{"id":829,"date":"2007-09-18T18:08:35","date_gmt":"2007-09-18T16:08:35","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2007\/09\/18\/rozbicie-grupy-adama-kusza-garbatego-czesc-3\/"},"modified":"2007-09-18T18:08:35","modified_gmt":"2007-09-18T16:08:35","slug":"rozbicie-grupy-adama-kusza-garbatego-czesc-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=829","title":{"rendered":"Rozbicie grupy Adama Kusza "Garbatego" – cz\u0119\u015b\u0107 3"},"content":{"rendered":"

O godzinie 5.00 w stron\u0119 partyzanckiego obozu ruszy\u0142a grupa szturmowa KBW, kt\u00f3rej przewodnikiem by\u0142 "Jele\u0144", kt\u00f3ry jednak w trakcie marszu zmyli\u0142 drog\u0119. W tej sytuacji dowodz\u0105cy grup\u0105, kpt. Augustyniak da\u0142 rozkaz rozwini\u0119cia tyraliery i posuwania si\u0119 w kierunku wsi \u0141\u0105\u017cek Gier\u0142achy. Podczas przeszukiwania lasu dosz\u0142o do walki, w wyniku kt\u00f3rej ze strony partyzant\u00f3w \u015bmiertelnie ranny zosta\u0142 Andrzej Dziura "Stryj", a ze strony KBW jeden z \u017co\u0142nierzy KBW. Po odskoczeniu od ob\u0142awy partyzanci uderzyli na pier\u015bcie\u0144 okr\u0105\u017cenia w okolicach Szklarni, gdzie dosz\u0142o do wymiany strza\u0142\u00f3w, w wyniku kt\u00f3rych zgin\u0119li Adam Kusz "Garbaty" i Wiktor Pude\u0142ko "Du\u017cy". Ob\u0142awa trwa\u0142a ca\u0142y dzie\u0144. W jej trakcie mia\u0142o miejsce jeszcze jedno starcie z partyzantami, w wyniku kt\u00f3rego zosta\u0142o rannych dw\u00f3ch \u017co\u0142nierzy KBW, a partyzanci stracili dwa rkm-y. Po nastaniu zmroku grupa szturmowa opu\u015bci\u0142a las i wzmocni\u0142a kordon ob\u0142awy, kt\u00f3ry w nocy by\u0142 kilka razy nieskutecznie atakowany przez partyzant\u00f3w.
\"\"
\u017bo\u0142nierze z grupy Adama Kusza "Garbatego" (lato 1949 r.). Stoj\u0105 od lewej: Wiktor Pude\u0142ko "Du\u017cy", Micha\u0142 Krupa "Wierzba". Siedz\u0105: Tadeusz Haliniak "Opium", Adam Kusz "Garbaty".<\/span><\/font><\/p>\n

20 sierpnia grupa szturmowa ponownie wesz\u0142a do lasu i rozpocz\u0119\u0142a przeszukiwanie, w wyniku kt\u00f3rego odnalaz\u0142a dwa bunkry i obozowisko, kt\u00f3re zniszczono. W jednym z bunkr\u00f3w, kt\u00f3ry by\u0142 zbudowany specjalnie dla radiostacji \u017co\u0142nierze KBW znale\u017ali 22 pepesze i jeden karabinek. Tego dnia partyzanci ponownie pr\u00f3bowali wydosta\u0107 si\u0119 z okr\u0105\u017cenia, lecz po ci\u0119\u017ckich walkach, w wyniku kt\u00f3rych zosta\u0142 ranny jeden z oficer\u00f3w KBW, musieli si\u0119 wycofa\u0107.
Trzeciego dnia akcji o godz. 8.00 KBW rozpocz\u0119\u0142o ponowne przeszukiwanie lasu po\u0142\u0105czone z zacie\u015bnianiem linii okr\u0105\u017cenia. W trakcie tych dzia\u0142a\u0144 \u017co\u0142nierze KBW znale\u017ali ukrytego po mchem W\u0142adys\u0142aw O\u017cg\u0119 "Bora", kt\u00f3rego zastrzelono, nast\u0119pnie jeszcze jednego partyzanta, ukrytego za pniem drzewa, kt\u00f3ry tak\u017ce zosta\u0142 zabity. Tego dnia, o godzinie 20.00 zako\u0144czono akcj\u0119.
\"\"<\/a>
Wycinek mapy terenu (WIG 1933 r.), gdzie oddzia\u0142 "Garbatego" stoczy\u0142 swoj\u0105 ostatni\u0105 walk\u0119 z ob\u0142aw\u0105 UB-KBW. Czerwon\u0105 kropk\u0105 zaznaczono miejscowo\u015b\u0107 Szklarnia, w okolicach kt\u00f3rej cz\u0119\u015b\u0107 partyzant\u00f3w uderzy\u0142a na pier\u015bcie\u0144 okr\u0105\u017cenia i gdzie zgin\u0105\u0142 d-ca grupy, Adam Kusz. <\/font>[kliknij w miniaturk\u0119 mapy]<\/span><\/font>.<\/font><\/p>\n

<\/font>W jej wyniku zgin\u0119\u0142o pi\u0119ciu partyzant\u00f3w: Adam Kusz "Garbaty", W\u0142adys\u0142aw O\u017cga "B\u00f3r", Andrzej Dziura "Stryj", Wiktor Pude\u0142ko "Du\u017cy" i prawdopodobnie Stanis\u0142aw Bielecki. Przez pier\u015bcie\u0144 ob\u0142awy przedar\u0142o si\u0119 czterech partyzant\u00f3w. Byli to:
Andrzej Kiszka<\/span> – ukrywa\u0142 si\u0119 do 30 grudnia 1961 r., gdy zosta\u0142 aresztowany. Skazany na do\u017cywotne wi\u0119zienie, zamienione nast\u0119pnie na 15 lat. Wyrok odbywa\u0142 m.in. w Strzelcach Opolskich i Potulicach. Zwolniony warunkowo z wi\u0119zienia w sierpniu 1971 r. wyjecha\u0142 do wojew\u00f3dztwa szczeci\u0144skiego, gdzie mieszka do chwili obecnej.
Micha\u0142 Krupa "Wierzba"<\/span> – wys\u0142any na zwiad, wyszed\u0142 z okr\u0105\u017cenia. Schwytany 11 lutego 1959 r. w Kulnie, skazany na 15 lat wi\u0119zienia, by\u0142 wi\u0119ziony do 1965 r. Zmar\u0142 24 sierpnia 1972 r.
Stanis\u0142aw \u0141ukasz "Marciniak"<\/span> – przebi\u0142 si\u0119, p\u00f3\u017aniej ukrywa\u0142 si\u0119 razem z J\u00f3zefem K\u0142ysiem, Andrzejem Kiszk\u0105. Zgin\u0105\u0142 \u015bmierci\u0105 samob\u00f3jcz\u0105 podczas ob\u0142awy UB w W\u00f3lce Ratajskiej w 1952 r.
Kazimierz Zabiegli\u0144ski<\/span> – przebi\u0142 si\u0119, ujawni\u0142 si\u0119 w 1956 r.<\/p>\n

Ze strony KBW zgin\u0119\u0142o trzech \u017co\u0142nierzy, a sze\u015bciu, w tym jeden oficer, zosta\u0142o rannych. Nieznany jest los "radiotelegrafist\u00f3w". Wed\u0142ug niekt\u00f3rych relacji zostali zastrzeleni przez partyzant\u00f3w zaraz po rozpocz\u0119ciu akcji KBW.
R\u00f3wnolegle do akcji w Lasach Janowskich zorganizowana zosta\u0142a zasadzka w Zarzeczu, gdzie Tadeusz Haliniak ps. "Opium" mia\u0142 si\u0119 spotka\u0107 z "Jab\u0142o\u0144skim". 20 sierpnia do domu J\u00f3zefa Maruta, gdzie mia\u0142o nast\u0105pi\u0107 spotkanie, przyby\u0142o pi\u0119ciu pracownik\u00f3w lubelskiego WUBP, kt\u00f3rzy po urz\u0105dzeniu zasadzki zacz\u0119li czeka\u0107 na przybycie Haliniaka. Gdy ten przyby\u0142, podszed\u0142 do domu, lecz ze wzgl\u0119du na dziwn\u0105 cisz\u0119 postanowi\u0142 si\u0119 wycofa\u0107. Wtedy funkcjonariusze UB zacz\u0119li strzela\u0107, rani\u0105c go ci\u0119\u017cko w brzuch. Ranny "Opium" zosta\u0142 odwieziony do szpitala w Nisku, gdzie zmar\u0142 nast\u0119pnego dnia. P\u00f3\u017aniej jego zw\u0142oki, wraz ze zw\u0142okami pozosta\u0142ych partyzant\u00f3w, pochowano w nieznanym do dzisiaj miejscu.<\/p>\n

Oddzia\u0142 Adama Kusza "Garbatego" by\u0142 jednym z ostatnich oddzia\u0142\u00f3w partyzanckich polskiego podziemia niepodleg\u0142o\u015bciowego dzia\u0142aj\u0105cego w Polsce po 1944 r. Jego dzia\u0142ania ogranicza\u0142y si\u0119 do zapewnienia sobie \u015brodk\u00f3w utrzymania i upominania oraz likwidacji wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w aparatu bezpiecze\u0144stwa. Mimo to, do likwidacji grupy zaanga\u017cowano bardzo du\u017ce si\u0142y. Zbieraniem informacji o miejscu pobytu cz\u0142onk\u00f3w oddzia\u0142u zajmowa\u0142a si\u0119 ca\u0142a sie\u0107 agenturalna. W czerwcu 1950 r. liczy\u0142a ona 40 informator\u00f3w i 5 agent\u00f3w, a zastosowana kombinacja operacyjna, z udzia\u0142em by\u0142ych cz\u0142onk\u00f3w podziemia antykomunistycznego, by\u0142a w tamtym czasie jedn\u0105 z bardziej skomplikowanych akcji wymierzonych przeciwko podziemiu. Rozpracowanie oddzia\u0142u „Garbatego” by\u0142o jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych operacji nadzorowanych bezpo\u015brednio przez Departament III Ministerstwa Bezpiecze\u0144stwa Publicznego.
W jej wyniku zgin\u0119\u0142o sze\u015bciu partyzant\u00f3w. Pozostali cz\u0142onkowie oddzia\u0142u musieli si\u0119 nadal ukrywa\u0107 a\u017c do aresztowania lub samob\u00f3jczej \u015bmierci. Historia tego oddzia\u0142u stanowi przyk\u0142ad los\u00f3w wielu \u017co\u0142nierzy niepodleg\u0142o\u015bciowego podziemia, kt\u00f3rzy rozpocz\u0119li walk\u0119 o wyzwolenie Ojczyzny jeszcze w czasie okupacji niemieckiej, a kontynuuj\u0105c j\u0105 po 1944 r., przeciwko nowemu okupantowi, pozostali na tej drodze do samego ko\u0144ca.<\/p>\n

\"\"
Rze\u017abiarz Andrzej Pity\u0144ski, tw\u00f3rca pomnika "Partyzanci".<\/p>\n

<\/span><\/font>Trzydzie\u015bci lat p\u00f3\u017aniej, w Bostonie, w USA, siostrzeniec Micha\u0142a Krupy ps. „Wierzba”, „Pu\u0142kownik”, rze\u017abiarz Andrzej Pity\u0144ski, syn Aleksandra Pity\u0144skiego „Kuli”, partyzanta NOW-AK z oddzia\u0142u „Ojca Jana”, NZW „Wo\u0142yniaka” i Stefanii Krupy „Pere\u0142ki”, r\u00f3wnie\u017c z oddzia\u0142 „Wo\u0142yniaka”, stworzy\u0142 monumentalny pomnik „Partyzanci”, kt\u00f3ry – jak sam m\u00f3wi – zadedykowa\u0142 wszystkim „Wojownikom o Wolno\u015b\u0107 na ca\u0142ym \u015awiecie”, a Polskich Partyzant\u00f3w pokaza\u0142 jako wz\u00f3r. Dla tych wspania\u0142ych "Polskich Ch\u0142opc\u00f3w z Lasu" Partyzant\u00f3w z oddzia\u0142\u00f3w: „Wo\u0142yniaka”, „Ojca Jana”, „Majki”, „Radwana”, „Mewy”, „Garbatego”, „Ponurego”, „Kotwicza”, „Hubala”, „Wierzby”, „Lisa”, „Babinicza”, „M\u015bciciela”, „K\u0142osa”, „Rysia”, „M\u015bciwego”, „Wilczura”, „Cacka”, „Drzyma\u0142y”, „Harnasia”, „Ognia”, „Tarzana”, „Bohuna”, „Kud\u0142atego”… i wielu im podobnych w oddzia\u0142
\nach le\u015bnych, w ca\u0142ej Polsce.
\"\"
Boston, USA. Pomnik "Partyzanci" autorstwa Andrzeja Pity\u0144skiego.<\/span><\/font><\/p>\n

„Partyzanci” to kompozycja rze\u017abiarska, sfinansowana przez Sculpture Foundation i odlana w aluminium w 1980 roku w Johnson Atelier – Technicznym Instytucie Rze\u017aby w Princeton, NJ. Rze\u017aba jest o wymiarach: 10 metr\u00f3w d\u0142ugo\u015bci, 7 metr\u00f3w wysoko\u015bci, 4 metr\u00f3w szeroko\u015bci” – m\u00f3wi Andrzej Pity\u0144ski.
„[…] Kompozycja przedstawia pi\u0119ciu uzbrojonych je\u017ad\u017ac\u00f3w w szyku marszowym. Pi\u0119ciu desperat\u00f3w, kt\u00f3rzy bardziej przypominaj\u0105 le\u015bne widma i duchy, jak ludzi. Pi\u0119ciu partyzant\u00f3w, sponiewieranych, \u015bmiertelnie zm\u0119czonych, krwawi\u0105cych w ci\u0105g\u0142ej walce, ucieczce, w potyczce, jad\u0105cych na swych s\u0142aniaj\u0105cych sie z wyczerpania, wychud\u0142ych rumakach, ze spuszczonymi g\u0142owami, z w\u0142asnymi my\u015blami o tragedii Ojczyzny.
\"\"
Pseudonimy dow\u00f3dc\u00f3w i \u017co\u0142nierzy, kt\u00f3rzy byli pierwowzorem i inspiracj\u0105, dla stworzenia pomnika "Partyzanci". "Kula" – Aleksander Pity\u0144ski (ojciec artysty), "Garbaty" – Adam Kusz, "Majka" – Stanis\u0142aw Pelczar, "Pu\u0142kownik" – Micha\u0142 Krupa, "Wo\u0142yniak" – J\u00f3zef Zadzierski.<\/font>

<\/span>Zbici razem, strzemi\u0119 przy strzemieniu, jak wojenna maszyna, wielonogi dragon, wlok\u0105cy sie w b\u00f3lu po nocnych le\u015bnych bezdro\u017cach. I tylko ich konie z wyci\u0105gni\u0119tymi sztywno szyjami, kt\u00f3re ju\u017c nic nie widz\u0105, ale tylko w\u0119sz\u0105 jak wilki i \u0142api\u0105 w swoje rozwarte nozdrza wiatr wolno\u015bci. To konie prowadza ich przez labirynty zdrady, pogardy i zapomnienia do wolnej Polski.<\/span>
Tragiczni w swojej samotnej walce bez szans na zwyci\u0119stwo, zdradzeni przez \u015bwiat, zapomniani przez Boga. Mimo to s\u0105 pe\u0142ni wewn\u0119trznej si\u0142y walki. Walki a\u017c do zwyci\u0119stwa. Ich wyprostowane u\u0142a\u0144skie sylwetki w siod\u0142ach, jakby przykuci do swoich lanc gotowych w ka\u017cdym momencie do szarzy na wroga.<\/span>
Pomnik „Partyzant\u00f3w” tworzy\u0142em w Ameryce, gdy w Polsce zachodzi\u0142y przemiany, gdy SB mordowa\u0142o ksi\u0119\u017cy, student\u00f3w i robotnik\u00f3w.
\"\"
Pomnik "Partyzanci" w Bostonie.<\/font><\/p>\n

Tworzy\u0142em ten pomnik z my\u015bl\u0105 o nich i o tych tysi\u0105cach najwaleczniejszych, najwierniejszych Synach Narodu Polskiego, kt\u00f3rzy pierwsi stawili czo\u0142a sowieckiej komunie. Zdradzeni przez \u015bwiat, zapomniani przez Boga, z w\u0142asnego wyboru w le\u015bnych oddzia\u0142ach : NOW, AK, NSZ, WIN, NZW, bili si\u0119 bohatersko z NKWD, Armi\u0105 Czerwon\u0105 i polskimi renegatami z UB, KBW, MO, ORMO, „utrwalaczami w\u0142adzy ludowej”.
<\/span>Walczyli, bo nigdy nie pogodzili sie z utrat\u0105 Wolno\u015bci […]. \u015acigani po lasach jak dzikie bestie, torturowani w piwnicach UB, maltretowani z m\u015bciw\u0105 satysfakcj\u0105, mordowani w katowniach MO, grzebani potajemnie nocami w nieznanych do dzisiaj grobach. To dla Nich stworzy\u0142em ten Symbol Golgoty Polskich Bohater\u00f3w.”<\/span>
\"\"
\"\"<\/p>\n

Rozbicie grupy Adama Kusza "Garbatego" – cz\u0119\u015b\u0107 4><\/span><\/font><\/a><\/p>\n

\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

O godzinie 5.00 w stron\u0119…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/829"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=829"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/829\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=829"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=829"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=829"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}