{"id":886,"date":"2007-03-22T16:28:23","date_gmt":"2007-03-22T15:28:23","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2007\/03\/22\/wierny-przysiedze-hipokratesa-czesc-2\/"},"modified":"2007-03-22T16:28:23","modified_gmt":"2007-03-22T15:28:23","slug":"wierny-przysiedze-hipokratesa-czesc-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=886","title":{"rendered":"Wierny przysi\u0119dze Hipokratesa – cz\u0119\u015b\u0107 2"},"content":{"rendered":"

\"\"
Sosnowica. <\/span><\/font>Pozosta\u0142o\u015bci po domu Andrzeja Fedorowicza.<\/p>\n

<\/span><\/font>8 grudnia 1951 roku akta przeciwko Andrzejowi Fedorowiczowi ponownie zosta\u0142y przes\u0142any do WSR w Lublinie. W styczniu po analizie zgromadzonych materia\u0142\u00f3w w sprawie mecenas Miko\u0142aj Re\u0144ski zg\u0142osi\u0142 wniosek o zbadanie nowych \u015bwiadk\u00f3w:
1. Boles\u0142awa Turbinowskiego, s. Szlomy, zam. Dzier\u017coni\u00f3w ul. Weso\u0142a,
2. Henryka Burdala z \u0141odzi,
3.Stefana Kowalewskiego z Olsztyna,
4. Turbinera Kindera z \u0141odzi,
5. \u0141otysa Wac\u0142awa z Sosnowicy,
6. Szustaka Andrzeja z Kode\u0144ca,
7. Budzy\u0144skiego Stanis\u0142awa z wsi G\u00f3rki. <\/p>\n

\u015awiadkowie ci mieli zezna\u0107, \u017ce:
1. w czasie okupacji niemieckiej walcz\u0105c w \u017cydowskim oddziale partyzanckim by\u0142 \u015bwiadkiem, jak oskar\u017cony udziela\u0142 pomocy jemu jak i innym partyzantom,<\/p>\n

2. \u017ce w czasie okupacji niemieckiej leczy\u0142 bezp\u0142atnie zbieg\u0142ego z niewoli \u017co\u0142nierza sowieckiego za co grozi\u0142a mu kara \u015bmierci,<\/p>\n

3. \u017ce jako cz\u0142onek AL korzysta\u0142 z pomocy lekarskiej udzielanej mu przez oskar\u017conego, kt\u00f3rego wozi\u0142 r\u00f3wnie\u017c do las\u00f3w, gdzie udziela\u0142 on pomocy lekarskiej partyzantce aelowskiej i \u017cydowskiej,<\/p>\n

4. \u017ce jako uciekinierka z obozu \u015bmierci w Sobiborze i b\u0119d\u0105ca ci\u0119\u017cko chor\u0105 znalaz\u0142a w oskar\u017conym oparcie i pomoc, a przede wszystkim pomoc lekarsk\u0105,<\/p>\n

5,6,7. \u017ce oskar\u017cony bezinteresownie udziela\u0142 pomocy lekarskiej podczas okupacji niemieckiej partyzantom z oddzia\u0142\u00f3w polskich, \u017cydowskich i radzieckich.26
<\/sup>Jednocze\u015bnie obro\u0144ca na pro\u015bb\u0119 rodziny wyst\u0105pi\u0142 o zbadanie stanu zdrowia oskar\u017conego, co te\u017c uczyniono. Zezwolono, co by\u0142o rzadko\u015bci\u0105 w \u00f3wczesnych czasach na widzenie obro\u0144cy z oskar\u017conym.<\/p>\n

17 stycznia 1952 roku na sesji wyjazdowej w Che\u0142mie odby\u0142a si\u0119 rozprawa s\u0105dowa. S\u0105dzi\u0142 s\u0105d w sk\u0142adzie: Przewodnicz\u0105cy kpt. Boles\u0142aw Kardasz strz. Monda Stefan i strz. Emil Ba\u0142uta. Oskar\u017ca\u0142 nadprokurator kpt. Wiktor Stefan. Zabieraj\u0105c g\u0142os na rozprawie oskar\u017cony wyja\u015bni\u0142, \u017ce nie przyznaje si\u0119 do zarzucanych mu czyn\u00f3w zawartych w akcie oskar\u017cenia i z\u0142o\u017cy\u0142 obszerne zeznania wyja\u015bniaj\u0105ce.
Zeznania te zosta\u0142y potwierdzone przez wezwanych przez obron\u0119 \u015bwiadk\u00f3w: J\u00f3zefa Szumskiego i Tadeusza Parczy\u0144skiego, kt\u00f3rzy potwierdzili podczas procesu, \u017ce m\u00f3g\u0142 mie\u0107 miejsce fakt meldunku o pobycie partyzant\u00f3w dokonany przez oskar\u017conego, ale nie ma na to stosownej dokumentacji w gminie, a oni nie pami\u0119taj\u0105 o tym.
Ciekawe zeznania na rozprawie z\u0142o\u017cyli: Boles\u0142aw Turbinowski, s. Szlomy, kt\u00f3ry potwierdzi\u0142, \u017ce oskar\u017cony zawsze ni\u00f3s\u0142 pomoc rannym partyzantom, w tym r\u00f3wnie\u017c uciekinierom z obozu \u015bmierci w Sobiborze. Doda\u0142, \u017ce robi\u0142 to bezp\u0142atnie.27 <\/sup>
R\u00f3wnie\u017c Turbiner Kinder zezna\u0142a:
„(…) Pewnego razu w czasie okupacji zosta\u0142am silnie pobita ko\u0142kiem tak, \u017ce my\u015bla\u0142am, \u017ce nie wytrzymam, zaraz pos\u0142a\u0142am c\u00f3rk\u0119 po doktora Chomickiego jednak ten ba\u0142 si\u0119 przyj\u015b\u0107 i odm\u00f3wi\u0142. C\u00f3rka wobec tego zwr\u00f3ci\u0142a si\u0119 do Fedorowicza, kt\u00f3ry mimo wszystko przyszed\u0142 i zbada\u0142 mnie. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce mia\u0142am z\u0142amane \u017cebro, Fedorowicz opatrzy\u0142 mnie nasmarowa\u0142 ma\u015bci\u0105. \u017beby nie Fedorowicz to na pewno bym ju\u017c nie \u017cy\u0142a, bo w tym czasie nikt inny nie odwa\u017cy\u0142 si\u0119 udzieli\u0107 pomocy \u017cydkom. P\u00f3\u017aniej kiedy by\u0142am z rodzin\u0105 ju\u017c w lesie Fedorowicz te\u017c mnie leczy\u0142, przywozi\u0142 lekarstwa i za to nie chcia\u0142 \u017cadnych pieni\u0119dzy. Fedorowicz r\u00f3wnie\u017c i innych, kto tylko by\u0142 biedny leczy\u0142 bez grosza….W tym czasie Fedorowiczowi grozi\u0142a \u015bmier\u0107 za udzielanie pomocy \u017cydkom jednak on by\u0142 odwa\u017cny i nie ba\u0142 si\u0119 niczego”.<\/span>28<\/p>\n

<\/sup>W ostatnie mowie prokurator za\u017c\u0105da\u0142 5 lat wi\u0119zienia, natomiast oskar\u017cony poprosi\u0142 o najni\u017cszy wymiar kary.29<\/sup> Skazany zosta\u0142 na \u0142\u0105czn\u0105 kar\u0119 dw\u00f3ch lat wi\u0119zienia z zawieszeniem na 3 lata.30<\/sup>
19 stycznia 1952 roku wi\u0119zie\u0144 Fedorowicz opu\u015bci\u0142 wiezienie w Che\u0142mie. <\/p>\n

24 lipca 1952 roku Naczelny Prokurator Wojskowy z\u0142o\u017cy\u0142 wniosek rewizyjny w sprawie Fedorowicza zarzucaj\u0105c s\u0105dowi I instancji oparcie si\u0119 tylko na zeznaniach oskar\u017conego z\u0142o\u017conych na rozprawie oraz J\u00f3zefa Szumskiego. „Przyjmuj\u0105c kwaflikacj\u0119 prawn\u0105 S\u0105d I instancji w konkretnym przypadku stan\u0105\u0142 na politycznie i prawnie b\u0142\u0119dnym stanowisku. Wyszed\u0142 bowiem S\u0105d z za\u0142o\u017cenia, \u017ce oskar\u017cony z tytu\u0142u swego zawodu winien by\u0142 ka\u017cdemu udzieli\u0107 pomocy lekarskiej w ramach swej wiedzy i uprawnie\u0144 i dlatego w tym wypadku nie mo\u017cna zastosowa\u0107 kwalifikacji z art 14 paragraf 1 MKK. Z takim pogl\u0105dem nie mo\u017cna si\u0119 zgodzi\u0107”.<\/span>31 <\/sup>
<\/span>Najwy\u017cszy S\u0105d Wojskowy po rozpatrzeniu sprawy postanowi\u0142 uchyli\u0107 wyrok i skierowa\u0107 ponownie spraw\u0119 do rozpatrzenia przez S\u0105d Wojskowy w Lublinie.32
<\/sup>27 stycznia 1953 roku decyzj\u0105 WPR w Lublinie Andrzej Fedorowicz trafi\u0142 z powrotem do wiezienia, tym razem z art. 28 do art. 86 KKWP.33<\/sup>
Ponownie funkcjonariusze WUBP w Lublinie rozpocz\u0119li \u015bledztwo, ale tym razem oskar\u017cony nie przyznawa\u0142 si\u0119 do winy. 28 stycznia \u015bledztwo zosta\u0142o zamkni\u0119te i sporz\u0105dzony zosta\u0142 akt oskar\u017cenia. Dodatkowo przes\u0142uchano w nim tylko wi\u0119\u017ania Feliksa Majewskiego,34<\/sup> kt\u00f3rego zeznanie nie obci\u0105\u017ca\u0142o oskar\u017conego. Oficerowie \u015bledczy WUBP w Lublinie spraw\u0119 potraktowali niezwykle rutynowo, gdy\u017c zapewne zdawali sobie spraw\u0119, \u017ce wyrok w niej musi zapa\u015b\u0107 po ich my\u015bli. 25 lutego 1953 roku na niejawnym posiedzeniu, kt\u00f3remu ponownie przewodniczy\u0142 mjr Sura\u017cski Juliusz postanowiono skierowa\u0107 akt oskar\u017cenia do rozpatrzenia na rozprawie oraz podtrzyma\u0107 areszt w stosunku do oskar\u017conego.35<\/sup><\/p>\n

Z kolei obrona korzystaj\u0105c z okazji wyst\u0105pi\u0142a z nowymi \u015bwiadkami, kt\u00f3rzy mieli potwierdzi\u0107 jej lini\u0119. Jednocze\u015bnie dostarczono do s\u0105du podanie podpisane przez mieszka\u0144c\u00f3w wsi z gminy Sosnowica: Pieszowoli, Bia\u0142ki, G\u00f3rek, Olch\u00f3wki, Orzechowa, Marianki i Sosnowicy. W sumie jak wynika z zachowanych akt w obronie wi\u0119\u017ania podpisa\u0142o si\u0119 kilkuset mieszka\u0144c\u00f3w wspomnianych wsi.36<\/sup>
10 czerwca 1953 roku odby\u0142a si\u0119 ponowna rozprawa, kt\u00f3rej przewodniczy\u0142 por. Basi\u0144ski Leszek, a oskar\u017ca\u0142 podprokurator por. Leberda Edward. Po przes\u0142uchaniu \u015bwiadk\u00f3w s\u0105d wyda\u0142 wyrok skazuj\u0105c oskar\u017conego \u0142\u0105cznie na mocy art. 86 par. 2 KKWP na 5 lat, utrat\u0119 praw publicznych na okres 2 lat i przepadek mienia. Po zastosowaniu amnestii z 1952 roku wyrok z\u0142agodzono do 3 lat i 4 miesi\u0119cy.37<\/sup>
17 czerwca 1953 roku adwokat wni\u00f3s\u0142 skarg\u0119 rewizyjn\u0105, kt\u00f3r\u0105 Najwy\u017cszy S\u0105d Wojskowy pozostawi\u0142 decyzj\u0105 z dnia 17 lipca bez biegu.38<\/sup>
3 grudnia 1953 lekarz wi\u0119zienia w Lublinie rozpozna\u0142 u oskar\u017conego gru\u017alic\u0119 w\u0142\u00f3knist\u0105 obu p\u0142uc.39<\/sup>
W styczniu 1954 roku Rada Pa\u0144stwa skorzysta\u0142a z prawa \u0142aski i zawiesi\u0142a wykonywanie kary na okres lat dw\u00f3ch.40<\/sup>
20 stycznia 1954 roku wi\u0119zie\u0144 Fedorowicz Andrzej opu\u015bci\u0142 mury zak\u0142adu karne
\ngo. <\/p>\n

Podsumowuj\u0105c, sprawa przeciwko Andrzejowi Fedorowiczowi ma kilka w\u0105tk\u00f3w. Po pierwsze, pokazuje represyjno\u015b\u0107 \u00f3wczesnego aparatu bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwa, kt\u00f3ry aresztuj\u0105c cz\u0142owieka opiera\u0142 si\u0119 tylko na niejasnych przes\u0142ankach o pomocy udzielanej partyzantom. Nie potwierdzili tego zatrzymani w 1951 r. \u017co\u0142nierze z grupy Edwarda Taraszkiewicza „\u017belaznego”: Stanis\u0142aw Marciniak i \u0141ukasz Doma\u0144ski. Po drugie widoczne jest bardzo mocno, mo\u017cna by rzec niechlujstwo funkcjonariuszy \u015bledczych UB, kt\u00f3rzy zadowolili si\u0119 kilkoma przes\u0142uchaniami oskar\u017conego oraz zrobili jedn\u0105 konfrontacj\u0119. Ich zdaniem to powinno by\u0142o wystarczy\u0107 dla S\u0105du. Co ciekawe, prawdopodobnie po\u015bpiech ten by\u0142 powodowany ch\u0119ci\u0105 urz\u0105dzenia procesu pokazowego oskar\u017conemu. Nie wzi\u0119li pod uwag\u0119 p\u00f3\u017aniejszego zachowania oskar\u017conego, kt\u00f3ry na rozprawie odwo\u0142a\u0142 wszystkie swoje zeznania z\u0142o\u017cone, jak t\u0142umaczy\u0142, pod przymusem. Po trzecie, zastanawiaj\u0105ce jest zachowanie sk\u0142adu s\u0119dziowskiego Wojskowego S\u0105du Rejonowego w Lublinie, kt\u00f3ry dopu\u015bci\u0142 \u015bwiadk\u00f3w obrony oraz w wyroku skazuj\u0105cym wzi\u0105\u0142 pod uwag\u0119 wszystkie okoliczno\u015bci, w tym mi\u0119dzy innymi postaw\u0119 oskar\u017conego w trakcie wojny.<\/p>\n

Wreszcie, po czwarte, co wynika z zachowanych akt i co te\u017c nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, to fakt, \u017ce wy\u0142ania si\u0119 z nich wspania\u0142a postawa felczera Andrzeja Fedorowicza w trakcie okupacji niemieckiej, o kt\u00f3rej, gdyby nie akta s\u0105dowe i zeznania \u015bwiadk\u00f3w, zapewne nie dowiedzieliby\u015bmy si\u0119 od niego samego. Niesienie w trakcie okupacji niemieckiej pomocy rannym partyzantom: radzieckim, \u017cydowskim i polskim oraz ukrywaj\u0105cym si\u0119 osobom narodowo\u015bci \u017cydowskiej wymaga\u0142o du\u017cego po\u015bwi\u0119cenia i niezwyk\u0142ej odwagi, kt\u00f3r\u0105 nie ka\u017cdy posiada\u0142. Za to w ka\u017cdej chwili grozi\u0142a mu kara \u015bmierci ze strony okupanta – \u017candarm\u00f3w niemieckich, kt\u00f3rzy stacjonowali w Sosnowicy.
Inni odmawiali. On nie odm\u00f3wi\u0142 nigdy i co te\u017c jest bardzo wa\u017cne, nie bra\u0142 od potrzebuj\u0105cych pieni\u0119dzy za wy\u015bwiadczon\u0105 pomoc. Ba, nawet zostawia\u0142 leki chorym bez pobrania za nie zap\u0142aty.
Andrzej Fedorowicz zmar\u0142 23 stycznia 1959 roku. Jest pochowany na cmentarzu w Sosnowicy.
\"\"
Gr\u00f3b Andrzeja Fedorowicza na cmentarzu w Sosnowicy.<\/span><\/font>

Dr Jaros\u0142aw Kopi\u0144ski, IPN O\/Lublin<\/span> <\/p>\n

Przypisy do cz\u0119\u015bci 2:<\/span>
26.<\/span> Pismo adwokata M. Re\u0144skiego z dnia 4 stycznia 1952 roku IPN LU 31\/72, k. 82-82v.
27.<\/span> Protok\u00f3\u0142 rozprawy g\u0142\u00f3wnej z dnia 17 stycznia 1952 IPN LU 31\/72, k. 90 i n.
28. <\/span>tam\u017ce.
29.<\/span> tam\u017ce, k.99v.
30.<\/span> Wyrok w sprawie przeciwko Andrzejowi Fedorowiczowi IPN LU 31\/72 k. 100 i n.
31.<\/span> Wniosek rewizyjny z dnia 24 lipca 1952 roku IPN Lu 31\/72, k. 108-108v
32.<\/span> Postanowienie IPN LU 31\/72, k. 111-112.
33.<\/span> Postanowienie o poci\u0105gni\u0119ciu do odpowiedzialno\u015bci karnej z dnia 28 stycznia 1953 roku IPN LU 31\/72.
34.<\/span> Feliks Majewski ps. "R\u00f3g", \u017co\u0142nierz AK. W 1945 roku nie ujawni\u0142 swojej dzia\u0142alno\u015bci. Przeszed\u0142 do Zrzeszenia WiN, w kt\u00f3rym obj\u0105\u0142 funkcj\u0119 Komendanta Rejonu II Obwodu WiN W\u0142odawa. W kwietniu 1947 roku ujawni\u0142 si\u0119, ale nadal utrzymywa\u0142 kontakt z grup\u0105 Edwarda Taraszkiewicza "\u017belaznego". Aresztowany, na skutek donosu informatora WUBP w Lublinie Tadeusza Topolskiego zosta\u0142 skazany przez Wojskowy S\u0105d Rejonowy w Lublinie na kar\u0119 wieloletniego wi\u0119zienia.
35.<\/span> tam\u017ce, k. 127 i n.
36.<\/span> tam\u017ce, k. 139 i n.
37.<\/span> Wyrok w sprawie Andrzeja Fedorowicza IPN LU 31\/72, k. 196 i n.
38.<\/span> tam\u017ce, pismo adwokata z dnia 17 czerwca 1953 roku o protok\u00f3\u0142 rozprawy niejawnej NSW z dnia 17 lipca 1953 roku, k.201-202, 204-205.
39.<\/span> Orzeczenie lekarskie z 3 grudnia 1953 roku – k. 221.
40.<\/span> Pismo Prezesa NSW z dnia 14 stycznia 1954 roku – IPN LU 31\/72, k.224.<\/p>\n

Wierny przysi\u0119dze Hipokratesa – cz\u0119\u015b\u0107 1><\/a>
Strona g\u0142\u00f3wna><\/a>
<\/span><\/font><\/p>\n

\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\"\"\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[7],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/886"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=886"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/886\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=886"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=886"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=886"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}