{"id":794,"date":"2007-12-17T22:07:55","date_gmt":"2007-12-17T21:07:55","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2007\/12\/17\/rajd-patrolu-tygrysa-czesc-1\/"},"modified":"2007-12-17T22:07:55","modified_gmt":"2007-12-17T21:07:55","slug":"rajd-patrolu-tygrysa-czesc-1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=794","title":{"rendered":"Rajd patrolu "Tygrysa" – cz\u0119\u015b\u0107 1"},"content":{"rendered":"

Zapomniany epizod z walk 6 Brygady Wile\u0144skiej – <\/span>Rajd patrolu "Tygrysa" do by\u0142ych Prus Wschodnich (grudzie\u0144 1946 – stycze\u0144 1947).<\/span><\/font>
<\/font><\/font>
Gdy wiosn\u0105 1946 r. 5 Brygada Wile\u0144ska, jeden z najs\u0142ynniejszych oddzia\u0142\u00f3w partyzanckich powojennego podziemia niepodleg\u0142o\u015bciowego, odtworzona w Borach Tucholskich przez majora Zygmunta Szendzielarza "\u0141upaszk\u0119" ponownie podj\u0119\u0142a akcj\u0119 zbrojn\u0105, tak\u017ce Mazury i Warmia zosta\u0142y obj\u0119te jej dzia\u0142aniami. Podstawowe si\u0142y tej jednostki cz\u0119sto operowa\u0142y zw\u0142aszcza w zachodniej cz\u0119\u015bci wspomnianego regionu. Czterokrotnie ca\u0142e Mazury zosta\u0142y przemierzone wzd\u0142u\u017c – ze wschodu na zach\u00f3d i z powrotem – przez pododdzia\u0142 5 Brygady Wile\u0144skiej dowodzony przez ppor. Henryka Wieliczk\u0119 "Luf\u0119". Podczas rajdu przeprowadzonego w wrze\u015bniu i pa\u017adzierniku towarzyszy\u0142 "Lufie" osobi\u015bcie major "\u0141upaszka".<\/span><\/p>\n

Podczas kolejnego rajdu na Mazury trwaj\u0105cego od 18 pa\u017adziernika do 20 listopada 1946 r., terenem dzia\u0142ania szwadronu ppor. "Lufy" sta\u0142 si\u0119 powiat piski i powiaty z nim s\u0105siaduj\u0105ce. Zadanie ppor. "Lufy" polega\u0142o w\u00f3wczas na przesuni\u0119ciu si\u0119 daleko na zach\u00f3d i dotarciu w rejon las\u00f3w purdzkich w pobli\u017cu miejscowo\u015bci \u0141ajsy (na po\u0142udnie od Olsztyna), gdzie mia\u0142 zlokalizowa\u0107 dwa kadrowe szwadrony 5 Brygady Wile\u0144skiej dowodzone przez ppor. Olgierda Christ\u0119 "Leszka" i Leona Smole\u0144skiego "Zeusa". Nast\u0119pnie mia\u0142 doprowadzi\u0107 wspomniane jednostki do majora "\u0141upaszki”, przebywaj\u0105cego przy oddzia\u0142ach 6 Brygady Wile\u0144skiej kpt. W\u0142adys\u0142awa \u0141ukasiuka "M\u0142ota", operuj\u0105cej w tym czasie na terenach nadbu\u017ca\u0144skich powiatu Bielsk Podlaski. Misja ppor. "Lufy" nie powiod\u0142a si\u0119, bowiem obaj dow\u00f3dcy zdecydowali si\u0119 rozformowa\u0107 swe oddzia\u0142y jeszcze na terenie Bor\u00f3w Tucholskich, b\u0119d\u0105cych g\u0142\u00f3wn\u0105 baz\u0105 ich dzia\u0142alno\u015bci.

Ppor. Henryk Wieliczko "Lufa"<\/font><\/p>\n

Podczas przemieszczania si\u0119 przez powiat piski szwadron ppor. "Lufy", licz\u0105cy ju\u017c tylko 11 \u017co\u0142nierzy, poruszaj\u0105cy si\u0119 przy pomocy zdobycznego samochodu ci\u0119\u017carowego, wykona\u0142 kilka znacz\u0105cych akcji zbrojnych. Gdy 28 pa\u017adziernika 1946 r. w zasadzce na szosie Szczytno – Rozogi zdobyli 160 litr\u00f3w benzyny, zdecydowali si\u0119 dokona\u0107 dalszego uzupe\u0142nienia zaopatrzenia w Rozogach. Gdy przed po\u0142udniem szwadron "Lufy" wjecha\u0142 do miasteczka, obiektem jego ataku sta\u0142 si\u0119 przede wszystkim posterunek MO. W Wyniku zaskoczenia zosta\u0142 on opanowany bez walki. Ze sp\u00f3\u0142dzielni zabrano potrzebn\u0105 partyzantom \u017cywno\u015b\u0107 – g\u0142\u00f3wnie konserwy. Nast\u0119pnie grupa ppor. "Lufy" pojecha\u0142a do oddalonego o kilkana\u015bcie kilometr\u00f3w Lipowca, gdzie tak\u017ce rozbroi\u0142a posterunek MO oraz dokona\u0142a rekwizycji w urz\u0119dzie gminy i sp\u00f3\u0142dzielni. Po\u015bcig zorganizowany przez UB dotar\u0142 do miasteczka Rozogi ju\u017c w p\u00f3\u0142godziny po opuszczeniu go przez partyzant\u00f3w. Gdy partyzanci "odskoczyli" z Lipowca na teren powiatu Nidzica, zostali zlokalizowani przez grup\u0119 operacyjn\u0105 UBP i MO na kolonii Jankowo. Zdo\u0142ali oderwa\u0107 si\u0119 od po\u015bcigu bez walki i kontynuowali odwr\u00f3t. Po opuszczeniu szosy Wielbark – Jedwabno, na bocznej drodze pod wsi\u0105 R\u0119kownica, ppor. "Lufa" zdecydowa\u0142 si\u0119 urz\u0105dzi\u0107 zasadzk\u0119 na jad\u0105cy jego tropem jeden z pododdzia\u0142\u00f3w grupy po\u015bcigowej (samoch\u00f3d z 18 funkcjonariuszami plutonu operacyjnego KP MO ze Szczytna). Pomimo znacz\u0105cej przewagi liczebnej ze strony "resortu", akcja powiod\u0142a si\u0119 w pe\u0142ni. Ostrzelani i obrzuceni granatami milicjanci po stracie kilku zabitych i rannych poddali si\u0119 (zgin\u0105\u0142 m.in. komendant powiatowy MO ze Szczytna, chor. Kazimierz Jarz\u0119bowski). Ze strony partyzant\u00f3w zosta\u0142 \u015bmiertelnie ranny od\u0142amkiem granatu kpr. Henryk Wojczy\u0144ski "Mercedes".

Kpr. Bogdan Obuchowicz "Zbyszek", ppor. Olgierd Christa "Leszek", kpr. Henryk Wojczy\u0144ski "Mercedes", 5 szwadron, Bory Tucholskie 1946 r.<\/font><\/p>\n

Szwadron "Lufy" "odskoczy\u0142" po walce na teren powiatu olszty\u0144skiego, skutecznie gubi\u0105c po\u015bcig UB. Ponownie pojawi\u0142 si\u0119 w powiecie piskim w ko\u0144cu pierwszej dekady listopada 1946 r., gdy wraca\u0142 z las\u00f3w purdzkich na Podlasie.
W dniu 9 listopada za\u0142o\u017cy\u0142 zasadzk\u0119 na szosie Szczytno – Rozogi, w celu zdobycia niezb\u0119dnej do dalszego "odskoku" benzyny. Dosz\u0142o w\u00f3wczas do niecodziennego zdarzenia, kt\u00f3re ppor. "Lufa" tak opisa\u0142 w swoim dzienniku:
„Z rana wyje\u017cd\u017camy na szos\u0119 zn\u00f3w za benzyn\u0105. Zatrzymujemy samoch\u00f3d z Anglikami. Nie chc\u0105 nam ani sprzeda\u0107, ani da\u0107 paliwa. Jeden z nich m\u00f3wi, \u017ce "Anders gut i partizan gut, a benziny malo”<\/span>. W sentymenty bawi\u0107 si\u0119 nie mogli\u015bmy, benzyny cz\u0119\u015b\u0107 wzi\u0119to. Wycofanie na Annuszewo. Po po\u0142udniu \u017cegnamy oszronione Prusy i zawracamy w "swoje" bia\u0142ostockie. Trasa ta sama. Oddajemy samoch\u00f3d szoferom, a sami si\u0119 "spieszamy". Przeprawiamy si\u0119 przez Narew i stajemy na post\u00f3j w kolonii Rudniki Kurpiki.”<\/span><\/p>\n

Jeszcze raz partyzanci spod znaku majora "\u0141upaszki" pojawili si\u0119 na Mazurach w grudniu 1946 i styczniu 1947 r. Tym razem zapu\u015bci\u0142 si\u0119 tu patrol podlegaj\u0105cy dow\u00f3dcy 6 Brygady Wile\u0144skiej – kpt. W\u0142adys\u0142awowi \u0141ukasiukowi „M\u0142otowi”. Zosta\u0142 on sformowany w pa\u017adzierniku 1946 r. na terenie gminy Bo\u0107ki w powiecie Bielsk Podlaski. Pocz\u0105tkowo sk\u0142ada\u0142 si\u0119 on z czterech \u017co\u0142nierzy miejscowego o\u015brodka WiN, dowodzonego przez plut. Eugeniusza Korzeniewskiego "Ryga", przekazanych do 6 Brygady Wile\u0144skiej. W trakcie dzia\u0142a\u0144 powi\u0119kszy\u0142 si\u0119 o kolejne trzy osoby. Patrol, zamaskowany jako pododdzia\u0142 ludowego WP, przerzuci\u0142 si\u0119 kolej\u0105 na Mazury (trasa Niewodnica -Bia\u0142ystok- Szczytno) i obj\u0105\u0142 sw\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 teren by\u0142ych Prus Wschodnich penetruj\u0105c je w ci\u0105gu dw\u00f3ch miesi\u0119cy do\u015b\u0107 g\u0142\u0119boko (pow. Szczytno, Lidzbark Warmi\u0144ski, Nidzica, Olsztyn, Pisz).

Plut. "S\u0119p" (Kazimierz Ilczuk ?), ppor. Henryk Wieliczko "Lufa", sier\u017c. Witold Goldzisz "Radio", 1947 r. (?).<\/span>
<\/font>
Z dokumentacji WUBP w Bia\u0142ymstoku wynika, \u017ce celem dzia\u0142ania "zimowego" patrolu 6 Brygady Wile\u0144skiej na Mazurach – by\u0142o przede wszystkim zwiadowcze rozpoznanie panuj\u0105cych tam warunk\u00f3w, a tak\u017ce nawi\u0105zanie kontaktu z \u017co\u0142nierzami AK-WiN z powiatu Bielsk Podlaski, kt\u00f3rzy zamieszkali na tym terenie. Mo\u017cna te\u017c domy\u015bla\u0107 si\u0119, \u017ce w gr\u0119 mog\u0142o wchodzi\u0107 te\u017c zdublowanie wcze\u015bniejszej misji 4 szwadronu ppor. "Lufy". Zapewne mjr "\u0141upaszka", kt\u00f3ry pocz\u0105tkowo negatywnie oceni\u0142 przebieg ostatniego pruskiego rajdu tej jednostki, chcia\u0142 uzyska\u0107 jak\u0105\u015b informacj\u0119 o losie szwadron\u00f3w 5 Brygady dowodzonych przez "Leszka" i "Zeusa". Przypomnijmy, \u017ce ppor. "Lufa" nie odnalaz\u0142 ich w oczekiwanym rejonie las\u00f3w purdzkich – gdy\u017c w og\u00f3le tam nie dotar\u0142y, bowiem ich dow\u00f3dcy podj\u0119li samodzieln\u0105 decyzj\u0119 o rozformowaniu podleg\u0142ych sobie jednostek. By\u0107 mo\u017ce intencj\u0105 dow\u00f3dcy 5 Brygady Wile\u0144skiej by\u0142o te\u017c dalsze zbadanie mo\u017cliwo\u015bci dzia\u0142ania na terenach Warmii i Mazur. By\u0142y one s\u0142abo zaludnione i pokryte lasami, wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce mo\u017cna tu prowadzi\u0107 partyzantk\u0119 nie wywo\u0142uj\u0105c masowych represji wobec ludno\u015bci, tak jak mia\u0142o to miejsce w Bia\u0142ost
\nockim, Warszawskim i Lubelskim. Zast\u0119pca szefa PUBP w \u0141om\u017cy ppor. Rewucki w swym "Raporcie specjalnym" dotycz\u0105cym dzia\u0142alno\u015bci patrolu "Tygrysa" stwierdza\u0142, \u017ce: "Zadaniem jego by\u0142o pojecha\u0107 do Szczytna i zbada\u0107 teren i przeprowadzi\u0107 wywiad jak na terenie i powrotna droga do Bociek przez powiat \u0142om\u017cy\u0144ski.”<\/span>
Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce oko\u0142o p\u00f3\u0142tora roku p\u00f3\u017aniej, gdy oddzia\u0142y 6 Brygady operuj\u0105ce na Podlasiu znalaz\u0142y si\u0119 w wyniku operacji si\u0142 MBP i wojska w wyj\u0105tkowo ci\u0119\u017ckiej sytuacji, mjr "\u0141upaszka" zaleca\u0142 por. "M\u0142otowi" przerzucenie ca\u0142o\u015bci si\u0142 6 Brygady znajduj\u0105cych si\u0119 w polu w\u0142a\u015bnie na teren b. Prus Wschodnich. Odwo\u0142ywa\u0142 si\u0119 przy tym do znajomo\u015bci tego rejonu przez ppor. "Luf\u0119".

Na melinach "Ryga", lato 1946 r. Stoj\u0105: plut. Eugeniusz Korzeniewski "Ryg", por. Stefan Jezierski "Stefan", pchor. Boles\u0142aw Sawicz-Korsak "Bia\u0142y Bolek", Wanda Minkiewicz "Danka", ppor. Lucjan Minkiewicz "Wiktor", siedz\u0105: NN, kpr. Rymaszewski "B\u00f3br", plut. Mieczys\u0142aw Abramowicz "Miecio".<\/span>
<\/font>
Funkcj\u0119 dow\u00f3dcy patrolu powierzono plut. Henrykowi Mieczkowskiemu vel Kulawiakowi "Tygrysowi". Ponadto w sk\u0142ad grupy wchodzili: kpr. pchor. Tadeusz Warecki ,,Anglik", Stefan Lekler "Ry\u015b", Jan Cymerman "Ja\u015b", Boles\u0142aw Czubaszek vel Czubaszew "Czarny", Mieczys\u0142aw Smorczewski "S\u0142owik", Henryk Smorczewski "Sroka", "Kubu\u015b", i Anna Werkowska "Hanka" (trzy ostatnie spo\u015br\u00f3d wymienionych os\u00f3b do\u0142\u0105czy\u0142y ju\u017c podczas dzia\u0142a\u0144 na Mazurach na terenie powiatu lidzbarskiego). Wi\u0119kszo\u015b\u0107 uczestnik\u00f3w patrolu mia\u0142a ju\u017c za sob\u0105 do\u015bwiadczenia w s\u0142u\u017cbie partyzanckiej. Dow\u00f3dca patrolu, kt\u00f3ry w stopniu podoficerskim w latach 1945-1946 s\u0142u\u017cy\u0142 w 49 pp LWP, po porzuceniu komunistycznych szereg\u00f3w do\u0142\u0105czy\u0142 do patrolu bojowego "Kreta" w Obwodzie WiN Bielsk Podlaski (podczas "zimowego rajdu na Mazury wyst\u0119powa\u0142 jako porucznik, w rzeczywisto\u015bci mia\u0142 tylko stopie\u0144 plutonowego z LWP). Tak\u017ce jego zast\u0119pca, ,,Anglik" mia\u0142 kilkutygodniowy sta\u017c w partyzantce WiN. "Ja\u015b" w 1945 r. s\u0142u\u017cy\u0142 w oddziale le\u015bnym AKO ppor. W\u0142adys\u0142awa Wo\u0142oncieja "Konusa" operuj\u0105cym w Puszczy Bia\u0142owieskiej i 5 Brygadzie Wile\u0144skiej, a w 1946 r. w patrolach WiN. Bracia Smorczewscy przed przeniesieniem si\u0119 na Mazury byli \u017co\u0142nierzami AK-WiN w powiecie bielskopodlaskim. Patrol "Tygrysa" jako samodzielna grupa bojowa zosta\u0142 wyodr\u0119bniony ze sk\u0142adu grup dyspozycyjnych Obwodu WiN Bielsk Podlaski w pa\u017adzierniku 1946 r.<\/p>\n

Rajd patrolu "Tygrysa" – cz\u0119\u015b\u0107 2><\/span><\/font><\/a><\/p>\n

\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[9],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/794"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=794"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/794\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=794"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=794"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=794"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}