{"id":788,"date":"2008-01-03T00:04:53","date_gmt":"2008-01-02T23:04:53","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2008\/01\/03\/atak-na-pubp-wlodawa-czesc-6\/"},"modified":"2008-01-03T00:04:53","modified_gmt":"2008-01-02T23:04:53","slug":"atak-na-pubp-wlodawa-czesc-6","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=788","title":{"rendered":"Atak na PUBP W\u0142odawa – cz\u0119\u015b\u0107 6"},"content":{"rendered":"
\nA. Tylimoniuk:
"S\u0142yszeli\u015bmy zreszt\u0105, gdy\u015bmy byli w magazynku sto\u0142\u00f3wki, jak bandyci krzyczeli: „Min\u0119, dawaj min\u0119, wysadzimy skurwysyn\u00f3w w powietrze, kiedy si\u0119 nie chc\u0105 podda\u0107!” Prawie bez przerwy krzyczeli poza tym: „Ubowcy, komuni\u015bci, s\u0142ugusy stalinowskie, poddajcie si\u0119 lepiej, bo jak nie, to wszyscy wyginiecie”.<\/span><\/font>
<\/span><\/font>
<\/span>Budynek po by\u0142ej wartowni i sto\u0142\u00f3wce PUBP we W\u0142odawie.<\/span><\/font>
<\/span><\/font>
<\/span>Wreszcie huk miny wstrz\u0105sn\u0105\u0142 nie tylko budynkiem Urz\u0119du, ale i stoj\u0105cym obok drugim budynkiem, gdzie by\u0142a sto\u0142\u00f3wka. Wybuch wysadzi\u0142 drzwi Urz\u0119du i spowodowa\u0142 oberwanie si\u0119 klatki schodowej. Pracownicy, kt\u00f3rzy si\u0119 tam znajdowali, wycofali si\u0119 na strych jeszcze przed wybuchem miny. Wybuch spowodowa\u0142, \u017ce skrzynka z kilkoma granatami i zapalnikami, kt\u00f3r\u0105 funkcjonariusze mieli z sob\u0105 na strychu, gdzie\u015b „wyskoczy\u0142a”. Wi\u0119c tylko z pepeszek i pistolet\u00f3w strzelali w otw\u00f3r wyrwany przez min\u0119. Wreszcie komendant gmachu znalaz\u0142 kilka granat\u00f3w i jeden zapalnik. Granat polecia\u0142 w otw\u00f3r, rozleg\u0142 si\u0119 j\u0119k. Bandyci jednak, dostawszy si\u0119 ju\u017c przez otw\u00f3r do wn\u0119trza budynku, zabili jednego z naszych funkcjonariuszy, kt\u00f3ry sta\u0142 w otworze, i wypu\u015bcili na wolno\u015b\u0107 bandyt\u00f3w, cz\u0142onk\u00f3w nielegalnej organizacji I rejonu WiN. Ich odbicie – jak to p\u00f3\u017aniej stwierdzili\u015bmy – by\u0142o g\u0142\u00f3wnym celem napadu na W\u0142odaw\u0119 po\u0142\u0105czonych si\u0142 „Jastrz\u0119bia” i „Ordona”. <\/span><\/font>

Po przyj\u015bciu wojska uciekaj\u0105ca banda pozostawi\u0142a samoch\u00f3d (zrabowany na szosie Che\u0142m – Lublin kinu objazdowemu z Lublina), a na samochodzie jednego trupa. Schwytani bandyci w p\u00f3\u017aniejszym czasie zeznali, \u017ce mieli pi\u0119ciu zabitych i pi\u0119ciu rannych. Z naszej strony by\u0142o czterech zabitych (w tym „Czumak”) i trzech rannych. Banda by\u0142a dobrze przygotowana i jak wynika\u0142o ze sposobu przeprowadzenia przez ni\u0105 napadu, mia\u0142a dobre rozeznanie.<\/span><\/font>
Na podstawie zezna\u0144 bandyt\u00f3w, zatrzymanych w p\u00f3\u017aniejszym okresie, ustalili\u015bmy, \u017ce w napadzie na Urz\u0105d we W\u0142odawie brali udzia\u0142 bandyci dw\u00f3ch band: „Jastrz\u0119bia” i „Ordona” – w sile ponad stu pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu ludzi. <\/span>[sic!] Przybyli czterema ci\u0119\u017car\u00f3wkami, zagarni\u0119tymi na szosie Lublin – W\u0142odawa.<\/span><\/font>
Przy wje\u017adzie do W\u0142odawy zatrzymali si\u0119 przy rynku, sk\u0105d pojechali jednym samochodem na poczt\u0119, gdzie poprzecinali druty telefoniczne. Przy restauracji Kuczy\u0144skiej zatrzymali funkcjonariusza PUBP, Zubiaka, kt\u00f3ry widz\u0105c samochody z wojskowymi, pytaj\u0105cymi, gdzie jest UB, o\u015bwiadczy\u0142 im, \u017ce sam jest z UB i \u017ce mo\u017ce ich doprowadzi\u0107. Kazali mu siada\u0107 na w\u00f3z i na wozie zastrzelili. Samochody podjecha\u0142y nast\u0119pnie do KPMO i tam si\u0119 zatrzyma\u0142y. W KPMO b\u0142yskawicznie rozbroili zast\u0119pc\u0119 komendanta powiatowego MO towarzysza Zaj\u0105ca, oficera \u015bledczego i kilku funkcjonariuszy MO.<\/span><\/font>
Rozbrojonym w komendzie powiatowej milicjantom uda\u0142o si\u0119 jednak – dzi\u0119ki \u015bmia\u0142ej interwencji funkcjonariusza Ostapowicza <\/span>[Kazimierza] – obezw\u0142adni\u0107 wartownik\u00f3w bandy i ponownie si\u0119 uzbroi\u0107. Ca\u0142\u0105 grup\u0105 chy\u0142kiem wyruszyli w kierunku PUBP, na odsiecz. Z bocznej ulicy, od strony Bugu, sz\u0142a im naprzeciw du\u017ca ilo\u015b\u0107 uzbrojonych \u017co\u0142nierzy. Nie wiedz\u0105c, czy to wojsko, czy banda, ukryli si\u0119 w zabudowaniach. Jeden z oficer\u00f3w MO pozna\u0142 jednak dow\u00f3dc\u0119 miejscowej jednostki WP, majora. Ten poleci\u0142 funkcjonariuszom MO wr\u00f3ci\u0107 do KPMO i tam si\u0119 broni\u0107, poniewa\u017c do budynku UB posz\u0142o ju\u017c wojsko, wi\u0119c mog\u0142oby doj\u015b\u0107 do walki nie z band\u0105, lecz z \u017co\u0142nierzami. Major doda\u0142, \u017ce idzie ze swym oddzia\u0142em na trakt Wyrykowski, aby zamkn\u0105\u0107 bandzie odwr\u00f3t z miasta.<\/span><\/font>
Ca\u0142a grupa wr\u00f3ci\u0142a wi\u0119c do komendy. Niebawem ucich\u0142a strzelanina przy Urz\u0119dzie, a po chwili przejecha\u0142y ulic\u0105, obok komendy, trzy samochody. Funkcjonariusze MO nie wiedzieli, czy je ostrzeliwa\u0107, czy nie. Banda przyjecha\u0142a przecie\u017c czterema samochodami, a teraz wracaj\u0105 trzy wozy, wi\u0119c istnia\u0142a obawa, \u017ce mo\u017ce doj\u015b\u0107 do ostrzelania samochod\u00f3w wojskowych. Dopiero p\u00f3\u017aniej si\u0119 wyja\u015bni\u0142o, \u017ce banda musia\u0142a zostawi\u0107 jeden samoch\u00f3d, poniewa\u017c jego kierowca zbieg\u0142.<\/span><\/font>
Bandzie uda\u0142o si\u0119 w ka\u017cdym razie wymkn\u0105\u0107 z miasta bez walki z wojskiem. Na pomoc Urz\u0119dowi wojsko przysz\u0142o dopiero po godzinie i dwudziestu minutach, a wi\u0119c stanowczo za p\u00f3\u017ano. Dow\u00f3dca jednostki nie by\u0142 w\u00f3wczas obecny, znajdowa\u0142 si\u0119 na urlopie. Zast\u0119pca dow\u00f3dcy zosta\u0142 p\u00f3\u017aniej zatrzymany przez w\u0142adze wojskowe za zwlekanie z ruszeniem na pomoc, a nast\u0119pnie zdemobilizowano go. Na drugi dzie\u0144 przyszed\u0142 do Urz\u0119du, by si\u0119 dowiedzie\u0107, co sta\u0142o si\u0119 we W\u0142odawie, dow\u00f3dca granicznej radzieckiej jednostki z drugiej strony Bugu. <\/span><\/font>
– Przypuszcza\u0142em, \u017ce to by\u0142a banda – m\u00f3wi\u0142. – Obawia\u0142em si\u0119, \u017ce mo\u017ce zechce przej\u015b\u0107 na nasz\u0105 stron\u0119, i wyprowadzi\u0142em na granic\u0119 dwie roty, ale z pomoc\u0105 nie mog\u0142em wam przyj\u015b\u0107, bo przecie\u017c granica… Gdyby to jeszcze by\u0142 1945 rok, kiedy mo\u017cna by\u0142o przechodzi\u0107 przez Bug z wojskiem, to by\u015bmy im dali.<\/span>[…]”.<\/font>

A tak swoje dokonania na Komendzie Powiatowej Milicji Obywatelskiej we W\u0142odawie opisywa\u0142 kolejny ubek, Kazimierz Ostapowicz: <\/p>\n

„By\u0142 zwyk\u0142y, szary w\u0142odawski dzie\u0144. 26 pa\u017adziernika 1946 roku <\/span>[b\u0142\u0105d – powinno by\u0107 22 pa\u017adziernika]. Wr\u00f3ci\u0142em akurat z terenu, z\u0142o\u017cy\u0142em dokumenty w pancernej szafie. Po za\u0142atwieniu spraw s\u0142u\u017cbowych uda\u0142em si\u0119 do mieszkania, gdzie si\u0119 przebra\u0142em w cywilne ubranie. Mieszka\u0142em w tym czasie naprzeciw Komendy Powiatowej MO. Schodz\u0105c po schodach natkn\u0105\u0142em si\u0119 na kilku stoj\u0105cych tam milicjant\u00f3w. Mija\u0142em ich, gdy naraz zatrzymali mnie, pytaj\u0105c, com za jeden.<\/span><\/font>
– Chyba wiecie – m\u00f3wi\u0119 – \u017ce tu mieszkaj\u0105 funkcjonariusze MO i UB.<\/span><\/font>
– St\u00f3j no, bracie, co si\u0119 tak \u015bpieszysz? Szarpn\u0105\u0142em si\u0119 mocniej. – Czego si\u0119 czepiacie jeden z drugim?!<\/span><\/font>
W tym momencie podskoczyli inni wykr\u0119caj\u0105c mi r\u0119k\u0119 i jednocze\u015bnie zabieraj\u0105c z kieszeni nagan. Ani przez my\u015bl mi nie przesz\u0142o, \u017ce mog\u0105 to by\u0107 bandyci. Zepchn\u0119li mnie ze schod\u00f3w na chodnik i dopiero tu zobaczy\u0142em, \u017ce ca\u0142a ulica jest obstawiona karabinami maszynowymi. W mie\u015bcie s\u0142ycha\u0107 strza\u0142y. Przy erkaemach le\u017c\u0105 bandyci. Przed KP MO stoj\u0105 cztery samochody ci\u0119\u017carowe. „Milicjanci” prowadz\u0105 mnie do jednego z oficer\u00f3w. Zdaj\u0105 mu kr\u00f3tk\u0105 relacj\u0119. Oficer daje rozkaz: „rozstrzela\u0107”. Jeden z bandyt\u00f3w odci\u0105ga automat. Dziwnie si\u0119 wtedy poczu\u0142em; przysz\u0142a wi\u0119c ostatnia chwila. Prze
\nd oczyma stan\u0119\u0142a mi ca\u0142a rodzina. Ogarn\u0119\u0142o mnie wielkie pragnienie, \u017ceby \u017cy\u0107.<\/span><\/font>
– Panowie – m\u00f3wi\u0119 na wp\u00f3\u0142 z p\u0142aczem – przecie\u017c jestem taki sam jak wy, dlaczego chcecie mnie zabija\u0107?…<\/span><\/font>
– A co\u015b ty za jeden? – pyta oficer.<\/span><\/font>
W takich sytuacjach my\u015bl pracuje szybko. M\u00f3wi\u0119 jak z nut, \u017ce jestem wsp\u00f3\u0142pracownikiem „K\u0142osa” w powiecie radzy\u0144skim, a do W\u0142odawy zosta\u0142em przydzielony s\u0142u\u017cbowo. Mia\u0142o to pozory prawdy, bo na terenie powiatu Radzy\u0144 rzeczywi\u015bcie dzia\u0142a\u0142 oddzia\u0142 bandy „K\u0142osa”.<\/span><\/font>
Zadecydowano odprowadzi\u0107 mnie do dow\u00f3dcy. Prowadz\u0105 mnie wi\u0119c na r\u00f3g ulicy Bohater\u00f3w Stalingradu i Ko\u015bcielnej. Teraz \u017ceby tylko jak najlepiej wszystko upozorowa\u0107!<\/span><\/font>
Podchodz\u0105c do dow\u00f3dcy bandy (w stopniu kapitana) podaj\u0119 mu r\u0119k\u0119 i wyja\u015bniam, \u017ce jego \u017co\u0142nierze zatrzymali mnie, wi\u0119c chc\u0119 wyja\u015bni\u0107 ca\u0142\u0105 sytuacj\u0119. Zn\u00f3w m\u00f3wi\u0119, \u017ce jestem wsp\u00f3\u0142pracownikiem „K\u0142osa” na terenie powiatu Radzy\u0144. Dow\u00f3dca wypytuje mnie o szczeg\u00f3\u0142y: gdzie mieszka „K\u0142os”, kogo mam w rodzinie itp. Po otrzymaniu wyczerpuj\u0105cej odpowiedzi ka\u017ce odprowadzi\u0107 mnie do KP MO celem wyja\u015bnienia. Zaskoczy\u0142o mnie to: wi\u0119c w tak kr\u00f3tkim czasie komenda powiatowa MO ju\u017c zdobyta! <\/span>[…]”.<\/font><\/p>\n

Wspomniany wy\u017cej „K\u0142os” to sier\u017c. Janusz Tracz, \u017co\u0142nierz AK-WiN, zast\u0119pca dow\u00f3dcy oddzia\u0142u partyzanckiego i Komendanta Rejonu I Obwodu WiN Radzy\u0144 Podlaski, por. Jerzego Skoli\u0144ca „Kruka”, z kt\u00f3rym oddzia\u0142 „Jastrz\u0119bia” utrzymywa\u0142 bliskie kontakty, a nawet wzi\u0105\u0142 udzia\u0142, w zako\u0144czonym po\u0142owicznym sukcesem, ataku po\u0142\u0105czonych oddzia\u0142\u00f3w WiN (ok. 300 ludzi) na Radzy\u0144 Podlaski w nocy z 31 XII 1946 na 1 I 1947 r. By\u0142a to ostatnia, na tak wielk\u0105 skal\u0119, akcja podziemia w wojew\u00f3dztwie lubelskim.
Wiosn\u0105 1946 r. podczas ob\u0142awy UB-KBW w Siemieniu, „K\u0142os” zosta\u0142 ci\u0119\u017cko ranny i aresztowany przez funkcjonariuszy PUBP Radzy\u0144 Podlaski. Z powodu odniesionych ran zosta\u0142 umieszczony w radzy\u0144skim szpitalu, sk\u0105d po kilkunastu dniach odbili go koledzy z oddzia\u0142u pod dow\u00f3dztwem Jana Zieli\u0144skiego „Grota” i Mariana Kami\u0144skiego „Szczepa”. Wyleczy\u0142 si\u0119 na kwaterach podziemia i dzia\u0142a\u0142 nadal w konspiracji, a\u017c do ujawnienia podczas amnestii 1947 r.
Kazimierz Ostapowicz rozpoczyna\u0142 swoj\u0105 karier\u0119 jako funkcjonariusz UBP w Mi\u0119dzyrzecu Podlaskim, czyli w terenie gdzie dzia\u0142a\u0142 „K\u0142os” i jego ludzie, tak wi\u0119c doskonale zna\u0142 wiele szczeg\u00f3\u0142\u00f3w dotycz\u0105cych Janusza Tracza, co jak wida\u0107 uratowa\u0142o mu \u017cycie. <\/p>\n

Atak na PUBP W\u0142odawa – cz\u0119\u015b\u0107 7><\/span><\/font><\/a><\/div>\n