{"id":930,"date":"2006-07-31T10:04:34","date_gmt":"2006-07-31T08:04:34","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2006\/07\/31\/bitwa-w-miodusach-pokrzywnych-18-sierpien-1945-rok-czesc-1\/"},"modified":"2006-07-31T10:04:34","modified_gmt":"2006-07-31T08:04:34","slug":"bitwa-w-miodusach-pokrzywnych-18-sierpien-1945-rok-czesc-1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=930","title":{"rendered":"Bitwa w Miodusach Pokrzywnych – 18 sierpie\u0144 1945 rok – cz\u0119\u015b\u0107 1"},"content":{"rendered":"

Bitwa w Miodusach Pokrzywnych – 18 sierpie\u0144 1945 rok <\/p>\n

<\/span><\/font>Bitwa w Miodusach Pokrzywnych by\u0142a, obok bitwy zgrupowania mjr. Mariana Bernaciaka „Orlika” w Lesie Stockim i bitwy po\u0142\u0105czonych oddzia\u0142\u00f3w podziemia narodowego pod dow\u00f3dztwem mjr. Franciszka Przysi\u0119\u017cniaka "Marka", „Ojca Jana” pod Kury\u0142\u00f3wk\u0105, jedn\u0105 z trzech najwi\u0119kszych bitew oddzia\u0142\u00f3w podziemia antykomunistycznego, stoczonych w powojennej Polsce. Bitwa zosta\u0142a stoczona 18 sierpnia 1945 r. przez 1 szwadron 5 Brygady Wile\u0144skiej, pod dow\u00f3dztwem por. Zygmunta B\u0142a\u017cejewicza „Zygmunta” i oddzia\u0142 ppor. W\u0142adys\u0142awa \u0141ukasiuka „M\u0142ota” z oddzia\u0142ami NKWD, UB i LWP, pacyfikuj\u0105cymi tereny Podlasia. Walka zako\u0144czy\u0142a si\u0119 ca\u0142kowitym zniszczeniem grupy operacyjnej, siej\u0105cej do tej pory postrach w\u015br\u00f3d okolicznej ludno\u015bci i \u015bmierci\u0105 jej dow\u00f3dcy.
\"\"\"\"
<\/font>Por. Zygmunt B\u0142a\u017cejewicz "Zygmunt", dow\u00f3dca 1 szwadronu 5 Brygady Wile\u0144skiej AK (fot. z lewej – przedwojenna z podchor\u0105\u017c\u00f3wki, z prawej fot. z 1946 r.)<\/font><\/font>
<\/font>
Przed po\u0142udniem 15 sierpnia 1945 r. trzy szwadrony 5 Brygady Wile\u0144skiej i oddzia\u0142 „M\u0142ota” wkroczy\u0142 w zwartej kolumnie do Jab\u0142onny Lackiej, w kt\u00f3rej w\u0142a\u015bnie odbywa\u0142 si\u0119 odpust. Postanowiono uczci\u0107 w ten spos\u00f3b \u015bwi\u0119to „Cudu nad Wis\u0142\u0105”. Mjr „\u0141upaszka” by\u0142 nieobecny, wydaje si\u0119, \u017ce og\u00f3lna komenda nad Brygad\u0105 spoczywa\u0142a w r\u0119kach por. „Zygmunta”. Mieszka\u0144cy zgotowali partyzantom serdeczne przyj\u0119cie, na ka\u017cdym kroku spotykali si\u0119 z objawami \u017cyczliwo\u015bci, kobiety wr\u0119cza\u0142y kwiaty. \u017bo\u0142nierze wzi\u0119li udzia\u0142 we mszy \u015bwi\u0119tej, po kt\u00f3rej por. „Zygmunt” ze schod\u00f3w ko\u015bcio\u0142a przemawia\u0142 do zebranej ludno\u015bci. Nast\u0119pnie kadra Brygady zosta\u0142a zaproszona wraz z goszcz\u0105cym w Jab\u0142onnie duchowie\u0144stwem na plebani\u0119, na obiad do ksi\u0119dza pra\u0142ata Fija\u0142kowskiego. \u017bo\u0142nierze wzi\u0119li natomiast udzia\u0142 w zabawie, zorganizowanej przez mieszka\u0144c\u00f3w. Ta\u0144czono i \u015bpiewano.
\"\"
Wej\u015bcie 1 szwadronu 5 Brygady Wile\u0144skiej do Jab\u0142onny Lackiej 15 sierpnia 1945 r.<\/p>\n

<\/span><\/font>Podczas obiadu do por. „Zygmunta” zg\u0142osi\u0142a si\u0119 delegacja gospodarzy z siatki terenowej AK-AKO z okolic Ostro\u017can gm. Drohiczyn. Wspomina on, \u017ce ludzie ci „dos\u0142ownie b\u0142agali o ratunek”<\/span>. Jak wyja\u015bnili, na po\u0142udniowych terenach powiatu bielskiego, nad Bugiem, operowa\u0142a sowiecka ekspedycja karna dowodzona przez mjr. NKWD Wasilija Gribko. Sk\u0142ada\u0142a sie ona z 4 kompanii strzeleckiej 267 p. strzel. WW NKWD, plutonu 1 pp 1 DP LWP i grupy pracownik\u00f3w UBP w Bielsku Podlaskim. Sowieci mieli ze sob\u0105 niejakiego F[…] – dezertera z LWP, kt\u00f3ry przez kr\u00f3tki okres s\u0142u\u017cy\u0142 w partyzantce, zapewne „podes\u0142any” przez resort, po czym zbieg\u0142 „do swoich”, oraz Mariana L[…], cz\u0142onka konspiracji, za\u0142amanego podczas tortur w \u015bledztwie. Korzystaj\u0105c z ich informacji, dokonywali dora\u017anych represji na wskazanych ludziach z siatki terenowej. Dla „uprawomocnienia” tych dzia\u0142a\u0144 mieli nawet ze sob\u0105 s\u0119dziego i prokuratora. Niezale\u017cnie od grupy operacyjnej mjr. Gribko, w rejonie Mielnika poszukiwa\u0142a „bandy \u0141upaszki” szko\u0142a oficerska 62 Dywizji Strzeleckiej WW NKWD. Ponadto w lecie 1945 r. na teren powiatu bielskiego stale wyje\u017cd\u017ca\u0142y grupy operacyjne 267 p. strzel. WW NKWD, 9 pu\u0142ku KBW i 1 pp 1 DP. Przeczesywa\u0142y teren, skontrolowa\u0142y dziesi\u0105tki wsi, dokonuj\u0105c aresztowa\u0144, werbuj\u0105c agentur\u0119, bior\u0105c zak\u0142adnik\u00f3w i podejmuj\u0105c dora\u017ane dzia\u0142ania represyjne. Grupy 9 pu\u0142ku KBW penetrowa\u0142y tereny nadnarwia\u0144skie, m.in. 3-4 sierpnia 1945 r. w rejonie Sura\u017ca i 5 sierpnia 1945 r. w rejonie Cis\u00f3wki. Por. „Zygmunt”, nie znaj\u0105c naturalnie tych wszystkich szczeg\u00f3\u0142\u00f3w, obieca\u0142 delegacji, \u017ce „zrobi porz\u0105dek” z oddzia\u0142em mjr. Gribko.
\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Jab\u0142onnie Lackiej, z kt\u00f3rego schod\u00f3w por. "Zygmunt" przemawia\u0142 do ludno\u015bci zgromadzonej na odpu\u015bcie 15 sierpnia 1945 r.<\/p>\n

<\/span><\/font>Noc\u0105 15\/16 sierpnia 1945 r. 1 szwadron wraz z oddzia\u0142em „M\u0142ota” przeprawi\u0142 si\u0119 przez Bug na wysoko\u015bci Drohiczyna. Ca\u0142o\u015b\u0107 si\u0142 znajduj\u0105cych si\u0119 pod komend\u0105 por. „Zygmunta” liczy\u0142a ok. 100 \u017co\u0142nierzy. Na przeprawie dosz\u0142o do niecodziennego incydentu. Partyzanci zostali ostrzelani z prawego brzegu rzeki przez pojedynczego cz\u0142onka PPR, kt\u00f3ry zreszt\u0105 zdo\u0142a\u0142 uciec i skry\u0107 si\u0119 gdzie\u015b w terenie. Pojawienie si\u0119 1 szwadronu w powiecie bielskim zosta\u0142o zasygnalizowane przez agentur\u0119 dow\u00f3dztwu NKWD w Bielsku Podlaskim. Przeciw por. „Zygmuntowi” wys\u0142ano natychmiast dwa bataliony 267 p. strzel. WW NKWD, kompani\u0119 1 pp LWP, a tak\u017ce dywizyjn\u0105 szko\u0142\u0119 62 DS NKWD w sile 142 \u017co\u0142nierzy, skierowan\u0105 spod Mielnika.
Tymczasem oddzia\u0142y por. „Zygmunta” i ppor. „M\u0142ota przesun\u0119\u0142y si\u0119 na p\u00f3\u0142nocny zach\u00f3d (teren gminy Ciechanowiec). Pierwszy nocleg wypad\u0142 im we wsi Arbasy, gdzie uj\u0119to i rozstrzelano koniokrada. Po dw\u00f3ch dniach, w nocy 17\/18 sierpnia 1945 r. oddzia\u0142y stan\u0119\u0142y na kwaterach we wsi Miodusy Pokrzywne. Na wschodnim skraju wsi, od strony maj\u0105tku Ostro\u017cany, zakwaterowana zosta\u0142a grupa ppor. „M\u0142ota”, 1 szwadron za\u015b zaj\u0105\u0142 reszt\u0119 wioski. Oko\u0142o godz. 14:00, gdy miejscowe gospodynie ko\u0144czy\u0142y przygotowywa\u0107 posi\u0142ek dla partyzant\u00f3w, do kwatery por. „Zygmunta” wpad\u0142 podoficer z oddzia\u0142u „M\u0142ota”, melduj\u0105c, \u017ce od strony Ostro\u017can zbli\u017ca si\u0119 oddzia\u0142 przeciwnika. Zarz\u0105dzono alarm, por. „Zygmunt” z partyzantami 1 szwadronu ruszy\u0142 do wschodniej cz\u0119\u015bci wsi.
W tym momencie zerwa\u0142a si\u0119 gwa\u0142towna ulewa. Po chwili od strony stanowisk ppor. „M\u0142ota”, gdzie na ubezpieczeniu sta\u0142a dru\u017cyna kpr. W\u0142adys\u0142awa Poryckiego „Wilka-1”, pad\u0142y pierwsze strza\u0142y, zaraz potem rozp\u0119ta\u0142a si\u0119 gwa\u0142towna wymiana ognia. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce znaczna cz\u0119\u015b\u0107 grupy operacyjnej schroni\u0142a si\u0119 przed deszczem w pierwszej wielkiej stodole na skraju wioski, gdzie zetkn\u0119\u0142a si\u0119 z \u017co\u0142nierzami „M\u0142ota”. Oko\u0142o 25 \u017co\u0142nierzy grupy operacyjnej zd\u0105\u017cy\u0142o zaj\u0105\u0107 stanowiska w przydro\u017cnym rowie na skraju wsi, reszta przyj\u0119\u0142a obron\u0119 w owej stodole i jej bezpo\u015brednim otoczeniu. Dalszy przebieg boju przedstawia relacja por. „Zygmunta”:<\/p>\n

"Wybiegli\u015bmy w o\u015bmiu z naszej kwatery, d\u0105\u017c\u0105c do tej stodo\u0142y. Nie mieli\u015bmy poj\u0119cia, \u017ce jest napchana wojskiem. W prawo od stodo\u0142y sta\u0142y chlewy, za kt\u00f3rymi odbywa\u0142a si\u0119 niewidoczna dla nas walka, kt\u00f3r\u0105 dowodzi\u0142 "Wiktor". Z rowu i poprzez dziury w stodole wali\u0142 do nas nieprzyjaciel. Ko\u0142o nas znalaz\u0142 si\u0119 ppor. "M\u0142ot" […]. Ze stodo\u0142y, o kilkadziesi\u0105t krok\u00f3w od nas, wyskoczy\u0142o kilku \u017co\u0142nierzy – zgin\u0119li natychmiast. Zza rogu wychyli\u0142 si\u0119 bokiem jeden, rzucaj\u0105c granat, kt\u00f3ry wybuch\u0142 nie czyni\u0105c nam szkody. Gdy chcia\u0142 rzuci\u0107 drugi, pos\u0142a\u0142em seryjk\u0119 z PPS. Granat wybuch\u0142 na miejscu, przy rzucaj\u0105cym. Rykn\u0105\u0142em – "Konar, rakiet\u0119 w stodo\u0142\u0119!". Natychmiast stan\u0119\u0142a w p\u0142omieniach. W \u015brodku gin\u0119li ludzie. Przez wrota wypad\u0142, ppor. Piwowarski (s\u0142ynny z "bada\u0144" w wi\u0119zieniu). Mundur pali\u0142 si\u0119 na nim i dymi\u0142. Nie bardzo przytomny, gasi\u0142 r\u0119koma. Pos\u0142a\u0142em seri\u0119. Upad\u0142 bez ruchu. Stan\u0119li\u015bmy za chlewami. Stodo\u0142a nie by\u0142a ju\u017c gro\u017ana. Po chwili z rowu zacz\u0119\u0142y do nas bi\u0107
\n dwa "Dziekciary" (erkaemy Diegtariewa). "Konar", "Krystyna" i ja przywarli\u015bmy do ziemi. "M\u0142ot", "\u017bwirko", dow\u00f3dca 1 plutonu "Kruk", "Wacek" i pi\u0119ciu naszych zalegli w p\u0142ytkich do\u0142kach. Nagle przed nami na r\u00f3wny teren, wybieg\u0142o dw\u00f3ch od "M\u0142ota" z erkaemem, zajmuj\u0105c stanowisko obok glinianek (doskona\u0142a ochrona!). Nie zd\u0105\u017cyli wystrzeli\u0107, jeden z "Dziekciar\u00f3w" wyko\u0144czy\u0142 obydw\u00f3ch. Z chlewa na nasze trzy g\u0142owy, sypa\u0142y si\u0119 drzazgi. Seria sz\u0142a coraz ni\u017cej. No, k\u0105t pochylenia przeszkodzi\u0142 w "doko\u0144czeniu zadania". Rykn\u0105\u0142em do tych z do\u0142k\u00f3w – "Na obej\u015bcie!". Zupe\u0142nie si\u0119 nie kryj\u0105c (by\u0142y mo\u017cliwo\u015bci doj\u015bcia do glinianek) sier\u017c. "Kruk" i "Wacek" wybiegli na odkryty teren i padli o 10-15 metr\u00f3w od erkaemist\u00f3w "M\u0142ota". "Kruk" drgn\u0105\u0142 jeszcze, celna seria z rowu dobi\u0142a go. Skoczy\u0142 "\u017bwirko" i "Puchacz", kilkoma seriami z glinianek uspokoili najbli\u017cszy, zab\u00f3jczy erkaem […]. Drugi uciek\u0142 wraz z za\u0142og\u0105. Dostali od strony "Wiktora". Z rowu wyskoczyli dwaj cywile w kapeluszach (prokurator i s\u0119dzia), biegn\u0105c do pola z owsem. Jeden pad\u0142 natychmiast, drugi grza\u0142 dalej z czarn\u0105 teczk\u0105 w r\u0119ku. Chwyci\u0142em od "Stasia" (ci\u0119\u017cko ranny p\u00f3\u017aniej) austriacki kb. M\u00f3j PPS nie donosi\u0142. Wystrzeli\u0142em raz. S\u0119dzia do owsa nie dobieg\u0142. Od "Wiktora" zacz\u0119to wo\u0142a\u0107 – "Nie strzelajcie! Walicie do nas." – to strzela\u0142a reszta z rowu. Odpowiedzieli\u015bmy, \u017ce to nie my. Walka trwa\u0142a dalej. Stan\u0105\u0142em tu\u017c przy zaczynaj\u0105cym si\u0119 pali\u0107 drzewie, okryty ga\u0142\u0105zkami g\u0119stego drzewa. W Tym momencie hukn\u0105\u0142 strza\u0142. Ga\u0142\u0105zka nad skroni\u0105 spad\u0142a \u015bci\u0119ta kul\u0105, zrobi\u0142o mi si\u0119 zimno. P\u00f3\u017aniej gor\u0105co. To by\u0142a kula dla mnie. Wola boska. Ten sam snajper z lornetk\u0105 po\u0142o\u017cy\u0142 w czasie wali trzech moich \u017co\u0142nierzy strza\u0142ami w czo\u0142o! "Dziad\u017ak\u0119 –Orkana", erkaemist\u0119 "Go\u0142\u0119bia" i "Pikusia" na kartoflisku. Chlewy p\u0142on\u0119\u0142y wraz ze stodo\u0142\u0105 jak stos. Kryj\u0105c si\u0119 za zabudowaniami, ruszy\u0142em wraz z "Konarem" i "Krysi\u0105" na kartoflisko – pole walki "Wiktora". Za nami posuwa\u0142 si\u0119 "M\u0142ot" […] Stan\u0119li\u015bmy za chat\u0105 ogl\u0105daj\u0105c pole walki. W tym momencie czapka le\u017c\u0105cego w kartoflach "Pikusia" podskoczy\u0142a w g\u00f3r\u0119. "To w \u0142eb" – powiedzia\u0142 spokojnie "M\u0142ot" […] Wr\u00f3g dalej ostrzeliwa\u0142 przez drog\u0119, "pilnowany" z glinianek przez "\u017bwirk\u0119" i "Puchacza". Ko\u0142o pal\u0105cej si\u0119 chaty, po tej stronie drogi, ci\u0119\u017cko ranny "Har\u0142apan" z okrzykiem- "Nie dajcie si\u0119 ch\u0142opcy" – dostrzeli\u0142 si\u0119 z pistoletu. Zaci\u0105gn\u0105\u0142em dru\u017cyn\u0119 i omijaj\u0105c pal\u0105ce si\u0119 zabudowania zaj\u0105\u0142em stanowisko w rowach ko\u0142o "\u017bwirki" i "Puchacza". Gospodarze dzielnie walczyli z ogniem, lokalizuj\u0105c po\u017car – oko\u0142o jedna trzecia wsi sp\u0142on\u0119\u0142a. <\/span>
Nieprzyjaciel – pi\u0119tnastu, po wystrzelaniu amunicji, podnosi\u0142 r\u0119ce do g\u00f3ry. Rzucali bro\u0144 i wyszli z rowu na nasz\u0105 stron\u0119 drogi. "\u017bwirko" z "Puchaczem" podeszli do plutonowego o bolszewickiej mordzie. Kto\u015b krzykn\u0105\u0142 – "uwaga na granat!". Plutonowy rzuci\u0142 ogromny granat pomi\u0119dzy nich. Przywarli\u015bmy wszyscy do ziemi. Granat wybuch\u0142 nie czyni\u0105c nikomu szkody. Bolszewik zmar\u0142 natychmiast. Podbieg\u0142 do nas m\u0142ody kapral "Ja wasz, ja z wami!"
– Przej\u0119ty<\/span> \u015bmierci\u0105 najlepszych \u017co\u0142nierzy, kt\u00f3rzy jeszcze le\u017celi ko\u0142o nas, nie domy\u015bli\u0142em si\u0119, \u017ce to zdrajca Fija\u0142kowski. I tak wszyscy zgin\u0119li – pi\u0119tnastu. Razem 61 nieprzyjaci\u00f3\u0142. Uratowa\u0142 si\u0119 tylko konny goniec majora Gribko […]."<\/span>
\"\"
1 szwadron na postoju w Puszczy Bia\u0142owieskiej. Stoi 9 z lewej por. "Zygmunt" (maj 1945 r.)<\/p>\n

<\/span>Bitwa w Miodusach Pokrzywnych – cz\u0119\u015b\u0107 2><\/span><\/a>
<\/span><\/font><\/p>\n

\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[9],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/930"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=930"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/930\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=930"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=930"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=930"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}