{"id":951,"date":"2006-05-18T10:50:32","date_gmt":"2006-05-18T08:50:32","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2006\/05\/18\/mjr-jozef-kuras-ogien-1915-1947-czesc-4\/"},"modified":"2006-05-18T10:50:32","modified_gmt":"2006-05-18T08:50:32","slug":"mjr-jozef-kuras-ogien-1915-1947-czesc-4","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=951","title":{"rendered":"Mjr J\u00f3zef Kura\u015b "Ogie\u0144" (1915 – 1947) – cz\u0119\u015b\u0107 4"},"content":{"rendered":"

\"\"
UB pr\u00f3bowa\u0142o r\u00f3\u017cnymi sposobami zlikwidowa\u0107 "Ognia" i jego ludzi. Jednym ze sposob\u00f3w, mia\u0142o by\u0107 wprowadzenie do zgrupowania agent\u00f3w, maj\u0105cych za zadanie wsypa\u0107 do jedzenia trucizn\u0119. Na szcz\u0119\u015bcie plan sie nie powi\u00f3d\u0142, a agenci zostali zlikwidowani. Na zdj\u0119ciu: Plan zniszczenia grupy "Ognia" z 15 lipca 1946 r.<\/p>\n

<\/font>Sytuacja taka nie trwa\u0142a jednak d\u0142ugo. UB i KBW zdo\u0142a\u0142o w pe\u0142ni wykorzysta\u0107 okres zimowej demobilizacji oddzia\u0142\u00f3w zgrupowania na prze\u0142omie 1946\/1947 dla zadania mu szeregu dotkliwych strat. Niew\u0105tpliwie najwi\u0119kszym sukcesem, jaki UB odnios\u0142o w styczniu 1947 r. by\u0142a udana operacja osaczenia Mieczys\u0142awa W\u0105dolnego „M\u015bciciela”, kt\u00f3ry zgina\u0142 samob\u00f3jcz\u0105 \u015bmierci\u0105 otoczony przez KBW 14 stycznia 1947 r.
Dnia 11 II 1947 r. zosta\u0142 rozbity i wymordowany patrol szefa 2 kompanii kpr. J\u00f3zefa Szczoty „Marnego”. 10 II 1947 r. „Marny” wraz z pi\u0119cioma podkomendnymi (w tym z Janin\u0105 Polaczyk\u00f3wn\u0105 „Stokrotk\u0105”, szwagierk\u0105 „Ognia”) udali si\u0119 na nocleg do willi krakowskiego hufca ZHP zwanej „\u015amiech\u00f3wka”. Nast\u0119pnego dnia rano, poinformowani o tym fakcie przez agentk\u0119 UBP Mari\u0119 Minczowsk\u0105 ps. „Niezdecydowana”, funkcjonariusze KBW i UB otoczyli dom. Akcj\u0119 rozpocz\u0119to od wrzucenia granatu do pokoju, w kt\u00f3rym spali partyzanci (\u015bwiadczy to o precyzyjno\u015bci otrzymanego donosu). W czasie walki zgin\u0105\u0142 od postrza\u0142u pociskiem dum-dum W\u0142adys\u0142aw Domiczak „Koliba”, a Andrzej Lasak „Podbipi\u0119ta” pope\u0142ni\u0142 samob\u00f3jstwo. Budynek stan\u0105\u0142 w p\u0142omieniach. Pozostali przy \u017cyciu „Marny” (ci\u0119\u017cko ranny w nogi), „Stokrotka”, „Tygrys” (Kazimierz Mardu\u0142a) i „Znicz” (Mieczys\u0142aw \u017bebrowski), nie widz\u0105c \u017cadnych szans, poddali si\u0119 i wyszli z p\u0142on\u0105cego budynku. Kazano im po\u0142o\u017cy\u0107 si\u0119 na trawie i na miejscu ich zamordowano, pozostawiaj\u0105c przy \u017cyciu jedynie J. Polaczyk\u00f3wn\u0105, jako szwagierk\u0119 „Ognia”, uznaj\u0105c j\u0105 za cenne \u017ar\u00f3d\u0142o informacji. Akcja ta by\u0142a prowadzona pod osobistym nadzorem mjr. Bronis\u0142awa Wr\u00f3blewskiego z MBP.<\/p>\n

22 stycznia 1947 r. skierowano w rejon stacjonowania „Ognia” 829 ludzi z 6 samodzielnego batalionu operacyjnego oraz 2 samodzielnego zmotoryzowanego pu\u0142ku KBW. Podzielono ich na siedem pododdzia\u0142\u00f3w operacyjnych i sztab z odwodem. Do ka\u017cdego oddzia\u0142u przydzielono funkcjonariuszy UBP. Zadaniem ka\u017cdej grupy by\u0142o „ustawiczne \u015bledzenie, \u015bciganie i n\u0119kanie boj\u00f3wek „Ognia”. Zakrojone na szerok\u0105 skal\u0119 akcje wojskowe i pacyfikacyjne w terenie w po\u0142\u0105czeniu ze wzmo\u017con\u0105 prac\u0105 agenturaln\u0105 doprowadzi\u0142y do likwidacji i aresztowano wielu partyzant\u00f3w i wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w „Ognia”. By\u0142y to kolejne powa\u017cne ciosy dla zgrupowania „Ognia”, kt\u00f3re pog\u0142\u0119bi\u0142y poczucie beznadziejno\u015bci sytuacji w\u015br\u00f3d poszczeg\u00f3lnych grup partyzant\u00f3w, rozlokowanych na melinach i przebywaj\u0105cych w lesie.
10 II 47 r. zwerbowany zosta\u0142 przez UB agent, kt\u00f3remu nadano pseudonim „Orientacyjny”. Po trzech dniach przyprowadzi\u0142 on do UB kolejnego, zwerbowanego przez siebie agenta ps. „\u015amia\u0142y”, kt\u00f3ry przekaza\u0142 dok\u0142adny opis miejsca kwaterowania sztabu zgrupowania „Ognia” w g\u00f3rach za Turbaczem. 17 II 47 r. zdrajca osobi\u015bcie poprowadzi\u0142 100 osobowy oddzia\u0142 KBW wzmocniony grup\u0105 UB pod dow\u00f3dztwem kpt. F. Dworakowskiego. Nast\u0119pnego dnia, ok. godz. 10:00 grupa operacyjna zbli\u017cy\u0142a si\u0119 do obozu, jednak „ogniowcy” nie dali sie zaskoczy\u0107 i ju\u017c z odleg\u0142o\u015bci 300 m. zacz\u0119li si\u0119 ostrzeliwa\u0107. Uda\u0142o im sie wycofa\u0107, jednak stracili jednego zabitego, J\u00f3zefa Srala „Smaka”.
Po tej operacji „Ogie\u0144” podzieli\u0142 sw\u00f3j oddzia\u0142 sztabowy na mniejsze, kilkuosobowe grupki, kt\u00f3re skierowa\u0142 na kwatery we wsiach. Sam na czele zaledwie sze\u015bciu ludzi zszed\u0142 do Ostrowska 20 lutego 1947 r. Byli z nim Jan Kolasa „Powicher”, Stanis\u0142aw Sral „Zimny”, Kazimierz Kura\u015b „Kruk” (bratanek „Ognia”), Franciszek Dr\u00f3\u017cd\u017c „Szpak”, Stanis\u0142aw Ludzia „Harna\u015b” i \u0142\u0105czniczka Irena Olszewska „Hanka”. Trzeba tu wyra\u017anie podkre\u015bli\u0107, \u017ce nie by\u0142a to grupa rozbitk\u00f3w, czy te\u017c jak sugerowano wielokrotnie, grupa ostatnich (sic!) najwierniejszych ludzi, kt\u00f3rzy pozostali przy „Ogniu”.
Straty jakie zgrupowanie ponios\u0142o w listopadzie, grudniu 1946 i styczniu 1947 r., czyli w okresie zimowego rozlokowania cz\u0119\u015bci oddzia\u0142\u00f3w i poszczeg\u00f3lnych os\u00f3b na wiejskich kwaterach, znacznie os\u0142abi\u0142y ca\u0142o\u015b\u0107 i spoisto\u015b\u0107 zgrupowania, ale nie by\u0142y to\u017csame z jego rozbiciem.
Zgrupowanie nie straci\u0142o zdolno\u015bci mobilizacyjnych i w my\u015bl plan\u00f3w „Ognia” na wiosn\u0119 oddzia\u0142y ponownie mia\u0142y si\u0119 zebra\u0107 i powi\u0119kszy\u0107.<\/p>\n

Nie dane jednak by\u0142o „Ogniowi” zrealizowa\u0107 tych plan\u00f3w. Zdrajcami, kt\u00f3rzy donie\u015bli o miejscu kwaterowania to Stanis\u0142aw Byrdak, Antoni Twar\u00f3g i Stefania Kruk. Wszyscy ci ludzie zwi\u0105zani byli wcze\u015bniej z jego oddzia\u0142ami.
\"\"
Fragment raportu specjalnego do WUBP o doniesieniu agenturalnym nt. stacjonowania mjr. "Ognia"<\/p>\n

<\/span><\/font>Nowotarskie UB informacje otrzyma\u0142o ok. godz. 9:30, 21 lutego 1947 r. Ok. godz. 10:00, czterdziestoosobowa grupa z odwodu Wojsk Wewn\u0119trznych, wzmocniona przez dziesi\u0119ciu funkcjonariuszy UB i MO, wyjecha\u0142a do Ostrowska. Ca\u0142o\u015bci\u0105 dowodzili i akcj\u0119 naprowadzali: mjr B. Wr\u00f3blewski z MBP, kpt. B. Szwajgert i kpt. F. Dworakowski z WBW w Krakowie, por. A. Podstawski – szef PUBP w Nowym Targu, por. H. S\u0142abczyk z KP MO w Nowym Targu i ppor. E. Zawada z WUBP w Krakowie.
Atak na dom J\u00f3zefa i Anny Zagat\u00f3w, w kt\u00f3rym przebywa\u0142 „Ogie\u0144” rozpocz\u0119to ok. godz. 13:00. Wcze\u015bniej otoczono ca\u0142y kompleks zabudowa\u0144 w tr\u00f3jk\u0105cie trzech dr\u00f3g. W trakcie strzelaniny „Powicher” wraz z rannym „Harnasiem” zdo\u0142ali si\u0119 przebi\u0107 i uciec. Zgin\u0119li „Zimny” i „Kruk”. „Szpakowi” uda\u0142o si\u0119 ukry\u0107.
Partyzanci najpierw niepostrze\u017cenie przenikn\u0119li do s\u0105siedniego budynku Micha\u0142a Ostwalda. Podpalono zabudowania, ale „Ogie\u0144” wraz z „Hank\u0105” zdo\u0142a\u0142 przedosta\u0107 si\u0119 do kolejnego budynku Marii Kowalczyk – Pachowej. Otoczony tam, zosta\u0142 wezwany do poddania si\u0119. Odm\u00f3wi\u0142, polecaj\u0105c skorzysta\u0107 z tej propozycji „Hance”. Po jej wyj\u015bciu z budynku „Ogie\u0144” pr\u00f3bowa\u0142 pope\u0142ni\u0107 samob\u00f3jstwo. Strza\u0142 w skro\u0144 nie spowodowa\u0142 jednak natychmiastowego zgonu – w stanie utraty przytomno\u015bci zosta\u0142 pojmany. \u017bo\u0142nierze ob\u0142awy, po wdarciu si\u0119 na strych, zrzucili nieprzytomnego „Ognia” po schodach, jednak UB-ecy, doceniaj\u0105c w pe\u0142ni wag\u0119 informacji, jakie planowali uzyska\u0107 podczas przes\u0142ucha\u0144, za wszelka cen\u0119 chcieli go ocali\u0107. Przeniesiono go na ci\u0119\u017car\u00f3wk\u0119, sanitariusz KBW udzieli\u0142 mu pierwszej pomocy i zawieziono go do nowotarskiego szpitala, kt\u00f3ry otoczy\u0142 kordon KBW, a wewn\u0105trz pilnowa\u0142a „Ognia” obstawa UB i MO.
\"\"
Ostrowsko, 21 luty 1947 r. Z\u0142o\u017cony na noszach przez UB-owc\u00f3w, ranny po samob\u00f3jczym postrzale, Mjr J\u00f3zef Kura\u015b "Ogie\u0144".
\"\"
Ostrowsko, 21 luty 1947 r. Ranny Mjr "Ogie\u0144", kilkana\u015bcie godzin przed \u015bmierci\u0105.<\/p>\n

<\/font>Pr\u00f3by uratowania \u017cycia okaza\u0142y si\u0119 nieskuteczne. Major J\u00f3zef Kura\u015b „Ogie\u0144” zmar\u0142 dwadzie\u015bcia minut po p\u00f3\u0142nocy, czyli ju\u017c 22 lutego 1947 roku. Cia\u0142o zosta\u0142o zabrane i z\u0142o\u017cone
\nna podw\u00f3rku WUBP w Krakowie i wed\u0142ug niepotwierdzonych informacji, nast\u0119pnego dnia przekazano je Wydzia\u0142owi Lekarskiemu Akademii Medycznej, jako zw\u0142oki nieznanego m\u0119\u017cczyzny.
Do dzi\u015b nie jest znane miejsce poch\u00f3wku mjr. „Ognia”.<\/p>\n

\u015amier\u0107 „Ognia” zbieg\u0142a si\u0119 w czasie z uchwaleniem amnestii i oba te wydarzenia istotnie zaci\u0105\u017cy\u0142y na losach „ogniowc\u00f3w”. Zgrupowanie mia\u0142o charakter typowo wojskowy, oparty na autorytecie dow\u00f3dcy. Nie poczyniono przygotowa\u0144 na wypadek konieczno\u015bci zmiany dow\u00f3dztwa, nie wyznaczono nast\u0119pc\u00f3w, kt\u00f3rzy mieliby w regionie szanse zyska\u0107 tak du\u017ce uznanie dow\u00f3dc\u00f3w poszczeg\u00f3lnych oddzia\u0142\u00f3w. Dlatego \u015bmier\u0107 „Ognia” musia\u0142a si\u0119 r\u00f3wna\u0107 rozpadowi zgrupowania, nawet gdyby nast\u0105pi\u0142a w mniej sprzyjaj\u0105cym dla w\u0142adzy okresie.
W woj. krakowskim, w\u015br\u00f3d wielu dow\u00f3dc\u00f3w oddzia\u0142\u00f3w, kt\u00f3rzy podj\u0119li decyzj\u0119 o skorzystaniu z amnestii by\u0142o szereg „ogniowc\u00f3w”. Za ich przyk\u0142adem poszli liczni podkomendni i og\u00f3\u0142em ujawni\u0142o si\u0119 oficjalnie 376 \u017co\u0142nierzy Kurasia i 134 wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w. Jednak, tak jak i w ca\u0142ej Polsce, komuni\u015bci nie zamierzali dotrzyma\u0107 warunk\u00f3w amnestii i nied\u0142ugo p\u00f3\u017aniej ujawnieni byli aresztowani i skazywani na wieloletnie wyroki z kar\u0105 \u015bmierci w\u0142\u0105cznie. Spowodowa\u0142o to, jak wsz\u0119dzie, powr\u00f3t cz\u0119\u015bci partyzant\u00f3w „Ognia” w g\u00f3ry i podj\u0119cie dalszej, bezpardonowej walki z komunistami.
Ju\u017c w marcu 1947 r. pojedynczy \u017co\u0142nierze „Ognia” rozpocz\u0119li dzia\u0142ania przeciwko resortowi i konfidentom, jednak nie mia\u0142y one jeszcze charakteru zorganizowanego. W maju, od nowa zorganizowa\u0142 oddzia\u0142 J\u00f3zef \u015awider „Pacu\u0142a”, przyjmuj\u0105c nowy pseudonim „M\u015bciciel”. Zwerbowa\u0142 16 ludzi. Wyst\u0119powali pod nazwa „Wiarusy” lub III kompania AK lub ROAK. Ukrywali sie w rejonie Rabki i Skomielnej Czarnej w po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci pow. my\u015blenickiego. W ko\u0144cu 1947 r. potroi\u0142a si\u0119 ich liczba, bo do grupy przyst\u0119powali r\u00f3wnie\u017c ujawnieni. W roku 1947 „Wiarusy” wykonali kilkana\u015bcie akcji zbrojnych, w czasie kt\u00f3rych zastrzelili 7 \u017co\u0142nierzy KBW, 2 milicjant\u00f3w, 1 funkcjonariusza UB. W sierpniu zlikwidowali agenta o ps. „Czarny”.
Przeciwko „Wiarusom” natychmiast wyst\u0105pi\u0142y si\u0142y UB i KBW, wykorzystuj\u0105c skrupulatnie doniesienia licznych agent\u00f3w i informator\u00f3w. Przera\u017cona terrorem UB spo\u0142eczno\u015b\u0107 Podhala nie udziela\u0142a ju\u017c „Wiarusom” tak wydatnej pomocy jak „Ogniowi” i st\u0105d ich akcje stawa\u0142y sie mniej spektakularne i ponosili straty.
31 X 1947 r. na stacji kolejowej w Lasku rozbita zosta\u0142a jedna z grup i zgin\u0119\u0142o 4 ludzi.
18 II 1948 r. zgina\u0142 w potyczce d-ca J\u00f3zef \u015awider „M\u015bciciel” Po jego \u015bmierci dow\u00f3dztwo nad „Wiarusami” przej\u0105\u0142 Tadeusz Dymel „Srebrny”. Grupa operowa\u0142a w rejonach \u0141opusznej, Ko\u015bcieliska, Bukowiny i Czarnego Dunajca.
Ale i oni nie mieli d\u0142ugo dzia\u0142a\u0107. 20 X 1948 r. zgin\u0105\u0142 w zasadzce zastawionej przez KBW „Srebrny”.
Po nim grup\u0119 przej\u0105\u0142 by\u0142y adiutant „Ognia”, Stanis\u0142aw Ludzia „Harna\u015b”, „Dzielny”. Wzoruj\u0105c si\u0119 na do\u015bwiadczeniach „Ognia” podzieli\u0142 ludzi na trzy grupy, licz\u0105c, \u017ce b\u0119dzie im \u0142atwiej dzia\u0142a\u0107. Jedna operowa\u0142a w rejonie Szczawnica – Kro\u015bcienko – Obidza, druga w rejonie Rabka – Rdzawka – Obidowa, za\u015b trzecia w rejonie Niedzica – Czorsztyn. W ko\u0144cu 1948 roku „Harna\u015b” mia\u0142 w dyspozycji 70 ludzi i do\u015b\u0107 szeroko rozbudowan\u0105 sie\u0107 wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w. W roku 1948 oddzia\u0142 „Harnasia” zastrzeli\u0142 13 milicjant\u00f3w, 1 \u017co\u0142nierza KBW, 1 zdrajc\u0119 i 3 osoby cywilne (?). Dokonali kilku akcji na sp\u00f3\u0142dzielnie i sklepy. W 1949 r. zastrzelili jednego milicjanta i jednego wsp\u00f3\u0142pracownika UB.
Przeciw „Wiarusom” w\u0142adze bezpiecze\u0144stwa zmobilizowa\u0142y do\u015b\u0107 znaczne si\u0142y, a mianowicie 250 \u017co\u0142nierzy KBW oraz 60 milicjant\u00f3w i funkcjonariuszy UB, kt\u00f3rymi dowodzi\u0142 Stanis\u0142aw Wa\u0142ach, naczelnik Wydzia\u0142u III WUBP w Krakowie (p\u00f3\u017aniejszy literat, jeden z najwi\u0119kszych opluwaczy niepodleg\u0142o\u015bciowego podziemia)<\/span>, pod nadzorem zast\u0119pcy szefa Wojew\u00f3dzkiego Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa Publicznego w Krakowie, Franciszka Szlachcica, p\u00f3\u017aniejszego (w latach 70-tych) ministra spraw wewn\u0119trznych i wicepremiera.
Podj\u0119to tak\u017ce gr\u0119 operacyjn\u0105, w wyniku kt\u00f3rej wprowadzono do „Wiarus\u00f3w” oficer\u00f3w UB, jako przedstawicieli III Okr\u0119gu ROAK w Krakowie, pod pseudonimami „mjr Maciej” (F. Szlachcic)<\/span> i „Henryk” (Marian Stru\u017cy\u0144ski, p\u00f3\u017aniej jako Marian Reniak, autor kilku ksi\u0105\u017cek, m.in. „Niebezpieczne \u015bcie\u017cki”, kt\u00f3ra jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 z tamtego okresu, do\u015b\u0107 tendencyjnie opisuje „Harnasia”, jego ludzi i operacj\u0119 przeciwko nim).<\/span>
Ju\u017c na pocz\u0105tku 1949 r. organizacja „Wiarus\u00f3w” zosta\u0142a rozpracowana agenturalnie i przez nast\u0119pne miesi\u0105ce prowadzono dzia\u0142ania zmierzaj\u0105ce do likwidacji grupy. 16 lipca 1949 r. w okolice Rabki przyby\u0142 „mjr Maciej” i dosz\u0142o do spotkania z trzema ch\u0119tnymi do wyjazdu do Anglii. W\u015br\u00f3d nich by\u0142 „Harna\u015b”. Mistyfikacj\u0119 w czasie nocnego spotkania w g\u0142\u0119bokim terenie uwiarygodni\u0142 samoch\u00f3d ze znakiem angielskiej ambasady. Przewieziono ich do Krakowa, prosto do budynku WUBP i tylko przypadek sprawi\u0142, \u017ce zorientowali si\u0119, \u017ce s\u0105 w r\u0119kach swoich prze\u015bladowc\u00f3w. Dosz\u0142o do strzelaniny – „Harna\u015b” zosta\u0142 ranny, dwaj pozostali zostali zabici w walce. Stanis\u0142aw Ludzia „Harna\u015b”, „Dzielny”, "Ry\u015b" zosta\u0142 skazany na \u015bmier\u0107 i stracony 12 stycznia 1950 r. w wi\u0119zieniu Montelupich w Krakowie. Miejsce poch\u00f3wku pozostaje nieznane.
17 lipca 1949 r. zosta\u0142a aresztowana reszta jego „Wiarus\u00f3w” i w ten spos\u00f3b do po\u0142owy lipca 1949 r. przesta\u0142 istnie\u0107 zasadniczy trzon „postogniowego” zgrupowania i by\u0142o tylko kwesti\u0105 czasu, aby wszyscy zostali uj\u0119ci. W sierpniu tego roku aresztowano 122 wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w „Wiarus\u00f3w”.<\/p>\n

\u015amier\u0107 „Ognia” i rozpad jego zgrupowania partyzanckiego, jednego z najwi\u0119kszych w powojennej Polsce, a w ko\u0144cu likwidacja „Wiarus\u00f3w”, jako resztek zgrupowania „ogniowego” ko\u0144czy rozpocz\u0119t\u0105 w 1939 r. walk\u0119 Podhalan o niepodleg\u0142\u0105 i suwerenn\u0105 Polsk\u0119, za\u015b wieloletnia inwigilacja ludzi „Ognia” przez S\u0142u\u017cb\u0119 Bezpiecze\u0144stwa potwierdza tylko wa\u017cne miejsce jego walki z si\u0142\u0105 narzuconym, obcym i zbrodniczym re\u017cimem.
Na koniec warto przytoczy\u0107 s\u0142owa prof. Andrzeja Paczkowskiego, kt\u00f3re wspaniale podkre\u015blaj\u0105 niepodleg\u0142o\u015bciowy i bohaterski charakter, tej heroicznej lecz jak\u017ce beznadziejnej walki „\u017bo\u0142nierzy Wykl\u0119tych”, cz\u0119sto, ju\u017c tylko po to, by do ko\u0144ca dotrzyma\u0107 wierno\u015bci przysi\u0119dze:
„Podziemie by\u0142o tocz\u0105c\u0105 ci\u0119\u017ckie boje odwrotowe ariergard\u0105 Polski Niepodleg\u0142ej. Tyle, \u017ce nie by\u0142o ju\u017c si\u0119 gdzie wycofa\u0107”.<\/span><\/p>\n

Opracowano na podstawie:<\/span>
<\/font><\/p>\n

Maciej Korku\u0107, Zosta\u0144cie wierni tylko Polsce… Niepodleg\u0142o\u015bciowe oddzia\u0142y partyzanckie w Krakowskiem (1944 – 1947), <\/span>Krak\u00f3w 2002,<\/font>
Maciej Korku\u0107, Zgrupowanie Partyzanckie „B\u0142yskawica” <\/span>[w:] Zeszyty Historyczne WiN-u, <\/span><\/font>
Nr 5\/1994<\/font>,
Boles\u0142aw Dere\u0144, J\u00f3zef Kura\u015b „Ogie\u0144”. Partyzant Podhala, <\/sp\nan>Warszawa 2004,<\/font>
\u0141ukasz Majerczyk, Wizerunek J\u00f3zefa Kurasia (ps. ,,Orze\u0142”, ,,Ogie\u0144”) (1915 – 1947) w literaturze historycznej”. <\/span>Publikacja internetowa: http:\/\/www.historycy.pl\/Strony\/Artykuly\/2002%2002\/Kuras.html<\/a> <\/font><\/div>\n
\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[8],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/951"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=951"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/951\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=951"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=951"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=951"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}