{"id":895,"date":"2007-03-06T21:15:59","date_gmt":"2007-03-06T20:15:59","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2007\/03\/06\/kontrwywiad-ak-win-w-latach-1944-1947-czesc-5\/"},"modified":"2007-03-06T21:15:59","modified_gmt":"2007-03-06T20:15:59","slug":"kontrwywiad-ak-win-w-latach-1944-1947-czesc-5","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=895","title":{"rendered":"Kontrwywiad AK-WiN w latach 1944-1947 – cz\u0119\u015b\u0107 5"},"content":{"rendered":"

IV. Starcia Kontrwywiadu AK-WiN z NKWD i „Smiersz”<\/span><\/p>\n

W 1944 roku za jednostkami Armii Czerwonej wkroczy\u0142y na teren Polski jednostki NKWD oraz kontrwywiadu wojskowego „Smiersz”. Przyst\u0105pi\u0142y one od razu do zwalczania polskiego pa\u0144stwa podziemnego. W pocz\u0105tkowym okresie ich dzia\u0142alno\u015b\u0107 skupi\u0142a si\u0119 na internowaniu bior\u0105cych udzia\u0142 w akcji „Burza” \u017co\u0142nierzy AK, przede wszystkim kadry dow\u00f3dczej, kt\u00f3r\u0105 wys\u0142ano do oboz\u00f3w na teren ZSRR. <\/p>\n

W pierwszym okresie zdarza\u0142y si\u0119 przypadki, \u017ce wdzi\u0119czni za ocalenie Rosjanie potrafili si\u0119 odwdzi\u0119czy\u0107 ukrywaj\u0105cym ich w okresie okupacji niemieckiej Polakom. Zachowanie \u017co\u0142nierzy AK oraz funkcjonariuszy NKWD – by\u0142ych \u017co\u0142nierzy oddzia\u0142u AK – przedstawia relacja Zygmunta Rad\u017aki, kt\u00f3ry b\u0119d\u0105c \u017co\u0142nierzem oddzia\u0142u partyzanckiego AK na terenie powiatu radzy\u0144skiego cudem unikn\u0105\u0142 wraz ze swoj\u0105 rodzin\u0105 aresztowania przez NKWD. M\u00f3wi on w niej:
„W sierpniu cz\u0119\u015b\u0107 ludzi zosta\u0142a aresztowana przez NKWD i poprzez Majdanek wywieziona na Sybir, pomimo, \u017ce maj\u0105c informacje ostrzegaj\u0105ce przed aresztowaniem (m\u00f3j ojciec na zebraniu w magistracie przekaza\u0142 informacje zdobyte od Rosjan – funkcjonariuszy NKWD – wcze\u015bniej \u017co\u0142nierzy oddzia\u0142u le\u015bnego mjra Konstantego Witkowskiego „Mullera”) nie podj\u0119\u0142a \u015brodk\u00f3w ostro\u017cno\u015bci. Miejsce policji granatowej zaj\u0105\u0142 Urz\u0105d Bezpiecze\u0144stwa i Milicja. Komendantem UB zosta\u0142 Antoni Dawidowicz, a MO por. Lato. Rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 terror wojenny. Jego nasilenie trwa\u0142o do pierwszej po\u0142owy pa\u017adziernika 1944 roku. Przed maj\u0105cymi nast\u0105pi\u0107 aresztowaniami koledzy z oddzia\u0142u – \u017co\u0142nierze NKWD – zostali przerzuceni w pobli\u017ce Warszawy. W po\u0142owie pa\u017adziernika NKWD, UB i MO przeprowadzi\u0142o masowe aresztowania by\u0142ych \u017co\u0142nierzy AK z Mi\u0119dzyrzeca i okolic. Zatrzymanych osadzano w piwnicach przy Komendzie Miasta mieszcz\u0105cej si\u0119 przy ulicy Staromiejskiej. Zgromadzono tam oko\u0142o 160 os\u00f3b. Mnie oraz ojcu i bratu niemal „cudem” uda\u0142o si\u0119 uciec. Po dw\u00f3ch tygodniach za\u0142adowano ich na samochody ci\u0119\u017carowe i pod siln\u0105 eskort\u0105 poprzez Bia\u0142\u0105 Podlask\u0119 – Parczew – Radzy\u0144 – Siedlce wywieziono do obozu przej\u015bciowego w Soko\u0142owie. Stamt\u0105d dotar\u0142a do Mi\u0119dzyrzeca kartka, \u017ce ich wioz\u0105 na Sybir.”<\/span>53<\/p>\n

<\/sup>NKWD oraz „Smiersz” rozpocz\u0119\u0142o tworzenie, tzw. oboz\u00f3w przej\u015bciowych niezw\u0142ocznie po wkroczeniu na tereny Rzeszowszczyzny, Lubelszczyzny i Bia\u0142ostocczyzny. Obozy te natychmiast zape\u0142ni\u0142y si\u0119 aresztowanymi \u017co\u0142nierzami AK. Przetrzymywani w bardzo trudnych warunkach poddawani byli przes\u0142uchaniom przez oficer\u00f3w \u015bledczych, kt\u00f3rzy przed wywiezieniem w g\u0142\u0105b ZSRR chcieli uzyska\u0107 informacje o podziemiu. Niekt\u00f3rym proponowano wsp\u00f3\u0142prac\u0119. Godzili si\u0119 na to chc\u0105c si\u0119 wydosta\u0107 z r\u0105k NKWD. Doskonale obrazuje to meldunek Komendanta Obwodu AK \u0141uk\u00f3w kpt. Wac\u0142awa Rejmaka „Ostoi”, w kt\u00f3rym czytamy miedzy innymi: <\/p>\n

„1. Melduj\u0119, \u017ce ob. Pawe\u0142<\/span>54<\/sup> por. s\u0142. st. pierwszy adiutant K.O. by\u0142 aresztowany przez NKWD i zosta\u0142 zwolniony jako konfident. Po z\u0142o\u017ceniu meldunku o tym samowolnie si\u0119 oddali\u0142 z terenu Obwodu (….)”<\/span>55<\/sup>
Zapewne wi\u0119kszo\u015b\u0107 z zwerbowanych w ten spos\u00f3b oficer\u00f3w i \u017co\u0142nierzy AK zachowa\u0142a si\u0119 przyzwoicie melduj\u0105c w\u0142adzom zwierzchnim b\u0105d\u017a te\u017c nie melduj\u0105c o tym fakcie, ale w konsekwencji nie podejmuj\u0105c \u017cadnej wsp\u00f3\u0142pracy, ale zdarza\u0142y si\u0119 jednostki, kt\u00f3re po zwerbowaniu przez NKWD dostarcza\u0142y informacje o konspiracji przyczyniaj\u0105c si\u0119 w ten spos\u00f3b do wielu tragedii, np. chocia\u017cby wspomniana kierowniczka Pomocy \u017bo\u0142nierzom oraz \u0142\u0105czniczka Kedywu Komendy Okr\u0119gu AK Lublin Helena Moor „Juka”. W bardzo nielicznych przypadkach uda\u0142o si\u0119 wyprowadzi\u0107 w pole NKWD, np. w powiecie lubartowskim osoby podstawione przez AK wskazywa\u0142y NKWD do internowania cz\u0142onk\u00f3w PPR.<\/p>\n

W styczniu 1945 roku po rozpocz\u0119ciu ofensywy ponad 3 milionowa Armia Czerwona rozpocz\u0119\u0142a marsz w kierunku zachodnim. Na terenach zaj\u0119tych przez Armi\u0119 Czerwon\u0105 (Lubelszczyzna, Rzeszowszczyzna, Bia\u0142ostocczyzna) pozosta\u0142y nieliczne jednostki NKWD oraz PUBP, w kt\u00f3rych g\u0142\u00f3wn\u0105 rol\u0119 ogrywali tzw. „doradcy” z ramienia NKWD. Ich zadaniem opr\u00f3cz nadzorowania pracy PUBP by\u0142o r\u00f3wnie\u017c prowadzenie w\u0142asnej pracy operacyjnej na podleg\u0142ym terenie. Podtrzymywali oni kontakty z informatorami zwerbowanymi przez NKWD, kt\u00f3rzy mieli za zadanie rozpracowywanie polskiego podziemia, np. aresztowanie Komendanta Obwodu AK \u0141uk\u00f3w kpt. Wac\u0142awa Rejmaka w czerwcu 1945 roku by\u0142o przeprowadzone przez funkcjonariuszy NKWD w oparciu o informacje uzyskane od swoich agent\u00f3w. Dopiero po kilku przes\u0142uchaniach „Ostoja” zosta\u0142 przekazany WUBP w Lublinie.56<\/sup> Kontrwywiad podziemia by\u0142 bezradny wobec dzia\u0142a\u0144 doradc\u00f3w. Tylko w nielicznych przypadkach podj\u0105\u0142 pr\u00f3b\u0119 walki, kt\u00f3ra z regu\u0142y ko\u0144czy\u0142a si\u0119 \u015bmierci\u0105 doradcy. Miedzy innymi w Inspektoracie Rejonowym „Radzy\u0144 Podlaski” AK podj\u0119\u0142a pr\u00f3b\u0119 rozpracowania agentury prowadzonej przez doradc\u0119 z ramienia NKWD p\u0142ka Szpilowoja. Pr\u00f3ba ta zako\u0144czy\u0142a si\u0119 zdemaskowaniem agenta i jego ucieczk\u0105 z terenu Radzynia w marcu 1945 roku. Podobne dzia\u0142ania zosta\u0142y podj\u0119te na terenie Obwodu Bia\u0142a Podlaska, gdzie doradca sowiecki Wachitow zadurzy\u0142 si\u0119 w Polce – \u017co\u0142nierzu podziemia, kt\u00f3ra zosta\u0142a w tym celu oddelegowana przez oficera kontrwywiadu Obwodu.57<\/span><\/sup> Niestety rozpocz\u0119ta gra szybko si\u0119 zako\u0144czy\u0142a, gdy stwierdzono, \u017ce Polka zaczyna dostarcza\u0107 informacje oficerowi NKWD o podziemiu. Podj\u0119to decyzj\u0119 o likwidacji doradcy Wachidowa. Pod pozorem spotkania prawdopodobnie z szefem Wywiadu Obwodu „Jurkiem”58<\/sup> a wywabiono go poza obszar miasta Bia\u0142a Podlaska i tam zastrzelono wraz z przyby\u0142\u0105 z nim polsk\u0105 \u017con\u0105. 59 <\/span><\/sup><\/p>\n

Nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c wspomnie\u0107 o penetracji polskiego wschodniego i p\u00f3\u0142nocnego pogranicza przez plac\u00f3wki NKGB i NKWD z miejscowo\u015bci przygranicznych: Lwowa, Brze\u015bcia, Grodna i Kalinngradu. Na ten temat jest stosunkowo ma\u0142o informacji, ale ten problem istnia\u0142 w latach 1944-1947, by\u0107 mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c p\u00f3\u017aniej. Wiemy, \u017ce na terenie powiatu Bia\u0142a Podlaska kontrwywiad WiN przez kilka miesi\u0119cy \u015bledzi\u0142 poczynania w tym zakresie plac\u00f3wki NKGB z Brze\u015bcia nad Bugiem. Z zachowanych meldunk\u00f3w wynika, \u017ce przedstawiciele tej plac\u00f3wki NKGB z Brze\u015bcia swobodnie poruszali si\u0119 po stronie polskiej i podejmowali pr\u00f3by werbunk\u00f3w obywateli polskich, g\u0142\u00f3wnie milicjant\u00f3w. Opisuje to meldunek informatora kontrwywiadu WiN o kryptonimie „111” z dnia 8 pa\u017adziernika 1945 roku. Czytamy w nim:
„Melduj\u0119, \u017ce dn. 9.IX.45 przyjechali z Brze\u015bcia major Pietrow i st. lejtn. Bucharow i za\u017c\u0105dali:<\/span>
1.musz\u0119 by\u0107 ich wsp\u00f3\u0142pracownikiem<\/span>
2.mam napisa\u0107 sw\u00f3j \u017cyciorys<\/span>
3.podpisa\u0107 deklaracj\u0119 o tajemnicy<\/span>
4.punktualnie dawa\u0107 wiadomo\u015bci z ca\u0142ego Terespola o AK<\/span>
5.pieni\u0119dzy dadz\u0105 wiele b\u0119d\u0119 potrzebowa\u0142<\/sp\nan>
6.prywatnie b\u0119d\u0105 przyje\u017cd\u017cali do mego domu w porze nocnej<\/span>
7.mam opisa\u0107 stan mojej rodziny, wielu mam braci, gdzie pracuj\u0105<\/span>
Domagali si\u0119, \u017cebym powiedzia\u0142, kto czyta „Redut\u0119” z milicjant\u00f3w w Terespolu. <\/span>
W ko\u0144cu major Pietrow wyj\u0105\u0142 bro\u0144, kaza\u0142 mi podnie\u015b\u0107 r\u0119ce do g\u00f3ry i przeprowadzili z lejtnantem osobist\u0105 rewizj\u0119, a nic nie znajduj\u0105c odjechali.<\/span>
To samo za\u017c\u0105dali od „125”(….)”<\/span>60<\/sup><\/p>\n

W raporcie wywiadowczym Inspektoratu Rejonowego „Radzy\u0144 Podlaski” za okres 15 wrze\u015bnia – 15 pa\u017adziernika 1945 roku w rozdziale po\u015bwi\u0119conym NKWD i UB czytamy: „[…] Komendant miasta Brze\u015bcia mjr Pietrow ma \u015bcis\u0142y kontakt z mieszka\u0144cem wsi Kopytk\u00f3w (Kopy\u0142\u00f3w) – Kubielem. Wymieniony Kubiel mia\u0142 rozga\u0142\u0119zion\u0105 sie\u0107 wywiadowc\u00f3w na inne tereny, jak: Kode\u0144, S\u0142awatycze, Bubel i inne. Wymieniony Kubiel jak r\u00f3wnie\u017c jego agenci byli Ukrai\u0144cami. Po wykryciu i schwytaniu ich przez nasze oddzia\u0142y zostali przekazani UPA (likwidacj\u0119 przeprowadzi\u0142o UPA). Nadmieniamy, \u017ce wymieniony Kubiel kontaktowa\u0142 si\u0119 z majorem Pietrowem w nast\u0119puj\u0105cy spos\u00f3b: „W czasie 13451 chaczu adychat na dziesiat dniej”. Kubiel i jego agenci mieli si\u0119 stawi\u0107 ostatnio na zebraniu na stacji kolejowej Stradecz dnia 30 marca br. (nie zd\u0105\u017cyli). W dniu 30 marca zostali zatrzymani przez nasze boj\u00f3wki nast\u0119puj\u0105cy wywiadowcy bolszewiccy: Siluk Miko\u0142aj ur. w Zalesiu, gm. Dobry\u0144, pow. Bia\u0142a Podlaska, kt\u00f3ry d\u0142ugi czas przebywa\u0142 w Rosji, a w dniu 10.12.45 przyby\u0142 samolotem do Polski i zamieszka\u0142 w Zalesiu, Kuprzedin Grzegorz posiada\u0142 za\u015bwiadczenie NKWD nr 252 koloru czerwonego. Ostatnio zamieszkiwa\u0142 na kolonii Lebiediew gm. Kode\u0144. Aby nie zwr\u00f3ci\u0107 na siebie uwagi pozostawa\u0142 na s\u0142u\u017cbie jako parobek u gospodarza. Wy\u017cej wymienieni zeznali, \u017ce byli p\u0142atnymi agentami na s\u0142u\u017cbie NKWD, za co miesi\u0119cznie otrzymywali 400 rubli.(….)”<\/span>61<\/sup><\/font> <\/p>\n

Zatrzymanie kilku agent\u00f3w NKGB z Brze\u015bcia i ich przes\u0142uchanie pozwoli\u0142o kontrwywiadowi Obwodu WIN Bia\u0142a Podlaska ustali\u0107 zainteresowania mjra Pietrowa polskimi obywatelami. Z danych uzyskanych przez badacza dziej\u00f3w wojennych i powojennych po\u0142udniowego Podlasia Miros\u0142awa Barczy\u0144skiego wynika, \u017ce po zlikwidowaniu wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w NKGB usi\u0142owano zwabi\u0107 na teren Polski mjra Pietrowa i schwyta\u0107 go. Chciano uzyska\u0107 dalsze materia\u0142y o wsp\u00f3\u0142pracownikach NKGB z Brze\u015bcia. Niewykluczone, \u017ce plac\u00f3wka NKGB z Brze\u015bcia bra\u0142a udzia\u0142 w porwaniach obywateli polskich, kt\u00f3rych nast\u0119pnie osadzano w \u0142agrach. Nie wiemy, jak by\u0142o pod tym wzgl\u0119dem na terenie Bia\u0142ostocczyzny i Rzeszowszczyzny. Wiadomo, \u017ce oddzia\u0142y wojsk pogranicznych NKWD wkracza\u0142y na teren PRL w trakcie po\u015bcig\u00f3w za grupami partyzanckimi, g\u0142ownie ukrai\u0144skimi. <\/p>\n

Podsumowuj\u0105c, wydaje si\u0119, \u017ce w trakcie trwania najpierw AK, a p\u00f3\u017aniej Zrzeszenia WiN kontrwywiad tych organizacji na szczeblu Okr\u0119gu, Inspektoratu i szczeg\u00f3lnie Obwodu do\u015b\u0107 dobrze broni\u0142 si\u0119 w 1945 roku i w pierwszej po\u0142owie 1946 roku przed prowadzon\u0105 na masow\u0105 skal\u0119 penetracj\u0105 przez jednostki UB. Potrafiono przewidzie\u0107 kierunki zagro\u017ce\u0144 ze strony UB, zdobywa\u0107 informacje z Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa, nieraz bardzo cenne, jak cho\u0107by wykazy agent\u00f3w UB, wykazy funkcjonariuszy, stan uzbrojenia, wykazy wi\u0119\u017ani\u00f3w, ich zeznania, a tak\u017ce werbowa\u0107 do wsp\u00f3\u0142pracy z WiN funkcjonariuszy. W tym zakresie pomocne by\u0142a r\u00f3wnie\u017c wsparcie milicjant\u00f3w – \u017co\u0142nierzy AK-WiN, kt\u00f3rzy maj\u0105c styczno\u015b\u0107 z funkcjonariuszami UB przekazywali swoim prze\u0142o\u017conym z kom\u00f3rek WiN informacje z milicji oraz z dzia\u0142alno\u015bci UB. Na podstawie przeprowadzonych w ostatnich latach bada\u0144 historyk\u00f3w znamy kilkadziesi\u0105t os\u00f3b – funkcjonariuszy UB, kt\u00f3re zgodzi\u0142y si\u0119 na wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z WiN. Nie wiadomo, jakie motywy nimi kierowa\u0142y, ale oni wiedzieli co ryzykuj\u0105 po wykryciu ich wsp\u00f3\u0142pracy z WiN. A pomimo tego, zapewne przera\u017ceni metodami stosowanymi przez ich koleg\u00f3w godzili si\u0119 na wsp\u00f3\u0142prac\u0119. Czy byli to wszyscy. My\u015bl\u0119, \u017ce by\u0142o ich znaczenie wi\u0119cej. A ich dzia\u0142anie, nieraz ukryte, w obronie ludno\u015bci polskiej przed prze\u015bladowaniami trudno oceni\u0107.
Podsumowuj\u0105c, o ile do hermetycznego \u015brodowiska funkcjonariuszy UB kontrwywiadowi WiN uda\u0142o si\u0119 w wielu przypadkach do\u015b\u0107 \u0142atwo przenikn\u0105\u0107, to wobec NKWD i NKGB by\u0142o to bardzo trudne, o ile niemo\u017cliwe. Ale podejmowano pr\u00f3by, kt\u00f3re w kilku przypadkach odnios\u0142y sukces. Tym wi\u0119kszy, \u017ce sowieckie s\u0142u\u017cby specjalne kreowa\u0142y mit swojej wszechwiedzy i nieprzenikalno\u015bci.

Dr Jaros\u0142aw Kopi\u0144ski<\/span>
<\/span><\/p>\n

Przypisy do cz\u0119\u015bci 5:<\/span>
53.<\/span>Relacja Zygmunta Rad\u017aki z dnia 10.07.1991 Podobna relacj\u0119 przedstawiono w Biuletynie IPN, w kt\u00f3rej mieszka\u0144c\u00f3w powiatu augustowskiego ostrzeg\u0142 przed wyw\u00f3zk\u0105 ukrywaj\u0105cy si\u0119 na ich terenie Rosjanin – patrz relacja Stefana Rapczy\u0144skiego w: Alicja Maciejowska, Wszelki \u015blad zagin\u0105\u0142 Biuletyn IPN 12(2005), s. 103 i n.
54.<\/span>Por. Piotr Niwi\u0144ski „Pawe\u0142”, oficer Komendy Obwodu AK \u0141uk\u00f3w.
55.<\/span>Akta AK-WiN, spis II, t.94, k.12 (AP Lublin)
56.<\/span>Opr\u00f3cz Kmdta Obwodu \u017co\u0142nierze NKWD zatrzymali w mieszkaniu doktor Lutowej w Stoczku zast\u0119pc\u0119 Kmdta Obwodu ppor. Edmunda Su\u0142kowskiego „Marka”, ppor. Adama Nenckiego „Konrada”, adiutanta Kmdta ppor. Mieczys\u0142awa Ka\u0144skiego „Czeczota” i NN „Koraba” – J. Kopi\u0144ski, Konspiracja akowska i poakowska na terenie Inspektoratu Rejonowego Radzy\u0144 Podlaski, Bia\u0142a Podlaska, s. 79-80
57.<\/span>W meldunku z dnia 30 czerwca 1946 roku tak o niej pisa\u0142 NN „Las”: Stwierdzi\u0142em, \u017ce p. Parczy\u0144ska zamieszka\u0142a w Bia\u0142ej Podlaskiej przy ulicy Orlicz-Dreszera jest na us\u0142ugach UB Bia\u0142a, a tak\u017ce kochank\u0105 kapitana sowieckiego z UB. Wy\u017cej wymieniona daje mu olbrzymi materia\u0142. Tylko dotychczas kapitan nie robi \u017cadnego u\u017cytku, gdy\u017c chce wydosta\u0107 wi\u0119cej materia\u0142u, obiecuje jej, \u017ce si\u0119 z ni\u0105 o\u017ceni. Swego czasu u niej si\u0119 melinowali nasi ludzie jak „Tom”, „Kropka” i „Jask\u00f3\u0142ka”.” – patrz Zbrodnie NKWD-UB, wyd. H. Paj\u0105k, Lublin1991, s. 153
58.<\/span>W\u0142adys\u0142aw Piec pe\u0142ni\u0142 w latach 1945-1946 funkcj\u0119 oficera wywiadu Obwodu WiN Bia\u0142a Podlaska. By\u0142 zatrudniony w PUR w Bia\u0142ej Podlaskiej.
59.<\/span>O zab\u00f3jstwie Wachidowa i jego \u017cony Rozalii Parczy\u0144skiej pisze w meldunku Szef PUBP Bia\u0142a Podlaska. Wachidow, jak zauwa\u017cy\u0142 Szef Franciszek Filipiuk posiada\u0142 w swoim notesie informacje o „Jurku” i Komendancie Obwodu WiN Bia\u0142a Podlaska kpt. Leonardzie Duniczu ps. „\u015awit” – patrz Raport Specjalny Szefa PUBP Bia\u0142a Podlaska z dnia 27.07.1946 r. IPN LU 048\/36 k. 48
60.<\/span>Meldunek NN „111” z dnia 8.X.45 – patrz Zbrodnie
\n NKWD-UB, wyd. H. Paj\u0105k, Lublin1991, s. 158-159
61.<\/span>Raport za czas 15.09-15.10.45 – patrz Zbrodnie NKWD-UB, wyd. H. Paj\u0105k, Lublin1991, s. 170-171<\/p>\n

Kontrwywiad AK-WiN w latach 1944-1947 – cz\u0119\u015b\u0107 1<\/a><\/span><\/a>
<\/font><\/span><\/p>\n

\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[17],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/895"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=895"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/895\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=895"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=895"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=895"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}