{"id":884,"date":"2007-03-24T00:29:36","date_gmt":"2007-03-23T23:29:36","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2007\/03\/24\/dokument-o-kpt-mlocie-w-tv-polonia\/"},"modified":"2007-03-24T00:29:36","modified_gmt":"2007-03-23T23:29:36","slug":"dokument-o-kpt-mlocie-w-tv-polonia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=884","title":{"rendered":"Dokument o kpt. "M\u0142ocie" w TV Polonia"},"content":{"rendered":"

Historia "M\u0142ota" czyli dwie Polski<\/span><\/font><\/p>\n

W najbli\u017cszy poniedzia\u0142ek o godz. 22:20 TV Polonia wyemituje film dokumentalny pt. "Historia "M\u0142ota" czyli dwie Polski", ukazuj\u0105cy sylwetk\u0119 i okoliczno\u015bci \u015bmierci kpt. W\u0142adys\u0142awa \u0141ukasiuka ps. "M\u0142ot", dow\u00f3dcy VI Brygady Wile\u0144skiej AK<\/a> walcz\u0105cej na Podlasiu z komunistycznym re\u017cimem w latach 1945-1953.
\"\"
<\/font>kpt. W\u0142adys\u0142aw \u0141ukasiuk "M\u0142ot"<\/font><\/font><\/p>\n

TV Polonia: Poniedzia\u0142ek 22:20\u00a0\u00a0\u00a0 <\/font>
Emisje powt\u00f3rkowe:
27.03.2007 o\u00a0 04.22
27.03.2007 o 10.40<\/span><\/p>\n

Re\u017cyseria:<\/span> Krzysztof Wojciechowski
Scenariusz:<\/span> Krzysztof Wojciechowski
Zdj\u0119cia:<\/span> Jerzy Bonczyk, Krzysztof Wojciechowski
Muzyka:<\/span> Czes\u0142aw Niemen ("Bema pami\u0119ci \u017ca\u0142obny rapsod")
Produkcja:<\/span> Polska
Rok produkcji:<\/span> 2002<\/font><\/p>\n

Leniwie p\u0142yn\u0105ce rzeki, znieruchomia\u0142e starorzecza, stawy, zielone \u0142\u0105ki, moczary, potoki z wierzbami nad brzegiem. Bukolicznie, cicho, sennie. Ale na Podlasiu nie zawsze by\u0142o spokojnie. W rodzinnej tradycji mieszka\u0144c\u00f3w tych stron nadal \u017cyj\u0105 wydarzenia 1863 roku, jakby wyj\u0119te z karton\u00f3w Grottgera, a pami\u0119\u0107 najstarszych Podlasian przechowuje obrazy wojny polsko-bolszewickiej, sowieckiej, a potem niemieckiej okupacji, wreszcie – szczeg\u00f3lnie dramatycznych, bo bratob\u00f3jczych walk toczonych w tym regionie jeszcze przez kilka lat po 1945 roku. Tragicznych w dw\u00f3jnas\u00f3b, bowiem nie wszystkie wystrzeliwane kule razi\u0142y ludzi stoj\u0105cych po drugiej stronie granicy oddzielaj\u0105cej ostatnich \u017co\u0142nierzy II Rzeczypospolitej i pa\u0144stwa Podziemnego, od funkcjonariuszy przyniesionego na radzieckich bagnetach re\u017cimu.<\/p>\n

Ofiar\u0105 niekt\u00f3rych partyzanckich pocisk\u00f3w byli towarzysze broni… Tak w\u0142a\u015bnie, z r\u0119ki podw\u0142adnego, zgin\u0105\u0142 bohater filmu – W\u0142adys\u0142aw \u0141ukasiuk, pseudonim "M\u0142ot". Jego siostra, Maria Sobolewska, pomaga\u0142a bojownikom. Piek\u0142a im chleb, robi\u0142a konieczne zakupy w miasteczku. Do czasu. Zadenuncjowana przez s\u0105siada, trafi\u0142a w r\u0119ce oprawc\u00f3w z organ\u00f3w bezpiecze\u0144stwa. Mimo nieludzkiego bicia, tortur i trzech miesi\u0119cy sp\u0119dzonych w karcerze, m\u0142oda dziewczyna nie za\u0142ama\u0142a si\u0119, odm\u00f3wi\u0142a wsp\u00f3\u0142pracy z UB. Wyrokiem s\u0105du zosta\u0142a skazana – "za zdrad\u0119 ojczyzny" – na dziesi\u0119\u0107 lat wi\u0119zienia, z czego sze\u015b\u0107 przesiedzia\u0142a. Po powrocie zasta\u0142a dobytek rozgrabiony. Ale dobrzy ludzie pomogli. Nie uda\u0142o si\u0119 jej jednak trafi\u0107 na \u015blad mogi\u0142y brata.<\/p>\n

Zamordowany w lesie przez podkomendnego zosta\u0142 pogrzebany na bezludziu, gdzie\u015b nad Nurcem. Ludzie z soko\u0142owskiego UB, powiadomieni przez zdrajc\u0119, odkopali cia\u0142o i wywie\u017ali w nieznane do dzi\u015b miejsce. To nie jedyna zagadka. Nie do ko\u0144ca wiadomo, kto zabi\u0142 "M\u0142ota". Pada nazwisko dw\u00f3ch braci walcz\u0105cych w oddziale W\u0142adys\u0142awa \u0141ukasiuka. Czy kt\u00f3ry\u015b z nich pope\u0142ni\u0142 zbrodni\u0119? Dlaczego? Na zlecenie bezpieki, czy te\u017c z powod\u00f3w osobistych? Z zemsty? A mo\u017ce nie wytrzyma\u0142 nerwowo atmosfery zaszczucia, roz\u0142\u0105ki z bliskimi, osaczenia w le\u015bnej g\u0142uszy przez swoich przecie\u017c rodak\u00f3w, krajan, znajomk\u00f3w? Maria Sobolewska milczy, jej r\u00f3wie\u015bni s\u0105siedzi zas\u0142aniaj\u0105 si\u0119 niepami\u0119ci\u0105, b\u0105d\u017a wr\u0119cz odmawiaj\u0105 odpowiedzi. Po co rozgrzebywa\u0107 stare sprawy? Lepiej nie m\u00f3wi\u0107, lepiej nie wiedzie\u0107. Ale prawda, cho\u0107 bolesna, ujrzy \u015bwiat\u0142o dzienne.<\/p>\n

Emisja 26.03.2007 o 22.20, 04.20 i 27.03.2007 o 10.40 Emisja z napisami angielskimi. Premiera na antenie TV Polonia.<\/p>\n

<\/span>\"\"
Podlasie, jesie\u0144 1947. \u017bo\u0142nierze 2. szwadronu VI Brygady Wile\u0144skiej AK. Kpt. "M\u0142ot" kl\u0119czy pierwszy od prawej (nad nim cyfra 5). <\/p>\n

<\/font><\/span>Ppor.\/kpt. W\u0142adys\u0142aw \u0141ukasiuk „M\u0142ot" <\/span>urodzi\u0142 si\u0119 16 II 1906 r. we wsi Tokary pow. Siedlce w rodzinie ch\u0142opskiej, jako najstarszy z czworga dzieci Marcina i Marianny (z domu Swentkowskiej). Mimo, i\u017c jego rodzice byli lud\u017ami prostymi, zadbali o wykszta\u0142cenie pierworodnego syna. Po uko\u0144czeniu szko\u0142y podstawowej w Tokarach kszta\u0142ci\u0142 si\u0119 w gimnazjum im. J. Kraszewskiego w Drohiczynie, a po kr\u00f3tkiej przerwie w 1923 r. spowodowanej trudn\u0105 sytuacj\u0105 rodzinn\u0105, ponownie podj\u0105\u0142 nauk\u0119 w prywatnym gimnazjum w Soko\u0142owie Podlaskim (uko\u0144czy\u0142 6 klas gimnazjum). Po zako\u0144czeniu edukacji pracowa\u0142 jako pisarz – buchalter w tartaku w Korczewie pow. Siedlce. Nie uchyla\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c od pracy spo\u0142ecznej i oko\u0142o 1927 r. zosta\u0142 prezesem Ochotniczej Stra\u017cy Po\u017carnej w swej rodzinnej wsi. W 1929 r. W. \u0141ukasiuk zosta\u0142 powo\u0142any do wojska. S\u0142u\u017cb\u0119 odbywa\u0142 w 3 pu\u0142ku strzelc\u00f3w konnych w Wo\u0142kowysku. Wykszta\u0142cenie, dobra kondycja fizyczna i predyspozycje psychiczne stwarza\u0142y mu mo\u017cliwo\u015b\u0107 podoficerskiej kariery wojskowej, bardzo atrakcyjnej dla m\u0142odego ch\u0142opaka ze wsi. Niestety, podczas uje\u017cd\u017cania konia na placu koszarowym uleg\u0142 wypadkowi, doznaj\u0105c powa\u017cnych obra\u017ce\u0144 g\u0142owy i z\u0142amania w kolanie lewej nogi. Po powrocie do zdrowia wyszed\u0142 z wojska w 1933 r. w stopniu plutonowego. Nast\u0119pstwem wypadku by\u0142o jednak trwa\u0142e kalectwo – lewa noga na zawsze pozosta\u0142a sztywna. W. \u0141ukasiuk po zawarciu zwi\u0105zku ma\u0142\u017ce\u0144skiego z Jadwig\u0105 Oksiut\u00f3wn\u0105 osiedli\u0142 si\u0119 w M\u0119\u017ceninie nad Bugiem (gm. Sarnaki pow. Siedlce), sk\u0105d pochodzi\u0142a jego \u017cona. Mia\u0142 z ni\u0105 troje dzieci: syn\u00f3w Zygmunta i Andrzeja (urodzonych w 1937 i 1939 r.) oraz c\u00f3rk\u0119 Mart\u0119 (urodzon\u0105 w 1942 r.). Do wybuchu wojny pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 zast\u0119pcy w\u00f3jta gminy Sarnaki. Utrzymywa\u0142 si\u0119 z prowadzenia wiejskiego sklepiku. Starostwo wydzier\u017cawi\u0142o mu tak\u017ce dwa odcinki rzeki Bug. Ka\u017cdy, kto chcia\u0142 tu \u0142owi\u0107 ryby lub uprawia\u0107 sporty wodne musia\u0142 uzyska\u0107 zgod\u0119 W. \u0141ukasiuka i ui\u015bci\u0107 stosown\u0105 op\u0142at\u0119. Trzeba doda\u0107, \u017ce sam W. \u0141ukasiuk by\u0142 zapalonym rybakiem i wiele czasu sp\u0119dza\u0142 nad Bugiem. Istnieje uzasadnione przypuszczenie, \u017ce w okresie tym pracowa\u0142 dla polskiego wywiadu, rozpracowuj\u0105c lewicuj\u0105cych wolnomularzy z Zakonu Wszech\u015bwiatowego Zjednoczonego Wolnomularstwa „Le Droit Humain" oraz Polskiego Towarzystwa Teozoficznego, odbywaj\u0105cych spotkania we dworze w M\u0119\u017ceninie (pod oficjalnym szyldem „Sp\u00f3\u0142dzielni dla prowadzenia kolonii letnich"). Rozpracowywa\u0142 m.in. Wand\u0119 Wasilewsk\u0105 b\u0119d\u0105c\u0105 cz\u0119stym go\u015bciem w m\u0119\u017ceni\u0144skim dworze, komunistk\u0119, kt\u00f3ra z\u0142owrogo zapisa\u0142a si\u0119 w historii Polski.<\/p>\n

W wojnie obronnej 1939 r. W. \u0141ukasiuk nie bra\u0142 udzia\u0142u, gdy\u017c ze wzgl\u0119du na swe kalectwo by\u0142 zwolniony ze s\u0142u\u017cby wojskowej. Natomiast od pierwszych miesi\u0119cy okupacji uczestniczy\u0142 w konspiracyjnej pracy niepodleg\u0142o\u015bciowej. Ju\u017c 4 II 1940 r. zosta\u0142 zaprzysi\u0119\u017cony jako \u017co\u0142nierz ZWZ (nast\u0119pnie AK). Dowodzi\u0142 dru\u017cyn\u0105 konspiracyjn\u0105 z M\u0119\u017ceninia, wchodz\u0105c\u0105 w sk\u0142ad 8 kompanii utworzonej na terenie IX O\u015brodka Sarnaki – G\u00f3rki Obwodu AK Siedlce. Najpowa\u017cniejszym przedsi\u0119wzi\u0119ciem organizacyjnym, w kt\u00f3rym uczestniczy\u0142a dru\u017cyna „M\u0142ota", by\u0142a „akcja V" polegaj\u0105ca na zbieraniu element\u00f3w niemieckich rakiet V-2. Noc\u0105 9\/10 VIII 1944 r. dru\u017cyna „M\u0142ota" uczestniczy\u0142a w odbiorze alianckiego zrzutu broni. 4 X 1944 r. „M\u0142ot" b\u0119d\u0105c zagro\u017cony aresztowaniem przez NKWD poszed\u0142 na sta\u0142e „do las
\nu" (t\u0119 dat\u0119, jako pocz\u0105tek swej dzia\u0142alno\u015bci partyzanckiej, podawa\u0142 w dokumentacji 5 i 6 Brygady Wile\u0144skiej). Od tej chwili do ko\u0144ca \u017cycia pozostawa\u0142 ju\u017c na „nielegalnej stopie", chodzi\u0142 po terenie w mundurze i z broni\u0105.<\/p>\n

Zim\u0105 1944\/45 r. plut. „M\u0142ot" nawi\u0105za\u0142 pierwszy kontakt organizacyjny z Obwodem Bielsk Podlaski, nale\u017c\u0105cym do Bia\u0142ostockiego Okr\u0119gu AK. 18 III 1945 r. patrol „M\u0142ota" wsp\u00f3lnie z oddzia\u0142em T. Chomko „Gerwazego" rozbi\u0142 grup\u0119 operacyjn\u0105 NKWD na drodze M\u0119\u017cenin – Figa\u0142y, zadaj\u0105c jej wysokie straty i odbijaj\u0105c kilkunastu aresztowanych. Wkr\u00f3tce potem grupa „M\u0142ota" wesz\u0142a w sk\u0142ad oddzia\u0142u partyzanckiego AK-AKO Bielsk Podlaski dowodzonego przez ppor. Teodora \u015amia\u0142owskiego „Szumnego", gdzie „M\u0142ot" obj\u0105\u0142 funkcj\u0119 dow\u00f3dcy pierwszego plutonu, a prawdopodobnie tak\u017ce zast\u0119pcy komendanta. Jego pluton wyr\u00f3\u017cnia\u0142 si\u0119 bojowo\u015bci\u0105 na tle innych pododdzia\u0142\u00f3w tej jednostki. W szeregach tej jednostki „M\u0142ot" i jego \u017co\u0142nierze uczestniczyli w wielu udanych akcjach bojowych, m.in. w walce z grup\u0105 operacyjn\u0105 NKWD, KBW i MO w rejonie Ostro\u017can. Najs\u0142ynniejsz\u0105 akcj\u0105 oddzia\u0142u ppor. „Szumnego", w kt\u00f3rej pluton „M\u0142ota" odegra\u0142 g\u0142\u00f3wn\u0105 rol\u0119, by\u0142o uderzenie na kompani\u0119 11 pu\u0142ku KBW (w sile ponad 130 \u017co\u0142nierzy) kwateruj\u0105c\u0105 w Siemiatyczach.<\/p>\n

Podczas s\u0142u\u017cby w oddziale ppor. „Szumnego" plut. „M\u0142ot" z\u0142o\u017cy\u0142 egzamin Kursu Szko\u0142y Podchor\u0105\u017cych Rezerwy Piechoty (SPRP), zorganizowanego dla kadry dow\u00f3dczej Obwodu AK-AKO’ Bielsk Podlaski. W dwa miesi\u0105ce p\u00f3\u017aniej, w sierpniu 1945 r. pchor. „M\u0142ot" zosta\u0142 awansowany do stopnia podporucznika czasu wojny. Opinia na jego wniosku awansowym by\u0142a sformu\u0142owana nast\u0119puj\u0105co: „W czasie akcji „Burza" odznaczy\u0142 si\u0119 odwag\u0105 i inicjatyw\u0105. Nast\u0119pnie by\u0142 dow\u00f3dc\u0105 plutonu partyzanckiego, dokona\u0142 szeregu pomy\u015blnych akcji, zlikwidowa\u0142 wielu szpicl\u00f3w, by\u0142 wzorem odwagi w walce". Kolejne awanse: sier\u017c. pchor. (VI 1945 r.) , ppor. cz.w. (15 VIII 1945 r.), por. (X 1946 r.), kpt. (11 XI 1947 r.). Zosta\u0142 te\u017c odznaczony KW.<\/p>\n

Po \u015bmierci ppor. „Szumnego" 26 VII 1945 r. w walce z grup\u0105 operacyjn\u0105 KBW dowodzony przeze\u0144 oddzia\u0142 zosta\u0142 rozformowany. Jednak „M\u0142ot" do\u0142\u0105czy\u0142 1 VIII 1945 r. wraz ze swoim plutonem do 5 Brygady Wile\u0144skiej. W sierpniu 1945 r. walczy\u0142 wraz ze szwadronem por. „Zygmunta" pod Sikorami, Zalesiem i w Miodusach Pokrzywnych. Po demobilizacji 5 Brygady pozosta\u0142 wraz z ppor. Lucjanem Minkiewiczem „Wiktorem" w polu na czele oddzia\u0142u kadrowego. Na zlecenie Obwodu WiN Bielsk Podlaski wykona\u0142 jesieni\u0105 1945 r. szereg udanych akcji bojowych (najbardziej spektakularn\u0105 z nich by\u0142 zwyci\u0119ski b\u00f3j z grup\u0105 operacyjn\u0105 NKWD 30 XI 1945 r. pod \u0141empicami). Od lutego 1946 r. oddzia\u0142 dowodzony przez „Wiktora" i „M\u0142ota" przeszed\u0142 ponownie pod rozkazy mjr „\u0141upaszki" i otrzyma\u0142 nazw\u0119 6 Brygady Wile\u0144skiej.<\/p>\n

W 6 Brygadzie Wile\u0144skiej „M\u0142ot" pocz\u0105tkowo pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 zast\u0119pcy dow\u00f3dcy, za\u015b od 18 10 1946 r. mianowany zosta\u0142 przez mjr. „\u0141upaszk\u0119" jej dow\u00f3dc\u0105. Przez dalsze 3 lata dowodzi\u0142 ni\u0105, potrafi\u0105c utrzyma\u0107 si\u0119 w terenie nawet w najtrudniejszych okresach. By\u0142 cz\u0142owiekiem solidnym, odpowiedzialnym, maj\u0105cym przy tym \u015bwietny instynkt partyzancki. Wyr\u00f3\u017cnia\u0142a go mocno zarysowana osobowo\u015b\u0107 i bardzo silny charakter. Odbiciem jego rzetelno\u015bci w sprawach codziennych jest drobiazgowo prowadzona ksi\u0119gowo\u015b\u0107 6 Brygady Wile\u0144skiej (nie by\u0142o mowy o lekkomy\u015blnym szafowaniu ci\u0119\u017cko zdobywanymi \u015brodkami finansowymi). Osobi\u015bcie by\u0142 bardzo odwa\u017cny. Pomimo kalectwa zawsze maszerowa\u0142 z oddzia\u0142em. Starzy mieszka\u0144cy Podlasia pami\u0119taj\u0105, \u017ce poruszanie si\u0119 sprawia\u0142o mu trudno\u015b\u0107, cz\u0119sto podpiera\u0142 si\u0119 u\u017cywanym przez siebie dziesi\u0119ciostrza\u0142owym karabinem SWT (tzw. samozariadk\u0105). Z pozornie niewyr\u00f3\u017cniaj\u0105cego si\u0119 niczym szczeg\u00f3lnym terenowego dow\u00f3dcy niskiego szczebla, w ci\u0105gu kilku lat „wyr\u00f3s\u0142" na najwybitniejszego partyzanta Podlasia. Jego autorytetowi ulegali najlepsi partyzanci i konspiratorzy Podlasia, zdecydowani na kontynuowanie zbrojnej walki o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 po amnestii lutowej 1947 r. – por.\/kpt. „Huzar", por. „Brzask", plut. „Sokolik", plut. „Ryg" i inni. Ceni\u0142 go i bardzo si\u0119 z nim liczy\u0142 sam major „\u0141upaszka". Charakteryzowa\u0142 go poprawny stosunek do ludno\u015bci, bez wzgl\u0119du na pochodzenie narodowe, stanowe, czy religijne. W oddziale, rekrutuj\u0105cym si\u0119 g\u0142\u00f3wnie z ludno\u015bci wiejskiej i ma\u0142omiasteczkowej, s\u0142u\u017cyli zgodnie zar\u00f3wno \u017co\u0142nierze pochodzenia drobnoszlacheckiego jak i w\u0142o\u015bcia\u0144skiego; w tym tak\u017ce prawos\u0142awni. Dba\u0142o\u015b\u0107 o ludno\u015b\u0107 (przejawiaj\u0105ca si\u0119 m.in. w skutecznym zwalczaniu bandytyzmu i z\u0142odziejstwa), dyscyplina panuj\u0105ca w 6 Brygadzie, a tak\u017ce konsekwencja w walce z kolejnymi okupantami sprawi\u0142y, \u017ce jeszcze za \u017cycia sta\u0142 si\u0119 w\u015br\u00f3d ludno\u015bci Podlasia postaci\u0105 niezwykle popularn\u0105, mo\u017cna powiedzie\u0107 – legendarn\u0105. W\u015br\u00f3d podkomendnych by\u0142 niezwykle lubiany i szanowany. Z kolei w\u0142adze komunistyczne przez p\u00f3\u0142 wieku budowa\u0142y oszczercz\u0105 „czarn\u0105 legend\u0119" „M\u0142ota", kt\u00f3rej pok\u0142osie zbieramy do dzisiaj. Kpt. W. \u0141ukasiuk „M\u0142ot" zgin\u0105\u0142 27 VI 1949 r. na kolonii wsi Czaje W\u00f3lka, jak mo\u017cna s\u0105dzi\u0107 w wyniku nieporozumienia, z r\u0119ki swego podkomendnego Czes\u0142awa Dybowskiego „Rejtana" (zw\u0142oki zosta\u0142y wykopane 13 VIII 1949 r. przez funkcjonariuszy UBP – miejsce poch\u00f3wku do dzi\u015b jest nieznane).<\/p>\n

Biogram kpt. "M\u0142ota" autorstwa Kazimierza Krajewskiego i Tomasza \u0141abuszewskiego<\/span><\/font>
<\/font><\/span><\/p>\n

\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[2],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/884"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=884"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/884\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=884"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=884"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=884"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}