{"id":825,"date":"2007-10-06T00:08:33","date_gmt":"2007-10-05T22:08:33","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2007\/10\/06\/ostatnia-walka-ppor-zelaznego-czesc-9\/"},"modified":"2019-11-21T08:07:42","modified_gmt":"2019-11-21T07:07:42","slug":"ostatnia-walka-ppor-zelaznego-czesc-9","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=825","title":{"rendered":"Ostatnia walka ppor. „\u017belaznego” – cz\u0119\u015b\u0107 9"},"content":{"rendered":"

\"\"
\nBronis\u0142aw Kaszczuk ps. „\u0141adny”. Syn Teodora i Natalii Kaszczuk, \u0142\u0105cznik i wywiadowca „\u017belaznego”, skazany na 10 lat wi\u0119zienia.
\n<\/span><\/span><\/span><\/span>
\n<\/span><\/span>Podobnie potoczy\u0142y si\u0119 losy rodziny Kaszczuk\u00f3w, kt\u00f3rym r\u00f3wnie\u017c odebrano maj\u0105tek w ca\u0142o\u015bci, ograbiaj\u0105c ich tym samym z wszelkich \u015brodk\u00f3w do \u017cycia… oczywi\u015bcie, \u017cycia po opuszczeniu wi\u0119zienia, na kt\u00f3re zostali skazani za wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z oddzia\u0142em \u201e\u017belaznego\u201d trzej bracia Kaszczukowie: Stanis\u0142aw \u2013 na kar\u0119 do\u017cywotniego wi\u0119zienia; J\u00f3zef \u2013 na kar\u0119 12 lat wi\u0119zienia i Bronis\u0142aw \u2013 na kar\u0119 10 lat wi\u0119zienia. Nawet dziewi\u0119cioletni Aleksander, najm\u0142odszy syn, zosta\u0142 w efekcie, w ramach odpowiedzialno\u015bci zbiorowej, ograbiony z ostatniej krowy, kt\u00f3ra pozostawa\u0142a w r\u0119kach jego opiekun\u00f3w. A oto jak wygl\u0105da\u0142o to polecenie, wydane przez przedstawicieli w\u0142adzy, reprezentuj\u0105cej pono\u0107 \u201eustr\u00f3j sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej\u201d:<\/p>\n

Prezydium Gminnej Wola Uhruska 10.1.52 r<\/span>
Rady Narodowej<\/span>
Sobib\u00f3r<\/span>

<\/span><\/p>\n

Do Ob. So\u0142tysa Gromady Zbere\u017ce<\/span><\/span><\/div>\n


W zwi\u0105zku ze zmian\u0105 polecenia, kt\u00f3re m\u00f3wi\u0142o o pozostawieniu jednej krowy dla opiekuna Kaszczuka Aleksandra z inwentarza po Kaszczuku Teodorze – z polecenia Powiatowego Komitetu PZPR W\u0142odawa, poleca si\u0119 natychmiast zabra\u0107 krow\u0119 pozostawion\u0105 u Kaszczuk Emilii i pozostawi\u0107 j\u0105 pod swoim dozorem do chwili rozstrzygni\u0119cia sprawy. Nie wolno r\u00f3wnie\u017c mle\u0107 zbo\u017ca, kt\u00f3re ma by\u0107 dopiero m\u0142\u00f3cone.<\/span>

<\/span><\/p>\n

Przewodnicz\u0105cy Prezydium<\/span><\/span>
W. Dyba\u0142a<\/span><\/span><\/span><\/p>\n
\"\"
\nWycinek mapy terenu (WIG 1933), na kt\u00f3rym rozegra\u0142a si\u0119 ostatnia walka ppor. „\u017belaznego” i jego ludzi. Na czerwono zaznaczono g\u0142\u00f3wny pier\u015bcie\u0144 ob\u0142awy i kierunki przemieszczania si\u0119 UB-KBW. Czerwonym k\u00f3\u0142kiem oznaczono gospodarstwa rodziny Kaszczuk\u00f3w, czerwony krzy\u017cyk – miejsce smierci „\u017belaznego”. Niebieskie strza\u0142ki to kierunek przebijania si\u0119 partyzant\u00f3w, niebieski krzy\u017cyk – miejsce przej\u0119cia samochodu, kt\u00f3rym pr\u00f3bowali wyrwa\u0107 si\u0119 z zagro\u017conego rejonu.
\n<\/span>
\n<\/a>\"\"<\/a>\"\"<\/a><\/span>\"\"<\/span><\/a>\"\"<\/a><\/span>\"\"<\/a>
\n
\n<\/a>\"\"<\/a>\"\"<\/a>\"\"<\/a>\"\"<\/a>
\nNa czerwono zaznaczono tras\u0119 przemieszczania si\u0119 ob\u0142awy UB-KBW do gospodarstwa Kaszczuk\u00f3w (t\u0105 sam\u0105 tras\u0105 pr\u00f3bowali przebi\u0107 si\u0119 partyzanci, po przerwaniu pier\u015bcienia ob\u0142awy i przej\u0119ciu Gaza 67). Od krzy\u017c\u00f3wki z traktem zbereskim, po przebyciu ok. 1 km. le\u015bn\u0105 drog\u0105, trzeba by\u0142o skr\u0119ci\u0107 w lewo i po ok. 300 m. le\u015bn\u0105 \u015bcie\u017ck\u0105 dochodzi\u0142o si\u0119 do zabudowa\u0144 gospodarstwa. <\/span>[aby powi\u0119kszy\u0107 klikaj w miniaturki zdj\u0119\u0107].<\/span><\/p>\n

Poni\u017cej pozosta\u0142o\u015bci po gospodarstwie rodziny Kaszczuk\u00f3w. Jak wida\u0107, komuni\u015bci bardzo dok\u0142adnie zadbali o to, by nie zosta\u0142y najmniejsze \u015blady bytno\u015bci ludzkiej w tym miejscu. Do dzisiaj pozosta\u0142o jedynie kilkana\u015bcie cegie\u0142 z fundament\u00f3w obory, fragment zawiasu od drzwi zabudowa\u0144 gospodarczych, kilka s\u0142abych \u015bwierk\u00f3w, zasadzonych jeszcze r\u0119k\u0105 Teodora Kaszczuka (lepsze zosta\u0142y wyci\u0119te) oraz dwie pot\u0119\u017cne wierzby, jako niemi \u015bwiadkowie dokonanej tam zbrodni. <\/span>[aby powi\u0119kszy\u0107 klikaj w miniaturki zdj\u0119\u0107].<\/span>
\n\"\"<\/span><\/a>\"\"<\/a>\"\"<\/a>\"\"<\/a>\"\"<\/a>
\n\"\"<\/a>\"\"<\/a>\"\"<\/a>\"\"<\/a>\"\"<\/a><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n

EPILOG<\/span><\/span><\/p>\n

Gdy ju\u017c opad\u0142 bitewny kurz i aresztowano wszystkich \u0336
\n2;bandyt\u00f3w\u201d, starym ubeckim zwyczajem, praktykowanym w ca\u0142ej Polsce a przej\u0119tym od nauczycieli z NKWD, zw\u0142oki ppor. Edwarda Taraszkiewicza \u201e\u017belaznego\u201d, Stanis\u0142awa Torbicza \u201eKazika\u201d oraz Teodora i Natalii Kaszczuk\u00f3w, za\u0142adowano na w\u00f3z i wywieziono w nieznane miejsce, by pogrzeba\u0107 nie tylko ich cia\u0142a, ale r\u00f3wnie\u017c i pami\u0119\u0107, a jednocze\u015bnie, w ten wyszukanie perfidny spos\u00f3b, jeszcze bardziej upodli\u0107 i zada\u0107 b\u00f3l, pozosta\u0142ym przy \u017cyciu rodzinom tych ostatnich Bohater\u00f3w Antysowieckiego Powstania.
\n\"\"
\nDziedziniec PUBP we W\u0142odawie, 6 X 1951 r. Le\u017c\u0105 od lewej: Stanis\u0142aw Torbicz „Kazik” i ostatni dow\u00f3dca oddzia\u0142u partyzanckiego Obwodu WiN W\u0142odawa, ppor. cz.w. Edward Taraszkiewicz „\u017belazny”. Zdj\u0119cie wykonane przez funkcjonariuszy UB.<\/span><\/span><\/p>\n

Od tamtych tragicznych wydarze\u0144 min\u0119\u0142o ponad p\u00f3\u0142 wieku, Polska w tym czasie odzyska\u0142a niepodleg\u0142o\u015b\u0107, przyjaciele i koledzy mogli w ko\u0144cu uczci\u0107 pami\u0119\u0107 swoich towarzyszy broni, a historia zacz\u0119\u0142a pisa\u0107 epilog, tej, wydawa\u0142oby si\u0119 beznadziejnej sprawy, jak\u0105 jest poszukiwanie miejsc poch\u00f3wk\u00f3w dow\u00f3dc\u00f3w i \u017co\u0142nierzy niepodleg\u0142o\u015bciowego podziemia, kt\u00f3rych setki, je\u015bli nie tysi\u0105ce nie maj\u0105 nawet swoich symbolicznych grob\u00f3w… w przeciwie\u0144stwie do najwi\u0119kszych komunistycznych zbrodniarzy, maj\u0105cych swoje kwatery nawet w Alei Zas\u0142u\u017conych na warszawskich Pow\u0105zkach.<\/p>\n

P\u00f3\u0142 roku temu, przypadek sprawi\u0142, \u017ce pojawi\u0142a si\u0119 bardzo wiarygodna relacja \u015bwiadka, kt\u00f3ry z du\u017c\u0105 dok\u0142adno\u015bci\u0105 wskaza\u0142 prawdopodobne miejsce poch\u00f3wku ppor. Edwarda Taraszkiewicza \u201e\u017belaznego\u201d i trojga ludzi, kt\u00f3rzy zgin\u0119li wraz z nim, 6 X 1951 r. w Zbere\u017cu nad Bugiem. Przekazane informacje, bogate w szczeg\u00f3\u0142y topograficzne, okaza\u0142y si\u0119 na tyle powa\u017cne, \u017ce rozpocz\u0119to poszukiwania w celu dok\u0142adnego zlokalizowania tego miejsca i wydobycia szcz\u0105tk\u00f3w pogrzebanych tam ludzi. Jednak bior\u0105c pod uwag\u0119 fakt, \u017ce takie przedsi\u0119wzi\u0119cie wymaga niezmiernie du\u017co pracy i zaanga\u017cowania sporej ilo\u015bci ludzi, czasu i \u015brodk\u00f3w, trzeba uzbroi\u0107 si\u0119 w cierpliwo\u015b\u0107 i systematycznie pokonywa\u0107 kolejne etapy, chocia\u017c ju\u017c teraz mo\u017cna stwierdzi\u0107, \u017ce efekty wst\u0119pnie przeprowadzonych bada\u0144 we wskazanym terenie, pozwalaj\u0105 mie\u0107 nadziej\u0119, \u017ce poszukiwania zako\u0144cz\u0105 si\u0119 sukcesem, a ppor. Edward Taraszkiewicz \u201e\u017belazny\u201d b\u0119dzie pierwszym dow\u00f3dc\u0105 antykomunistycznego podziemia w Polsce, kt\u00f3rego miejsce poch\u00f3wku zostanie odnalezione. Miejmy r\u00f3wnie\u017c nadziej\u0119, \u017ce nie ostatnim…<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Wi\u0119cej informacji na temat dzia\u0142alno\u015bci oddzia\u0142u braci Taraszkiewicz\u00f3w – Leona „Jastrz\u0119bia” i Edwarda „\u017belaznego”, znajduje si\u0119 na tej stronie, w kategorii:
\n„JASTRZ\u0104B” i „\u017bELAZNY” – OBW\u00d3D WiN W\u0141ODAWA.<\/span><\/a><\/span><\/p>\n<\/div>\n

Opracowano na podstawie:<\/span>
\nAparat Bezpiecze\u0144stwa w Polsce. Kadra kierownicza, Tom I, 1944 \u2013 1956<\/span>, redakcja naukowa: Krzysztof Szwagrzyk, Warszawa 2005.
\nZdzis\u0142aw Bro\u0144ski „Uskok”, Pami\u0119tnik (1941 – maj 1949)<\/span>, wst\u0119p, red. naukowa i opracowanie dokument\u00f3w S\u0142awomir Poleszak, Warszawa 2004.
\nJerzy Chlebowicz, Naj\u015bmielsza gra \u201e\u017belaznego\u201d<\/span>, [w:] Strza\u0142y o \u015bwicie. MO i KBW w walce z bandami<\/span>, Warszawa 1962, s. 293 – 305.
\nWojciech Frazik, Filip Musia\u0142, Mateusz Szpytma, Twarze krakowskiej bezpieki. Obsada stanowisk kierowniczych Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa i S\u0142u\u017cby Bezpiecze\u0144stwa w Krakowie<\/span>. Informator personalny<\/span>, Krak\u00f3w 2006.
\nJaros\u0142aw Kopi\u0144ski, Rozpracowanie struktur konspiracyjnych AK-WiN na przyk\u0142adzie dzia\u0142a\u0144 operacyjnych WUBP w Lublinie w latach 1944-1956<\/span>, [w:] Wobec komunizmu. Materia\u0142y z sesji naukowej pt. \u201eLubelskie i po\u0142udniowe Podlasie wobec komunizmu 1918-1989. Radzy\u0144 Podlaski 2 IX 2005<\/span>, Radzy\u0144 Podlaski 2006, s. 137 \u2013 207.
\nHenryk Paj\u0105k, „Jastrz\u0105b” kontra UB<\/span>, Lublin 1993.
\nHenryk Paj\u0105k, \u201e\u017belazny\u201d kontra UB<\/span>, Lublin 1993.
\nHenryk Paj\u0105k, Oni si\u0119 nigdy nie poddali<\/span>, Lublin 1997.
\nRozmowa ze Stanis\u0142awem Kaszczukiem przeprowadzona w dniu 17.06.2007 r.
\nRozalia Taraszkiewicz-Otta, Dwie prawdy. Na drodze \u017cycia. Wspomnienia,<\/span> oprac. S\u0142awomir Poleszak, <\/span>[w:] Pami\u0119\u0107 i Sprawiedliwo\u015b\u0107 nr 1 (11)\/2007,<\/span> s. 383 – 419.
\nTwarze lubelskiej bezpieki<\/span>, Katalog wystawy przygotowanej przez Instytut Pami\u0119ci Narodowej O\/Lublin, Lublin 2007.<\/span><\/p>\n

Ostatnia walka ppor. „\u017belaznego” – cz\u0119\u015b\u0107 1><\/span><\/span><\/a>
\nStrona g\u0142\u00f3wna><\/span><\/a><\/span><\/span><\/p>\n

<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[7],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/825"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=825"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/825\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1932,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/825\/revisions\/1932"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=825"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=825"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=825"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}