{"id":799,"date":"2007-12-06T12:10:51","date_gmt":"2007-12-06T11:10:51","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2007\/12\/06\/kresowi-stracency-czesc-4\/"},"modified":"2019-03-22T23:00:37","modified_gmt":"2019-03-22T22:00:37","slug":"kresowi-stracency-czesc-4","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=799","title":{"rendered":"KRESOWI STRACE\u0143CY – cz\u0119\u015b\u0107 4"},"content":{"rendered":"

\"\"\"\"<\/span><\/span><\/p>\n

Armia Krajowa na Nowogr\u00f3dczy\u017anie po lipcu 1944<\/span><\/p>\n

Niepowodzenie operacji „Ostra Brama” i rozbrojenie oddzia\u0142\u00f3w Armii Krajowej pod Wilnem w lipcu 1944 by\u0142o prawdziwym ciosem dla Nowogr\u00f3dzkiego Okr\u0119gu AK. Pod Wilnem znalaz\u0142o si\u0119 oko\u0142o 6.000 \u017co\u0142nierzy Okr\u0119gu „N\u00f3w”. Znaczna ich cz\u0119\u015b\u0107 zosta\u0142a po rozbrojeniu wywieziona do Ka\u0142ugi, a stamt\u0105d – po odmowie z\u0142o\u017cenia rosyjskiej przysi\u0119gi wojskowej – do oboz\u00f3w w lasach podmoskiewskich. Mobilizacja si\u0142 AK do akcji „Burza” ujawni\u0142a wobec sowieckiej agentury \u017co\u0142nierzy i terenowych dow\u00f3dc\u00f3w AK. Ci, kt\u00f3rzy unikn\u0119li rozbrojenia i powracali obecnie do swoich dom\u00f3w, byli poszukiwani przez NKWD. Fakt przynale\u017cno\u015bci do Armii Krajowej traktowany by\u0142 przez w\u0142adze sowieckie jako ci\u0119\u017ckie przest\u0119pstwo. W terenie dzia\u0142a\u0142y grupy operacyjne NKWD dokonuj\u0105ce aresztowa\u0144 AK-owc\u00f3w, cz\u0142onk\u00f3w ich rodzin oraz wszystkich Polak\u00f3w podejrzanych o sprzyjanie Armii Krajowej. Jednocze\u015bnie na terenach anektowanych w\u0142adze sowieckie bezprawnie og\u0142osi\u0142y pob\u00f3r ludno\u015bci [obywateli polskich] do Armii Czerwonej. Polacy, jak te\u017c znaczna cz\u0119\u015b\u0107 Bia\u0142orusin\u00f3w, nie zamierzali gin\u0105\u0107 w obcych mundurach za obc\u0105 spraw\u0119 i masowo uchylali si\u0119 od poboru, byli wy\u0142apywani przez sowieckie grupy operacyjne, tzw. „chapun\u00f3w”.<\/span><\/p>\n

Jak wynika z sowieckich raport\u00f3w z Lidy oraz miast-siedzib rejon\u00f3w, codziennie w teren wyje\u017cd\u017ca\u0142y grupy operacyjne NKWD z zadaniem dokonywania aresztowa\u0144 i chwytania poborowych. Ka\u017cda z nich zabija\u0142a lub aresztowa\u0142a od kilku do kilkudziesi\u0119ciu ludzi. Dochodzi\u0142o przy tym do dora\u017anych egzekucji i pacyfikacji. Powszechne by\u0142o strzelanie do uciekaj\u0105cych i zn\u0119canie si\u0119 nad rodzinami os\u00f3b ukrywaj\u0105cych si\u0119 [np. 22 sierpnia 1944 ko\u0142o Klukowicz zastrzelono 40 os\u00f3b, 23 sierpnia w chutorze Ko\u0142odziszki – 27 os\u00f3b, a 7 aresztowano, 11 wrze\u015bnia w m. Grodzie zastrzelono 14 i aresztowano 11 os\u00f3b, w dniach 17-29 grudnia na terenie gmin Ejszyszki i Orany aresztowano 360 os\u00f3b, a 16 zastrzelono, 19 stycznia 1945 w rejonie Chlebowc\u00f3w zastrzelono 22 osoby i aresztowano 11, 7 lutego podczas operacji w Puszczy Lipicza\u0144skiej zabito 34 osoby, 441 aresztowano].<\/p>\n

O skali sowieckiego terroru mog\u0105 \u015bwiadczy\u0107 rozmiary operacji przeprowadzonej w dniach 15 marca – 12 kwietnia 1945 na terenie dw\u00f3ch obwod\u00f3w administracyjnych przez jednostki dw\u00f3ch dywizji NKWD [zabito w\u00f3wczas 109 i aresztowano 5245 os\u00f3b, przy stracie zaledwie 6 zabitych i 10 rannych funkcjonariuszy NKWD].<\/p>\n

W takich warunkach na terenie Nowogr\u00f3dczyzny dochodzi\u0142o do ponownego odtwarzania polskiej pracy niepodleg\u0142o\u015bciowej pod now\u0105 okupacj\u0105 sowieck\u0105. Nowym p.o. Komendanta Okr\u0119gu mianowany zosta\u0142 pp\u0142k cc Maciej Kalenkiewicz „Kotwicz”.
\n\"\"
\nPp\u0142k dypl. cc Maciej Kalenkiewicz „Kotwicz”. Jeden z pierwszych partyzant\u00f3w II wojny \u015bwiatowej – oficer Oddzia\u0142u Wydzielonego WP mjr. Henryka Dobrza\u0144skiego „Hubala”. W grudniu 1939 przedosta\u0142 si\u0119 do Wojska Polskiego odtwarzanego we Francji. Wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rca idei powstania polskich wojsk spadochronowych i „cichociemnych”. Po skoku do Kraju [27\/28.XII.1941] oficer K-dy G\u0142. AK. Od marca 1944 dowodzi\u0142 zgrupowaniem „Nadniemie\u0144skim” w Nowogr\u00f3dzkim Okr. AK. Ci\u0119\u017cko ranny 24 czerwca 1944 w bitwie z Niemcami pod Dyndyliszkami [straci\u0142 praw\u0105 r\u0119k\u0119]. Tw\u00f3rca koncepcji operacji „Ostra Brama”. Po rozbrojeniu oddzia\u0142\u00f3w AK pod Wilnem przez Sowiet\u00f3w, mianowany p.o. Komendanta Okr. AK Nowogr\u00f3dek. Poleg\u0142 wraz z 36 podkomendnymi w starciu z wojskami NKWD 21 sierpnia 1944 pod Surkontami. Odznaczony: VM V klasy, KW x 2.<\/span><\/span><\/p>\n

Przyst\u0105pi\u0142 do odtwarzania Komendy Okr\u0119gu i organizowania struktur AK w terenie. Jednak ju\u017c 21 sierpnia 1944 poleg\u0142 wraz z 36 podkomendnymi w Surkontach, zaatakowany przez pododdzia\u0142y 32. zmotoryzowanego pu\u0142ku strzeleckiego Wojsk Wewn\u0119trznych NKWD. Funkcj\u0119 p.o. Komendanta Okr\u0119gu przej\u0105\u0142 w\u00f3wczas dotychczasowy szef sztabu kpt.\/mjr Stanis\u0142aw S\u0119dziak „Warta”, Dopiero jemu uda\u0142o si\u0119 unormowa\u0107 prac\u0119 Okr\u0119gu Nowogr\u00f3dek. Odtworzy\u0142 Komend\u0119 Okr\u0119gu, uruchomi\u0142 prac\u0119 Oddzia\u0142u V [\u0142\u0105czno\u015b\u0107], Biura Informacji i Propagandy, nawi\u0105za\u0142 te\u017c sta\u0142y kontakt z odtworzonymi komendami o\u015brodk\u00f3w terenowych AK oraz s\u0105siednimi Okr\u0119gami Wilno i Bia\u0142ystok. Niestety, ju\u017c w listopadzie 1944 zagro\u017cony aresztowaniem musia\u0142 przenie\u015b\u0107 si\u0119 na teren s\u0105siedniego Okr\u0119gu AK Bia\u0142ystok. Po nim funkcj\u0119 p.o. Komendanta sprawowa\u0142 rtm. Jan Skorb „Boryna” [do kwietnia 1945], nast\u0119pnie za\u015b ppor. Ludwik Nienartowicz „Mazepa” [do sierpnia 1945].
\n\"\"
\nRtm. Jan Skorb „Boryna”. Od stycznia do marca 1945 p.o. Komendanta Okr\u0119gu Nowogr\u00f3dzkiego AK.<\/span>
<\/span>
\nAresztowania NKWD spowodowa\u0142y jednak straty nie do odrobienia. Bardzo szybko aresztowani zostali oficerowie Komendy Okr\u0119gu: I zast\u0119pca Komendanta kpt. W\u0142adys\u0142aw Stawowski „Sawa” [zmar\u0142 w obozie w 1956], szef sztabu [?] kpt. Stanis\u0142aw Rybka „Ikar”, „Bro\u017cyna” [zamordowany w wi\u0119zieniu w Lidzie], szef saper\u00f3w por J\u00f3zef \u0141ubikowski „Sybirak” [skazany na kar\u0119 \u015bmierci], por. J\u00f3zef Orechwo „Ju\u017c” [skazany na wieloletnie \u0142agry], szef BiP Janusz Wro\u0144ski „Janosik” [skazany na wi\u0119zienie w \u0142agrach].<\/p>\n

Ju\u017c 8 wrze\u015bnia 1944 grupa operacyjna NKWD i NKGB zlikwidowa\u0142a we wsi Zalesie [pow. Lida] radiostacj\u0119 Komendy Okr\u0119gu. Po tej wpadce nie zdo\u0142ano ju\u017c odtworzy\u0107 \u0142\u0105czno\u015bci taktycznej Okr\u0119gu. \u0141\u0105czno\u015b\u0107 Okr\u0119gu „N\u00f3w” utrzymywana by\u0142a za po\u015brednictwem Oddzia\u0142u V s\u0105siedniego Okr\u0119gu AK „Pe\u0142nia” [Bia\u0142ystok].<\/p>\n

Zgodnie z rozkazem KG AK Komenda Okr\u0119gu d\u0105\u017cy\u0142a do zdemobilizowania istniej\u0105cych jeszcze pozosta\u0142o\u015bci oddzia\u0142\u00f3w partyzanckich AK. Okaza\u0142o si\u0119 to jednak niemo\u017cliwe, gdy\u017c masowe aresztowania prowadzone przez NKWD powodowa\u0142y, i\u017c coraz wi\u0119ksza liczba os\u00f3b musia\u0142a si\u0119 ukrywa\u0107. Nie maj\u0105c innej mo\u017cliwo\u015bci przetrwania, ludzie ci \u0142\u0105czyli si\u0119 w zbrojne grupy, stale zasilaj\u0105ce partyzantk\u0119.<\/p>\n

Najsilniejsze o\u015brodki polskiego zorganizowanego oporu powsta\u0142y jesieni\u0105 1944 w powiecie lidzkim. Okre\u015blane by\u0142y jako „Zgrupowanie Po\u0142udnie” i „Zgrupowanie P\u00f3\u0142noc” [przez poj\u0119cia te nale\u017cy rozumie\u0107 ca\u0142o\u015b\u0107 si\u0142 konspiracyjnych i partyzanckich AK z danego terenu]. Dowodzili nimi do\u015bwiadczeni dow\u00f3dcy z okresu okupacji niemieckiej: ppor. Czes\u0142aw Zaj\u0105czkowski „Ragner” i ppor. Jan Borysewicz „Krysia”.
\n\"\"
\nPor. Jan Borysewicz „Krysia”, „M\u015bciciel”. Uczestnik wojny obronnej w 1939. Dow\u00f3dca oddzia\u0142u partyzanckiego nr 314, na bazie kt\u00f3rego powsta\u0142 II\/77. pp AK. Zaczyna\u0142 partyzantk\u0119 z 7 lud\u017ami, po roku mia\u0142 w swoim baonie 650 \u015bwietnie uzbrojonych \u017co\u0142nierzy. Niezwykle popularny w\u015br\u00f3d ludno\u015bci i partyzant\u00f3w AK, odnotowa\u0142 na swym koncie szereg udanych dzia\u0142a\u0144 bojowych przeciw niemieckim si\u0142om okupacyjnym. Od maja 1944 Komendant Zgrupowania „P\u00f3\u0142noc” [II i V\/77. pp AK]. Po lipcu 1944 kontynuowa\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 na Ziemi Nowogr\u00f3dzkiej. Poleg\u0142 21 stycznia 1945 pod Kowalkami w zasadzce grupy operacyjnej 105. pu\u0142ku pogranicznego NKWD. Jego cia\u0142o Sowieci obwozili po wsiach i miasteczkach Ziemi Lidzkiej – m.in. wystawiano je na pokaz na rynku w Naczy.<\/span><\/span><\/p>\n

Podlegaj\u0105ce im oddzia\u0142y wykona\u0142y szereg akcji z zakresu samoobrony przed NKWD, a nawet u
\nderze\u0144 odwetowych i dywersyjnych. Mi\u0119dzy innymi we wrze\u015bniu 1944 w odwet za zbrodnie pope\u0142niane przez Sowiet\u00f3w na ludno\u015bci polskiej, przeprowadzono dwie du\u017ce operacje dywersyjne [oddzia\u0142y „Zgrupowania Po\u0142udnie” przeprowadzi\u0142y 12 dywersji na kolei, za\u015b oddzia\u0142y „Zgrupowania P\u00f3\u0142noc” zniszczy\u0142y 9 most\u00f3w]. Na terenie „Zgrupowania Po\u0142udnie” operowa\u0142y nast\u0119puj\u0105ce oddzia\u0142y partyzanckie: oddzia\u0142 ppor. „Ragnera”, ppor. J\u00f3zefa Jagielskiego „Piona”, i kpr. Witolda H\u0142adkiego „Gila”, grupa sier\u017c. Wac\u0142awa Paw\u0142owskiego „Zawiei” oraz patrole plut. Tadeusza Orwida „Kuby”, sier\u017c. Witolda Skawi\u0144skiego „Kuny”, i NN „Karasia”.<\/p>\n

Na terenie „Zgrupowania P\u00f3\u0142noc” dzia\u0142a\u0142y: osobista dru\u017cyna przyboczna por. „Krysi”, oddzia\u0142y i grupy ppor. Czes\u0142awa Stankiewicza „Komara”, ppor. J\u00f3zefa Chiniewicza „Groma”, ppor. Czes\u0142awa Stecewicza „\u015amia\u0142ego”, plut. Micha\u0142a Tetia\u0144ca „My\u015bliwego”, kpr. Wi\u0119ckiewicza „Zemsty”, kpr. Adama \u0141oszakiewicza „Iskry”, kpr. Ryszarda Kiersnowskiego „Puchacza”, kpr. J\u00f3zefa Zarzyckiego „Pi\u0119tki” i kpr. Micha\u0142a Nawrockiego „Wrzosa”, NN „Hajduka”, NN „Filara”, NN „Por\u0119by”.<\/p>\n

W powiecie szczuczy\u0144skim operowa\u0142y oddzia\u0142y kpr. Werenowiszcza „Kuny”, sier\u017c. Boles\u0142awa Kole\u015bnika „Smoka”, Stanis\u0142awa Rytkowskiego „Wodnego” i Bronis\u0142awa Mickiewicza „Nied\u017awiedzia”, w o\u015brodku Iwje-Juraciszki grupy Huleckiego „Wiatra”, Antoniego Dona „Jask\u00f3\u0142ki”, ppor. Jana Wasiewicza „Lwa”, ppor. J\u00f3zefa Sylwanowicza „Listka”, pchor. Eryka Barcza „Eryka”, kpr. Boles\u0142awa Zab\u0142ockiego „Oczka”, J\u00f3zefa Ussa „\u015amig\u0142a”, a przede wszystkim 1. Oddzia\u0142 Samoobrony Czynnej Ziemi Wile\u0144skiej ppor. Hieronima Piotrowskiego „Jura”.<\/p>\n

W powiecie baranowickim i nie\u015bwieskim dzia\u0142a\u0142y oddzia\u0142y: sier\u017c. Czes\u0142awa Rymaszewskigo „Nagana”, plut. Jana Kanceralczyka „Skiby”, sier\u017c. Micha\u0142a Modzelewskiego „Miszki”, plut. „Obiego”.
\n\"\"
\nPpor. Czes\u0142aw Zaj\u0105czkowski „Ragner”. Przedwojenny urz\u0119dnik z Lidy, podchor\u0105\u017cy rezerwy \u0142\u0105czno\u015bci. W konspiracji szef \u0142\u0105czno\u015bci Obwodu AK Lida. Od kwietnia 1943 organizator i dow\u00f3dca oddzia\u0142u nr 312, a nast\u0119pnie IV\/77. pp AK. By\u0142 to najliczniejszy oddzia\u0142 partyzancki Okr\u0119gu Nowogr\u00f3dek. Walczy\u0142 zar\u00f3wno z Niemcami, jak i z partyzantk\u0105 sowieck\u0105, powstrzymuj\u0105c jej nap\u00f3r na linii Niemna. Odznaczony Krzy\u017cem Virtuti Militari V klasy. Po lipcu 1944 dow\u00f3dca Zgrupowania „Po\u0142udnie”, zaciekle zwalczanego przez wojska NKWD. Poleg\u0142 3 grudnia 1944 wraz z kilkoma podkomendnymi pod chutorem Jeremicze ko\u0142o Niecieczy, okr\u0105\u017cony przez ok. 1400 \u017co\u0142nierzy NKWD. Miejsce jego poch\u00f3wku pozostaje nieznane.<\/span><\/span><\/p>\n

Za jednego ze swych g\u0142\u00f3wnych przeciwnik\u00f3w w\u0142adze sowieckie uzna\u0142y ppor. „Ragnera” i podleg\u0142e mu si\u0142y „Zgrupowania Po\u0142udnie”. Podj\u0119to przeciw niemu masowe operacje WW NKWD. Ju\u017c 29 wrze\u015bnia 1944 pododdzia\u0142 265. p.strz. WW NKWD zlikwidowa\u0142 patrol Edwarda Staronia „Karasia”, 27 pa\u017adziernika grupa operacyjna NKWD rozbi\u0142a pod Szejbakami ko\u0142o \u017bo\u0142udka patrol plut. W. Grabowskiego „\u017byda”, tak\u017ce w ko\u0144cu pa\u017adziernika i w pocz\u0105tkach listopada rozbite zosta\u0142y oddzia\u0142y „Gila” i „Piona” operuj\u0105ce na po\u0142udniowym brzegu Niemna w rejonie Rudy. W dniach 7-9 listopada 1944 NKWD zdo\u0142a\u0142o rozbi\u0107 Komend\u0119 O\u015brodka Nowogr\u00f3dek „Klara”, aresztuj\u0105c wi\u0119kszo\u015b\u0107 kadry dow\u00f3dczej. Ppor. „Ragner” kilkakrotnie zdo\u0142a\u0142 si\u0119 przebi\u0107 przez sowieckie ob\u0142awy, jednak 3 grudnia 1944 zosta\u0142 otoczony przez NKWD w rejonie chutoru Jeremicze. Sowieci rzucili do akcji przeciw jego oddzia\u0142owi, licz\u0105cemu niespe\u0142na 30 ludzi, ponad 1400 funkcjonariuszy NKWD [wspieranych przez 3 czo\u0142gi]. Ppor. „Ragner” wraz z czterema podkomendnymi poleg\u0142, trzech rannych dosta\u0142o si\u0119 w r\u0119ce Sowiet\u00f3w. Oddzia\u0142 jednak zdo\u0142a\u0142 si\u0119 przebi\u0107 przez sowiecki pier\u015bcie\u0144 i komend\u0119 nad nim obj\u0105\u0142 adiutant „Ragnera”, sier\u017c. Anatol Urbanowicz „Lalu\u015b”.
\n\"\"
\nSier\u017c. Anatol Urbanowicz „Lalu\u015b”. Adiutant ppor. „Ragnera”, dowodzi\u0142 oddzia\u0142em po jego \u015bmierci. Okresowo pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 Komendanta Obwodu Szczuczyn-Lida. Wiele razy star\u0142 si\u0119 z grupami operacyjnymi NKWD. 27 maja 1945 pod Lid\u0105 osaczony z oddzia\u0142em przez grup\u0119 zwiadu 34. zmotoryzowanego pu\u0142ku strz. NKWD. Nie chc\u0105c wpa\u015b\u0107 w r\u0119ce Sowiet\u00f3w zastrzeli\u0142 si\u0119.<\/span><\/span><\/p>\n

Nieco d\u0142u\u017cej zdo\u0142a\u0142 utrzyma\u0107 si\u0119 w terenie por. „Krysia”, przy czym wykona\u0142 sporo udanych akcji przeciw NKWD. Jednak i on zgin\u0105\u0142 ju\u017c 21 stycznia 1945, gdy pod Kowalkami wpad\u0142 w zasadzk\u0119 grupy 105. pu\u0142ku pogranicznego NKWD.<\/p>\n

Kolejnym celem dzia\u0142a\u0144 NKWD sta\u0142y si\u0119 oddzia\u0142y AK kryj\u0105ce si\u0119 w Puszczy Rudnickiej. W dniach 6-7 stycznia 1945 znaczne si\u0142y NKWD zaatakowa\u0142y oddzia\u0142y „Komara”, „My\u015bliwego” i „Zemsty” [poleg\u0142o nie mniej ni\u017c 31 partyzant\u00f3w]. Oddzia\u0142y te jednak zdo\u0142a\u0142y wyrwa\u0107 si\u0119 z okr\u0105\u017cenia i kontynuowa\u0142y dzia\u0142alno\u015b\u0107. Lecz w marcu 1945 prowokacyjna grupa NKWD zlikwidowa\u0142a „Komara” i 18 jego \u017co\u0142nierzy w za\u015bcianku Okolica.<\/p>\n

W dniu 29 stycznia 1945 si\u0142y trzech pu\u0142k\u00f3w NKWD rozbi\u0142y pod Koreliczami przedzieraj\u0105ce si\u0119 „do Polski” oddzia\u0142y rtm. „Groma”, por. „Tura” i por. „Tumrego” [poleg\u0142o 89 partyzant\u00f3w, 25 dosta\u0142o si\u0119 do niewoli, w terenie aresztowano 200 os\u00f3b]. Jesieni\u0105 1944 i wiosn\u0105 1945 w pomniejszych starciach rozbite zosta\u0142y przez NKWD oddzia\u0142y i grupy „Smoka” [27 grudnia 1944 pod Kamionk\u0105], „Listka” [6 stycznia 1945 w Narweliszkach], „Wiatra” [w lutym 1945], „Kuny” [20 lutego 1945 w Pieckowicach], „Jask\u00f3\u0142ki” [w marcu 1945] i „Iskry” [25 maja 1945 pod Dajnowem].
\n\"\"
\nKwiecie\u0144 1945. Oddzia\u0142 sier\u017c. W\u0142adys\u0142awa Janczewskiego „Lalusia”, Wojdagi ko\u0142o Kole\u015bnik.
\n\"\"
\nOddzia\u0142 partyzancki sier\u017c. W\u0142adys\u0142awa Janczewskiego „Lalusia” pod Wersoczk\u0105 w kwietniu 1945. Stoczy\u0142 wiele walk z NKWD. W lipcu 1945 z Puszczy Rudnickiej przeszed\u0142 na teren Polski, gdzie 28 lipca zosta\u0142 zaatakowany pod Kra\u015bnianami przez po\u0142\u0105czone si\u0142y NKWD, UB i KBW z Sok\u00f3\u0142ki. W starciu poleg\u0142o 12 partyzant\u00f3w, za\u015b 4 wpad\u0142o w r\u0119ce Sowiet\u00f3w i UB. <\/span><\/span>
\nStoj\u0105 od lewej: NN „Mur”, Franciszek Romanowski „Rosa”, Kazimierz Kredyk „Klin”, Stanis\u0142aw Krukowski „M\u0142ot” (zgin\u0105\u0142 7 maja), Janina Martun-Litwinowicz „Kroszka”, Jan Wilbik „Wolny”, W\u0142adys\u0142aw Janczewski „Lalu\u015b”, Stanis\u0142aw Ochwat „B\u0105k”, W\u0142adys\u0142aw Junda „Nied\u017awied\u017a”, Leokadia Nosewicz-Bojanowska „Nieznana”, Jan Daglis „Guzik”; w rz\u0119dzie dolnym od lewej: Marian \u0141uszkiewicz „Kmicic”, Aleksander Szabli\u0144ski „Szaruga”, Jan Grzywacz „Komar”, Antoni Matulewicz „D\u0105b”, Jan Michniewicz „Skowronek”, J\u00f3zef Paczkowski „Paj\u0105k”. <\/span><\/span>
\n
Kresowi Strace\u0144cy – cz\u0119\u015b\u0107 5><\/span><\/a><\/span><\/p>\n

<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[29],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/799"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=799"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/799\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1113,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/799\/revisions\/1113"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=799"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=799"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=799"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}