{"id":954,"date":"2006-05-10T14:04:00","date_gmt":"2006-05-10T12:04:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2006\/05\/10\/st-sierz-adam-ratyniec-8222lampart8221-1926-8211-1952-czesc-1\/"},"modified":"2019-03-22T20:52:29","modified_gmt":"2019-03-22T19:52:29","slug":"st-sierz-adam-ratyniec-8222lampart8221-1926-8211-1952-czesc-1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=954","title":{"rendered":"St. sier\u017c. Adam Ratyniec „Lampart” (1926-1952) – cz\u0119\u015b\u0107 1"},"content":{"rendered":"
St. sier\u017c. Adam Ratyniec ps. „Lampart”<\/span><\/span><\/p>\n

Adam Ratyniec by\u0142 jednym z ostatnich czynnych \u017co\u0142nierzy antysowieckiego oporu na terenie Podlasia. Jego szlak bojowy rozpocz\u0119ty w oddziale Armii Krajowej pod koniec 1944 roku, brutalnie przeci\u0119\u0142a ubecka kula 11 maja 1952 roku, kiedy dowodzony przez niego sze\u015bcioosobowy oddzia\u0142ek, pozosta\u0142o\u015b\u0107 VI Brygady Wile\u0144skiej, dosta\u0142 si\u0119 w kleszcze ob\u0142awy przewa\u017caj\u0105cych si\u0142 UB i KBW. Wraz z \u201eLampartem\u201d \u015bmier\u0107 ponios\u0142o trzech partyzant\u00f3w, jeden zosta\u0142 ranny i trafi\u0142 w ubeckie \u0142apy, a tylko jednemu uda\u0142o si\u0119 wyj\u015b\u0107 z tego piek\u0142a ca\u0142o. <\/span>
\n\"\"<\/span>
\nSt. sier\u017c. Adam Ratyniec \u201eLampart\u201d (1926 \u2013 1952)<\/span><\/span><\/p>\n

U PORUCZNIKA \u201eZENONA\u201d<\/span><\/span><\/p>\n

Miejscem urodzenia Adama Raty\u0144ca by\u0142 Walim, gm. Ho\u0142owczyce w powiecie bialskopodlaskim. Adam opr\u00f3cz rodzic\u00f3w, utrzymuj\u0105cych si\u0119 z rolnictwa, mia\u0142 jeszcze trzy siostry przyrodnie. Gdy Niemcy napadli na Polsk\u0119 w 1939 r., przysz\u0142y \u201eLampart\u201d by\u0142 jeszcze ma\u0142ym ch\u0142opcem, ale gdy osi\u0105gn\u0105\u0142 18 rok \u017cycia uzna\u0142, \u017ce nadszed\u0142 czas przyst\u0105pienia do konspiracji. By\u0142 to moment szczeg\u00f3lny, bo to jeden okupant wycofywa\u0142 si\u0119 pod ciosami Armii Czerwonej, kt\u00f3rej czynnie pomaga\u0142y jednostki Armii Krajowej, w ramach akcji \u201eBurza\u201d, a jednocze\u015bnie ta Armia Czerwona zajmowa\u0142a nasze tereny jako zdobycz wojenn\u0105, wprowadzaj\u0105c nowe porz\u0105dki czyli stalinowski terror.
\nPo wkroczeniu na teren Bia\u0142ostocczyzny, Podlasia i Lubelszczyzny, bolszewicy pi\u0119knie podzi\u0119kowali jednostkom AK za bojow\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119, otaczaj\u0105c nasze oddzia\u0142y i zmuszaj\u0105c do z\u0142o\u017cenia broni, a tak\u017ce zamykaj\u0105c w obozach, z kt\u00f3rych grupami wywo\u017cono ich na Sybir. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 Akowc\u00f3w nie czekaj\u0105c na sowieck\u0105 wdzi\u0119czno\u015b\u0107 ukry\u0142a si\u0119 w terenie, zakopuj\u0105c uprzednio ca\u0142\u0105 bro\u0144. Od tego momentu datuje si\u0119 druga konspiracja, bo dla obrony spo\u0142ecze\u0144stwa przed sowieckim bezprawiem, lasy zaroi\u0142y si\u0119 od partyzant\u00f3w gotowych do zbrojnego przeciwstawienia si\u0119 nowej okupacji. W takim to okresie w szeregach partyzanckich pojawi\u0142 si\u0119 Adam Ratyniec. Pierwszy jego przydzia\u0142 to 34 pp AK obwodu Bia\u0142a Podlaska, por. Stefana Wyrzykowskiego \u201eZenona\u201d, ws\u0142awiony uratowaniem 21 czerwca 1944 r. siedmiu ameryka\u0144skich lotnik\u00f3w z zestrzelonego w rejonie jego dzia\u0142ania bombowca B-17 „Lataj\u0105ca Forteca”. Teren dzia\u0142ania oddzia\u0142u to kilka gmin le\u017c\u0105cych w tr\u00f3jk\u0105cie Drohiczyn, \u0141osice, Jan\u00f3w Podl., ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem okolic miejscowo\u015bci G\u00f3rki i Ho\u0142owczyce.<\/p>\n

PIERWSZE AKCJE<\/span><\/span><\/p>\n

Pierwsza akcja bojowa zako\u0144czy\u0142a si\u0119 dla Adama Raty\u0144ca niezbyt pomy\u015blnie. Oto wydzielony patrol od por. \u201eZenona\u201d, wzmocniony partyzantami ze wsi Szpaki zaatakowa\u0142 sowieck\u0105 ochron\u0119 gorzelni w miejscowo\u015bci Hruszniew. Atak napotka\u0142 na niespodziewanie silny op\u00f3r ochrony i w zmasowanym ogniu broni maszynowej musia\u0142 si\u0119 wycofa\u0107. \u015amier\u0107 poni\u00f3s\u0142 jeden \u017co\u0142nierz sowiecki, a ze strony partyzant\u00f3w jeden zosta\u0142 powa\u017cnie ranny. By\u0142 nim w\u0142a\u015bnie Adam Ratyniec, kt\u00f3ry pad\u0142 z przestrzelon\u0105 piersi\u0105 i r\u0119k\u0105. Koledzy wynie\u015bli go z zagro\u017conego terenu i oddali pod opiek\u0119 sanitariuszek w miejscowo\u015bci Szpaki-Kolonia. Niestety, kto\u015b us\u0142u\u017cny doni\u00f3s\u0142 do UB, \u201eLampart\u201d zosta\u0142 aresztowany i umieszczony pod stra\u017c\u0105 w siedleckim szpitalu. Po kilku dniach jednak, z pomoc\u0105 zaufanych pracownik\u00f3w szpitala udaje mu si\u0119 zbiec i ukry\u0107 tak doskonale, \u017ce ubecja go nie znalaz\u0142a do samego wyzdrowienia. By\u0142 czerwiec roku 1945. P\u00f3\u017aniej \u201eLampart\u201d walczy\u0142 w oddziale Roberta Doma\u0144skiego \u201eJaracha\u201d, \u201eFloriana\u201d, a po jego odej\u015bciu w roku 1946 znalaz\u0142 si\u0119 pod dow\u00f3dztwem Konstantego Sacharczuka \u201eJaceka\u201d. Zmieniali si\u0119 dow\u00f3dcy, zmienia\u0142y nazwy organizacji konspiracyjnych, jedynie cel pozosta\u0142 ten sam – rozpaczliwa walka o niepodleg\u0142\u0105 Polsk\u0119.
\n\"\"
\n\u017bo\u0142nierze z odzia\u0142u partyzanckiego 34 pp AK por. Stefana Wyrzykowskiego „Zenona” <\/span><\/p>\n

W SZ\u00d3STEJ WILE\u0143SKIEJ<\/span><\/p>\n

Pocz\u0105tek roku 1947 przyni\u00f3s\u0142 s\u0142awetn\u0105 amnesti\u0119, z kt\u00f3rej \u201eLampart\u201d nie skorzysta\u0142, natomiast nawi\u0105za\u0142 kontakt ze s\u0142awnym dow\u00f3dc\u0105 VI Brygady Wile\u0144skiej AK, kpt. W\u0142adys\u0142awem \u0141ukasiukiem ps. \u201eM\u0142ot\u201d. Od 8 maja 1947 r. st. sier\u017c. Adam Ratyniec \u201eLampart\u201d rozpocz\u0105\u0142 s\u0142u\u017cb\u0119 w szwadronie Waleriana Nowackiego \u201eBartosza\u201d. Warto przypomnie\u0107, \u017ce VI Brygada Wile\u0144ska wywodzi\u0142a si\u0119 ze s\u0142ynnej V Brygady Wile\u0144skiej AK, kultywuj\u0105cej przedwojenne tradycje u\u0142a\u0144skie, kt\u00f3ra przedar\u0142a si\u0119 z Wile\u0144szczyzny w 1944 r. prowadzona przez s\u0142ynnego ju\u017c w\u00f3wczas mjr. Zygmunta Szendzielarza \u201d\u0141upaszk\u0119\u201d.
\nW oddziale \u201eBartosza\u201d Adam Ratyniec walczy z w\u0142adz\u0105 komunistyczn\u0105 a\u017c do rozdzielenia si\u0119 si\u0142 oddzia\u0142u \u201eM\u0142ota\u201d, kiedy \u201eBartosz\u201d postanowi\u0142 pozosta\u0107 na swoim terenie, a \u201eM\u0142ot\u201d uda\u0142 si\u0119 za Bug, gdy\u017c tu by\u0142o ju\u017c za ciasno na wi\u0119kszy liczebnie oddzia\u0142. Bezpo\u015brednio przed podzia\u0142em mia\u0142a miejsce zdrada jednego z cz\u0142onk\u00f3w organizacji, prawdopodobnie wprowadzonego do oddzia\u0142u wywiadowcy bezpieki, kt\u00f3ry mia\u0142 wskaza\u0107 miejsce przebywania W\u0142adys\u0142awa \u0141ukasiuka \u201eM\u0142ota\u201d. Dnia 17 czerwca 1948 r. gdy grupa \u201eM\u0142ota\u201d stacjonowa\u0142a w lesie obok miejscowo\u015bci Ruda Instytutowa, zdrajca \u201eMigda\u0142\u201d uciek\u0142szy z miejsca postoju, zaalarmowa\u0142 posterunek MO w Sarnakach. Partyzanci zostali b\u0142yskawicznie otoczeni przez stoj\u0105ce w alarmie oddzia\u0142y KBW i UB, lecz \u201eM\u0142otowi\u201d udaje si\u0119 wyprowadzi\u0107 swoich \u017co\u0142nierzy z okr\u0105\u017cenia w lasy mierzwickie. Jednak tam oddzia\u0142 zostaje ponownie okr\u0105\u017cony w dniu 25 czerwca i ponownie \u201eM\u0142ot\u201d wyprowadza swoich ludzi z kot\u0142a, a dla zmylenia po\u015bcigu pozwala podzieli\u0107 oddzia\u0142 na dwie grupy. Sam na czele o\u015bmiu partyzant\u00f3w, a w\u015br\u00f3d nich \u201eLampart\u201d, przeprawia si\u0119 na prawy brzeg Bugu i znika w lasach bia\u0142ostockich. Natomiast \u201eBartosz\u201d pozostawszy na miejscu zosta\u0142 doszcz\u0119tnie rozbity w okolicy Kolonii Krawce w dniu 2 lipca tego roku.
\nAdam Ratyniec z W\u0142adys\u0142awem \u0141ukasiukiem \u201eM\u0142otem\u201d i pozosta\u0142ymi partyzantami, zamelinowani u znanych i pewnych gospodarzy oraz w znanych sobie bunkrach, dotrwali do wiosny 1949 r. W czerwcu \/27.VI\/ w efekcie tragicznej pomy\u0142ki, ginie z r\u0119ki w\u0142asnego \u017co\u0142nierza kpt. W\u0142adys\u0142aw \u0141ukasiuk \u201eM\u0142ot\u201d, a dow\u00f3dztwo nad grupk\u0105 obejmuje st. sier\u017c. \u201eLampart\u201d. Zar\u00f3wno on jak i jego podkomendni s\u0105 zdecydowani walczy\u0107 z \u201eczerwon\u0105 zaraz\u0105\u201d jak sami okre\u015blali now\u0105 w\u0142adz\u0119, do samego ko\u0144ca.
\nW rozmowie z siostr\u0105, Mariann\u0105 Romaniuk, powiedzia\u0142: \u201e…\u017cywcem to nie dam si\u0119 wzi\u0105\u0107, bo sobie wcze\u015bniej kul\u0119 w \u0142eb wsadz\u0119, chyba \u017ce mnie \u015bpi\u0105cego napotkaj\u0105…\u201d.<\/span>
\n\"\"<\/span>
\n\u017bo\u0142nierze 6 Brygady Wile\u0144skiej AK. Pierwszy z lewej st. sier\u017c. Adam Ratyniec „Lampart”<\/span>. Trzeci z lewej ppor. Henryk Wieliczko „Lufa”
\n.\u00a0 Podlasie, listopad 1947 r.<\/span><\/span><\/p>\n

St. sier\u017c. Adam Ratyniec \u201eLampart\u201d – cz\u0119\u015b\u0107 2><\/span><\/span><\/a><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"