{"id":878,"date":"2007-04-01T21:49:08","date_gmt":"2007-04-01T19:49:08","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2007\/04\/01\/ppor-zdzislaw-badocha-ps-zelazny-1925-1946-czesc-2\/"},"modified":"2007-04-01T21:49:08","modified_gmt":"2007-04-01T19:49:08","slug":"ppor-zdzislaw-badocha-ps-zelazny-1925-1946-czesc-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=878","title":{"rendered":"Ppor. Zdzis\u0142aw Badocha ps. "\u017belazny" (1925-1946) – cz\u0119\u015b\u0107 2"},"content":{"rendered":"

Kiedy wybuch\u0142a II wojna \u015bwiatowa, ojciec Zdzis\u0142awa po\u017cegna\u0142 si\u0119 z rodzin\u0105 i ruszy\u0142 na wojn\u0119. Przez d\u0142u\u017cszy okres czasu nie by\u0142o o nim wie\u015bci, za\u015b w\u015br\u00f3d wielu pog\u0142osek pojawi\u0142a si\u0119 i taka, \u017ce zgin\u0105\u0142 pod Grodnem. Na wie\u015b\u0107 o tym Zdzis\u0142aw wsiad\u0142 na rower i pojecha\u0142 a\u017c do samego Grodna, gdzie na szcz\u0119\u015bcie wiadomo\u015bci te okaza\u0142y si\u0119 nieprawd\u0105. Roman Badocha zosta\u0142 internowany na terenie Litwy.
\"\"
Na pierwszym planie "\u017belazny".<\/span>
<\/font>
Tymczasem we wrze\u015bniu 1939 roku zosta\u0142a aresztowana przez NKWD matka Zdzis\u0142awa, ale po kilku dniach zostaje szcz\u0119\u015bliwie zwolniona. Ponownie zosta\u0142a aresztowana w kwietniu 1940 przez nowe w\u0142adze litewskie, tym razem wraz ze Zdzis\u0142awem, pod zarzutem przynale\u017cno\u015bci do polskiej organizacji konspiracyjnej. I tym razem zostali zwolnieni, ca\u0142a rodzina zosta\u0142a jednak w efekcie wywieziona na teren Litwy i osadzona w obozach pracy na 2 miesi\u0105ce. Kolejny raz aresztowani zostali przez NKWD w 1941 i osadzeni w wi\u0119zieniu w Wilnie. W 1942 roku Zdzis\u0142aw rozpocz\u0105\u0142 prac\u0119 w konspiracji. W czerwcu z\u0142o\u017cy\u0142 przysi\u0119g\u0119 ale ju\u017c kilka miesi\u0119cy wcze\u015bniej rozpocz\u0105\u0142 regularn\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z podziemiem. Wraz z kolegami zbierali i magazynowali bro\u0144 oraz inny ekwipunek, kt\u00f3ry wkr\u00f3tce pos\u0142u\u017cy\u0142 do zorganizowania pierwszego zbrojnego oddzia\u0142u partyzanckiego na Wile\u0144szczy\u017anie, dowodzonego przez por. Antoniego Burzy\u0144skiego „Kmicica” (zamordowanego przez sowieckich partyzant\u00f3w w 1943 roku). Na pocz\u0105tku 1943 roku Zdzis\u0142aw Badocha wszed\u0142 w sk\u0142ad 23 O\u015brodka Dywersyjnego Ignalino – Nowe \u015awi\u0119ciany i zosta\u0142 zast\u0119pc\u0105 dow\u00f3dcy 9 patrolu tego odcinka dywersyjnego, przyjmuj\u0105c pseudonim „\u017belazny”. O\u015brodki te zajmowa\u0142y si\u0119 prowadzeniem dywersji i sabota\u017cu na komunikacyjnych szlakach kolejowych, tote\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 cz\u0142onk\u00f3w O\u015brodka zatrudniona by\u0142a na kolei. Zdzis\u0142aw Badocha by\u0142 zatrudniony na stacji kolejowej Nowo \u015awi\u0119cany.
\"\"
Rok 1945. Stoj\u0105 od lewej: ppor.cz.w. Henryk Wieliczko "Lufa", zamordowany 14 marca 1949 na zamku lubelskim, por. Marian Pluci\u0144ski "M\u015bcis\u0142aw", zamordowany 28 czerwca 1946 w bia\u0142ostockim wi\u0119zieniu, mjr Zygmunt Szendzielarz "\u0141upaszka", zamordowany 8 lutego 1951 na Mokotowie, wachm. Jerzy Lejkowski "Szpagat", ppor. Zdzis\u0142aw Badocha "\u017belazny", poleg\u0142 w walce z UB 26 czerwca 1946 w Czerninie ko\u0142o Sztumu.<\/p>\n

<\/font>Wa\u017cnym miejscem spotka\u0144 konspirator\u00f3w by\u0142o mieszkanie Badoch\u00f3w gdzie odbywa\u0142y si\u0119 narady, spotkania konspiracyjne a tak\u017ce przyjmowano przysi\u0119g\u0119 od nowo wst\u0119puj\u0105cych do Armii Krajowej. Zadaniem \u017co\u0142nierzy by\u0142o zdobywanie broni, amunicji wszelkimi dost\u0119pnymi \u015brodkami, a tak\u017ce sabota\u017c i szkolenia wojskowe oraz zbieranie wszelkich informacji przydatnych dla dzia\u0142a\u0144 Armii Krajowej a tak\u017ce kolporta\u017c gazetki konspiracyjnej „Niepodleg\u0142o\u015b\u0107”. M.in niszczono instalacje samochod\u00f3w przewo\u017conych na lawetach na front wschodni. Jego sylwetk\u0119 z tego okresu czasu obrazuje wspomnienie W\u0142adys\u0142awa Szantera:
„…w pierwszym okresie dzia\u0142ania wybitnie wyr\u00f3\u017cnia\u0142 si\u0119 w dzia\u0142alno\u015bci Zdzis\u0142aw Badocha kt\u00f3ry by\u0142 dusz\u0105 ca\u0142ego zespo\u0142u(…) jego uwa\u017ca\u0142em za wz\u00f3r post\u0119powania a we wszystkich sprawach zwraca\u0142em si\u0119 do niego. Dow\u00f3dc\u0119 patrolu widywa\u0142em bardzo rzadko wobec wszelkich informacji jakie posiada\u0142em przekazywa\u0142em dla Zdzis\u0142awa Badochy, kt\u00f3ry swoim post\u0119powaniem i zachowaniem wyr\u00f3\u017cnia\u0142 si\u0119 nad nami, kt\u00f3rego uwa\u017cali\u015bmy za swego dow\u00f3dc\u0119 (…)”.<\/span>
\"\"
Ppor. Zdzis\u0142aw Badocha "\u017belazny" (1925-1946)<\/span><\/font><\/p>\n

W marcu 1944 roku Zdzis\u0142aw Badocha zosta\u0142 zdekonspirowany podczas akcji otwierania wagon\u00f3w. Staj\u0105c przed konieczno\u015bci\u0105 ukrywania si\u0119 zdecydowa\u0142 uda\u0107 si\u0119 do partyzantki. Otrzyma\u0142 przydzia\u0142 do 5 Wile\u0144skiej Brygady AK, do kompani szturmowej w plutonie dowodzonym przez ppor Mieczys\u0142awa Kitkiewicza „Kitka”. Tam pozna\u0142 m.in. swych p\u00f3\u017aniejszych przyjaci\u00f3\u0142 z kt\u00f3rymi jego losy zwi\u0105za\u0142y si\u0119 do ko\u0144ca: Henryka Wieliczk\u0119 „Luf\u0119” oraz Jerzego Lejkowskiego „Szpagata”. 5 Wile\u0144ska Brygada Armii Krajowej dowodzona przez mjr Zygmunta Szendzielarza „\u0141upaszk\u0119”, w uzgodnieniu z komendantem Okr\u0119gu Wile\u0144skiego AK pp\u0142k Aleksandrem Krzy\u017canowskim „Wilkiem” nie wzi\u0119\u0142a udzia\u0142u w operacji „Ostra Brama”, czyli uderzeniu oddzia\u0142\u00f3w Armii Krajowej na Wilno, nie wierz\u0105c w dobre intencje sowieckiego „sojusznika”. Jego przewidywania okaza\u0142y si\u0119 trafne, gdy\u017c walcz\u0105ce wsp\u00f3lnie z Sowietami oddzia\u0142y AK zosta\u0142y pod Wilnem okr\u0105\u017cone przez oddzia\u0142y NKWD i rozbrojone, a \u017co\u0142nierze i oficerowie AK aresztowani.
\"\"
\u017bo\u0142nierze 4 Szwadronu 5 Brygady Wile\u0144skiej AK, w g\u00f3rnym rz\u0119dzie od lewej: por. Marian Pluci\u0144ski "M\u015bcis\u0142aw", plut. Henryk Wieliczko "Lufa", NN, plut. Zdzis\u0142aw Badocha "\u017belazny"<\/span>, \u015brodkowy rz\u0105d: plut. Jerzy Lejkowski "Szpagat", kpr. Zbigniew Fija\u0142kowski "P\u0119dzel", NN, na dole: Danuta Siedzik\u00f3wna "Inka", NN "Beduin", Leonard Mikulski "S\u0119p", NN; Bia\u0142ostocczyzna 1945 r.
<\/font>
Oddzia\u0142 pr\u00f3bowa\u0142 przedrze\u0107 si\u0119 na Zach\u00f3d, ale okr\u0105\u017cony przez Sowiet\u00f3w, na polecenie mjr „\u0141upaszki” uleg\u0142 rozwi\u0105zaniu. Dalej \u017co\u0142nierze mieli przebija\u0107 si\u0119 na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119. Zdzis\u0142aw Badocha „\u017belazny” przedziera\u0142 si\u0119 w kierunku bia\u0142ostocczyzny w grupie dowodzonej przez „Kitka” (w grupie tej znajdowali si\u0119 m.in. Henryk Wieliczko „Lufa”, Jerzy Lejkowski „Szpagat” czy Witold Koz\u0142owski „Piku\u015b”). Okr\u0105\u017cony przez jednostki NKWD Zdzis\u0142aw Badocha wraz z kolegami zosta\u0142 si\u0142\u0105 wcielony do formuj\u0105cych si\u0119 jednostek Wojska Polskiego „ludowego”, ale ju\u017c w pa\u017adzierniku 1944 roku wraz z innymi (m.in. Leonem Beynarem czyli p\u00f3\u017aniejszym znanym historykiem Paw\u0142em Jasienic\u0105) powr\u00f3cili do konspiracji, podejmuj\u0105c wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z podziemiem w rejonie Bielska Podlaskiego. Na bazie ocala\u0142ych partyzant\u00f3w w kwietniu 1945 roku mjr „\u0141upaszko” odtworzy\u0142 5 Wile\u0144sk\u0105 Brygad\u0119 Armii Krajowej. Zdzis\u0142aw Badocha „\u017belazny” obj\u0105\u0142 funkcj\u0119 dow\u00f3dcy plutonu w 4 szwadronie dowodzonym przez por Mariana Pluci\u0144skiego „M\u015bcis\u0142awa”. Jako wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cy si\u0119 \u017co\u0142nierz 22 maja zosta\u0142 awansowany na stopie\u0144 kaprala.
\"\"
Od lewej: wachm. Jerzy Lejkowski "Szpagat", plut. Leon Smole\u0144ski "Zeus", w drzwiach plut. Zdzis\u0142aw Badocha "\u017belazny"<\/span>, wachm. Witold Galdisz "Radio", Jan Pabi\u015b "Wieczorek", kpr. Bogdan Obuchowski "Zbyszek", na pierwszym planie po prawej st. strz. Jerzy Fija\u0142kowski "Stylowy", siedzi trzecia od lewej sanit. Wanda Mickiewicz "Danka", w \u015brodku na pierwszym planie Antoni Zuchocki "Znicz"; Bia\u0142ostocczyzna 1945 r.<\/font><\/p>\n

„\u017belazny” wykazywa\u0142 si\u0119 wielk\u0105 odwag\u0105 osobist\u0105, jak cho\u0107by przechodz\u0105c w swobodnie narzuconym na mundur p\u0142aszczu przez zaskoczenie rozbroi\u0142 wartownika pilnuj\u0105cego mostu na Bugu, dzi\u0119ki temu ca\u0142y 4 szwadron spokojnie przeprawi\u0142 si\u0119 na druga stron\u0119 rzeki. Odwag\u0119 „\u017belaznego” z pewno\u015bci\u0105 docenia\u0142 major „\u0141upaszko” gdy\u017c parokrotnie powierza\u0142 mu zadania ochrony osob
\nistej. 15 sierpnia 1945 roku w dniu \u015bwi\u0119ta Wojska Polskiego major „\u0141upaszko” awansowa\u0142 kpr. Zdzis\u0142awa Badoch\u0119 „\u017belaznego” do stopnia podporucznika czasu wojny.<\/p>\n

We wrze\u015bniu 1945 major „\u0141upaszko”, wykonuj\u0105c rozkaz Komendanta Okregu Bia\u0142ostockiego, rozwi\u0105za\u0142 podleg\u0142e mu oddzia\u0142y. Po demobilizacji ppor. „\u017belazny” otrzyma\u0142 urlop, i wraz z ppor. Henrykiem Wieliczk\u0105 „Luf\u0105”, Jerzym Lejkowskim „Szpagatem” oraz Leonem Smole\u0144skim „Zeusem” udali si\u0119 poprzez Lublin w rodzinne strony Zdzis\u0142awa Badochy do D\u0105browy G\u00f3rniczej oraz Sosnowca. Zdzis\u0142aw liczy\u0142 na spotkanie z matk\u0105, pragn\u0105\u0142 tak\u017ce odwiedzi\u0107 d\u0142ugo niewidzian\u0105 rodzin\u0119. By\u0142o to ostatnie Jego spotkanie z cz\u0142onkami rodziny.
Pod koniec roku wr\u00f3ci\u0142 z urlopu docieraj\u0105c pod Sztum na kwater\u0119 majora „\u0141upaszki” i sp\u0119dzaj\u0105c z nim okres \u015bwiat Bo\u017cego Narodzenia. Wkr\u00f3tce potem wznowi\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 bojow\u0105. W tym okresie bowiem mjr „\u0141upaszko” podporz\u0105dkowa\u0142 si\u0119 ponownie macierzystemu Okr\u0119gowi Wile\u0144skiemu AK, ewakuowanemu na terytorium Polski centralnej oraz Pomorza i na polecenie Komendanta Okr\u0119gu pp\u0142k Antoniego Olechnowicza „Pohoreckiego” rozpocz\u0105\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 zbrojn\u0105.
\"\"
Patrol partyzancki w marszu. Od prawej: plut. "\u017belazny", plut. "Zaja", NN, plut. "Zeus", NN, 1945 r.<\/span><\/font><\/p>\n

Na prze\u0142omie lutego i marca utworzono kilka patroli dywersyjnych, kt\u00f3rych zadaniem pozyskiwanie \u015brodk\u00f3w na dzia\u0142alno\u015b\u0107 konspiracyjn\u0105 (pieni\u0105dze, bro\u0144, amunicja, lekarstwa) prowadzenie szkole\u0144, a tak\u017ce bie\u017c\u0105ca akcja zbrojna przeciwko najbardziej szkodliwym dzia\u0142aczom komunistycznym. Jednym z tych patroli dowodzi\u0142 ppor. Zdzis\u0142aw Badocha „\u017belazny”, a sk\u0142ada\u0142 si\u0119 on g\u0142ownie z wile\u0144skich harcerzy. Pieni\u0105dze uzyskiwano poprzez akcje ekspropriacyjne a jako jeden z g\u0142\u00f3wnych celi wybrano kasy monopoli spirytusowych. Powodem by\u0142o wychowanie harcerskie i przestrzeganie 10 prawa harcerskiego.<\/p>\n

Docelowym zamierzeniem majora Zygmunta Szendzielarza „\u0141upaszki” by\u0142o jednak wznowienie bie\u017c\u0105cej dzia\u0142alno\u015bci partyzanckiej i utworzenie mo\u017cliwie du\u017cego zgrupowania le\u015bnego na Pomorzu. 14 kwietnia 1946 roku w opuszczonym maj\u0105tku Kojty ko\u0142o Sztumu odby\u0142a si\u0119 pierwsza na Pomorzu koncentracja oddzia\u0142\u00f3w mjr „\u0141upaszki”. Stawi\u0142o si\u0119 na ni\u0105 oko\u0142o 20 ochotnik\u00f3w zdecydowanych kontynuowa\u0107 walk\u0119 z komunistami. Szeregi trzeciego ju\u017c zgrupowania 5 Wile\u0144skiej Brygady AK zasilili licznie opr\u00f3cz sta\u0142ej kadry \u017co\u0142nierze 3 Wile\u0144skiej Brygady AK „Szczerbca” z okresu wile\u0144skiego, wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich stanowili harcerze s\u0142ynnej „Czarnej Trzynastki” (13 Wile\u0144ska Dru\u017cyna Harcerzy im Zawiszy Czarnego). Najwi\u0119cej wile\u0144skich harcerzy znalaz\u0142o si\u0119 pod komend\u0105 ppor. Zdzis\u0142awa Badochy „\u017belaznego” tak\u017ce wile\u0144skiego harcerza: sier\u017c. Robert Nakwas Pugaczewski „Oko\u0144”, Marian Jankowski „Marek”, kpr. Bogdan Obuchowski „Zbyszek”, Henryk Wojczy\u0144ski „Mercedes”, plut. Henryk Urbanowicz „Zabawa”, kpr. Henryk Kazimierczak „Czajka”. Zast\u0119pc\u0105 ppor. „\u017belaznego” zosta\u0142 ppor. Olgierd Christa „Noc”, „Leszek”, harcerz „B\u0142\u0119kitnej Jedynki \u017beglarskiej”, \u017co\u0142nierz 3 Wile\u0144skiej Brygady AK. Ju\u017c wkr\u00f3tce ta grupa mia\u0142a sta\u0107 si\u0119 jednym z najskuteczniejszych i najbardziej niebezpiecznych dla nowej w\u0142adzy o\u015brodk\u00f3w oporu.
\"\"
4 szwadron, od lewej: J\u00f3zef Kami\u0144ski "Ziutek", por. "M\u015bcis\u0142aw", "Inka", w \u015brodku mjr "\u0141upaszka", siedz\u0105 NN, Mieczys\u0142aw Abramowicz "Miecio", wachm. Wac\u0142aw Beynar "Orszak", wrzesie\u0144 1945 r.<\/span><\/font><\/p>\n

Ppor. Zdzis\u0142aw Badocha ps. "\u017belazny" (1925-1946) – cz\u0119\u015b\u0107 3><\/a>
Strona g\u0142\u00f3wna><\/a><\/font><\/p>\n

\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kiedy wybuch\u0142a II wojna …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[9],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/878"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=878"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/878\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=878"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=878"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=878"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}