u017c o tym g\u0142o\u015bno nie m\u00f3wiono. W ca\u0142ym kraju zosta\u0142y rozbite tzw. reakcyjne bandy, a "M\u0142ot" i jego banda nadal by\u0142a gro\u017ana.<\/p>\n

Zim\u0105, na prze\u0142omie 1948\/1949 r., "M\u0142ot" z kilkoma partyzantami przebywa\u0142 mi\u0119dzy Bra\u0144skiem a Ciechanowcem, w okolicach takich miejscowo\u015bci jak: Czaje, Radziszewo, \u0141empice, Pobikry i inne, zmieniaj\u0105c prawie codziennie miejsce pobytu. Tak dotrwa\u0142 do 27 czerwca 1949 r. W tym dniu obchodzi\u0142 swoje imieniny – W\u0142adys\u0142awa. "M\u0142ot" przebywa\u0142 wtedy na kolonii wsi Czaje – W\u00f3lki. By\u0142o przy nim trzech partyzant\u00f3w, w tym dw\u00f3ch braci Dybowskich. We wsi m\u0142odzie\u017c urz\u0105dzi\u0142a zabaw\u0119. Kilka godzin wcze\u015bniej, jeden z braci Dybowskich dosta\u0142 od "M\u0142ota" polecenie, by wykona\u0142 wyrok \u015bmierci na milicjancie, kt\u00f3ry zbyt gorliwie prze\u015bladowa\u0142 by\u0142ych cz\u0142onk\u00f3w AK i sympatyk\u00f3w podziemia. Gdy Dybowski wr\u00f3ci\u0142, "M\u0142ot" zapyta\u0142:<\/p>\n

– Zastrzeli\u0142e\u015b tego drania? <\/span><\/p>\n

– Nie <\/span>– odpar\u0142 Dybowski. Kiedy wszed\u0142em do mieszkania i skierowa\u0142em pistolet w stron\u0119 milicjanta, m\u00f3wi\u0105c mu, za co zginie, \u017cona i dzieci zacz\u0119\u0142y mnie gor\u0105co prosi\u0107, abym nie zabija\u0142 ich ojca i m\u0119\u017ca. Szkoda mi by\u0142o tych dzieci, dlatego darowa\u0142em mu \u017cycie. <\/span><\/p>\n

Wtedy "M\u0142ot" mu odpowiedzia\u0142: – Nie wykona\u0142e\u015b rozkazu. On si\u0119 nie litowa\u0142 nad lud\u017ami i ich dzie\u0107mi. Nie zabi\u0142e\u015b drania, ja zabij\u0119 ciebie <\/span>– m\u00f3wi\u0105c to, szybkim ruchem wyci\u0105gn\u0105\u0142 pistolet i strzeli\u0142 do Dybowskiego. Ten pad\u0142 martwy. "M\u0142ot" schowa\u0142 pistolet, a brat zabitego, Czes\u0142aw, szybko wyj\u0105\u0142 pistolet i strzeli\u0142 do niego. Kula okaza\u0142a si\u0119 \u015bmiertelna. Po kilku dniach zg\u0142osi\u0142 to w\u0142adzom bezpiecze\u0144stwa. Taka by\u0142a oficjalna wersja \u015bmierci "M\u0142ota" (1) <\/font>opisana bezpiece przez Czes\u0142awa Dybowskiego. A czy naprawd\u0119 tak by\u0142o?<\/p>\n

Tak zgin\u0105\u0142 ten, kt\u00f3ry prawie przez pi\u0119\u0107 lat, po tzw. wyzwoleniu, z broni\u0105 w r\u0119ku broni\u0142 honoru tych, kt\u00f3rzy walczyli z okupantem niemieckim, za co nast\u0119pnie byli wywo\u017ceni na Sybir i zabijani bez s\u0105du.<\/p>\n

W ci\u0105gu ostatnich lat nazywano ulice, stawiano tablice i pomniki tym, kt\u00f3rzy nawet nie dorastali "M\u0142otowi" do pi\u0119t. Imieniem tego wielkiego bojownika i patrioty nie zosta\u0142o nazwane nic. Nie wiem, czy gdziekolwiek jest ulica W\u0142adys\u0142awa \u0141ukasiuka, czy po\u015bwiecona jest mu jaka\u015b tablica lub wystawiono pomnik. A powinien on wreszcie stan\u0105\u0107. Mo\u017ce w Drohiczynie, mo\u017ce w Ciechanowcu, w Korczewie – gminie, z kt\u00f3rej pochodzi\u0142 i kt\u00f3ra przez blisko sto lat nale\u017ca\u0142a do powiatu soko\u0142owskiego. A mo\u017ce w Soko\u0142owie jedna z ulic zostanie nazwana imieniem W\u0142adys\u0142awa \u0141ukasiuka, zamiast nadawa\u0107 ulicom nazwy z dzieci\u0119cych bajek. Mam nadziej\u0119, i\u017c nadejdzie cza
\ns, kiedy tak si\u0119 stanie.<\/p>\n

(1) <\/font>Symboliczny gr\u00f3b "M\u0142ota" znajduje si\u0119 na skraju lasu rudzkiego, niedaleko miejsca, gdzie zgin\u0105\u0142.
c.d.n.<\/font><\/span><\/font><\/p>\n

\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[9],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/966"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=966"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/966\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=966"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=966"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=966"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}