{"id":879,"date":"2007-04-01T21:48:43","date_gmt":"2007-04-01T19:48:43","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2007\/04\/01\/ppor-zdzislaw-badocha-ps-zelazny-1925-1946-czesc-3\/"},"modified":"2007-04-01T21:48:43","modified_gmt":"2007-04-01T19:48:43","slug":"ppor-zdzislaw-badocha-ps-zelazny-1925-1946-czesc-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=879","title":{"rendered":"Ppor. Zdzis\u0142aw Badocha ps. "\u017belazny" (1925-1946) – cz\u0119\u015b\u0107 3"},"content":{"rendered":"

Wiele do\u015bwiadcze\u0144 wyniesionych jeszcze z przedwojennego harcerstwa, a nast\u0119pnie wypr\u00f3bowanych w praktyce podczas dzia\u0142alno\u015bci konspiracyjnej a p\u00f3\u017aniej partyzanckiej stanowi\u0142o g\u0142\u00f3wny atut niezwykle mobilnej i aktywnej grupy ppor. „\u017belaznego”. Przez okres ponad 3 miesi\u0119cy przerzucaj\u0105c si\u0119 samochodami, pieszo czy nawet poci\u0105gami po rozleg\u0142ych obszarach Bor\u00f3w Tucholskich, Pomorza i Powi\u015bla, skutecznie parali\u017cowali dzia\u0142alno\u015b\u0107 administracji komunistycznej i s\u0142u\u017cb bezpiecze\u0144stwa oraz wojska.
\"\"
Od lewej: sier\u017c. Robert Nakwas-Pugaczewski "Oko\u0144", kpr. "Zbyszek", ppor. "Leszek".<\/span><\/font><\/p>\n

Wobec tego niespodziewanego na tych terenach niebezpiecze\u0144stwa w\u0142adza komunistyczna zorganizowa\u0142a olbrzymie ob\u0142awy z zaanga\u017cowaniem wielu \u015brodk\u00f3w technicznych oraz setek \u017co\u0142nierzy. W tak\u0105 ob\u0142aw\u0119 szwadron ppor. „\u017belaznego” wpad\u0142 w rejonie le\u015bnicz\u00f3wki P\u0142askosz na terenie Bor\u00f3w Tucholskich. Sytuacja w jakiej znale\u017ali si\u0119 partyzanci by\u0142a o tyle niekorzystna, \u017ce znajdowali si\u0119 w nierozpoznanym wcze\u015bniej terenie, jednak dzi\u0119ki talentowi ppor. „\u017belaznego” uda\u0142o bezpiecznie umkn\u0105\u0107 si\u0119 ob\u0142awie. Tak te wydarzenie zapami\u0119ta\u0142 zast\u0119pca „\u017belaznego” ppor. Olgierd Christa „Leszek”: „Zostali\u015bmy przyci\u015bni\u0119ci do wezbranej Brdy, stoj\u0105c na wysokim zalesionym stoku […] \u017belazny zdecydowa\u0142 si\u0119 na przekroczenie rzeki i wyj\u015bcie na ods\u0142oni\u0119ty, bezle\u015bny teren. Nie trzyma\u0142 si\u0119 kurczowo zasad taktyki partyzanckiej[…] \u017belazny wybra\u0142 na miejsce pobytu, i to na dwa dni \u015bwi\u0105t, gospodarstwo tu\u017c obok Tucholi, w rozwidleniu szos na Chojnice i Czersk. By\u0142 to majstersztyk taktyczny stosowany r\u00f3wnie\u017c w p\u00f3\u017aniejszym okresie. Przeciwnik nie docenia\u0142 naszej bezczelno\u015bci”.
\"\"
Zast\u0119pca "\u017belaznego" ppor. Olgierd Christa "Leszek"<\/font>
<\/span>
Niemal bezustanny nacisk wojsk bezpiecze\u0144stwa na szwadron „\u017belaznego” determinowa\u0142 jego dzia\u0142alno\u015b\u0107. Ci\u0105g\u0142e bezpo\u015brednie zagro\u017cenie \u015bmierci\u0105, towarzysz\u0105cy stres, wszystko to bardzo zbli\u017ca\u0142o do siebie \u017co\u0142nierzy, byli za siebie nawzajem odpowiedzialni i w ka\u017cdej sytuacji wspierali si\u0119 wzajemnie. Z czasem wi\u0119\u017a, kt\u00f3ra istnia\u0142a miedzy nimi, nabra\u0142a pi\u0119knego ale niezwykle tragicznego wymiaru. Nie chc\u0105c wpa\u015b\u0107 w r\u0119ce funkcjonariuszy UB wielu by\u0142o gotowych by\u0142o odebra\u0107 sobie \u017cycie. Tak by\u0142o w przypadku Tadeusza Urbanowicza „Moskito” kt\u00f3ry w jednej z potyczek ranny w nog\u0119 nie chc\u0105c op\u00f3\u017ania\u0107 odwrotu zaskoczonej przez wojsko grupy dostrzeli\u0142 si\u0119 z pistoletu wo\u0142aj\u0105c „czo\u0142em ch\u0142opaki”. By\u0142 to przejaw najwy\u017cszej odpowiedzialno\u015bci i ofiarno\u015bci.
\"\"
Od lewej: ppor. "Zaja", NN, kpr. Tadeusz Urbanowicz "Moskito", 1945 r.
<\/span><\/span><\/font>\"\"
Funkcjonariusze UBP i KBW "pozuj\u0105" do zdj\u0119cia z wykopanym z grobu cia\u0142em Tadeusza Urbanowicza "Moskito", pa\u017adziernik 1946 r.<\/span><\/font><\/p>\n

Najwi\u0119kszym sukcesem ppor. Zdzis\u0142awa Badochy „\u017belaznego” w kampanii pomorskiej 5 Wile\u0144skiej Brygady AK by\u0142a akcja przeprowadzona 19 maja 1946 roku na terenie dw\u00f3ch \u00f3wczesnych powiat\u00f3w: Starogard Gda\u0144ski i Ko\u015bcierzyna. Poruszaj\u0105c si\u0119 samochodem rozbrojono tego dnia 7 posterunk\u00f3w milicji (w Kaliskach, Osiecznej, Osieku, Sk\u00f3rczu, Lubichowie, Zblewie i Starej Kiszewie) a dodatkowo zlikwidowano dwie plac\u00f3wki Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa w Sk\u00f3rczu i Starej Kiszewie. Warto w tym miejscu przypomnie\u0107 epizod jaki mia\u0142 miejsce podczas rozbrajania funkcjonariusza UB w Sk\u00f3rczu, kt\u00f3rego odnaleziono we w\u0142asnym mieszkaniu: „zachowa\u0142 si\u0119 po m\u0119sku, o\u015bwiadczaj\u0105c \u017belaznemu, i\u017c nie b\u0119dzie na kl\u0119czkach prosi\u0142 o \u017cycie co zosta\u0142o odebrane jako ewenement. Miejscowi nie mieli o nim negatywnej opinii”<\/span>. Funkcjonariusza puszczono wi\u0119c wolno, konfiskuj\u0105c jedynie bro\u0144. Ze wzgl\u0119du na dobr\u0105 opini\u0119 i godn\u0105 postaw\u0119 nie rozstrzelano go, jak z regu\u0142y post\u0119powano z funkcjonariuszami UB (i praktycznie tylko z nimi). Jest to przyk\u0142ad szlachetnej walki, humanitarnego traktowania przeciwnika, czemu zaprzecza\u0142a komunistyczna propaganda lat p\u00f3\u017aniejszych. Na takie zachowanie nie sta\u0107 by\u0142o za\u015b funkcjonariuszy komunistycznych. Fina\u0142 akcji przeprowadzonej 19 maja mia\u0142 miejsce w Starej Kiszewie w pow. Ko\u015bcierzyna, gdzie z rozkazu ppor. „\u017belaznego” rozstrzelano pi\u0119ciu funkcjonariuszy UB w tym sowieckiego oficera NKWD, doradc\u0119 PUBP w Ko\u015bcierzynie lejtnanta Piotra Szyniedzina, niszcz\u0105c w ten spos\u00f3b siatk\u0119 aparatu represji na tym terenie i destabilizuj\u0105c totalitarn\u0105 w\u0142adz\u0119 na d\u0142u\u017cszy czas. Podczas akcji zdobyto ponad 20 sztuk broni oraz innego wyposa\u017cenia i kilka tysi\u0119cy amunicji. By\u0142o to na tyle spektakularne wydarzenie, i\u017c komunikat o nim nada\u0142o radio BBC.
\"\"
Funkcjonariusze UBP zlikwidowani przez szwadron "\u017belaznego" w Starj Kiszewie.<\/span><\/font><\/p>\n

W uznaniu zas\u0142ug i w dow\u00f3d zdolno\u015bci dow\u00f3dczych major Zygmunt Szendzielorz „\u0141upaszko” odznaczy\u0142 ppor. Zdzis\u0142awa Badoch\u0119 „\u017belaznego” sygnetem 5 Wile\u0144skiej Brygady. By\u0142o to osobiste wyr\u00f3\u017cnienie kt\u00f3re otrzymywali tylko najwybitniejsi \u017co\u0142nierze 5 Brygady. Major „\u0141upaszko” wyst\u0105pi\u0142 tak\u017ce z wnioskiem o odznaczenie ppor. „\u017belaznego” Krzy\u017cem Virtuti Militari V klasy w uzasadnieniu podaj\u0105c „Bardzo odwa\u017cny, dzielny, pe\u0142en inicjatywy, wykaza\u0142 wielk\u0105 odwag\u0119 osobist\u0105”. Znakomite wyszkolenie, zgranie oraz do\u015bwiadczenie nabyte podczas wielu lat walki a tak\u017ce brawurowe i nieszablonowe kierowanie pozwala\u0142o \u017co\u0142nierzom ppor. „\u017belaznego” na unikanie star\u0107 z du\u017cymi oddzia\u0142ami i omijanie ob\u0142aw.<\/p>\n

Z czasem jednak si\u0142y aparatu represji zacz\u0119\u0142y dok\u0142adniej koordynowa\u0107 swoje dzia\u0142ania i zacz\u0119\u0142y odnosi\u0107 pierwsze sukcesy. W pierwszych dniach czerwca 1946 roku szwadron ppor. „\u017belaznego” dzia\u0142a\u0142 w rejonie Dzierzgonia i Sztumu, rozbrajaj\u0105c posterunki milicji i wywo\u0142uj\u0105c kontrakcj\u0119 si\u0142 przeciwnika. W efekcie 10 czerwca 1946 roku podczas postoju we wsi Tulice szwadron zosta\u0142 zaatakowany przez grup\u0119 operacyjn\u0105 UB i MO. Co prawda grupa ta zosta\u0142a ca\u0142kowicie rozbita, ranny jednak zosta\u0142 ppor. „\u017belazny”. Opatrzony zosta\u0142 natychmiast przez sanitariuszk\u0119 Danut\u0119 Siedzik\u00f3wn\u0119 „Ink\u0119”, ale rana okaza\u0142a si\u0119 na tyle powa\u017cna, \u017ce wymaga\u0142a pomocy lekarza. Dow\u00f3dztwo nad szwadronem przej\u0105\u0142 ppor. Olgierd Christa „Leszek”, nakazuj\u0105c bezzw\u0142oczny wymarsz z miejsca potyczki. Najwa\u017cniejszym celem by\u0142o zapewnienie rannemu „\u017belaznemu” opieki medycznej. Korzystaj\u0105c z kontakt\u00f3w konspiracyjnych na tym terenie, zosta\u0142 on umieszczony pocz\u0105tkowo w maj\u0105tku Zielenice, jednak jeszcze tego samego dnia przetransportowano go do nieodleg\u0142ego Czernina gdzie przez dwa tygodnie przebywa\u0142 na rekonwalescencji w maj\u0105tku, podleg\u0142ym wtedy Ottomarowi Zielke, dzia\u0142aczowi kaszubskiemu, wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cemu z siatk\u0105 konspiracyjn\u0105 Okr\u0119gu Wile\u0144skiego i dzia\u0142aj\u0105cymi w terenie szwadronami.
\"\"
\u017bo\u0142nierze 4. szwadronu V Brygady Wile\u0144skiej AK. Staj\u0105 od prawej: wachm. Jerzy Lejkowski "Szpagat", Danuta Siedziak\u00f3wna "Inka", kpr. Bohdan Obuchowski "Zbyszek", w \u015brod
\nku siedzi Kazimierz Kwiatkowski.<\/span><\/font><\/p>\n

Do ca\u0142o\u015bci tych wydarze\u0144, doszed\u0142 czynnik ludzkiej zdrady. W wyniku podj\u0119cia wsp\u00f3\u0142pracy z UB \u0142\u0105czniczki „\u0141upaszki” Reginy \u017beli\u0144skiej ps. „Regina” resort bezpiecze\u0144stwa uzyska\u0142 informacje o w\u0142a\u015bcicielach maj\u0105tk\u00f3w udzielaj\u0105cych pomocy wile\u0144skim oddzia\u0142om. 28 czerwca 1946 grupa funkcjonariuszy PUBP z Malborka wyruszy\u0142a w celu aresztowania administratora maj\u0105tku Zielenice J\u00f3zefa Pi\u0105tka. Nie zastawszy go jednak w Zielenicach kontynuowano dalsze poszukiwania. Tym sposobem funkcjonariusze UB i milicji trafili do Czernina, gdzie w zasadzie przypadkowo natkn\u0119li si\u0119 na ppor. Zdzis\u0142awa Badoch\u0119 „\u017belaznego”. Mia\u0142 on tego dnia opu\u015bci\u0107 Czernin wraz z przyby\u0142ym ju\u017c tam \u0142\u0105cznikiem mjr „\u0141upaszki” Stanis\u0142awem Szczykno „Stachem”. Podj\u0119ta pr\u00f3ba ucieczki zako\u0144czy\u0142a si\u0119 \u015bmierci\u0105 „\u017belaznego. Zauwa\u017cony podczas opuszczania pa\u0142acyku przez milicjanta Boles\u0142awa \u0141agockiego zacz\u0105\u0142 si\u0119 ostrzeliwa\u0107. Wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce zdo\u0142a uj\u015b\u0107 lecz wtedy zosta\u0142 ponownie ranny i zgin\u0105\u0142 od wybuchu rzuconego przez milicjanta granatu.
\"\"
Wykonane przez UB po\u015bmiertne zdj\u0119cie ppor. Zdzis\u0142awa Badochy "\u017belaznego"<\/font><\/p>\n

Paradoksalnie milicjanci nie spodziewali si\u0119 zasta\u0107 tam legendarnego ju\u017c dow\u00f3dcy szwadronu. Zapewne gdyby posiadali taka informacj\u0119 nie zdecydowali by si\u0119 na atak. Badocha zosta\u0142 rozpoznany przez nich dopiero po sygnecie 5 Brygady na kt\u00f3rym znajdowa\u0142a si\u0119 dedykacja. Adiutant „\u0141upaszki” Wac\u0142aw Beynar „Orszak”, kt\u00f3ry odwiedzi\u0142 go w Czerninie kr\u00f3tko przed \u015bmierci\u0105 napisa\u0142 p\u00f3\u017aniej: „Tak zako\u0144czy\u0142 niezapomniany kolega i postrach dla Bezpiecze\u0144stwa”.<\/span>
\"\"
Maj\u0105tek, w kt\u00f3rym ukrywa\u0142 si\u0119 ppor. "\u017belazny".
\"\"
Cz\u0142onkowie, odtwarzaj\u0105cej jeden ze szwadron\u00f3w mjr. "\u0141upaszki", Tr\u00f3jmiejskiej Grupy Rekonstrukcji Historycznej w parku przy maj\u0105tku w miejscu, gdzie zgin\u0105\u0142 "\u017belazny"
<\/font>
Podporucznik Zdzis\u0142aw Badocha „\u017belazny” zgina\u0142 w wieku 21 lat, by\u0142 pe\u0142nym \u017cycia, niezwykle pogodnym cz\u0142owiekiem, szanowanym i serdecznym koleg\u0105, znakomitym dow\u00f3dc\u0105 i oficerem. Przez niemal 50 lat propaganda komunistyczna przedstawia\u0142a Jego wizerunek jako zdegenerowanego bandyty, bezwzgl\u0119dnego mordercy niewinnych os\u00f3b, milicjant\u00f3w, kolejarzy itp. Dopiero od niedawna dzi\u0119ki pracy wielu historyk\u00f3w mo\u017cemy pozna\u0107 prawdziwy niezafa\u0142szowany wizerunek Zdzis\u0142awa Badochy i jego \u017co\u0142nierzy, kt\u00f3rzy niemal wszyscy zap\u0142acili najwy\u017csz\u0105 cen\u0119 za walk\u0119 pod rozkazami mjr „\u0141upaszki” i ppor. „\u017belaznego”. Zar\u00f3wno On jak i wielu innych nie ma dzisiaj w\u0142asnego grobu, ich cia\u0142a zosta\u0142y potajemnie pogrzebane w nieznanych miejscach.
\"\"
Ods\u0142oni\u0119cie tablicy pami\u0105tkowej w Czerninie po\u015bwi\u0119conej ppor. "\u017belaznemu" z udzia\u0142em cz\u0142onk\u00f3w Tr\u00f3jmiejskiej Grupy Rekonstrukcji Historycznej, odtwarzaj\u0105cej jeden ze Szwadron\u00f3w 5. Wile\u0144skiej Brygady AK mjr. "\u0141upaszki".
Na zdj\u0119ciu poni\u017cej, ods\u0142oni\u0119cia tablicy dokonuje por. J\u00f3zef Bandzo ps. "Jastrz\u0105b", \u017co\u0142nierz V Brygady Wile\u0144skiej AK, towarzysz broni "\u017belaznego".<\/font>
\"\"
5 grudnia 2004 roku grupa przyjaci\u00f3\u0142 i sympatyk\u00f3w \u017co\u0142nierzy 5 Wile\u0144skiej Brygady AK upami\u0119tni\u0142a ppor. Zdzis\u0142awa Badoch\u0119 „\u017belaznego” ods\u0142aniaj\u0105c w Czerninie tablic\u0119 pami\u0105tkow\u0105 a 11 kwietnia 2006 r. w pobli\u017cu fermy w Czerninie ods\u0142oni\u0119to pomnik po\u015bwi\u0119cony „Pami\u0119ci \u017co\u0142nierzy szwadronu „\u017belaznego”. Ma on tym wi\u0119ksza warto\u015b\u0107, i\u017c g\u0142az, na kt\u00f3rym obecnie znajduje si\u0119 napis, zosta\u0142 ustawiony w latach 60-tych przez wspominanego Stanis\u0142awa Szczykno „Stacha”, z zamierzeniem wykonania w przysz\u0142o\u015bci wspomnianego napisu.
\"\"
\"\"
Na tablicy b\u0142\u0119dnie podano wiek "\u017belaznego" w chwili \u015bmierci. Jako \u017ce od niedawna wiadomo, \u017ce urodzi\u0142 si\u0119 23 marca 1925 r., tak wi\u0119c poleg\u0142 maj\u0105c 21 lat.
\"\"<\/a>
<\/i><\/font>
Autorzy: Piotr Niwi\u0144ski, \u0141ukasz Borkowski<\/span><\/span>
\u0179r\u00f3d\u0142o: Rajd szlakiem \u017co\u0142nierzy 5. Wile\u0144skiej Brygady AK mjr. "\u0141upaszki"<\/a><\/p>\n

Ppor. Zdzis\u0142aw Badocha ps. "\u017belazny" (1925-1946) – cz\u0119\u015b\u0107 1><\/a>
Strona g\u0142\u00f3wna><\/a>
<\/font><\/p>\n

\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wiele do\u015bwiadcze\u0144 …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[9],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/879"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=879"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/879\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=879"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=879"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=879"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}