{"id":946,"date":"2006-06-06T09:02:14","date_gmt":"2006-06-06T07:02:14","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2006\/06\/06\/ostatni-lesni-mazowsze-i-podlasie-w-ogniu-1948-1953-czesc-6\/"},"modified":"2006-06-06T09:02:14","modified_gmt":"2006-06-06T07:02:14","slug":"ostatni-lesni-mazowsze-i-podlasie-w-ogniu-1948-1953-czesc-6","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=946","title":{"rendered":"OSTATNI LE\u015aNI &#8211; Mazowsze i Podlasie w ogniu 1948-1953 &#8211; cz\u0119\u015b\u0107 6"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-weight: bold; text-decoration: underline;\"><\/span><span style=\"font-weight: bold; text-decoration: underline;\">23 Okr\u0119g NZW<\/span><br \/>23 okr\u0119g NZW utworzony zosta\u0142 latem 1946 r. przez by\u0142ych \u017co\u0142nierzy Kedywu Inspektoratu P\u0142ocko- Sierpeckiego Armii Krajowej i 11 Grupy Operacyjnej Narodowych Si\u0142 Zbrojnych. W pierwszym okresie dzia\u0142alno\u015bci obejmowa\u0142 swoim zasi\u0119giem pogranicze wojew\u00f3dztw, warszawskiego i bydgoskiego (powiaty: sierpecki, m\u0142awski, lipnowski i rypi\u0144ski) a nast\u0119pnie tak\u017ce powiaty w\u0142oc\u0142awski, p\u0142ocki, p\u0142o\u0144ski oraz cz\u0119\u015bciowo dzia\u0142dowski i ciechanowski. Komendantem Okr\u0119gu by\u0142 por. Stefan Bronarski, Li\u015b\u0107&quot;, &quot;Roman&quot;, cz\u0142onkami sztabu: por. Jan Przyby\u0142owski &quot;Onufry&quot; &#8211; szef wywiadu, por. Stefan Majewski &quot;Szczepan&quot;, &quot;Ekscelencja&quot; &#8211; szef pionu informacji i propagandy, por. J\u00f3zef Boguszewski &quot;Lew&quot; &#8211; dow\u00f3dca oddzia\u0142u bojowego oraz por. Jerzy Wierzbicki &quot;Dodek&quot; i Stanis\u0142aw Lewandowski &quot;Ogrodnik&quot;.<br \/>W pocz\u0105tkowym okresie, dzia\u0142alno\u015b\u0107 organizacyjna Okr\u0119gu skoncentrowana by\u0142a przede wszystkim na akcjach wywiadowczych i porz\u0105dkowych, m.in. utworzone przy 11 Grupie Operacyjnej NSZ, Patrole do Walki z Bezprawiem, prowadzi\u0142y intensywne akcje przeciw grupom bandyckim ochranianym niejednokrotnie przez cz\u0119\u015b\u0107 funkcjonariuszy resortu bezpiecze\u0144stwa. W ramach amnestii 1947 r., w kwietniu nast\u0105pi\u0142a cz\u0119\u015bciowa demobilizacja Okr\u0119gu. Rozkazem 131 z dnia 18 marca 1947 r. Stefan Bronarski &quot;Roman&quot; poleci\u0142 rozwi\u0105zanie oddzia\u0142u dywersyjno &#8211; sabota\u017cowego: <span style=\"font-style: italic;\">&quot;ludzi, kt\u00f3rych nie mo\u017cna zalegalizowa\u0107 w inny spos\u00f3b zrehabilitowa\u0107 przed Komisj\u0105 Rehabilitacyjn\u0105 w Warszawie, bro\u0144 najmniej zdatn\u0105 do naszych akcji przekaza\u0107 w\u0142adzom UB, cenniejsz\u0105 zostawi\u0107 na przechowanie (&#8230;) maj\u0105tek organizacyjny spieni\u0119\u017cy\u0107 i podzieli\u0107 mi\u0119dzy wszystkich \u017co\u0142nierzy oddzia\u0142u w r\u00f3wnym stopniu szeregowym jak i podoficerom. (&#8230;) Wszystkim \u017co\u0142nierzom podzi\u0119kowa\u0107 w imieniu POLSKI za dotychczasow\u0105 walk\u0119, kt\u00f3ra trwa i zako\u0144czy si\u0119 naszym zwyci\u0119stwem. Uwaga: akcj\u0119 ujawnienia si\u0119 traktowa\u0107 jako manewr taktyczny celem przechowania \u017cywotnych si\u0142 Narodu, przy czym \u017co\u0142nierze s\u0105 faktycznie &quot;urlopowani na czas nieokre\u015blony&quot;. <\/span><br \/>Szanse na autentyczn\u0105 &quot;legalizacj\u0119&quot; \u017co\u0142nierzy 23 Okr\u0119gu NZW w &quot;nowej rzeczywisto\u015bci&quot; okaza\u0142y si\u0119 jednak niewielkie. Ju\u017c w kilka tygodni po wyga\u015bni\u0119ciu terminu amnestii rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 ich aresztowania, co sk\u0142oni\u0142o wielu z ujawnionych do powrotu do dzia\u0142alno\u015bci konspiracyjnej lub te\u017c do wyjazdu na tzw. Ziemie Odzyskane. <br \/>R\u00f3wnolegle z powrotem do lasu, wobec narastaj\u0105cego zagro\u017cenia, nast\u0119powa\u0142 proces jednoczenia pozosta\u0142ych jeszcze struktur r\u00f3\u017cnych organizacji niepodleg\u0142o\u015bciowych dzia\u0142aj\u0105cych dot\u0105d na terenie Mazowsza Zachodniego. W dniu 19 listopada 1947 r. we wsi Polesie, gm. Baboszewo, pow. P\u0142o\u0144sk, nast\u0105pi\u0142o np. oficjalne podporz\u0105dkowanie oddzia\u0142u ROAK kierowanego przez por. Franciszka Majewskiego &quot;S\u0142onego&quot; 23 Okr\u0119gowi NZW. W ramach nowej struktury dokona\u0142 on podzia\u0142u terenu na rejony, kt\u00f3rym przypisa\u0142 poszczeg\u00f3lne patrole bojowe.<br \/><img border=\"0\" alt=\"\" src=\"resources\/Ostatni8__Slony.jpg\" \/><br \/><font size=\"2\"><span style=\"font-style: italic;\"><span style=\"font-weight: bold;\">Por. Franciszek Majewski &quot;S\u0142ony&quot;. <\/span>Podoficer zawodowy w 8. pal im. kr\u00f3la Boles\u0142awa Krzywoustego w P\u0142ocku. Uczestnik bitwy pod M\u0142aw\u0105. Do 1940 w niewoli niemieckiej, zwolniony, nast\u0119pnie ponownie aresztowany i osadzony w obozie pracy w Bielsku, sk\u0105d zbieg\u0142. Od 1942 \u017co\u0142nierz AK, d-ca oddzia\u0142u bojowego Kedywu w obwodzie P\u0142ock. Awansowany do stopnia podporucznika. po wkroczeniu Sowiet\u00f3w, w lipcu 1945 ujawni\u0142 si\u0119 wraz z ca\u0142ym sztabem Obwodu i Inspektoratu P\u0142ocko-Sierpeckiego AK. Zagro\u017cony aresztowaniem od wiosny 1946 ponownie w konspiracji. \u017bo\u0142nierz ROAK w  Obwodzie &quot;Mewa&quot;. W pa\u017adzierniku 1946 awansowany do stopnia porucznika i mianowany Komendantem Rejonu II [Sierpc, P\u0142ock]. W czasie amnestii 1947 nie ujawni\u0142 si\u0119. W pa\u017adzierniku 1947 podporz\u0105dkowa\u0142 sw\u00f3j oddzia\u0142 11 Grupie Operacyjnej NSZ w XXIII Okr\u0119gu NZW. Dow\u00f3dca wszystkich oddzia\u0142\u00f3w bojowych XXIII Okr\u0119gu NZW. Uczestnik wielu akcji bojowych przeciw komunistom. 26 wrze\u015bnia 1948 w W\u0119grzynowie k\/Sierpca, otoczony przez GO UB-KBW-MO po 6-godzinnej samotnej walce pope\u0142ni\u0142 samob\u00f3jstwo.<\/p>\n<p><\/span><\/font>Rejonem I, obejmuj\u0105cym powiaty p\u0142ocki i p\u0142o\u0144ski, dowodzi\u0142 Wiktora Stryjewskiego &quot;Cacko&quot;. W sk\u0142ad oddzia\u0142u wchodzili: Stanis\u0142aw Derkus &quot;\u015amia\u0142y&quot; (zast\u0119pca dow\u00f3dcy), W\u0142adys\u0142aw Peczy\u0144ski &quot;W\u0142adek&quot;, Zygfryd Kuli\u0144ski &quot;Albin&quot;, Wac\u0142aw Michalak &quot;Ga\u0142\u0105zka&quot;, Szczepan Stryjewski &quot;J\u00f3zef&quot;, Janina Samoraj &quot;Celinka&quot;, El\u017cbieta Kozanecka &quot;Basia&quot;. <br \/>Rejonem II, obejmuj\u0105cym powiaty sierpecki i wschodni\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 powiatu m\u0142awskiego dowodzi\u0142 Tadeusz Kossobucki &quot;Czarny&quot;, a po jego \u015bmierci w Wigili\u0119 Bo\u017cego Narodzenia 1947 r. W\u0142adys\u0142aw Kwiatkowski &quot;Jerzy&quot;. W sk\u0142ad oddzia\u0142u wchodzili:, Kazimierz Dyksi\u0144ski &quot;Kruczek&quot; (zast\u0119pca dow\u00f3dcy), Zdzis\u0142aw Derkus &quot;Urkes&quot;, Stanis\u0142aw Pospisiel &quot;Leszek&quot;, Henryk D\u0105browski &quot;Wnuk&quot;. <br \/>Rejonem III, obejmuj\u0105cym powiat Rypi\u0144ski i zachodni\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 powiatu m\u0142awskiego dowodzi\u0142 Jan Malinowski &quot;Stryj&quot;. W sk\u0142ad oddzia\u0142u wchodzili: Jan Wi\u015bniewski &quot;Czarny II&quot;, Karol Rakoczy &quot;Bystry&quot;, Seweryn Oryl &quot;Kanciasty&quot;, Antoni Dobrzeniecki &quot;Bogdan&quot;, Stanis\u0142aw Konczy\u0144ski &quot;Stary&quot;, Jan Jaraczewski &quot;M\u0142ody&quot;, Wies\u0142aw Pu\u017cycki &quot;Ojciec&quot;, Stanis\u0142aw \u017burawski &quot;Madej&quot;.<br \/>Rok 1948 przyni\u00f3s\u0142 najwi\u0119kszy wzrost dzia\u0142alno\u015bci bojowej i propagandowej NZW na Mazowszu Zachodnim. Przeprowadzono szereg akcji bojowych ( m.in. we wsiach Nowy \u015awiat pow. Brodnica, Kamie\u0144 Kotowy pow. Lipno, Praga pow. P\u0142ock, Kaczorowy pow. P\u0142o\u0144sk) oraz likwidacyjnych i zaopatrzeniowych (m.in. w Staro\u017arebach pow. P\u0142ock, T\u0142uchowie i Mokowie pow. Lipno, Strzegowie pow. M\u0142awa). Drukowano i kolportowano tak\u017ce redagowany przez Stefana Majewskiego &quot;Szczepana&quot; Mazowiecki Biuletyn Informacyjny oraz wiele druk\u00f3w ulotnych i wydawnictw. Patrole bojowe 23 Okr\u0119gu NZW stoczy\u0142y szereg walk z grupami operacyjnymi MO i UB oraz KBW &#8211; m.in. 28 maja 1948 r. w \u0141ukoszynie gm. Brudze\u0144 pow. P\u0142ock i 20 sierpnia 1948 r. w Kamieniu Kotowym gm. T\u0142uchowo pow. Lipno (kwateruj\u0105cy w\u00f3wczas w zabudowaniach gospodarzy R\u00f3\u017ca\u0144skiego i Plety patrol Wiktora Stryjewskiego &quot;Cacko&quot; zaatakowany zosta\u0142 przez grup\u0119 operacyjn\u0105 PUBP i KPMO z P\u0142ocka; po blisko p\u00f3\u0142toragodzinnej walce przebi\u0142 si\u0119 z okr\u0105\u017cenia, zabijaj\u0105c dw\u00f3ch funkcjonariuszy MO i UBP). W trakcie odwrotu w kierunku kompleksu las\u00f3w w okolicach Sk\u0105pego pow. Lipno poleg\u0142 Szczepan Stryjowski &quot;J\u00f3zef&quot;, ranni zostali Wiktor Stryjowski &quot;Cacko&quot;, Stanis\u0142aw Derkus &quot;\u015amia\u0142y&quot; i Seweryn Oryl &quot;Kanciasty&quot;. <br \/>Wzrost aktywno\u015bci bojowej i propagandowej 23 Okr\u0119gu NZW spowodowa\u0142 kontrakcje ze strony aparatu bezpiecze\u0144stwa, kt\u00f3ry w ramach zorganizowanej wiosn\u0105 1948 r. operacji &quot;P&quot; skierowa\u0142 na Mazowsze P\u00f3\u0142nocne znaczne si\u0142y KBW. Wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105c z miejscowymi plac\u00f3wkami UB i MO, dosy\u0107 szybko osi\u0105gn\u0119\u0142y one znacz\u0105ce sukcesy. Dnia 26 wrze\u015bnia 1948 r. zgin\u0105\u0142 w walce z jedn\u0105 z grup operacyjnych por. Franciszek Majewski ps. &quot;S\u0142ony&quot; (otoczony w zabudowaniach Jadwigi Banaszkiewicz w W\u0119grzynowie, ostrzeliwuj\u0105c si\u0119 z bunkra zrobionego pod pod\u0142og\u0105 kuchni, ranny, pope\u0142ni\u0142 samob\u00f3jstwo).<br \/>Tego samego dnia WUBP w Warszawie rozpocz\u0119\u0142o akcj\u0119 rozbicia sztabu 23 Okr\u0119gu NZW, organizuj\u0105c &quot;kot\u0142y&quot; w lokalach kontaktowych. W czasie trwaj\u0105cej ponad tydzie\u0144 operacji, zatrzymanych zosta\u0142o kilkudziesi\u0119ciu cz\u0142onk\u00f3w i wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w organizacji. W lokalu przy ul. Stalowej aresztow<br \/>\nani zostali m.in. Stefan Bronarski &quot;Roman&quot;, Jan Przyby\u0142owski &quot;Onufry&quot;, Romualda Przyby\u0142owska &quot;Amerykanka&quot;, Stanis\u0142aw Lewandowski &quot;Ogrodnik&quot;. W kilka dni p\u00f3\u017aniej UB aresztowa\u0142o w Krakowie Stefana Majewskiego &quot;Szczepana&quot;, a we Wroc\u0142awiu Informacja Wojskowa Jerzego Wierzbickiego &quot;Dodka&quot;.<br \/>Na wolno\u015bci pozosta\u0142, ostrze\u017cony w por\u0119 przed aresztowaniem, J\u00f3zef Boguszewski &quot;Lew&quot;, kt\u00f3ry po kilkukrotnych nieudanych pr\u00f3bach nawi\u0105zania kontaktu z patrolami w terenie, wyjecha\u0142 do \u0141odzi, gdzie ukrywa\u0142 si\u0119 do 11 czerwca 1950 r. Aresztowany, s\u0105dzony wsp\u00f3lnie z Tadeuszem Przybylskim, Januszem Gadomskim, Lucjanem Maciakiewiczem i Stanis\u0142awem Ptaszy\u0144skim, w dniu 7 maja 1951 r. zosta\u0142 skazany na kar\u0119 \u015bmierci, a nast\u0119pnie zamordowany razem z Tadeuszem Przybylskim w Warszawie 1 grudnia 1951 r.<br \/>\u015amier\u0107 Franciszka Majewskiego &quot;S\u0142onego&quot; oraz likwidacja Sztabu w znacznym stopniu skomplikowa\u0142a sytuacj\u0119 w terenie. <br \/><img border=\"0\" alt=\"\" src=\"resources\/Ostatni9__Wiktor_Stryjewski__Cacko.jpg\" \/><br \/><font size=\"2\"><span style=\"font-style: italic;\"><span style=\"font-weight: bold;\">St. sier\u017c. Wiktor Stryjewski &quot;Cacko&quot;.<\/span> Uczestnik wojny obronnej w 1939, \u017co\u0142nierz ZWZ-AK. Po wkroczeniu Sowiet\u00f3w w 1944 d-ca oddzia\u0142u ROAK dzia\u0142aj\u0105cego na terenie Mazowsza. Od 1947 d-ca oddzia\u0142u PAS NZW. Jeden z najbardziej bezkompromisowych partyzant\u00f3w walcz\u0105cych z komunistami. Jego oddzia\u0142 przeprowadzi\u0142 wiele akcji bojowych m.in. 12 lipca 1947 pod m. Okalewo przeciwko gr. oper. UB i MO. W wyniku walki grupa ta zosta\u0142a ca\u0142kowicie rozbita, poleg\u0142o 14 funkcjonariuszy. W 1949 oddzia\u0142 &quot;Cacki&quot; liczy\u0142 jeszcze 20 \u017co\u0142nierzy. 8 lutego 1949 &quot;Cacko&quot; wraz z 6 \u017co\u0142nierzami zosta\u0142 otoczony przez gr. oper. UB i KBW. W walce zgin\u0119\u0142o 3 \u017co\u0142nierzy NZW, pozostali poddali si\u0119. Trzy dni p\u00f3\u017aniej, 11 lutego druga grupa &quot;Cacki&quot; zosta\u0142a otoczona przez 1053 \u017co\u0142nierzy KBW. W walce zgin\u0119\u0142o 7 partyzant\u00f3w, a 4 dosta\u0142o si\u0119 do niewoli. &quot;Cacko&quot; skazany zosta\u0142 za poszczeg\u00f3lne akcje na 38 kar \u015bmierci. Jest to zapewne najwi\u0119ksza liczba kar \u015bmierci, orzeczonych wobec \u017co\u0142nierza podziemia antykomunistycznego&#8230; <\/span><\/font><font size=\"2\"><span style=\"font-style: italic;\">Wiktor Stryjewski &quot;Cacko&quot; zosta\u0142 zamordowany z grup\u0105 towarzyszy broni 18 stycznia 1951 w wi\u0119zieniu na Mokotowie.<\/p>\n<p><\/span><\/font>Dow\u00f3dc\u0105 patroli zosta\u0142 sier\u017c. Wiktor Stryjewski &quot;Cacko&quot;. Zachowa\u0142 on dokonany wcze\u015bniej przez &quot;S\u0142onego&quot; podzia\u0142 terenu na trzy rejony dzia\u0142ania, kt\u00f3rym przypisane by\u0142y patrole bojowe (faktyczne w terenie dzia\u0142a\u0142y jednak ju\u017c tylko dwa oddzia\u0142y dowodzone osobi\u015bcie przez &quot;Cack\u0119&quot; oraz &quot;\u015amia\u0142ego&quot;). By\u0142y one stale tropione przez znaczne si\u0142y KBW, UB i MO. Dnia 8 lutego 1949r., kwateruj\u0105cy u so\u0142tysa wsi Ga\u0142ki gm. Ma\u0142a Wie\u015b Urba\u0144skiego i jego s\u0105siada Kowalskiego, patrol Wiktora Stryjewskiego &quot;Cacki&quot;, na skutek donosu mieszka\u0144ca wsi Reczyn gm. Bodzan\u00f3w, otoczony zosta\u0142 przez grup\u0119 operacyjna KPMO i PUBP z P\u0142ocka, Sierpca i P\u0142o\u0144ska oraz 262 \u017co\u0142nierzy. W walce zgin\u0119li: El\u017cbieta Kozanecka &quot;Basia&quot;, Jan K\u0142obukowski &quot;Janek&quot;, Ludomir Peczy\u0144ski &quot;W\u0142adek&quot;. Aresztowano: ci\u0119\u017cko rann\u0105 Janin\u0119 Samoraj &quot;Celink\u0119&quot;, Wiktora Stryjewskiego &quot;Cack\u0119&quot;, Wac\u0142awa Michalskiego &quot;Ga\u0142\u0105zk\u0119&quot;, Zygfryda Kuli\u0144skiego &quot;Albina&quot;. U zatrzymanych i zabitych znaleziono: 3 automaty MP 44, 2 automaty PM 41, 1 karabin KBK, 1 pistolet P 38, 2 pistolety &quot;Parabellum&quot;, 1 pistolet cal. 7,65 mm, 2 granaty i kilkadziesi\u0105t sztuk ro\u017cnej amunicji. Wszyscy schwytani partyzanci zostali natychmiast przewiezieni do Warszawy i poddani intensywnemu \u015bledztwu, prowadzonemu przez znanego z okrucie\u0144stwa funkcjonariusza UB Bronis\u0142awa Szczerbakowskiego, w czasie kt\u00f3rego ujawnili rejon kwaterowania patrolu Stanis\u0142awa Derkusa &quot;\u015amia\u0142ego&quot;. W po\u0142udnie 11 lutego 1949r. Bunkier, w kt\u00f3rym przebywa\u0142 oddzia\u0142, zaatakowany zosta\u0142 przez 1053 \u017co\u0142nierzy KBW i kilkudziesi\u0119ciu funkcjonariuszy UB, MO i ORMO. W walce zgin\u0119li: Jan Malinowski &quot;Stryj&quot;, Stanis\u0142aw Pospisiel &quot;Leszek&quot;, Zdzis\u0142aw Derkus &quot;Urkes&quot;, Jan Jaraczewski &quot;M\u0142ody&quot;, Stanis\u0142aw Michalak &quot;Kozak&quot;, Jan Wi\u015bniewski &quot;Czarny II&quot;, Wies\u0142aw Pu\u017cycki &quot;Ojciec&quot;. Aresztowano Seweryna Oryla &quot;Kanciastego&quot;, Henryka D\u0105browskiego &quot;Wnuka&quot;, Stanis\u0142awa Konczy\u0144skiego &quot;Kunda&quot; i ci\u0119\u017cko rannego Karola Rakoczego &quot;Bystrego&quot;. Podczas akcji pod Sinog\u00f3ra, Karol Rakoczy otrzyma\u0142 postrza\u0142 w plecy w cz\u0119\u015bci kr\u0119gos\u0142upa, kt\u00f3ry spowodowa\u0142 ca\u0142kowity parali\u017c ko\u0144czyn dolnych. Przewieziony zosta\u0142 do szpitala \u015bw. Tr\u00f3jcy w Sierpcu; pomimo ci\u0119\u017ckiego stanu zdrowia ju\u017c nast\u0119pnego dnia poddany zosta\u0142 przez funkcjonariuszy UB z Sierpca intensywnemu \u015bledztwu. Wac\u0142aw Michalski &quot;Ga\u0142\u0105zka&quot;, Zygfryd Kuli\u0144ski &quot;Albin&quot;, Seweryn Oryl &quot;Kanciasty&quot;, Stanis\u0142aw Konczy\u0144ski &quot;Kunda&quot; i ci\u0119\u017cko ranny Karol Rakoczy &quot;Bystry&quot;- s\u0105dzeni przez Wojskowy S\u0105d Rejonowy w Warszawie, zostali skazani na kar\u0119 \u015bmierci i zamordowani w Warszawie 29 marca 1950 r.<br \/>O ogromnym szcz\u0119\u015bciu m\u00f3g\u0142 m\u00f3wi\u0107 sam Stanis\u0142aw Derkus &quot;\u015amia\u0142y&quot;. Wraz z cz\u0142onkami swojego patrolu: Kazimierzem Dyksi\u0144skim &quot;Kruczkiem&quot;, Stanis\u0142awem \u017burawskim &quot;Madejem&quot; i Antonim Dobrzenieckim &quot;Bogdanem&quot; po kilku dniach pobytu w bunkrze, wieczorem 9 lutego 1949 r. udali si\u0119 do krawca Krzy\u017canowskiego we wsi Dziwy gm. Lubowidz, kt\u00f3ry mia\u0142 dokona\u0107 przer\u00f3bek w odzie\u017cy partyzant\u00f3w, a nast\u0119pnie przeszli na kwater\u0119 do Kolonii Bendzemin. Wracaj\u0105c do bunkra, us\u0142yszeli odg\u0142osy walki i wycofali si\u0119 w bezpieczny teren. Niestety kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej wszyscy zgin\u0119li w walce lub zostali zamordowani w wi\u0119zieniu. Stanis\u0142aw Derkus &quot;\u015amia\u0142y&quot; by\u0142 s\u0105dzony przez Wojskowy S\u0105d Rejonowy w Warszawie, wsp\u00f3lnie z Henrykiem Gosikiem &quot;He\u0144kiem&quot;, W\u0142adys\u0142awem Kwiatkowskim &quot;Jerzym&quot;. Wszystkich skazano na kar\u0119 \u015bmierci i zamordowano w Warszawie 20 wrze\u015bnia 1951 r. <br \/>Po rozbiciu przez KBW i grupy operacyjne MO i UB patroli Wiktora Stryjewskiego &quot;Cacki&quot; i Stanis\u0142awa Derkusa &quot;\u015amia\u0142ego&quot;, rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 na terenie powiat\u00f3w p\u0142ockiego, p\u0142o\u0144skiego i sierpeckiego masowe aresztowania wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w podziemia. Jedn\u0105 z os\u00f3b zagro\u017conych represjami by\u0142 pracownik urz\u0119du Gminy w Staro\u017arebach Edward Sza\u0142a\u0144ski &quot;Tygrys&quot;, prowadz\u0105cy od ponad roku dzia\u0142alno\u015b\u0107 wywiadowcz\u0105 dla niepodleg\u0142o\u015bciowego podziemia. Zagro\u017cony aresztowaniem, po nieudanej pr\u00f3bie ucieczki za granic\u0119, w lipcu 1949 r., wsp\u00f3lnie z bratem W\u0142adys\u0142awem Sza\u0142a\u0144skim &quot;\u017bbikiem&quot;, zorganizowa\u0142 oddzia\u0142 NZW, w sk\u0142ad kt\u00f3rego weszli: Julian Grabowski, Stanis\u0142aw Babecki (\u00f3wczesny w\u00f3jt gm. Staro\u017areby, kt\u00f3ry m.in. zaopatrzy\u0142 Edwarda Sza\u0142a\u0144skiego w fa\u0142szywe dokumenty), J\u00f3zef Kowalski, Stefan Kici\u0144ski, Antoni Glonek, Adam Kowalski, Henryk Rejowski. Dowodzona przez &quot;Tygrysa&quot; grupa przeprowadzi\u0142a szereg akcji propagandowych i zaopatrzeniowych na terenie gm. Staro\u017areby, rozbijaj\u0105c m.in. sp\u00f3\u0142dzielni\u0119 gminn\u0105 w Rogowie. Zosta\u0142a rozbita w po\u0142owie pa\u017adziernika 1951 r. Sam Edward Sza\u0142a\u0144ski zosta\u0142 aresztowany 12 pa\u017adziernika 1951 r., podczas ob\u0142awy prowadzonej przez wojska KBW. Ukrywa\u0142 si\u0119 w\u00f3wczas w bunkrze znajduj\u0105cym si\u0119 pod stodo\u0142\u0105 Juliana Grabowskiego. Skazany w pokazowym procesie w Staro\u017arebach na kar\u0119 \u015bmierci, zosta\u0142 zamordowany wi\u0119zieniu w P\u0142ocku, 22 grudnia 1951 r. R\u00f3wnie okrutny los spotka\u0142 jego najbli\u017cszego wsp\u00f3\u0142pracownika i przyjaciela Juliana Grabowskiego. Odbywaj\u0105cy d\u0142ugoletni wyrok w p\u0142ockim wi\u0119zieniu, zosta\u0142 zamordowany. Wed\u0142ug relacji zi\u0119cia, kt\u00f3ry wykopa\u0142 trumn\u0119 z cia\u0142em Juliana Grabowskiego na cmentarzu w P\u0142ocku, cia\u0142o by\u0142o zmasakrowane a drelichowe ubranie zbroczone krwi\u0105. Ukrywa<br \/>\nj\u0105cy si\u0119 przed aresztowaniem W\u0142adys\u0142aw Sza\u0142a\u0144ski &quot;\u017bbik&quot;, zosta\u0142 aresztowany przez \u017co\u0142nierzy KBW w miejscowo\u015bci Promieszyn Nowy gm. Staro\u017areby pow. P\u0142ock dopiero 23 kwietnia 1952 r. Przy aresztowanym znaleziono 1 pistolet, 1 KB, 18 sztuk amunicji. Rozbicie oddzia\u0142u Edwarda Sza\u0142a\u0144skiego ps. &quot;Tygrysa&quot; zako\u0144czy\u0142o dzia\u0142alno\u015b\u0107 podziemia zbrojnego na Mazowszu Zachodnim.<\/p>\n<div style=\"text-align: left;\">\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p><span ...\n<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/946"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=946"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/946\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=946"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=946"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=946"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}