{"id":944,"date":"2006-06-06T09:30:30","date_gmt":"2006-06-06T07:30:30","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2006\/06\/06\/ostatni-lesni-mazowsze-i-podlasie-w-ogniu-1948-1953-czesc-4\/"},"modified":"2019-03-22T20:44:25","modified_gmt":"2019-03-22T19:44:25","slug":"ostatni-lesni-mazowsze-i-podlasie-w-ogniu-1948-1953-czesc-4","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=944","title":{"rendered":"OSTATNI LE\u015aNI – Mazowsze i Podlasie w ogniu 1948-1953 – cz\u0119\u015b\u0107 4"},"content":{"rendered":"

„Huzar”
\n<\/span>resources\/Huzar2.jpg<\/a><\/span><\/span>
\n<\/span>Kazimierz Kamie\u0144ski „Gryf”, „Huzar” dzia\u0142alno\u015b\u0107 niepodleg\u0142o\u015bciow\u0105 rozpocz\u0105\u0142 ju\u017c jesieni\u0105 1939 r. w ramach lokalnej organizacji konspiracyjnej Podlaski Batalion \u015amierci. W strukturach AK pe\u0142ni\u0142 pocz\u0105tkowo funkcj\u0119 dow\u00f3dcy plutonu, referenta broni, a nast\u0119pnie adiutanta Komendanta Obwodu Wysokie Mazowieckie. Od ko\u0144ca 1943 r. bra\u0142 udzia\u0142 w walkach partyzanckich przeciwko Niemcom, od jesieni 1944 r. natomiast, jako obwodowy szef samoobrony (dawny Kedyw), dowodzi\u0142 ju\u017c w\u0142asnym oddzia\u0142em le\u015bnym, walcz\u0105cym z polskim i sowieckim resortem bezpiecze\u0144stwa. Dzia\u0142alno\u015b\u0107 t\u0119 prowadzi\u0142 nieprzerwanie w ramach AKO, WiN a\u017c do akcji ujawnieniowej Okr\u0119gu Bia\u0142ostockiego w ramach amnestii 1947 r. W okresie tym wykona\u0142 kilkadziesi\u0105t akcji: m.in. zlikwidowa\u0142 12 czerwca 1945 r. zast\u0119pc\u0119 szefa PUBP w Wysokiem Mazowieckiem – Ba\u0142kasa oraz 25 listopada 1945 r. – Komendanta Powiatowego MO por. Kani\u0119. Wiosn\u0105 1945 r. rozbroi\u0142 posterunki MO w \u0141apach, Po\u015bwi\u0119tnem, Czy\u017cewie, Szulborzu oraz w maju 1945 r. w zasadzce pod \u0141apami rozbi\u0142 grup\u0119 operacyjn\u0105 UBP i MO. Jako jeden z kilku bior\u0105cych udzia\u0142 w naradzie sztabu bia\u0142ostockiej organizacji WiN oficer\u00f3w nie zdecydowa\u0142 si\u0119 na ujawnienie. Zgodnie z przyj\u0119tymi uzgodnieniami rozwi\u0105za\u0142 jednak sw\u00f3j oddzia\u0142, pozostaj\u0105c w polu jedynie z trzema \u017co\u0142nierzami: por. Witoldem Buczakiem „Wujem”, „Ponurym”, Franciszkiem \u0141api\u0144skim „Szwedem” oraz Wac\u0142awem Zalewskim „Zbyszkiem”. W lecie 1947 r. nawi\u0105za\u0142 bliski kontakt z kpt. W\u0142adys\u0142awem \u0141ukasiukiem „M\u0142otem”, a nast\u0119pnie wszed\u0142 w sk\u0142ad dowodzonej przez niego 6 Brygady Wile\u0144skiej (od 1948 r. pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 zast\u0119pcy dow\u00f3dcy). Stopniowo rozbudowa\u0142 swoj\u0105 grup\u0119 do stanu kilkunastu \u017co\u0142nierzy, g\u0142\u00f3wnie w oparciu o ujawnionych cz\u0142onk\u00f3w organizacji, kt\u00f3rzy z obawy przed aresztowaniem zmuszeni zostali do powrotu do pracy konspiracyjnej. Pod walkach grudniowych pod \u0141apami, stan oddzia\u0142u spad\u0142 z powrotem do trzech partyzant\u00f3w, jednak ju\u017c 1948 r. liczy\u0142 ponad 10 ludzi. W jego sk\u0142ad wchodzili w\u00f3wczas: st. sier\u017c. Lucjan Niemyjski „Krakus”, sier\u017c. Eugeniusz Tymi\u0144ski „Ry\u015b”, sier\u017c. Kazimierz Parzonko „Wichura”, „Zygmunt”, Jan Wyszy\u0144ski „J\u0119dru\u015b”, Franciszek Danieluk „Gryf”, Stanis\u0142aw \u0141api\u0144ski „Orze\u0142”, bracia Mieczys\u0142aw i Zygmunt Szulborscy „Jurek” i „Wicher”, Stanis\u0142aw Gontarczuk „Rekin”, Tadeusz \u017bochowski „Karol”, Jan Krasowski „Orzech”, bracia Ryszard, Czes\u0142aw i Leopold Dybowscy „Markos”, „Rejtan” i „Rymsza”, oraz NN „Fredek”. Po \u015bmierci kpt. „M\u0142ota” w czerwcu 1949 r. Kazimierz Kamie\u0144ski przej\u0105\u0142 dow\u00f3dztwo nad pozosta\u0142ymi jeszcze na wolno\u015bci \u017co\u0142nierzami 6 Brygady Wile\u0144skiej. Zorganizowa\u0142 ich, tworz\u0105c nowy oddzia\u0142 sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 pocz\u0105tkowo z czterech, a nast\u0119pnie trzech patroli:
\n* sztabowego: w sk\u0142adzie: sier\u017c. Adam Ratyniec „Lampart” resources\/Lampart1.jpg<\/a><\/span>, plut. Kazimierz Parzonko „Zygmunt” i plut. Eugeniusz Tymi\u0144ski „Ry\u015b”.
\n* patrolu sier\u017c. Lucjana Niemyjskiego „Krakusa” w sk\u0142adzie: Mieczys\u0142aw Grodzki „\u017bubryd”, Tadeusz \u017bochowski „Marek”, J\u00f3zef Gontarczuk „Jurek” – „Korsarz”.
\n* patrolu ppor. Witolda Buczaka „Ponurego” w sk\u0142adzie: Wac\u0142aw Zalewski „Zbyszek”, Stanis\u0142aw Gontarczuk „Rekin”, Jan Brzozowski „Hanka” – „Zbir”, Witold Bia\u0142ow\u0105s „Litwin”, Tadeusz Kry\u0144ski „Rokita”.
\nObejmowa\u0142y one swoim zasi\u0119giem bardzo rozleg\u0142e obszary prawo i lewobrze\u017cnego Podlasia, dysponuj\u0105c stale, pomimo wieloletnich represji, wsparciem blisko kilkusetosobowej grupy sympatyk\u00f3w oraz cz\u0142onk\u00f3w terenowej siatki konspiracyjnej. Po likwidacji patroli „Brzaska”, „Arkadka” oraz „Huragana” g\u0142\u00f3wny nacisk si\u0142 bezpiecze\u0144stwa skierowany zosta\u0142 przeciwko trzem pozosta\u0142ym patrolom kpt. „Huzara”. Wykorzystuj\u0105c ci\u0119\u017ckie warunki zimowe oddzia\u0142y KBW stara\u0142y si\u0119 osaczy\u0107 partyzant\u00f3w – dzi\u0119ki informacjom od stale poszerzanej agentury. W grudniu 1950 r. do akcji w rejonie las\u00f3w Wyliny – Ru\u015b wesz\u0142y pododdzia\u0142y 2 i 10 pu\u0142k KBW, wydzielone jednostki 1 Brygady KBW oraz 15 samodzielnego batalionu KBW – w sile 975 \u017co\u0142nierzy. Pomimo wykorzystania ps\u00f3w tropi\u0105cych oraz przeczesania olbrzymiego obszaru – \u017cadnych efekt\u00f3w – poza sterroryzowaniem ludno\u015bci – nie osi\u0105gni\u0119to. Miejscowa spo\u0142eczno\u015b\u0107 nadal udziela\u0142a oddzia\u0142om podziemia poparcia, informuj\u0105c w por\u0119 o nadci\u0105gaj\u0105cych ob\u0142awach. Jeden z cz\u0142onk\u00f3w siatki wspomina\u0142:
\n„po 1947 roku, pomaganie im [partyzantom] sta\u0142o si\u0119 bardzo niebezpieczne. Ludzie bali si\u0119. Oddzia\u0142y te\u017c ju\u017c nie by\u0142y takie du\u017ce, ale grupki po pi\u0119ciu, sze\u015bciu. […] „Huzar” by\u0142 zawsze spokojny, flegmatyczny, powoli m\u00f3wi\u0142, wyja\u015bnia\u0142. By\u0142 bardzo opanowany. A ch\u0142opcy – weseli, przyjemni i religijni, rano zawsze modlili si\u0119, mieli swoj\u0105 pie\u015b\u0144. W\u00f3dki nie pili, a je\u015bli – to bardzo ma\u0142o. Nasz dom by\u0142 ostatni we wsi, pod lasem. […] Psy zupe\u0142nie inaczej szczeka\u0142y na nich – delikatnie, piskliwie, przyja\u017anie. Wtedy m\u00f3wili\u015bmy: „partyzanci id\u0105, bo psy tak szczekaj\u0105”. […] A jak przyje\u017cd\u017ca\u0142o wojsko czy milicja, to psy ujada\u0142y, ze ma\u0142o \u0142a\u0144cuch\u00f3w nie pozrywa\u0142y. <\/span>My wstawali\u015bmy rano, a oni k\u0142adli si\u0119 w nasze \u0142\u00f3\u017cko, bo zwykle nad ranem przychodzili. Dzie\u0144 przesiedz\u0105, zjedz\u0105 obiad i kolacj\u0119, na wiecz\u00f3r wychodz\u0105. Zim\u0105 nocowali w domu, latem w stodole. Cz\u0119sto opowiadali, jak walczyli z UB. […] U nas we wsi generalnie spo\u0142ecze\u0144stwo by\u0142o za partyzantami. Ch\u0142opi uwa\u017cali ich za swych obro\u0144c\u00f3w. […] Ch\u0142opcy zawsze m\u00f3wili, \u017ce pr\u0119dzej sobie w \u0142eb strzel\u0105, ni\u017c dadz\u0105 si\u0119 wzi\u0105\u0107 \u017cywcem, ale oczywi\u015bcie nikt nie wierzy\u0142, \u017ce do tego dojdzie”. <\/span><\/p>\n

Brak wymiernych efekt\u00f3w dotychczasowych operacji przeciwko „Huzarowi” sk\u0142oni\u0142y dow\u00f3dztwo KBW i MBP do zorganizowania nowej operacji o kryptonimie „Narew”, w sk\u0142ad kt\u00f3rej wesz\u0142o 7 batalion\u00f3w KBW. Tylko w ci\u0105gu listopada 1951 r. przeprowadzi\u0142y one 6 wielkich, zmasowanych operacji przeciw oddzia\u0142owi „Huzara” oraz grupom „G\u0142uszca” i „Wiarusa”. Ponadto 5 akcji „operacyjnych” i 13 akcji przeciw innym grupom, jak r\u00f3wnie\u017c 20 zasadzek, w tym 3 przeciw „Huzarowi”. Podczas operacji \u017co\u0142nierze KBW dzia\u0142ali tak brutalnie i dopu\u015bcili si\u0119 tak ra\u017c\u0105cych – nawet jak na \u00f3wczesne warunki – nadu\u017cy\u0107, \u017ce w wyniku skarg ludno\u015bci spraw\u0105 zainteresowa\u0142o si\u0119 nawet Ministerstwo Sprawiedliwo\u015bci (m.in. dosz\u0142o w\u00f3wczas do wymuszania biciem zezna\u0144 od dzieci).Zaanga\u017cowanie tak ogromnych si\u0142 przynios\u0142o resortowi bezpiecze\u0144stwa pierwsze sukcesy. Dnia 28 maja 1951 r. w miejscowo\u015bci P\u0142onka – Strumianka zastrzelony zosta\u0142 por. J\u00f3zef Buczak „Ponury”. Jan Rzepecki, \u017co\u0142nierz, kt\u00f3ry go zabi\u0142, otrzyma\u0142 za sw\u00f3j „wyczyn” zegarek marki Doxa, pozostali – Pankrus, J\u0119drzejewski, Monkowski i Fidejek – za „bohatersk\u0105” postaw\u0119 r\u00f3\u017cne przedmioty warto\u015bciowe. Dwa dni p\u00f3\u017aniej (30 maja 1951 r.) w miejscowo\u015bci \u017bochy Nowe okr\u0105\u017cony zosta\u0142 patrol sier\u017c. Eugeniusza Tymi\u0144skiego „Rysia”. W trakcie rozwijania si\u0119 plutonu<\/span> \/zauwa\u017cono\/- meldowa\u0142 dowodz\u0105cy operacj\u0105 kpt. Morozowski – ja
\nk ze skrajnego zabudowania (dom so\u0142tysa) wysz\u0142a kobieta i na widok wojska szybko wesz\u0142a do zabudowa\u0144. Po kr\u00f3tkiej chwili ze stodo\u0142y wybieg\u0142o 5-ciu bandyt\u00f3w (3-ch bandyt\u00f3w nie zd\u0105\u017cy\u0142o w\u0142o\u017cy\u0107 but\u00f3w) i z odleg\u0142o\u015bci 70 m bandyci otworzyli ogie\u0144 z broni maszynowej w kierunku \u017co\u0142nierzy, d\u0105\u017c\u0105c do przerwania si\u0119 w kierunku rzeki T\u0142oczewka i wsi \u017boch Stare (5612). Na silny ogie\u0144 RKM-\u00f3w plutonu z prawego skrzyd\u0142a bandyci rozbili si\u0119 na 2 grupy – jedna w sile 2 bandyt\u00f3w (uzbrojonych w LKM) skierowa\u0142a si\u0119 do lasu na po\u0142udnie (5513c), druga w sile 3-ch bandyt\u00f3w – w dalszym ci\u0105gu kontynuowa\u0142a ucieczk\u0119 w kierunku rzeki T\u0142oczewka. Na skraju lasu (5513c) RKM-sta plutonu strz. Bienias zlikwidowa\u0142 RKM-st\u0119 bandy ps. „Ry\u015b” (w stopniu plutonowego) os\u0142aniaj\u0105cego ogniem 2-go bandyt\u0119, kt\u00f3ry zdo\u0142a\u0142 zbiec do lasu i ukry\u0107 si\u0119 w g\u0119stwinie. Za 3-ma bandytami, kt\u00f3rzy ostrzeliwuj\u0105c si\u0119 uciekali w kierunku rzeki T\u0142oczewka – prawe skrzyd\u0142o plutonu z inicjatywy d-cy plutonu kpr. Stanisz J\u00f3zefa wszcz\u0119\u0142o natychmiastowy po\u015bcig, odci\u0119\u0142o bandytom drog\u0119 ucieczki do \u017bochy Stare i zmusi\u0142o do ucieczki wy\u0142\u0105cznie w kierunku b\u0142ot, bandyta „Boberek” zosta\u0142 zlikwidowany w rejonie zabudowa\u0144 przez kpt. Morozowskiego i strz. Trzonkowskiego, bandyta „Rekin” ostrzelany przez kpt. Morozowskiego, st. strz. Uniejewskiego i strz. Borzeckiego zosta\u0142 ranny, lecz zdo\u0142a\u0142 wraz z rannym bandyt\u0105 „Naspiukiem” (w stopniu st. sier\u017canta) zbiec za rzek\u0119 T\u0142oczewka i do lasu w kierunku folwarku Wyliny-Ru\u015b (5413); w wyniku intensywnego po\u015bcigu ranny bandyta „Naspiuk”, kt\u00f3ry ostrzeliwa\u0142 si\u0119 – zosta\u0142 zlikwidowany przez kpr. Kobus Zygmunta, st. strz. Szyma\u0144czyka i strz. Czechowski Zygmunta. <\/span>
\nPatrol zosta\u0142 ca\u0142kowicie rozbity, w nier\u00f3wnej walce polegli plut. E. Tymi\u0144ski „Ry\u015b”, Tadeusz Porowski „Boberek”, K. Radziszewski „Marynarz” i Antoni \u017bochowski „Mars” („Naspiuk”). Przez pier\u015bcie\u0144 okr\u0105\u017cenia uda\u0142o si\u0119 przebi\u0107 tylko rannemu sier\u017c. S. Gontarczukowi „Rekinowi”. Nie by\u0142 to jednak koniec po\u015bcigu i walki. Do akcji wkroczy\u0142a bowiem nast\u0119pna kompania KBW pod dow\u00f3dztwem por. Cygana, kt\u00f3ra wykorzystuj\u0105c psy, tropi\u0142a dalej uciekaj\u0105cego partyzanta. Zwiadowcy KBW zauwa\u017cyli go w ko\u0144cu w lesie pod folwarkiem Wyliny-Ru\u015b. Dosz\u0142o w\u00f3wczas do kolejnego starcia, w efekcie kt\u00f3rego zgin\u0105\u0142 \u017co\u0142nierz KBW nazwiskiem Kruk. Sier\u017c. „Rekin” zdo\u0142a\u0142 uj\u015b\u0107 i tym razem, lecz wkr\u00f3tce zosta\u0142 ponownie osaczony w ogrodach pobliskiego maj\u0105tku. W trakcie strzelaniny, jaka si\u0119 w\u00f3wczas wywi\u0105za\u0142a zosta\u0142 \u015bmiertelnie ranny.<\/p>\n

<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/944"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=944"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/944\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1060,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/944\/revisions\/1060"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=944"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=944"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=944"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}