{"id":949,"date":"2006-05-25T11:12:08","date_gmt":"2006-05-25T09:12:08","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2006\/05\/25\/mjr-jozef-kuras-ogien-1915-1947-czesc-2\/"},"modified":"2006-05-25T11:12:08","modified_gmt":"2006-05-25T09:12:08","slug":"mjr-jozef-kuras-ogien-1915-1947-czesc-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=949","title":{"rendered":"Mjr J\u00f3zef Kura\u015b "Ogie\u0144" (1915 – 1947) – cz\u0119\u015b\u0107 2"},"content":{"rendered":"

13 kwietnia 1945 r. przeprowadzi\u0142 odpraw\u0119 swoich by\u0142ych podkomendnych w g\u00f3rach, zapowiadaj\u0105c walk\u0119 przeciw ZSRR i komunistom. Bronis\u0142aw Szaokalski „Herkules” (adiutant „Ognia”) wspomina\u0142, \u017ce poszli na Turbacz, tam „Ogie\u0144” wyg\u0142osi\u0142 przem\u00f3wienie, w kt\u00f3rym powiedzia\u0142 m.in.: „walk\u0119 musimy zacz\u0105\u0107 od pocz\u0105tku i teraz b\u0119dziemy si\u0119 bi\u0107 za Polsk\u0119 bez komunist\u00f3w”.
\"\"
Odciski piecz\u0119ci u\u017cywanych przez oddzia\u0142y J\u00f3zefa Kurasia „Ognia”<\/p>\n

<\/font><\/span>Zgrupowanie „Ognia” przyj\u0119\u0142o nazw\u0119 Oddzia\u0142 Partyzancki „B\u0142yskawica” i od pocz\u0105tku zorganizowane by\u0142o wed\u0142ug wzor\u00f3w wojskowych. J\u00f3zef Kura\u015b wykorzysta\u0142 tu niew\u0105tpliwie swoje du\u017ce do\u015bwiadczenie zar\u00f3wno z okresu okupacji niemieckiej jak i z czas\u00f3w s\u0142u\u017cby wojskowej w okresie przedwojennym i w 1939 r.
Surowe przestrzeganie zasad dyscypliny wojskowej i konspiracyjnej mog\u0142o by\u0107 jedynym \u015brodkiem zapewniaj\u0105cym bezpiecze\u0144stwo oddzia\u0142u i umo\u017cliwiaj\u0105cym skuteczne dowodzenie.
Wg. szacunk\u00f3w, opartych na p\u00f3\u017aniejszych danych MSW, liczba partyzant\u00f3w „Ognia” przebywaj\u0105cych w oddzia\u0142ach le\u015bnych oscylowa\u0142a mi\u0119dzy 500 a 700 osobami. Sie\u0107 wywiadu, \u0142\u0105cznik\u00f3w i informator\u00f3w by\u0142a kilkakrotnie bardziej rozbudowana. W roku 1946 pod dow\u00f3dztwem „Ognia” znalaz\u0142a si\u0119 du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 znacz\u0105cych i najaktywniejszych jednostek partyzanckich z terenu wojew\u00f3dztwa krakowskiego.
Podobnie jak dzia\u0142aj\u0105cy na obszarach Polski p\u00f3\u0142nocno-wschodniej i p\u00f3\u0142nocnej mjr Zygmunt Szendzielarz „\u0141upaszka”, J\u00f3zef Kura\u015b „Ogie\u0144” podzieli\u0142 oddzia\u0142 na kilkudziesi\u0119cioosobowe grupy wyst\u0119puj\u0105ce pod nazwami kolejno numerowanych kompanii. Dow\u00f3dcy ka\u017cdej z nich cieszyli si\u0119 do\u015b\u0107 du\u017cym zakresem samodzielno\u015bci, jednak byli zobowi\u0105zani sk\u0142ada\u0107 dow\u00f3dcy zgrupowania szczeg\u00f3\u0142owe raporty z dzia\u0142alno\u015bci i przedstawia\u0107 do akceptacji plany na przysz\u0142o\u015b\u0107. O ile by\u0142o to mo\u017cliwe, „Ogie\u0144” spotyka\u0142 si\u0119 z nimi co najmniej raz w miesi\u0105cu.
Na czele ca\u0142ego zgrupowania sta\u0142 sztab, kt\u00f3ry opr\u00f3cz „Ognia” jako komendanta, tworzyli wyszkoleni oficerowie i najbardziej zaufani wsp\u00f3\u0142pracownicy, kt\u00f3rymi byli: Jan Kolasa „Powicher” – zast\u0119pca „Ognia”, Jan Batkiewicz „\u015amig\u0142y”, Kazimierz Kura\u015b „Kruk”, Franciszek Dr\u00f3\u017cd\u017c „Szpak” i Antoni W\u0105sowicz „Roch” pe\u0142ni\u0105cy funkcje dow\u00f3dc\u00f3w tzw. Komisji Szybko – Wykonawczej, oraz Stanis\u0142aw Ludzia „Harna\u015b” i Bogus\u0142aw Szokalski „Herkules” – adiutanci dow\u00f3dcy. <\/p>\n

Oddzia\u0142 Ochrony Sztabu
\"\"
<\/span>Oddzia\u0142 ochrony sztabu zgrupowania "Ognia". Lato 1946 r.<\/p>\n

<\/span><\/font><\/span>Oddzia\u0142 Ochrony Sztabu zgrupowania „Ognia” podzielony by\u0142 na pi\u0119\u0107 dru\u017cyn, dowodzonych przez „Marnego”, „Ska\u0142\u0119”, „Ponurego”, „Zaj\u0105ca” i „\u015amig\u0142ego”. Liczba \u017co\u0142nierzy przebywaj\u0105cych bezpo\u015brednio przy sztabie dow\u00f3dztwa waha\u0142a si\u0119 od 60 do 90 ludzi, kt\u00f3rzy operowali g\u0142\u00f3wnie w rejonie Ochotnicy i masywu Turbacza. Sztab stacjonowa\u0142 najcz\u0119\u015bciej w sza\u0142asach, bac\u00f3wkach i ziemiankach na Turbaczu, Kiczorze, Starych Wierchach oraz Lubaniu, a operowa\u0142 g\u0142\u00f3wnie na terenie Gorc\u00f3w i w okolicznych miejscowo\u015bciach.
W sierpniu 1946 r. WiN raportowa\u0142 do Londynu: „Uzbrojenie Oddz[ia\u0142\u00f3w] „Ognia” [to]: bro\u0144 automatyczna, przewa\u017cnie pochodzenia angielskiego i ameryka\u0144skiego, rkm-y, ckm-y i granatniki. […] W rejonie Turbacza i Obidowej na szczytach g\u00f3r stoj\u0105 baraki i silne plac\u00f3wki „Ognia”, pod kontrol\u0105 kt\u00f3rych pozostaje ca\u0142a okolica ze specjalnym uwzgl\u0119dnieniem szos”.<\/span>
Na og\u00f3\u0142 kiedy dochodzi\u0142o do walki grupy sztabowej z przeciwnikiem, „Ogie\u0144” obejmowa\u0142 bezpo\u015bredni\u0105 komend\u0119. Tak by\u0142o na przyk\u0142ad w czasie walki oddzia\u0142u sztabowego z KBW w dniu 29 IX 1946 r. nad Ochotnic\u0105: „Ogie\u0144” dowodzi\u0142 walka osobi\u015bcie – zaatakowani w obozie partyzanci wycofali si\u0119 bez strat w\u0142asnych, zabijaj\u0105c przy tym dw\u00f3ch \u017co\u0142nierzy KBW.
\"\"
Apel w obozie oddzia\u0142u ochrony sztabu mjr. J\u00f3zefa Kurasia "Ognia" (przyjmuje meldunek). Lato 1946 r.<\/span><\/font><\/p>\n

1 Kompania<\/span>
1 Kompania dzia\u0142a\u0142a g\u0142\u00f3wnie we wschodniej cz\u0119\u015bci powiatu nowotarskiego, na Spiszu i w zachodnich rejonach pow. nowos\u0105deckiego. Oddzia\u0142 liczy\u0142 ok. 60 os\u00f3b. Pierwszym dow\u00f3dc\u0105 tej kompanii by\u0142 zwi\u0105zany z „Ogniem” jeszcze z czas\u00f3w wojny Eugeniusz Melnyczuk „Lis”. Po jego aresztowaniu przez UB dow\u00f3dztwo obj\u0105\u0142 Marin Kubiak „Roman” a po nim Jan Batkiewicz \u015amig\u0142y”<\/p>\n

2 Kompania
\"\"
<\/span>Rok 1946. Pododdzia\u0142 2 kompanii zgrupowania "Ognia" dowodzony przez kpr. Jerzego Laurmana "Abusia", kl\u0119czy w \u015brodku.<\/p>\n

<\/span><\/font>Najwa\u017cniejszym rejonem dzia\u0142ania 2 Kompanii by\u0142y tereny obejmuj\u0105ce obszary Tatr i pogranicza s\u0142owackiego przez Zakopane i Ko\u015bcielisko, a\u017c po Wit\u00f3w i Czarny Dunajec. Liczebno\u015b\u0107 grupy dochodzi\u0142a do 120 ludzi. Do pa\u017adziernika 1946 r. dow\u00f3dc\u0105 oddzia\u0142u by\u0142 zdemobilizowany oficer 16 pp. ppor. Stefan Ostaszewski „Rysiek”. Po jego dezercji, w dniu 17 X 1946 r. „Ogie\u0144” mianowa\u0142 dow\u00f3dc\u0105 2 Kompanii „Powichra”. Tego samego dnia do grupy zostali wcieleni \u017co\u0142nierze 4 Kompanii „Dzielnego”. W pa\u017adzierniku i grudniu oddzia\u0142 zosta\u0142 kilkakrotnie rozbity, a „Powicher” (w grudniu), wr\u00f3ci\u0142 do sztabu zgrupowania. Dow\u00f3dztwo grupy obj\u0105\u0142 w\u00f3wczas jego dotychczasowy zast\u0119pca – Jan Zdybalski „Tom”.<\/p>\n

3 Kompania
\"\"
<\/span>Partyzanci z oddzia\u0142u Henryka G\u0142owi\u0144skiego „Gro\u017anego” – 3 kompania zgrupowania „Ognia”. Stoja od lewej: NN „Janosik”, Ignacy Wac\u0142awik „Kula”, Ludwik Bali\u0144ski „Tur”, Czes\u0142aw Stolarczyk „Guc”(stoi za „Turem”), Stanis\u0142aw Wr\u00f3bel „Bimber”, J\u00f3zef \u015awider „Pacu\u0142a”, Henryk G\u0142owi\u0144ski „Gro\u017any”<\/span>, Stanis\u0142aw Kaciczak „Bocian”, Wojciech Krzeszewski „Baca”, Jan Osiecki „Bratek”, Adam Domalik „Kowboj”. Le\u017c\u0105 (od lewej): NN „Kominiarz”, Antoni W\u0105sowicz „Roch”<\/p>\n

<\/span><\/font><\/span>3 Kompania operowa\u0142a g\u0142\u00f3wnie w okolicach Rabki, Chab\u00f3wki i Raby Wy\u017cnej, lecz obszar jej dzia\u0142ania obejmowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c tereny zachodniej cz\u0119\u015bci powiatu nowotarskiego (i okolic Nowego Targu) oraz po\u0142udniowych rejon\u00f3w pow. my\u015blenickiego i limanowskiego, a\u017c po powiat nowos\u0105decki. Oddzia\u0142 liczy\u0142 ok. 75 ludzi. Juz w roku 1945 dowodzi\u0142 nim dezerter z WP, Henryk G\u0142owi\u0144ski „Gro\u017any”. Po \u015bmierci „Gro\u017anego” w walce z KBW (9 listopada 1946 r.) dow\u00f3dztwo grupy obj\u0105\u0142 jego zast\u0119pca, pochodz\u0105cy z Wile\u0144szczyzny Antoni W\u0105sowicz „Roch”.
4 Kompania<\/span>
Na czele stosunkowo nielicznej, bo licz\u0105cej ok. 15 os\u00f3b, 4 Kompanii sta\u0142 ppor. Edward Radyga "\u0141o\u015b". Dzia\u0142a\u0142a ona na pograniczu powiat\u00f3w Nowy Targ i Limanowa oraz we wschodniej cz\u0119\u015bci powiatu nowotarskiego. Na skutek poniesionych strat w walce w Szczawie 26 wrze\u015bnia 1946 r. ca\u0142a Kompania przy\u0142\u0105czy\u0142a si\u0119 w Lubomierzu do grupy sztabowej. 17 X 1946 r. „Ogie\u0144 wcieli\u0142 j\u0105 do 2 Kompanii.<\/p>\n

5 Kompania<\/span>
5 Kompania dzia\u0142a\u0142a w po\u0142udniowych rejonach pow. limanowskiego. Liczy\u0142a ok. 60 os\u00f3b. Dowodzi\u0142 ni\u0105 Kazimierz Paulo „Ska\u0142a”. Od jesieni 1946 r. Kompania ta dzia\u0142a\u0142a w \u015bcis\u0142ej \u0142\u0105czno\u015bci z samodzielnymi, lecz podporz\u0105dkowanymi formalnie „Ogniowi”, oddzia\u0142ami „B\u0142yskawica” Micha\u0142a Duronia „Wichra” i „Wolno\u015b\u0107” Stanis\u0142awa Papierza „S\u0119pa”.<\/p>\n

6 Kompania (krakowska)<\/span>
Oddzia\u0142 krakowski zgrupowania „Ognia” by\u0142 faktycznie 6 Kompani\u0105, wydaje si\u0119 jednak, \u017ce w praktyce nazwy tej nie u\u017cywano. Za\u0142o\u017cycielem i pierwszym dow\u00f3dc\u0105 tej grupy by\u0142 Zdzis\u0142aw Lisik „M\u015bciciel”. Pocz\u0105tkowo dzia\u0142a\u0142a ona tylko w Krakowie. U\u017cywa\u0142a nazwy Ruch Oporu Armii Krajowej (ROAK) i kontaktowa\u0142a sie z oddzia\u0142ami Franciszka Mroza „Bobra” z my\u015blenickiego. Po wielu zabiegach uda\u0142o sie nawi\u0105za\u0107 kontakt ze zgrupowaniem „Ognia” i w 1946 r. podporz\u0105dkowano oddzia\u0142 Kurasiowi, a dow\u00f3dztwo obj\u0105\u0142, przys\u0142any ze sztabu zgrupowania Jan Janusz „Siekiera”. Dnia 18 VIII 1946 r. oddzia\u0142 ten zaj\u0105\u0142 wi\u0119zienie \u015bw. Micha\u0142a w Krakowie, a tak\u017ce rozpocz\u0119to systematyczne wypady w okolice Krakowa, szczeg\u00f3lnie w miechowskie. 20 IX 1946 r. „Siekiera” wioz\u0105cy raporty do „Ognia” zosta\u0142 przypadkowo aresztowany przez patrol KBW. Wydarzenie to poci\u0105gn\u0119\u0142o za sob\u0105 du\u017ce aresztowania w\u015br\u00f3d cz\u0142onk\u00f3w grupy. Nowym dow\u00f3dc\u0105 zdziesi\u0105tkowanej kompanii zosta\u0142, mianowany 25 IX 1946 r. przez „Ognia”, Marian Zielonka „Bil”, kt\u00f3ry sta\u0142 na jej czele a\u017c do \u015bmierci J\u00f3zefa Kurasia. <\/p>\n

7, 8, 9 Kompania<\/span>
Kolejne Kompanie (7, 8 i 9) tworzy\u0142y podporz\u0105dkowane zgrupowaniu „Ognia” oddzia\u0142y partyzanckie:
Grupa „Zemsta”<\/span> (7 Kompania) dzia\u0142aj\u0105ca na terenie powiatu nowos\u0105deckiego, pod dow\u00f3dztwem Zygmunta Wawrzuty „Zemsty”, a po nim Bronis\u0142awa Bubliko „\u017bara”, licz\u0105ca ok. 30 os\u00f3b.
Grupa „Grot”<\/span> (8 Kompania) dzia\u0142aj\u0105ca na terenie pow. nowos\u0105deckiego i limanowskiego, pod dow\u00f3dztwem Mariana Mordowskiego „Ojca”, licz\u0105ca ok. 15 ludzi.
Grupa „Huragan”<\/span> (9 Kompania) pod dow\u00f3dztwem Andrzeja Szczypta „Zenita” dzia\u0142a\u0142a tak\u017ce na terenie pow. nowos\u0105deckiego i liczy\u0142a ok. 35 ludzi.<\/p>\n

Nazw\u0119 „Huragan”<\/span> nosi\u0142 r\u00f3wnie\u017c podporz\u0105dkowany „Ogniowi” w 1946 r. oddzia\u0142 Jana Ziomkowskiego „Huragana”, dzia\u0142aj\u0105cy w pow. wadowickim, licz\u0105cy ok. 30 os\u00f3b.
R\u00f3wnie\u017c w pow. wadowickim dzia\u0142a\u0142 oddzia\u0142 „B\u0142yskawica”<\/span>, jeden z najaktywniejszych w tamtym rejonie, pod dow\u00f3dztwem by\u0142ego \u017co\u0142nierza oddzia\u0142u AK „Che\u0142m” Micha\u0142a Dudonia „Wichra”, licz\u0105cy ok. 70 ludzi.
Na terenie pow. wadowickiego dzia\u0142a\u0142 tak\u017ce trzeci oddzia\u0142 o nazwie „Huragan”<\/span>, z kt\u00f3rym oddzia\u0142 „B\u0142yskawica” \u015bci\u015ble koordynowa\u0142 swoje dzia\u0142ania. Oddzia\u0142 wszed\u0142 w sk\u0142ad zgrupowania „Ognia” w sierpniu 1946 r. a jego dow\u00f3dcami byli kolejno: Mieczys\u0142aw Sobolewski „Prut”, Stanis\u0142aw Marek „Orlicz” i Henryk Do\u0142\u0105gowski „San”.
Kolejnym, ok. 80 osobowym, doskonale zorganizowanym oddzia\u0142em podleg\u0142ym „Ogniowi”, by\u0142 oddzia\u0142 „Burza”<\/span> dowodzony przez Mieczys\u0142awa W\u0105dolnego „M\u015bciciela”, operuj\u0105cy g\u0142\u00f3wnie w pow. wadowickim i my\u015blenickim.
\"\"
\u017bo\u0142nierze Mieczys\u0142awa W\u0105dolnego „M\u015bciciela” – oddzia\u0142 Ignacego Sikory „Prawego” (stoi czwarty od lewej z \u017con\u0105)<\/p>\n

<\/span><\/font>W 1946 r. „Ogie\u0144” nawi\u0105za\u0142 kontakty organizacyjne z krakowsk\u0105 organizacj\u0105 konspiracyjn\u0105 Armia Polska w Kraju, kierowana przez Aleksandra Delmana. Wg. niepotwierdzonych informacji mia\u0142 by\u0107 mianowany komendantem podleg\u0142ych jej oddzia\u0142\u00f3w zbrojnych na Podhalu i za jej po\u015brednictwem otrzyma\u0107 stopie\u0144 majora.
Utrzymywa\u0142 te\u017c kontakty konspiracyjne z bli\u017cej nieznanymi o\u015brodkami na \u015al\u0105sku, w Wielkopolsce i Pomorzu. Czterokrotnie spotyka\u0142 si\u0119 z kurierem Andrzejem Gocem, kt\u00f3ry przenosi\u0142 korespondencj\u0119 pomi\u0119dzy J. Kurasiem a siedzib\u0105 polskiego oficera \u0142\u0105cznikowego w Monachium.<\/p>\n

Oddzia\u0142y podleg\u0142e „Ogniowi” rozpocz\u0119\u0142y dzia\u0142ania zbrojne ju\u017c w kwietniu 1945 roku.
W nocy z 17 na 18 kwietnia 1945 r. grupa „ogniowc\u00f3w” pod dow\u00f3dztwem J\u00f3zefa Ksi\u0105\u017cka „Jastrz\u0119bia” rozbi\u0142a PUBP w Nowym Targu, zabijaj\u0105c przy tym czterech pracownik\u00f3w UB.
\"\"
1945. \u017bo\u0142nierze zgrupowania "Ognia" z oddzia\u0142u "Jastrz\u0119bia". Stoj\u0105 od lewej: NN "Sosna", J\u00f3zef Ksi\u0105\u017cek "Jastrz\u0105b", NN "Leniwy" i NN "Wicher", siedzi NN "Wilk".<\/p>\n

<\/span><\/font>Zaraz nast\u0119pnego dnia (18 IV 1945 r.) podkomendni „Ognia” rozbroili milicjant\u00f3w z posterunku w Bukowinie Tatrza\u0144skiej.
23 IX 1945 r. oddzia\u0142 Mieczys\u0142awa W\u0105dolnego „M\u015bciciela” zlikwidowa\u0142 referenta UB z posterunku w Babicach (pow. Chrzan\u00f3w), a po kilku tygodniach dokona\u0142 rozbicia i ca\u0142kowitego zniszczenia posterunku MO, tak\u017ce w Babicach.<\/p>\n

G\u0142\u00f3wnym celem akcji likwidacyjnych byli funkcjonariusze UB i NKWD. Powszechnie zdawano sobie spraw\u0119, \u017ce UB-owcy i ich zwierzchnicy – instruktorzy z NKWD – byli najwa\u017cniejszym ogniwem nowego re\u017cimu w terenie i zbrojnym ramieniem partii komunistycznej.
Nie stosowano jednak zasady odpowiedzialno\u015bci zbiorowej i ka\u017cdy fakt zastrzelenia funkcjonariusza musia\u0142 by\u0107 umotywowany. Inn\u0105 kwesti\u0105 by\u0142o strzelanie do nich jako atakuj\u0105cych, jak np. 28 IV 1945 r., gdy w czasie ob\u0142awy zgin\u0119\u0142o od kul „ogniowc\u00f3w” dw\u00f3ch \u017co\u0142nierzy NKWD.
W \u015bci\u015ble tajnych opracowaniach UB znajduj\u0105 si\u0119 informacje o stratach w\u015br\u00f3d funkcjonariuszy sowieckich walcz\u0105cych z „Ogniem”. Z jednego z nich, dotycz\u0105cego operacji „Ogniwo” (inwigilacja by\u0142ych \u017co\u0142nierzy Kurasia na pocz\u0105tku lat 50-tych) wynika, \u017ce w okresie od 18 IV 1945 do 1 VIII 1945 w walce z partyzantami „Ognia” zgin\u0119\u0142o 27 cz\u0142onk\u00f3w NKWD.

<\/a>Cz\u0119\u015b\u0107 3 ><\/a>
Strona g\u0142\u00f3wna – wprowadzenie ><\/a><\/font><\/p>\n

\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

13 kwietnia 1945 r. …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[8],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/949"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=949"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/949\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=949"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=949"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=949"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}