{"id":957,"date":"2006-04-25T15:16:28","date_gmt":"2006-04-25T13:16:28","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2006\/04\/25\/egzekucja-inki-i-zagonczyka-czesc-1\/"},"modified":"2006-04-25T15:16:28","modified_gmt":"2006-04-25T13:16:28","slug":"egzekucja-inki-i-zagonczyka-czesc-1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=957","title":{"rendered":"Egzekucja "Inki" i "Zago\u0144czyka" – cz\u0119\u015b\u0107 1"},"content":{"rendered":"

EGZEKUCJA "INKI" I
\n"ZAGO\u0143CZYKA" W RELACJI KS. MARIANA PRUSAKA<\/font>\n<\/p>\n

\n<\/div>\n

55 lat temu w wi\u0119zieniu przy ul.
\nKurkowej w Gda\u0144sku ks. Marian Prusak, dzi\u015b blisko
\ndziewi\u0119\u0107dziesi\u0119cioletni kap\u0142an-emeryt mieszkaj\u0105cy w Rumi,
\nopatrzy\u0142 id\u0105cych na \u015bmier\u0107 Danut\u0119 Siedzik\u00f3wn\u0119 "Ink\u0119"
\noraz Feliksa Selmanowicza "Zago\u0144czyka" – \u017co\u0142nierzy mjr.
\nZygmunta Szendzielarza "\u0141upaszki". „Inka” to niespe\u0142na
\nosiemnastoletnia sanitariuszka ze szwadronu "\u017belaznego" i
\n"Leszka", operuj\u0105cego od wiosny do jesieni 1946 r. na
\nPomorzu. "Zago\u0144czyk" by\u0142 u
\n"\u0141upaszki" oficerem odpowiedzialnym za sprawy
\naprowizacyjne i organizacyjne. Rozstrzelano ich rankiem 28 sierpnia
\n1946 r., w asy\u015bcie l\u017c\u0105cych ich m\u0142odych oficer\u00f3w lub
\npodoficer\u00f3w UB.<\/span><\/p>\n

<\/span>\"\"\n<\/p>\n

\n<\/div>\n

Danuta Siedzik\u00f3wna "Inka"
\n<\/span>urodzi\u0142a si\u0119 13 wrze\u015bnia 1928 r. we wsi G\u0142uszczewina k. Narewki,
\npow. Bielsk Podlaski, c\u00f3rka Wac\u0142awa i Eugenii z d.
\nTymi\u0144skiej. Ucz\u0119szcza\u0142a do szko\u0142y podstawowej w Olch\u00f3wce,
\na nast\u0119pnie do szko\u0142y stopnia podstawowego ss. Salezjanek w R\u00f3\u017canym
\nStoku k. Grodna. W grudniu 1943 r. zosta\u0142a zaprzysi\u0119\u017cona do AK.
\nJej ojciec, le\u015bniczy zosta\u0142 deportowany do ZSRR; w 1941 r. dotar\u0142
\ndo Armii gen. Andersa, jednak zmar\u0142 z wycie\u0144czenia ju\u017c po dotarciu
\ndo Teheranu. Matka zosta\u0142a aresztowana w listopadzie 1942 r. i
\nrozstrzelana przez gestapo we wrze\u015bniu 1943 r. za wsp\u00f3\u0142prac\u0119
\nz podziemiem.
Na prze\u0142omie 1944\/45 przesz\u0142a
\nszkolenia sanitarne. 6.06.1945 r. zosta\u0142a aresztowana razem ze
\nwszystkimi pracownikami nadle\u015bnictwa Hajn\u00f3wka, w kt\u00f3rym
\npracowa\u0142a, za wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z „le\u015bnymi oddzia\u0142ami”. W
\nczasie transportu do siedziby UBP w Bia\u0142ymstoku odbita z grup\u0105
\nuwi\u0119zionych przez patrol V Brygady Wile\u0144skiej AK (podleg\u0142ej w tym
\nczasie Komendzie Okr\u0119gu Bia\u0142ostockiego AK), dowodzony przez
\nStanis\u0142awa Wo\u0142oncieja „Konusa”. Pod opiek\u0105 Wac\u0142awa Beynara
\n„Orszaka” uwolnieni dotarli do miejsca postoju Brygady,
\ndowodzonej przez mjr. Zygmunta Szendzielarza „\u0141upaszk\u0119” w
\nmiejscowo\u015bci \u015apieszyn. W oddziale, do kt\u00f3rego si\u0119 zg\u0142osi\u0142a
\nrozpocz\u0119\u0142a prac\u0119 sanitariuszki pod. ps. „Inka”. Walczy\u0142a w
\nszwadronach por. Jana Mazura „Piasta”, a nast\u0119pnie por. Mariana
\nPluci\u0144skiego „M\u015bcis\u0142awa”. We wrze\u015bniu 1945 r., po rozwi\u0105zaniu
\nBrygady, wyjecha\u0142a do Olsztyna, gdzie podj\u0119\u0142a<\/span>
\nprac\u0119 w nadle\u015bnictwie Mi\u0142om\u0142yn k. Ostr\u00f3dy pod nazwiskiem
\nDanuta Obuchowicz. Jednak juz w styczniu 1946 r., po wznowieniu
\ndzia\u0142alno\u015bci brygady (podporz\u0105dkowanej w tym okresie na nowo
\nEksterytorialnemu Okr\u0119gowi Wile\u0144skiemu AK), podj\u0119\u0142a s\u0142u\u017cb\u0119
\njako sanitariuszka w szwadronie ppor. Zdzis\u0142awa Badochy „\u017belaznego”.
W oddziale pe\u0142ni\u0142a tak\u017ce funkcje
\n\u0142\u0105czniczki. Bra\u0142a udzia\u0142 w wielu akcjach oddzia\u0142u, zadziwiaj\u0105c
\nswoja ofiarno\u015bci\u0105<\/span> i po\u015bwi\u0119ceniem
\n(opatrywa\u0142a nie tylko partyzant\u00f3w, ale tak\u017ce rannych
\n\u017co\u0142nierzy i milicjant\u00f3w). 13.07.1946 r. nowy dow\u00f3dca
\nszwadronu por. Olgierd Christa „Leszek” wys\u0142a\u0142 j\u0105 do Gda\u0144ska.
\nMia\u0142a dokupi\u0107 nowe leki i \u015brodki opatrunkowe, wymieni\u0107 zu\u017cyte
\nmapy sztabowe i dowiedzie\u0107 sie o stan zdrowia „\u017belaznego”.
\nZosta\u0142a aresztowana w nocy z 19 na 20 lipca 1946 r. w wyniku
\ndonos\u00f3w, sk\u0142adanych przez wcze\u015bniej aresztowan\u0105
\nsanitariuszk\u0119 „\u0141upaszki”, Regin\u0119 \u017byli\u0144sk\u0105 – Mordas,
\n„Regin\u0119”.
Podczas ci\u0119\u017ckiego przes\u0142uchania nie
\npoda\u0142a \u017cadnego ze znanych jej adres\u00f3w konspiracyjnych ani
\n\u017cadnych danych dotycz\u0105cych oddzia\u0142u. Rozprawa przed WSR w Gda\u0144sku
\nodby\u0142a si\u0119 w trybie dora\u017anym w wiezieniu 3.08.1946 r. Oskar\u017cono
\nja o mordowanie rannych i nak\u0142anianie do egzekucji. Mimo braku
\njakichkolwiek dowod\u00f3w zosta\u0142a skazana na kar\u0119 \u015bmierci.
\nBoles\u0142aw Bierut nie skorzysta\u0142 z prawa \u0142aski i wyrok wykonano
\n28.08.1946 r.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\n<\/div>\n

Feliks Selmanowicz „Zago\u0144czyk”<\/span>
\nurodzi\u0142 sie 6 czerwca 1904 r. w Wilnie, syn Franciszka i Anny z d.
\nZacharewicz. Uko\u0144czy\u0142 pi\u0119\u0107<\/span> klas
\ngimnazjum. Uczestnik wojny polsko – bolszewickiej 1920 r. 1921 –
\n1939 zwi\u0105zany z Oddzia\u0142em II Sztabu Generalnego WP. 1923 – 1939
\npracowa\u0142 jako urz\u0119dnik.
Zmobilizowany 25.08.1939 r. i w stopniu
\nsier\u017c. przydzielony do KOP. Bra\u0142 czynny udzia\u0142 w walkach
\nobronnych. Po ich zako\u0144czeniu<\/span> internowany
\nprzez w\u0142adze litewskie. Zbieg\u0142 i nawi\u0105za\u0142 kontakt z konspiracj\u0105.
\nAresztowany w 1940 r. przez litewska policj\u0119 i zwolniony po 12
\ntygodniach z braku dowod\u00f3w. Od stycznia 1944 \u017co\u0142nierz III
\nBrygady Wile\u0144skiej AK Gracjana Fr\u00f3ga „Szczerbca”,
\nprzeniesiony nast\u0119pnie do V Brygady Wile\u0144skiej AK Zygmunta
\nSzendzielarza „\u0141upaszki”, gdzie pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 zast\u0119pcy
\ndow\u00f3dcy plutonu. Awansowany do stopnia ppor. cz.w. W czasie
\nwalk by\u0142 ranny. Dow\u00f3dca kompanii w IV Brygadzie Longina
\nWojciechowskiego „Ronina”. Funkcje te pe\u0142ni\u0142 do rozbrojenia
\nbrygady przez sowiet\u00f3w 18.07.1944. Internowany w Ka\u0142udze,
\nsk\u0105d uda\u0142o mu si\u0119 uciec 20.04.1945 i przedosta\u0107 do Wilna, a
\nnast\u0119pnie transportem repatriacyjnym do Polski.
Na prze\u0142omie 1945\/46 nawi\u0105za\u0142
\nkontakt z „\u0141upaszk\u0105” i w V Brygadzie Wile\u0144skiej AK obj\u0105\u0142<\/span>
\ndow\u00f3dztwo pi\u0119cioosobowego samodzielnego patrolu bojowo –
\ndywersyjnego, kt\u00f3ry mia\u0142 zdobywa\u0107 \u015brodki na dzia\u0142alno\u015b\u0107
\noddzia\u0142u. Od marca do czerwca 1946 r. oddzia\u0142 przeprowadzi\u0142 wiele
\nakcji ekspropriacyjnych w Gda\u0144sku, Olsztynie i Tczewie, dzi\u0119ki
\nczemu zdoby\u0142 dwa pistolety oraz got\u00f3wk\u0119<\/span>,
\nkt\u00f3ra przekazana zosta\u0142a oddzia\u0142om w terenie. Od maja 1946
\nr. „Zago\u0144czyk” – z rozkazu „\u0141upaszki” – zajmowa\u0142 si\u0119 te\u017c
\ndzia\u0142alno\u015bci\u0105 propagandowa, w ramach kt\u00f3rej wyda\u0142 m.in. (w
\nnak\u0142adzie 900 egzemplarzy) ulotk\u0119 skierowana do \u017co\u0142nierzy.
Aresztowany 11.07.1946 r. w Gda\u0144sku.
\nOskar\u017cony o posiadanie broni, udzia\u0142 w nielegalnej organizacji,
\nd\u0105\u017cenie do obalenia ustroju, wydawanie rozkaz\u00f3w wykonywania
\nnapad\u00f3w zbrojnych oraz sporz\u0105dzanie i rozpowszechnianie
\nulotek. Sfingowany proces odbywa\u0142 si\u0119 w trybie dora\u017anym<\/span>
\nprzed WSR w Gda\u0144sku. 17.08.1946 r. jednog\u0142o\u015bnie zosta\u0142 skazany na
\nkar\u0119 \u015bmierci, utrat\u0119 praw obywatelskich i praw honorowych na
\nzawsze oraz przepadek ca\u0142ego mienia. Pro\u015bba o \u0142ask\u0119<\/span>,
\nzosta\u0142a przez Bieruta odrzucona, a wyrok wykonano jeszcze przed jej
\nrozpatrzeniem. Egzekucja odby\u0142a si\u0119 28.08.1946 r. w piwnicy
\ngda\u0144skiego wi\u0119zienia.
Feliks Selmanowicz by\u0142 odznaczony<\/span>
\nKrzy\u017cem Wojsk Litwy \u015arodkowej, Medalem za Wojn\u0119 1918-1920 ,Medalem
\nza D\u0142ugoletni\u0105 S\u0142u\u017cb\u0119, Medalem Dziesi\u0119ciolecia (1932), Krzy\u017cem
\nWalecznych (1944).\n<\/p>\n

\n<\/div>\n

Zabici po raz drugi…<\/span>
Jakby ma\u0142o by\u0142o tego, \u017ce ich zamordowano, ich pami\u0119\u0107
\nby\u0142a bezczeszczona przez ca\u0142e lata w peerelowskich publikacjach,
\ngdzie przedstawiano ich jako pospolitych bandyt\u00f3w. Dotyczy\u0142o
\nto zreszt\u0105 wszystkich \u017co\u0142nierzy "\u0141upaszki" – jeszcze na
\npocz\u0105tku minionej dekady!
W wydanej w 1969 r. w Gda\u0144sku
\npropagandowej ksi\u0105\u017cce Jana Bobczenki (by\u0142ego szefa UBP w
\nKo\u015bcierzynie) i miejscowego dziennikarza Rajmunda Bolduana Front bez
\nokop\u00f3w "Inka" uczestniczy w egzekucji
\nfunkcjonariuszy UB w Starej Kiszewie. Ma "sadystyczny u\u015bmiech",
\njest "kr\u0119pa", "kruczoczarna" i ma "szram\u0119"
\nna policzku. W jej r\u0119ce b\u0142yszczy "czarna, oksydowana stal
\nrewolweru" (s. 189). Ca\u0142a scena zosta\u0142a wyssana z palca, w
\nrzeczywisto\u015bci bowiem "Inka" by\u0142a szczup\u0142\u0105, zgrabn\u0105
\nszatynk\u0105, nie mia\u0142a \u017cadnej "szramy" i do nikogo nie
\nstrzela\u0142a…\n<\/p>\n

\n<\/div>\n

Droga<\/span>
Wstrz\u0105saj\u0105ce i jedyne w swoim rodzaju
\nwspomnienia ks. Prusaka stanowi\u0105 swoist\u0105 kontynuacj\u0119 naszej
\nopowie\u015bci o tajemnicach kazamat\u00f3w przy Kurkowej ("Biuletyn
\nIPN" nr 2 i 3). Autor, uczestnik powstania warszawskiego, w 1949
\nr. sam trafi\u0142 do wi\u0119zienia, oskar\u017cony o szpiegostwo. Skazany na 6
\nlat, odsiedzia\u0142 3,5 roku. M\u00f3wi, \u017ce do\u017cy\u0142 tak s\u0119dziwego
\nwieku po to, by opowiedzie\u0107 nam o \u015bmierci "Inki" ("Pan
\nB\u00f3g tak chcia\u0142…").
– Kiedy do mnie przyjechali, by\u0142a noc
\n– pierwsza, mo\u017ce druga godzina. Zabrali mnie z mieszkania we
\nWrzeszczu, gdzie mieszka\u0142em u starego kolegi – w\u00f3wczas
\nkapelana ko\u015bcio\u0142a garnizonowego we Wrzeszczu, ks. \u017bebrackiego.
\nPrzyjecha\u0142o dw\u00f3ch oficer\u00f3w i kierowca. Uczestnictwo w
\negzekucji zaproponowali mi poprzedniego dnia, gdy\u017c kapelan by\u0142
\nakurat nieobecny. Propozycj\u0119 przyj\u0105\u0142em z niech\u0119ci\u0105, cho\u0107 to
\nprzecie\u017c obowi\u0105zek. A potem by\u0142a droga do Gda\u0144ska. Po drodze ze
\nmn\u0105 nie rozmawiali. Mo\u017ce dlatego, \u017ce nie mieli\u015bmy wsp\u00f3lnych
\ntemat\u00f3w? Gdy mnie odwo\u017cono, te\u017c milczeli\u015bmy. Nie wiem, czy
\nci oficerowie uczestniczyli w egzekucji. Nie przedstawiali si\u0119, a
\nmo\u017ce si\u0119 przedstawili, ale by\u0142em pod wra\u017ceniem sytuacji.<\/p>\n

Egzekucja "Inki" i "Zago\u0144czyka" – cz\u0119\u015b\u0107 2><\/font><\/a><\/p>\n

Strona g\u0142\u00f3wna><\/font><\/a>\n<\/p>\n