{"id":79,"date":"2017-03-24T12:22:06","date_gmt":"2017-03-24T11:22:06","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2017\/03\/24\/ppor-stanislaw-grabowski-wiarus-czesc-2-2\/"},"modified":"2017-03-24T12:22:06","modified_gmt":"2017-03-24T11:22:06","slug":"ppor-stanislaw-grabowski-wiarus-czesc-2-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=79","title":{"rendered":"Ppor. Stanis\u0142aw Grabowski &quot;Wiarus&quot; &#8211; cz\u0119\u015b\u0107 2\/2"},"content":{"rendered":"<div align=\"justify\"><img src=\"resources\/Wiarus_4.jpg\" alt=\"\" border=\"0\" \/><\/div>\n<div align=\"justify\"><font size=\"2\"><i>W \u015brodku le\u017cy: Stanis\u0142aw Grabowski &quot;Wiarus&quot;, drugi z prawej: Edward W\u0105do\u0142owski &quot;Humor&quot;, pozostali NN. Lato\/jesie\u0144 1948 r. (fot. zbiory Barbary Sinczykowskiej).<\/i><\/font><\/div>\n<p><\/p>\n<div align=\"justify\">Blisko pi\u0119cioletnia dzia\u0142alno\u015b\u0107 zbrojna oddzia\u0142u &#8222;Wiarusa&#8221; sprawi\u0142a, \u017ce uznawany by\u0142 przez WUBP w Bia\u0142ymstoku za jeden z najbardziej niebezpiecznych na terenie wojew\u00f3dztwa. Zwyk\u0142y ch\u0142opak z Podlasia skutecznie wodzi\u0142 za przys\u0142owiowy nos wojew\u00f3dzk\u0105 bezpiek\u0119 oraz trzy urz\u0119dy powiatowe: w Wysokiem Mazowieckiem, Bia\u0142ymstoku i \u0141om\u017cy. Wed\u0142ug opinii funkcjonariuszy UB:<\/p>\n<blockquote><p><i>Nabyte w okresie okupacji i pierwszych latach po wyzwoleniu do\u015bwiadczenie konspiracyjnej dzia\u0142alno\u015bci przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 cz\u0142onk\u00f3w bandy, ukszta\u0142towanie terenu i jego dok\u0142adna znajomo\u015b\u0107, u\u0142atwia\u0142o im szybkie oderwanie si\u0119 od grup po\u015bcigowych lub przechodzenie do g\u0142\u0119bokiej konspiracji.<\/i><\/p><\/blockquote>\n<p>O wadze jak\u0105 przywi\u0105zywa\u0142a bezpieka do jego likwidacji \u015bwiadczy ponadto fakt, \u017ce z\u0142apany podczas jednej z ob\u0142aw pies &#8222;Wiarusa&#8221; &#8211; wilczur &#8222;Bukiet&#8221;, by\u0142 wo\u017cony po wsiach, w celu zorientowania si\u0119 jakie zna miejsca i ludzi.<br \/><img src=\"resources\/Wiarus07.jpg\" alt=\"\" border=\"0\" \/><br \/><font size=\"2\"><i>Stanis\u0142aw Grabowski &#8222;Wiarus&#8221;, Stanis\u0142aw Pruszkowski &#8222;Jastrz\u0105b&#8221; oraz J\u00f3zef Grabowski &#8222;Vis&#8221;. Wiosna\/lato 1949 r. (fot. zbiory Barbary Sinczykowskiej).<\/i><\/font><\/p>\n<p>Jeszcze za \u017cycia &#8222;Wiarus&#8221; sta\u0142 si\u0119 prawdziw\u0105 legend\u0105. W\u015br\u00f3d miejscowej ludno\u015bci do dzi\u015b kr\u0105\u017c\u0105 opowie\u015bci o niezwyk\u0142ym szcz\u0119\u015bciu i odwadze, dzi\u0119ki kt\u00f3rym wielokrotnie wymyka\u0142 si\u0119 z ob\u0142aw i zasadzek &#8211; pono\u0107 zdarza\u0142o si\u0119 nawet, \u017ce czyni\u0142 to w kobiecym przebraniu. &#8222;Wiarus&#8221; konsekwentnie zajmowa\u0142 bezkompromisow\u0105 i nieprzejednan\u0105 postaw\u0119 wobec komunist\u00f3w oraz ich sympatyk\u00f3w. Znany by\u0142 przy tym z niekonwencjonalnych dzia\u0142a\u0144, gdy\u017c wysadza\u0142 w powietrze domy wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w bezpieki (zanotowane zosta\u0142y cztery takie przypadki). Desperacja i styl z jakim prowadzi\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 zbrojn\u0105 sprawi\u0142y, i\u017c przez okoliczn\u0105 ludno\u015b\u0107 nazywany by\u0142 &#8222;Szalony Stasiek&#8221;.<br \/><img src=\"resources\/Wiarus_5.jpg\" alt=\"\" border=\"0\" \/><br \/><font size=\"2\"><i>Stanis\u0142aw Grabowski &quot;Wiarus&quot;. Wiosna\/lato 1949 r. (fot. zbiory Dariusza Syrnickiego).<\/i><\/font><\/p>\n<p>Ju\u017c w lutym 1948 roku komendant wojew\u00f3dzki MO w Bia\u0142ymstoku mjr W\u0142adys\u0142aw Sikora wyda\u0142 list go\u0144czy za &#8222;Wiarusem&#8221;, w kt\u00f3rym informowa\u0142:<\/p>\n<blockquote><p><i>W\/w obecnie ukrywa si\u0119 przed wymiarem sprawiedliwo\u015bci i obowi\u0105zkiem ka\u017cdego uczciwego obywatela jest dopom\u00f3c w jego schwytaniu w imi\u0119 spokojnej i uczciwej pracy ca\u0142ego naszego Spo\u0142ecze\u0144stwa. Ka\u017cdy obywatel, kt\u00f3ry zna wzgl\u0119dnie dowie si\u0119 o miejscu przebywania wymienionego bandyty, powinien natychmiast zawiadomi\u0107 najbli\u017csz\u0105 jednostk\u0119 Organ\u00f3w Bezpiecze\u0144stwa Milicji Obywatelskiej wzgl\u0119dnie grup\u0119 Wojska Polskiego znajduj\u0105c\u0105 si\u0119 w pobli\u017cu.<\/i><\/p><\/blockquote>\n<p>Za pomoc w uj\u0119ciu &#8222;Wiarusa&#8221; wyznaczona w\u00f3wczas zosta\u0142a nagroda pieni\u0119\u017cna w wysoko\u015bci 20 tysi\u0119cy z\u0142otych (dla por\u00f3wnania 1 kg mi\u0119sa wieprzowego z ko\u015bci\u0105 kosztowa\u0142 wtedy w Bia\u0142ymstoku 240 z\u0142, 1 kg s\u0142oniny \u015bwie\u017cej &#8211; 320 z\u0142, 1 kg mas\u0142a &#8211; 520 z\u0142, a 1 kg herbaty naturalnej &#8211; 4750 z\u0142).<br \/><img src=\"resources\/Wiarus02.jpg\" alt=\"\" border=\"0\" \/><br \/><font size=\"2\"><i>List go\u0144czy za Stanis\u0142awem Grabowskim &quot;Wiarusem&quot; z lutego 1948 r. (fot. Archiwum IPN O\/Bia\u0142ystok).<\/p>\n<p><\/i><\/font>Oddzia\u0142 &#8222;Wiarusa&#8221; sta\u0142 si\u0119 celem licznych kombinacji operacyjnych zmierzaj\u0105cych do fizycznej likwidacji osoby jego dow\u00f3dcy oraz podleg\u0142ych mu partyzant\u00f3w. Wprawdzie przez d\u0142ugi czas pozostawa\u0142 on nieuchwytny, jednak intensywne dzia\u0142ania agenturalne podejmowane przez bezpiek\u0119 doprowadzi\u0142y do likwidacji kilku podleg\u0142ych mu patroli. 15 stycznia 1949 roku w Jawor\u00f3wce (pow. Bia\u0142ystok) zosta\u0142 zlikwidowany patrol st. strz. Piotra Rz\u0119dziana &#8222;Dziadka&#8221;&#8211;&#8222;Szczupaka&#8221; (1 zabity, 3 uj\u0119tych), w nocy z 3 na 4 sierpnia 1949 roku w \u0106wik\u0142ach&#8211;Rupiach (pow. \u0141om\u017ca) st. strz. Stanis\u0142awa Pruszkowskiego &#8222;Jastrz\u0119bia&#8221; (2 zabitych, 2 uj\u0119tych), natomiast w dniach 17&#8211;20 pa\u017adziernika 1950 roku w Brzezinach i okolicach (pow. Bia\u0142ystok) strz. Bronis\u0142awa Supi\u0144skiego &#8222;Brzeziniaka&#8221; (2 zabitych, 1 uj\u0119ty).<br \/><img src=\"resources\/Wiarus_6.jpg\" alt=\"\" border=\"0\" \/><br \/><font size=\"2\"><i>NN oraz J\u00f3zef Grabowski &#8222;Vis&#8221; (brat ppor. &quot;Wiarusa&quot;). Lato\/jesie\u0144 1948 r. (fot. zbiory Dariusza Syrnickiego).<\/i><br \/><\/font><br \/>W ko\u0144cu 1951 roku bezpieka zintensyfikowa\u0142a prowadzone dzia\u0142ania operacyjne. W ich wyniku 24 pa\u017adziernika w Zambrzycach Kr\u00f3lach (pow. \u0141om\u017ca) podczas zasadzki zabito sier\u017c. J\u00f3zefa Grabowskiego &#8222;Visa&#8221; &#8211; m\u0142odszego brata &#8222;Wiarusa&#8221;. Dosz\u0142o w\u00f3wczas do niecodziennego zdarzenia &#8211; w oparciu o zeznania obecnych na miejscu \u015bwiadk\u00f3w, funkcjonariusze UB pocz\u0105tkowo b\u0142\u0119dnie zidentyfikowali cia\u0142o &#8222;Visa&#8221; (bardzo podobnego do swego brata), jako zw\u0142oki &#8222;Wiarusa&#8221;. Z kolei 14 listopada w Szlasach \u0141opienitych (pow. \u0141om\u017ca) zabity zosta\u0142 dow\u00f3dca jednego z patroli oraz jak si\u0119 wydaje \u00f3wczesny zast\u0119pca &#8222;Wiarusa&#8221; &#8211; ppor. Zygmunt Zalewski &#8222;Czuma&#8221;.<br \/><img alt=\"\" src=\"resources\/Grabowski_Vis.jpg\" border=\"0\" \/><br \/><font size=\"2\"><span style=\"font-style: italic;\">Po\u015bmiertna fotografia J\u00f3zefa Grabowskiego &quot;Visa&quot; wykonana przez funkcjonariuszy UB, <\/span><\/font><font style=\"font-style: italic;\" size=\"2\">24 X 1951 r.<\/font><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/bazhum.muzhp.pl\/media\/\/files\/Pamiec_i_Sprawiedliwosc\/Pamiec_i_Sprawiedliwosc-r2003-t2-n1_(3)\/Pamiec_i_Sprawiedliwosc-r2003-t2-n1_(3)-s133-152\/Pamiec_i_Sprawiedliwosc-r2003-t2-n1_(3)-s133-152.pdf\">Agenci UB wykorzystywani w rozgrywkach z &#8222;Wiarusem&#8221;<\/a> najcz\u0119\u015bciej rekrutowali si\u0119 spo\u015br\u00f3d ujawnionych \u017co\u0142nierzy NZW. Jeden z nich &#8211; by\u0142y szef Wydzia\u0142u II KP &#8222;Mazur&#8221; Eugeniusz Kurzyna &#8222;Szary&#8221;, &#8222;Wrona&#8221; (krypt. &#8222;Poci\u0105g&#8221;), kt\u00f3ry m.in. przyczyni\u0142 si\u0119 do rozbicia patrolu PAS sier\u017c. Tadeusza Bogatki &#8222;Plona, zosta\u0142 niebawem zdekonspirowany i zlikwidowany. Inny &#8211; Zygmunt Zalewski &#8222;Czuma&#8221; (krypt. &#8222;Zo\u015bka&#8221;), zerwa\u0142 kontakt z bezpiek\u0105 i wyjawi\u0142 jej plany, co odt\u0105d wzmog\u0142o czujno\u015b\u0107 &#8222;Wiarusa&#8221;. Nie zawaha\u0142 si\u0119 w\u00f3wczas zar\u00f3wno wyda\u0107 wyroku na w\u0142asnego stryja, jak te\u017c zastrzeli\u0107 trzech cz\u0142onk\u00f3w oddzia\u0142u podejrzewanych o wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z UB (Kazimierz Kulesza &#8222;Jawor&#8221;&#8211;&#8222;Le\u015bny&#8221;, Henryk Czajkowski &#8222;Cygan&#8221; oraz Zygmunt Maliszewski). Dzisiaj, z perspektywy czasu, wspomniane fakty mog\u0105 wzbudza\u0107 niedowierzanie, wtedy jednak dzia\u0142ania bezpieki przekracza\u0142y wszelkie standardy. Warto przypomnie\u0107, \u017ce to w\u0142a\u015bnie &#8222;Wiarus&#8221; jesieni\u0105 1950 roku zdemaskowa\u0142 i zatrzyma\u0142 wyj\u0105tkowo niebezpiecznego agenta &#8211; by\u0142ego \u017co\u0142nierza AK&#8211;AKO&#8211;WiN <a href=\"http:\/\/repozytorium.uwb.edu.pl\/jspui\/bitstream\/11320\/2942\/1\/Studia_Podlaskie_16_Lapinski.pdf\"><b>Wac\u0142awa Snarskiego (krypt. &#8222;Ksi\u0119\u017cyc&#8221;)<\/b><\/a>, kt\u00f3ry jako zab\u00f3jca na zlecenie zabi\u0142 co najmniej 9 partyzant\u00f3w oraz wyda\u0142 wielu kolejnych (niestety uj\u0119ty skrytob\u00f3jca zdo\u0142a\u0142 w\u00f3wczas zbiec).<br \/><img src=\"resources\/Plon.jpg\" alt=\"\" border=\"0\" \/><br \/><font size=\"2\"><i>Sier\u017c. Tadeusz Bogatko &quot;Plon&quot; (w \u015brodku), \u017co\u0142nierz Okr\u0119gu Wile\u0144skiego AK, uczestnik operacji &quot;Ostra Brama&quot;, internowany, wcielony do LWP. Nast\u0119pnie dow\u00f3dca patrolu PAS Komendy NZW Powiatu Bielsk Podlaski. Poleg\u0142 w nocy z 25 na 26 lutego 1949 r. we wsi Jamio\u0142ki. Dow\u00f3dc\u0105 oddzia\u0142u po &quot;Plonie&quot; zosta\u0142 Lucjan Szymborski &quot;Miedziak&#8221;, kt\u00f3ry poleg\u0142 29 wrze\u015bnia 1949 r. w walce z grup\u0105 operacyjn\u0105 KBW k. wsi Pierzcha\u0142y.<\/i><\/font><\/p>\n<p>Celem bezpieki by\u0142y r\u00f3wnie\u017c osoby najbli\u017csze &#8222;Wiarusowi&#8221;. Jego dom rodzinny zosta\u0142 zniszczony, a dwie m\u0142odsze siostry stan\u0119\u0142y przed Wojskowym S\u0105dem Rejonowym w Bia\u0142ymstoku. 2<br \/>\n0 grudnia 1948 roku WSR skaza\u0142 Stanis\u0142aw\u0119 na 3 lata a Czes\u0142aw\u0119 na 1,5 roku wi\u0119zienia za pomoc udzielan\u0105 bratu. Z kolei najm\u0142odsza &#8211; Marianna, musia\u0142a szuka\u0107 schronienia u obcych sobie ludzi. W ko\u0144cu prze\u015bladowana rodzina zmuszona zosta\u0142a do przeniesienia si\u0119 na tzw. ziemie odzyskane.<br \/>Regularnie uderzano w pomocnik\u00f3w i wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w oddzia\u0142u, tzw. meliniarzy, bez kt\u00f3rych wsparcia &#8222;Wiarus&#8221; nie zdo\u0142a\u0142by tak d\u0142ugo utrzyma\u0107 si\u0119 w terenie. \u0141\u0105cznie UB ustali\u0142o co najmniej 238 takich os\u00f3b, z tym \u017ce dotyczy\u0142o to wy\u0142\u0105cznie g\u0142\u00f3w rodziny, tak wi\u0119c liczba os\u00f3b zaanga\u017cowanych w pomoc partyzantom faktycznie by\u0142a o wiele wi\u0119ksza. Opr\u00f3cz tradycyjnych niejako rewizji, przes\u0142ucha\u0144, zatrzyma\u0144 i wyrok\u00f3w n\u0119kano ich karz\u0105c mandatami z zakresu ochrony przeciwpo\u017carowej, sanitarnej oraz nak\u0142adanymi domiarami podatkowymi. Znane s\u0105 ponadto przypadki ca\u0142kowitej likwidacji gospodarstw rolnych, nierzadko po\u0142\u0105czone z niszczycielstwem i rabunkiem dobytku.<br \/><img src=\"resources\/Wiarus_3.jpg\" alt=\"\" border=\"0\" \/><br \/><font size=\"2\"><i>Stanis\u0142aw Grabowski &#8222;Wiarus&#8221;, NN, Edward W\u0105do\u0142owski &#8222;Humor&#8221; oraz J\u00f3zef Grabowski &#8222;Vis&#8221;. Lato\/jesie\u0144 1948 r. (fot. zbiory Barbary Sinczykowskiej).<\/i><\/font><\/p>\n<p>Likwidacja &#8222;Wiarusa&#8221; sta\u0142a si\u0119 mo\u017cliwa dopiero dzi\u0119ki zastosowaniu przemy\u015blnej kombinacji operacyjnej polegaj\u0105cej na bezpardonowym wykorzystaniu ludzkich nami\u0119tno\u015bci w relacjach m\u0119sko-damskich. Do wsp\u00f3\u0142pracy zwerbowana zosta\u0142a przebywaj\u0105ca w\u00f3wczas w bia\u0142ostockim wi\u0119zieniu wsp\u00f3\u0142pracowniczka jego oddzia\u0142u &#8211; Stefania Lenczewska (krypt. &#8222;Ewa&#8221;), o czym tak pisano w charakterystyce &#8222;bandy terrorystyczno-rabunkowej&#8221; &#8222;Wiarusa&#8221; (Wydzia\u0142 &#8222;C&#8221; KW MO w Bia\u0142ymstoku):<\/p>\n<blockquote><p><i>Po<br \/>\n wszechstronnym przeanalizowaniu materia\u0142\u00f3w operacyjno-\u015bledczych w<br \/>\nmiesi\u0105cu grudniu 1951 r. PUBP w Wysokiem&#8211;Mazowieckiem zawerbowa\u0142 w<br \/>\ncharakterze agenta pod pseudonimem &#8222;Ewa&#8221; by\u0142\u0105 wsp\u00f3\u0142pracowniczk\u0119 bandy<br \/>\n&#8222;Wiarusa&#8221; odsiaduj\u0105c\u0105 wyrok w wi\u0119zieniu karno-\u015bledczym w Bia\u0142ymstoku.<br \/>\nWymieniona przed aresztowaniem zamieszkiwa\u0142a we wsi Babino. Na<br \/>\nutrzymaniu posiada\u0142a dwoje nieletnich dzieci, kt\u00f3re po aresztowaniu jej i<br \/>\n m\u0119\u017ca pozostawa\u0142y pod opiek\u0105 rodzic\u00f3w. Fakt ten mocno prze\u017cywa\u0142a. &#8222;Ewa&#8221;<br \/>\nby\u0142a osoba atrakcyjn\u0105 i jak potwierdza\u0142y ustalenia &#8222;Wiarus&#8221; wykazywa\u0142<br \/>\nuczuciowe zainteresowanie jej osob\u0105. W zamian za udzielon\u0105 pomoc organom<br \/>\n Bezpiecze\u0144stwa Publicznego w doprowadzeniu do likwidacji &#8222;Wiarusa&#8221;<br \/>\nagentka &#8222;Ewa&#8221; zwolniona zosta\u0142a z wi\u0119zienia pod legend\u0105 opieki nad<br \/>\nnieletnimi dzie\u0107mi i powr\u00f3ci\u0142a do wsi Babino. <\/i>[&#8230;]<i> Agentce &#8222;Ewa&#8221;<br \/>\n udzielono gwarancji, i\u017c po doprowadzeniu do likwidacji bandy &#8222;Wiarusa&#8221;<br \/>\nwarunkowo zwolniony zostanie z wi\u0119zienia r\u00f3wnie\u017c jej m\u0105\u017c.<\/i><\/p><\/blockquote>\n<p>Do pierwszego spotkania &#8222;Wiarusa&#8221; z &#8222;Ew\u0105&#8221; dosz\u0142o na pocz\u0105tku marca 1952\u00a0roku. Od tej pory jego dni by\u0142y ju\u017c praktycznie policzone. Kiedy w godzinach porannych 22 marca kolejny raz przyby\u0142 do <a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Babino_(wojew%C3%B3dztwo_podlaskie)\">Babina<\/a> (pow. Wysokie Mazowieckie), agentka um\u00f3wionym sygna\u0142em \u015bwietlnym powiadomi\u0142a ukrytych nieopodal w przydro\u017cnym barakowozie funkcjonariuszy bezpieki. Drog\u0105 radiow\u0105 zosta\u0142a w\u00f3wczas \u015bci\u0105gni\u0119ta z Bia\u0142egostoku grupa operacyjna UB wsparta batalionem KBW, kt\u00f3ry otoczy\u0142 wie\u015b trzema pier\u015bcieniami wojska. Trzej partyzanci nie mieli \u017cadnych szans, jednak gdy zorientowali si\u0119, \u017ce s\u0105 otoczeni podj\u0119li pr\u00f3b\u0119 przebicia si\u0119. W wyniku p\u00f3\u0142godzinnej wymiany ognia wszyscy zgin\u0119li. Wraz z &#8222;Wiarusem&#8221; polegli w\u00f3wczas: ppor. Lucjan Zalewski &#8222;\u017bbik&#8221; oraz sier\u017c. Edward W\u0105do\u0142owski &#8222;Humor&#8221; (cz\u0119sto mylony ze swoim m\u0142odszym bratem Janem &#8211; &#8222;Humorkiem&#8221;).<br \/>J\u00f3zef Szkudelski, szef PUBP w Wysokiem Mazowieckiem, tak pisa\u0142 o dzia\u0142aniach resortu:<\/p>\n<blockquote><p><i>Po kilkunastu<br \/>\nminutach wie\u015b zosta\u0142a otoczona g\u0119stym \u0142a\u0144cuchem tyraliery i grupa<br \/>\nuderzeniowa zbli\u017cy\u0142a si\u0119 do bandyckiej meliny. &#8222;Wiarus&#8221; by\u0142 w<br \/>\nmieszkaniu, ale dw\u00f3ch jego kamrat\u00f3w czuwa\u0142o na zewn\u0105trz i przywitali<br \/>\nnaszych pracownik\u00f3w seriami strza\u0142\u00f3w. Kiedy zwietrzyli, \u017ce s\u0105 w<br \/>\npotrzasku, ka\u017cdy z nich rzuci\u0142 si\u0119 do ucieczki w inn\u0105 stron\u0119. W\u015bciekle<br \/>\nwal\u0105c z broni maszynowej, chcieli przerwa\u0107 \u0142a\u0144cuch naszej tyraliery. Nie<br \/>\n uda\u0142o si\u0119. Kule po\u0142o\u017cy\u0142y bandyt\u00f3w &#8222;Rysia&#8221; <\/i>[w\u0142a\u015bc. &#8222;\u017bbika&#8221;]<i> i &#8222;Humorka&#8221;<br \/>\n<\/i>[w\u0142a\u015bc. &#8222;Humora&#8221;]<i>, bliskich kamrat\u00f3w &#8222;Wiarusa&#8221;. Kiedy sam herszt bandy<br \/>\nus\u0142ysza\u0142 strza\u0142y, widocznie jeszcze nie s\u0105dzi\u0142, \u017ce wpad\u0142 w pu\u0142apk\u0119 bez<br \/>\nwyj\u015bcia, bowiem z niejednej gro\u017anej opresji wychodzi\u0142 ca\u0142o, wybieg\u0142 z<br \/>\nmeliny, wskoczy\u0142 na sanie i pogna\u0142 galopem ostrzeliwuj\u0105c si\u0119. \u015aciga\u0142y go<br \/>\n nasze kule. Dopad\u0142 do ko\u0144ca wsi, ale tam droga by\u0142a zamkni\u0119ta i<br \/>\npowita\u0142a go lawina ognia. Zawr\u00f3ci\u0142 i pogna\u0142 w stron\u0119 szosy. Jeden z<br \/>\n\u017co\u0142nierzy zast\u0105pi\u0142 mu drog\u0119. Zb\u00f3j rani\u0142 go i jak oszala\u0142y pogna\u0142 dalej.<br \/>\nZdawa\u0142o si\u0119, \u017ce ju\u017c, ju\u017c wymknie si\u0119 nam z pu\u0142apki. Jednak kule dosi\u0119g\u0142y<br \/>\n go i run\u0105\u0142 w \u015bnieg.<\/i><\/p><\/blockquote>\n<p>Z kolei Wanda Kalicka, mieszkanka wsi Babino, tak zapami\u0119ta\u0142a tamten tragiczny dzie\u0144:<\/p>\n<blockquote><p><i>\u017bo\u0142nierze zrobili trzy linie ob\u0142awy. Ci z lasu jedn\u0105 lini\u0119 przeszli,<br \/>\ndymne granaty rzucili, drug\u0105 lini\u0119 przeszli, na trzeciej si\u0119<br \/>\nostrzeliwali, ale ju\u017c nie mogli&#8230; . W lesie zabili &#8222;Szalonego&#8221; i<br \/>\n&#8222;\u017bbika&#8221;. Ko\u0142o naszego domu zaraz wyl\u0105dowa\u0142 &#8222;kukuru\u017anik&#8221; <\/i>[<a href=\"http:\/\/blog.kermitweeks.com\/wp-content\/uploads\/2009\/03\/po-2-blog-shot-2-1024x629.jpg\">samolot Po&#8211;2<\/a>]<i> z<br \/>\n ubowcami. Wysiad\u0142 porucznik i jeszcze jeden. Patrzymy, a ju\u017c s\u0105siad<br \/>\nJackowski wiezie na furze cia\u0142o &#8222;Szalonego&#8221;. Mia\u0142 zakrwawiony mundur,<br \/>\nprzestrzelony ryngraf z Matk\u0105 Bosk\u0105 na piersi. Jeden z ubowc\u00f3w, co<br \/>\nwysiad\u0142 z samolotu, podszed\u0142 i kopn\u0105\u0142 go, ale porucznik powiedzia\u0142:<br \/>\n&#8222;Nieboszczyk\u00f3w nie trzeba bi\u0107&#8221; i nie pozwoli\u0142. Wyszli\u015bmy z domu i<br \/>\nwidzieli\u015bmy to wszystko. Zawie\u017ali &#8222;Szalonego&#8221; do szosy i u\u0142o\u017cyli mi\u0119dzy<br \/>\ndwoma wi\u0105zami, kt\u00f3re ros\u0142y na poboczu. Po niejakim czasie przywie\u017ali<br \/>\n&#8222;\u017bbika&#8221; i po\u0142o\u017cyli obok &#8222;Wiarusa&#8221; <\/i>[&#8230;]<i>. &#8222;Humorek&#8221; <\/i>[w\u0142a\u015bc. &#8222;Humor&#8221;]<i> do<br \/>\nszosy dolecia\u0142 i tam go zabili. I te\u017c po\u0142o\u017cyli pod wi\u0105zami obok<br \/>\n&#8222;Wiarusa&#8221; i &#8222;\u017bbika&#8221;. Najbardziej to wszyscy \u017ca\u0142owali &#8222;Humorka&#8221; <\/i>[w\u0142a\u015bc.<br \/>\n&#8222;Humora&#8221;]<i>, bo mia\u0142 dopiero osiemna\u015bcie lat <\/i>[w\u0142a\u015bc. dwadzie\u015bcia sze\u015b\u0107]<i>.<br \/>\nNawet ubecy go \u017ca\u0142owali. Wtedy wszystkie dziewcz\u0119ta z Babina zegnali, i<br \/>\nmnie te\u017c, bo chcieli zobaczy\u0107, kt\u00f3ra zap\u0142acze &#8211; co by znaczy\u0142o, \u017ce<br \/>\nnarzeczona. Wiadomo: szkoda by\u0142o ch\u0142opc\u00f3w, ale \u017cadna nie p\u0142aka\u0142a.<br \/>\nPrzynie\u015bli wtedy od gospodarzy brony, postawili je pionowo, poopierali<br \/>\ncia\u0142a plecami o te brony i zdj\u0119cia im robili. Potem przyjecha\u0142 du\u017cy<br \/>\nsamoch\u00f3d ci\u0119\u017carowy i za nogi i r\u0119ce powrzucali ich na jego skrzyni\u0119.<br \/>\n&#8222;Skurwysyny, teraz b\u0119d\u0105 w ubikacji w Mazowiecku p\u0142ywa\u0107&#8221; &#8211; przechwala\u0142<br \/>\nsi\u0119 jaki\u015b ubek.<\/i><\/p><\/blockquote>\n<p><img src=\"resources\/Wiarus04.jpg\" alt=\"\" border=\"0\" \/><br \/><font size=\"2\"><i>Zdj\u0119cie po\u015bmiertne Stanis\u0142awa Grabowskiego &#8222;Wiarusa&#8221;. Babino, 22 marca 1952 r.\u00a0 Fragment artyku\u0142u z &#8222;Gazety Bia\u0142ostockiej&#8221; z 1956 r. (fot. zbiory Barbary Sinczykowskiej).<\/i><\/font><\/p>\n<p>Pozosta\u0142o\u015bci oddzia\u0142u, nad kt\u00f3rymi obj\u0105\u0142 dow\u00f3dztwo chor. Kazimierz Wieczorkiewicz &#8222;Ordon&#8221;, rozbito dopiero w ko\u0144cu 1952 roku dzi\u0119ki agentowi &#8211; by\u0142emu \u017co\u0142nierzowi NZW Stanis\u0142awowi Chibowskiemu &#8222;Gromowi&#8221; (krypt. &#8222;Wiadro&#8221;, &#8222;Wierzba&#8221;). 23 listopada w Hermanach&#8211;Zamiankach (pow. Wysokie Mazowieckie) zosta\u0142 zlikwidowany patrol sztabowy &#8222;Ordona&#8221; (2 zabitych, 1 uj\u0119ty), natomiast 19 grudnia w Krzewie&#8211;Plebankach (pow. \u0141om\u017ca) rozbito ostatni patrol partyzancki (3 zabitych).<\/p>\n<p>Miejsce poch\u00f3wku ppor. Stanis\u0142awa Grabowskiego &#8222;Wiarusa&#8221; nadal pozostaje nieznane. Najprawdopodobniej jego zw\u0142oki zosta\u0142y pogrzebane gdzie\u015b na terenie siedziby PUBP w Wysokiem Mazowieckiem. Podczas prowadzonych tam po 1956 roku prac wodnokanalizacyjnych wprawdzie by\u0142y odnajdywane szcz\u0105tki zabitych partyzant\u00f3w, jednak takie przypadki by\u0142y w\u00f3wczas skrupulatnie tuszowane. <\/p>\n<\/div>\n<div align=\"justify\">\n<div align=\"right\"><b><i>Piotr \u0141api\u0144ski<br \/>IPN O\/Bia\u0142ystok<\/i><\/b><\/div>\n<p><a href=\"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2017\/03\/Ppor-Stanislaw-Grabowski-Wiarus-czesc-12.html\"><font size=\"2\"><b>Ppor. Stanis\u0142aw Grabowski &quot;Wiarus&quot; &#8211; cz\u0119\u015b\u0107 1\/2&gt;<\/b><\/font><\/a><br \/><strong><strong><strong><span style=\"font-size: small;\"><a href=\"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/\"><span style=\"font-size: small;\"><span style=\"font-weight: bold;\">Strona g\u0142\u00f3wna&gt;<\/span><\/span><\/a><\/span><br \/><strong><span style=\"font-size: small;\"><a href=\"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2014\/01\/Informacja-o-prawach-autorskich.html\">Prawa autorskie&gt;<\/a><\/span><\/strong><\/strong><\/strong><\/strong><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<div ... \n\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/79"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=79"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/79\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=79"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=79"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=79"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}