{"id":789,"date":"2008-01-03T00:04:02","date_gmt":"2008-01-02T23:04:02","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2008\/01\/03\/atak-na-pubp-wlodawa-czesc-7\/"},"modified":"2008-01-03T00:04:02","modified_gmt":"2008-01-02T23:04:02","slug":"atak-na-pubp-wlodawa-czesc-7","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=789","title":{"rendered":"Atak na PUBP W\u0142odawa – cz\u0119\u015b\u0107 7"},"content":{"rendered":"
\nDalej K. Ostapowicz pisze:
„Wprowadzaj\u0105 mnie na dy\u017curk\u0119 KP MO. Przy drzwiach dy\u017curki trzech bandyt\u00f3w. Jeden z nich m\u00f3wi do mnie: – Ju\u017ce\u015b si\u0119, ubowcu, na\u017cy\u0142. Trzymam si\u0119 jednak swojego i odpowiadam, \u017ceby nie gada\u0142 byle czego, jak nie wie, z kim ma do czynienia. Prowadz\u0105cy mnie bandyta m\u00f3wi mu szeptem:<\/span><\/font>
– To chyba nasz cz\u0142owiek.<\/span><\/font>
Tamten wi\u0119c patrzy na mnie nieco \u0142askawiej. W dy\u017curce bardzo du\u017co funkcjonariuszy i oficer\u00f3w z w\u0142odawskiego pu\u0142ku piechoty; rozbrojeni siedz\u0105 pod \u015bcianami. W\u015br\u00f3d nich zast\u0119pca komendanta powiatowego porucznik Zaj\u0105c oraz oficer \u015bledczy.<\/span><\/font>
Gor\u0105czkowo rozmy\u015blam, jak uj\u015b\u0107 niechybnej \u015bmierci. Dopiero teraz s\u0142ycha\u0107 z zewn\u0105trz niesamowit\u0105 kanonad\u0119: banda atakuje PUBP. Odg\u0142osy r\u00f3\u017cnej broni, krzyki, nawo\u0142ywania. Po kilkunastu minutach zgie\u0142ku i wrzawy ca\u0142ym miastem wstrz\u0105sa olbrzymia eksplozja. To niew\u0105tpliwie wojsko wprowadzi\u0142o do walki z band\u0105 artyleri\u0119. Co robi\u0107? Jak si\u0119 ratowa\u0107? Czy w og\u00f3le mo\u017cna my\u015ble\u0107 o uratowaniu si\u0119? Chyba lepiej zgin\u0105\u0107 w nier\u00f3wnej walce, ni\u017c \u017ceby banda mia\u0142a mnie p\u00f3\u017aniej torturowa\u0107. Obserwuj\u0119 trzech pilnuj\u0105cych nas bandyt\u00f3w. Z ciekawo\u015bci czy te\u017c z ostro\u017cno\u015bci cz\u0119sto spogl\u0105daj\u0105 w korytarz, kiedy tylko us\u0142ysz\u0105 tam kroki nadchodz\u0105cych ludzi. Ruch nie ustaje, co chwila przybywa rozbrojonych funkcjonariuszy i oficer\u00f3w z WP. Tylko mnie jednemu wolno chodzi\u0107 po pokoju; wszyscy inni siedz\u0105 pod \u015bcianami. Postanawiam to wykorzysta\u0107.<\/span><\/font>
Jestem w\u0142a\u015bnie przy bandytach; w korytarzu s\u0142ycha\u0107 kroki zbli\u017caj\u0105cych si\u0119 do dy\u017curki ludzi. Mi\u0119dzy bandytami przechodzi funkcjonariusz MO; pokazuj\u0119 mu gestem r\u0119ki, by uderzy\u0142 bandyt\u0119 stoj\u0105cego obok. Milicjant wali \u0142okciem tego, kt\u00f3ry sta\u0142 po prawej z karabinem i pistoletem za pasem. Jednocze\u015bnie rzucam si\u0119 na drugiego; chwytam za kolb\u0119 automatu, funkcjonariusz MO za luf\u0119, b\u0142yskawicznym ruchem nanosz\u0119 automat do strza\u0142u i naciskam na j\u0119zyk spustowy. Pruj\u0119 seri\u0119 wprost w bandyt\u0119. Stoj\u0105cy obok jego kolega, kt\u00f3ry odzyska\u0142 r\u00f3wnowag\u0119 po uderzeniu, si\u0119ga po pistolet. Zostawiam automat funkcjonariuszowi MO, a sam chwytam parabellum zza pasa le\u017c\u0105cego bandyty i mierz\u0119 prosto w stoj\u0105cego, lecz, o zgrozo, pistolet nie strzela; nie mo\u017cna wprowadzi\u0107 naboju do lufy. W tym momencie bandyta przyk\u0142ada mi luf\u0119 karabinu do brzucha i szarpie za zamek; rzucam pistolet, chwytam za luf\u0119 wymierzonego we mnie karabinu i obur\u0105cz kieruj\u0119 j\u0105 z najwy\u017cszym wysi\u0142kiem w d\u00f3\u0142, trzymam mi\u0119dzy nogami, \u017ceby nie dosta\u0107, kiedy padnie strza\u0142. Czekam na ten moment, lecz bandyta te\u017c czeka na co\u015b. Obydwaj trzymamy karabin. Wreszcie udaje mi si\u0119 go wyrwa\u0107. Bandyta ucieka, mierz\u0119 do niego, lecz, niestety, karabin jest zabezpieczony. Nim si\u0119 w po\u015bpiechu zorientowa\u0142em, bandyta znajdowa\u0142 si\u0119 ju\u017c w ciemno\u015bciach korytarza. Wszystko to odby\u0142o si\u0119 b\u0142yskawicznie. Koledzy bandyty rzucili si\u0119 do ucieczki pozostawiaj\u0105c w korytarzu „diegtiariew”.<\/span><\/font>
Z podnieceniem i rado\u015bci\u0105 \u015bciskam w d\u0142oniach bro\u0144; wydaje mi si\u0119, \u017ce zaczynam \u017cy\u0107 od nowa. Mam wra\u017cenie, \u017ce po zdobyciu broni nic mi ju\u017c nie mo\u017ce grozi\u0107. Nale\u017ca\u0142o jednak pomy\u015ble\u0107 z miejsca o skutecznej obronie.<\/span><\/font>
Odczepi\u0142em granaty od pasa zabitego bandyty i wsp\u00f3lnie z oficerem \u015bledczym i milicjantem, kt\u00f3ry mia\u0142 automat po zabitym bandycie, ruszamy na wy\u017csze pi\u0119tro, w bezpieczniejsze miejsce. Przez balkon rzucam na stoj\u0105c\u0105 grup\u0119 bandyt\u00f3w dwa granaty; przed komend\u0105 powiatow\u0105 zapanowa\u0142 na chwil\u0119 spok\u00f3j. Jedynie pod Urz\u0119dem nadal wre niesamowita walka. Przypuszczaj\u0105c, \u017ce banda nas zaatakuje, zajmuj\u0119 pozycj\u0119 na progu mi\u0119dzy balkonem a pomieszczeniem, w kt\u00f3rym si\u0119 znajdujemy. W razie gdyby banda zacz\u0119\u0142a rzuca\u0107 do nas granaty, tak \u0142atwiej m\u00f3g\u0142bym si\u0119 ukry\u0107 za \u015bcian\u0105 i wraca\u0107 w drzwi balkonu. Nie posiadaj\u0105cy broni oficer \u015bledczy skry\u0142 si\u0119 za szaf\u0119, a funkcjonariusz MO z automatem zaj\u0105\u0142 pozycj\u0119 obok pieca obserwuj\u0105c klatk\u0119 schodow\u0105. Naraz s\u0142yszymy tupot po schodach. Banda? Okazuje si\u0119, \u017ce to funkcjonariusze MO i oficerowie z WP, kt\u00f3rzy zostali na dole, id\u0105 do nas. Wsp\u00f3lnie z nimi wy\u0142amujemy drzwi do magazynu z broni\u0105. Nale\u017cycie uzbrojeni stanowimy powa\u017cn\u0105 si\u0142\u0119. Teraz ju\u017c jeste\u015bmy gotowi do walki…<\/span><\/font>
Mimo \u017ce do akcji wesz\u0142o wojsko, wskutek nieporozumie\u0144 i dezorientacji bandzie uda\u0142o si\u0119 wycofa\u0107 na samochodach ci\u0119\u017carowych bez powa\u017cniejszych strat.<\/span><\/font>
Napad na W\u0142odaw\u0119 – miasto powiatowe, w kt\u00f3rym stacjonowa\u0142 pu\u0142k piechoty – by\u0142 skrupulatnie przygotowany; banda skoncentrowa\u0142a do\u015b\u0107 du\u017ce si\u0142y, gdy\u017c w napadzie bra\u0142 udzia\u0142 tak zwany oddzia\u0142 \u015bmierci <\/span>[sic!?]<\/span> „Jastrz\u0119bia”, „Komara”, „M\u0142ota” <\/span>[?]<\/span> i inne. Napadu dokonano w spos\u00f3b podst\u0119pny, gdy\u017c bandyci przebrali si\u0119 w mundury funkcjonariuszy MO i KBW, tote\u017c bez strza\u0142u opanowali komend\u0119 powiatow\u0105 podje\u017cd\u017caj\u0105c oficjalnie pod gmach jako szturm\u00f3wka z KW MO Lublin. Mimo poniesionych ofiar powiatowy Urz\u0105d nie zosta\u0142 zdobyty; banda wdar\u0142a si\u0119 jedynie do aresztu, z kt\u00f3rego wypu\u015bci\u0142a zatrzymanych dziewi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu sze\u015bciu bandyt\u00f3w, w\u015br\u00f3d nich narzeczon\u0105 „Jastrz\u0119bia”.<\/span>[…]”.<\/font>

Dawna siedziba PUBP we W\u0142odawie (obecnie Komenda Powiatowa Policji, widok po remoncie i rozbudowie). W 1946 r. prawe, wy\u017csze skrzyd\u0142o i \u0142\u0105cznik nie istnia\u0142y. Po lewej stronie – pod balkonem – znajdowa\u0142y si\u0119 drzwi wej\u015bciowe do Urz\u0119du. Na pierwszym planie – parterowy budynek po by\u0142ej wartowni i sto\u0142\u00f3wce PUBP.<\/span><\/font>

Jak wida\u0107 „towarzysze z bezpiecze\u0144stwa” w relacjach Tylimoniuka i Ostapowicza wypadaj\u0105 niemal jak obro\u0144cy Alamo, jednak o warto\u015bci tych wspomnie\u0144 (i im podobnych w ca\u0142ym kraju) mo\u017cemy si\u0119 przekona\u0107 dopiero po latach, gdy ju\u017c mo\u017cna por\u00f3wna\u0107 je z relacjami ludzi, kt\u00f3rym przez ponad p\u00f3\u0142 wieku skutecznie kneblowano usta, najpierw kul\u0105, potem przewa\u017cnie strachem, cho\u0107 dla bardziej opornych robiono wyj\u0105tki, powracaj\u0105c do starych, sprawdzonych i skutecznych metod…<\/p>\n

Opracowano na podstawie:<\/span><\/font>
Aparat Bezpiecze\u0144stwa w Polsce. Kadra kierownicza<\/span>, Tom I, 1944 – 1956, redakcja naukowa: Krzysztof Szwagrzyk, Warszawa 2005.<\/font>
Bechta Mariusz, Rewolucja, mit, bandytyzm. Komuni\u015bci na Podlasiu w latach 1939 – 1944<\/span>, Warszawa – Bia\u0142a Podlaska 2000,<\/font>
Bro\u0144ski Zdzis\u0142aw "Uskok", Pami\u0119tnik (1941 – maj 1949)<\/span>, wst\u0119p, red. naukowa i opracowanie dokument\u00f3w S\u0142awomir Poleszak, Warszawa 2004.<\/font>
Caban Ireneusz, Michocki Edward, Za w\u0142adz\u0119 ludu<\/span>, Lublin 1975, <\/font>
Kopi\u0144ski Jaros\u0142aw, Konspiracja
\nakowska i poakowska na terenie Inspektoratu Rejonowego „Radzy\u0144 Podlaski” w latach 1944 – 1956<\/span>, Bia\u0142a Podlaska 1998,<\/font>
Ostapowicz Kazimierz, W\u00f3z albo przew\u00f3z<\/span>, [w:] Strza\u0142y o \u015bwicie. MO i KBW w walce z bandami<\/span>, Warszawa 1962, s. 74 – 103,<\/font>
Paj\u0105k Henryk, „Jastrz\u0105b” kontra UB<\/span>, Lublin 1993.<\/font>
Paj\u0105k Henryk, „\u017belazny” kontra UB<\/span>, Lublin 1993.<\/font>
Paj\u0105k Henryk, Oni si\u0119 nigdy nie poddali<\/span>, Lublin 1997.<\/font>
Pytko Leopold, Z dziej\u00f3w 49 Pu\u0142ku Piechoty w latach 1945 – 1947<\/span>, Warszawa 1975,<\/font>
Rozmowa z Janem Jarmu\u0142em ps. W\u0105\u017c”, przeprowadzona w dniu 15.10.2007 r.,<\/font>
Rozmowy ze Stanis\u0142awem Paku\u0142\u0105 ps. „Krzewina”, przeprowadzone w dniu 02.11.2007 r. [i wcze\u015bniej],<\/font>
Sikorski Adam, Doroszuk Tadeusz, Z archiwum IPN – „\u017belazny”<\/span> – film dokumentalny zrealizowany dla TVP Polonia, TVP Lublin 2006, w zbiorach autora,<\/font>
Taraszkiewicz-Otta Rozalia, Dwie prawdy. Na drodze \u017cycia. Wspomnienia<\/span>, oprac. S\u0142awomir Poleszak, [w:] Pami\u0119\u0107 i Sprawiedliwo\u015b\u0107<\/span> nr 1 (11)\/2007, s. 383 – 419,<\/font>
Tylimoniuk Adam, Ta sama W\u0142odawa – przez inne okno<\/span>, [w:] Strza\u0142y o \u015bwicie. MO i KBW w walce z bandami<\/span>, Warszawa 1962, s. 104 – 122,<\/font>
Wnuk Rafa\u0142, Lubelski Okr\u0119g AK, DSZ i WiN 1944 -1947<\/span>, Warszawa 2000,<\/font>
Zi\u0119tek Robert, Dzia\u0142ania oddzia\u0142\u00f3w partyzanckich Ukrai\u0144skiej Powsta\u0144czej Armii na po\u0142udniowym Podlasiu w latach 1945 – 1947<\/span>, [w:] Podlaski Kwartalnik Kulturalny<\/span>, Nr 3\/2000, Bia\u0142a Podlaska 2000, s. 5 – 19,<\/font>
Zi\u0119tek Robert, S\u0142u\u017cba Bezpiecze\u0144stwa OUN w Nadrejonie „\u0141ewada” w latach 1945 – 1947<\/span>, [w:] Rocznik Bialskopodlaski<\/span>, Tom VIII – IX, Bia\u0142a Podlaska 2000 – 2001, s. 105 – 148.<\/font>
Zi\u0119tek Robert, Zwalczanie ukrai\u0144skiego podziemia OUN-UPA na Podlasiu przez grupy operacyjne 49 pp w okresie sierpie\u0144 – listopad 1946 r.<\/span>, [w:] Rocznik Che\u0142mski<\/span>, Tom 7, Che\u0142m 2000, s. 141 – 154,<\/font><\/p>\n

Atak na PUBP W\u0142odawa – cz\u0119\u015b\u0107 1><\/span><\/font><\/a>
Bitwa pod \u015awierszczowem – cz\u0119\u015b\u0107 1><\/span><\/font><\/a>
Strona g\u0142\u00f3wna><\/span><\/a><\/font><\/div>\n