{"id":786,"date":"2008-01-03T00:06:40","date_gmt":"2008-01-02T23:06:40","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2008\/01\/03\/atak-na-pubp-wlodawa-czesc-4\/"},"modified":"2008-01-03T00:06:40","modified_gmt":"2008-01-02T23:06:40","slug":"atak-na-pubp-wlodawa-czesc-4","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=786","title":{"rendered":"Atak na PUBP W\u0142odawa – cz\u0119\u015b\u0107 4"},"content":{"rendered":"

Leopold Pytko:
"W ostatnim momencie kto\u015b z jego ludzi, prawdopodobnie „Grot” <\/span>[Edward Taraszkiewicz „Grot”, „\u017belazny”],
\npowstrzyma\u0142 go. R\u00f3wnie\u017c jeden z \u017co\u0142nierzy za\u015bwiadczy\u0142 rozjuszonemu
\nwata\u017cce: „Przecie\u017c nasz obywatel porucznik naprawd\u0119 tak m\u00f3wi!”.
\n„Jastrz\u0105b” nakaza\u0142 w ko\u0144cu zwr\u00f3ci\u0107 bro\u0144, aby jednak uniemo\u017cliwi\u0107
\njakiekolwiek przeciwdzia\u0142anie, \u017co\u0142nierzom nie oddano ani jednej sztuki
\namunicji i granat\u00f3w. Ponadto ka\u017cdemu z nich, z Gierad\u0105 na czele, kazano
\nwypi\u0107 po szklance mocnego bimbru <\/span>[S.
\nPaku\u0142a „Krzewina” twierdzi, \u017ce informacja o rzekomym posiadaniu przez
\npartyzant\u00f3w bimbru w czasie akcji i odwrotu z niej jest nieprawdziwa i
\nabsurdalna. Informacja ta mia\u0142a najprawdopodobniej s\u0142u\u017cy\u0107
\nusprawiedliwieniu \u017co\u0142nierzy \u015bpiewaj\u0105cych piosenk\u0119 z AK-owskim
\nrodowodem.]<\/span>. Puste \u017co\u0142\u0105dki,
\nprzem\u0119czenie i napi\u0119cie sprawi\u0142y, \u017ce niekt\u00f3rzy \u017co\u0142nierze po uj\u015bciu
\nzaledwie kilkunastu krok\u00f3w wykazali znacznie wi\u0119ksz\u0105 ch\u0119\u0107 do snu ni\u017c
\nt\u0142uczenia si\u0119 noc\u0105 po wyboistej drodze przez las. Trudno by\u0142o poradzi\u0107
\nna taki stan przem\u0119czenia. Kto\u015b zaproponowa\u0142, aby wszyscy wzi\u0119li si\u0119
\npod r\u0119ce. Kto\u015b drugi doda\u0142, \u017ce dla utrzymania r\u00f3wnego kroku dobrze
\nby\u0142oby za\u015bpiewa\u0107 jak\u0105\u015b ra\u017an\u0105 piosenk\u0119.<\/span> <\/span><\/font>Tak wi\u0119c w t\u0119 pami\u0119tn\u0105 noc W\u0142odawa raz jeszcze zosta\u0142a rozbudzona raczej wykrzykiwan\u0105 ni\u017c \u015bpiewan\u0105 ,,szturm\u00f3wk\u0105”, z kt\u00f3r\u0105 wchodzi\u0142a do koszar grupa ppor. Gierady. G\u0142o\u015bne \u015bpiewanie piosenki mia\u0142o r\u00f3wnie\u017c na celu ewentualne zapobie\u017cenie nag\u0142emu ostrzelaniu ich w ciemno\u015bciach przez w\u0142asne oddzia\u0142y. <\/span>[Autor w przypisie nr 31, str. 238 tak pisze o tej piosence: „Piosenka bardzo popularna w akowskim \u015brodowisku. Z powodu wypaczania jej tre\u015bci przez elementy reakcyjne, w wojsku nie by\u0142a ona mile widziana. Jak twierdzili \u017co\u0142nierze, piosenk\u0119 t\u0119 \u015bpiewali wtedy przypadkowo. Po prostu w d\u0142ugim marszu wyczerpa\u0142 im si\u0119 repertuar.”].<\/span>
W sumie straty z ca\u0142ej akcji wynosi\u0142y 4 zabitych pracownik\u00f3w UBP <\/span>[trzech plus „Czumak”], 1 \u017co\u0142nierz pu\u0142ku spo\u015br\u00f3d ju\u017c zwolnionych do rezerwy (strz. Jan D\u0105browski, ur. 30 X 1921), 3 rannych pracownik\u00f3w i 6 zabranych milicjant\u00f3w, z kt\u00f3rych 2 wypuszczono. Ponadto rozbrojono ppor. Ryszarda Gierad\u0119 z 9 \u017co\u0142nierzami z kompanii por. Antoniego Leoniaka, kt\u00f3rym nast\u0119pnie zwr\u00f3cono bro\u0144, z wyj\u0105tkiem 1 rusznicy przeciwpancernej.<\/span>
„Jastrz\u0105b” zostawi\u0142 we W\u0142odawie 2 zabitych i samoch\u00f3d oraz zabra\u0142 z miasta jednego zabitego i 4 rannych. <\/span>[pozosta\u0142 tylko zabity „Sybirak”, kt\u00f3rego cia\u0142o, wg kilku relacji zakopano na ty\u0142ach komendy MO, gdzie podobno spoczywa do dzisiaj].<\/span>
<\/font>
Nast\u0119pnego dnia po napadzie na W\u0142odaw\u0119 w pu\u0142ku ju\u017c urz\u0119dowa\u0142a komisja nadzwyczajna. Poszukiwano powod\u00f3w op\u00f3\u017anie\u0144, kt\u00f3re umo\u017cliwi\u0142y napastnikom prawie dwugodzinne, niemal bezkarne grasowanie po mie\u015bcie. Nie pomog\u0142y \u017cadne t\u0142umaczenia. Nie uwzgl\u0119dniono tak\u017ce „obiektywnych” trudno\u015bci, kt\u00f3rych, trzeba przyzna\u0107, zebra\u0142o si\u0119 wiele. Zarzuty dotyczy\u0142y g\u0142\u00f3wnie:<\/span>
–<\/span> dopuszczenia do rozproszenia si\u0142 pu\u0142ku oraz braku sensownego zamiaru przeciwdzia\u0142ania;<\/span>
–<\/span> dopuszczenia do wycofania si\u0119 bandy z W\u0142odawy w zasadzie bez walki – przede wszystkim z powodu braku manewru w celu odci\u0119cia napastnikom dr\u00f3g odwrotu z miasta;<\/span>
–<\/span> przedstawienia w meldunku, odbiegaj\u0105cej od prawdziwej, wersji dzia\u0142ania;<\/span>
–<\/span> tendencyjnego zawy\u017cenia si\u0142 przeciwnika, z ch\u0119ci\u0105 zamaskowania w\u0142asnej bierno\u015bci i powod\u00f3w zw\u0142oki w rozpocz\u0119ciu aktywnego dzia\u0142ania.<\/span>
Rozkazem z 25 pa\u017adziernika 1946 r. na miejsce czasowo pe\u0142ni\u0105cego obowi\u0105zki dow\u00f3dcy 49 pp, pp\u0142k. Karola Stasiaka, dow\u00f3dca 14 DP wyznaczy\u0142 do czasowego pe\u0142nienia obowi\u0105zk\u00f3w dow\u00f3dcy 49 pu\u0142ku piechoty pp\u0142k. Stanis\u0142awa Serb\u0119. Pp\u0142k Serba do czasu powrotu z urlopu pp\u0142k. Zwierza\u0144skiego zrealizowa\u0142 szereg przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 zmierzaj\u0105cych do poprawy bezpiecze\u0144stwa w garnizonie.<\/span>
Sytuacja nie uleg\u0142a jednak radykalnej poprawie. We W\u0142odawie, opr\u00f3cz „Jastrz\u0119bia” i „Wo\u0142odi” <\/span>[chodzi o boj\u00f3wk\u0119 SB OUN Iwana Romaneczki ps. „Wo\u0142odia”], kt\u00f3rzy w ostatnim okresie os\u0142abili nieco sw\u0105 aktywno\u015b\u0107, dzia\u0142a\u0142y jeszcze inne oddzia\u0142y zbrojne oraz nie rozpoznana bli\u017cej grupa organizacji WiN. W mie\u015bcie i w okolicy ci\u0105gle powtarza\u0142y si\u0119 gro\u017aby b\u0105d\u017a fizyczne akty terroru i politycznego szanta\u017cu. Sympatycy partii bali si\u0119 jeszcze deklarowa\u0107 swoich pogl\u0105d\u00f3w. <\/span>[…].”<\/span><\/font>

Brat "Jastrz\u0119bia" i jego zast\u0119pca, ppor. Edward Taraszkiewicz ps. "Grot", "\u017belazny". Zgin\u0105\u0142 6 X 1951 r. w Zbere\u017cu n\/Bugiem, przebijaj\u0105c si\u0119 przez kordon ob\u0142awy UB-KBW.<\/a><\/span><\/font><\/p>\n

A tak opisywa\u0142 w oficjalnym meldunku okoliczno\u015bci zatrzymania przez „Jastrz\u0119bia” \u017co\u0142nierzy 49 p.p., zast\u0119puj\u0105cy dow\u00f3dc\u0119 pu\u0142ku kpt. Dudycz:<\/p>\n

WYCI\u0104G<\/font>
z meldunku sytuacyjnego 49 p.p.<\/font>
dn. 23.10.46 r.<\/font><\/div>\n


Na szosie mi\u0119dzy W\u0142odaw\u0105 a Ko\u0142acze o godz. 21, bandyci zatrzymali samoch\u00f3d z grupy por. Leoniaka pod d-ctwem ppor. Gierady Ryszarda i 9-ciu ludzi. Zabrali mu 1 rusznic\u0119 ppanc, granaty i amunicj\u0119 oraz samoch\u00f3d marki „Zis” z szoferem. Ppor. Gierad\u0119 z jego lud\u017ami pu\u015bcili wolno do koszar. Powr\u00f3ci\u0142 o godz. 23.
Bandyci przy spotkaniu z por. Gierad\u0105 zaznaczyli, \u017ce zrobi\u0105 jeszcze kilka takich wypad\u00f3w, \u017ce Anglia daje im bro\u0144, pokazuj\u0105c przy tym najnowsz\u0105 bro\u0144 pistoletow\u0105. Dopytywali si\u0119 o ppor. Banasiaka. Nast\u0119pnie „Jastrz\u0105b” mia\u0142 przem\u00f3wienie do \u017co\u0142nierzy, namawiaj\u0105c ich do przej\u015bcia na ich stron\u0119, m\u00f3wi\u0142, \u017ce gdyby wiedzieli dok\u0142adnie, \u017ce z r\u0105k wojska zosta\u0142 zabity ich towarzysz, wszystkich by rozstrzelali. S\u0105 to zeznania ppor. Gierady.
Mi\u0119dzy bandytami znajdowa\u0142 si\u0119 by\u0142y ordynans p\u0142k. Satanowskiego nazwiskiem Paku\u0142a Stanis\u0142aw [ps. „Krzewina”], kt\u00f3ry namawia\u0142 \u017co\u0142nierzy do wst\u0105pienia do bandy. Grupa bandycka sk\u0142ada\u0142a si\u0119 z oko\u0142o 60 ludzi pod dow\u00f3dztwem samego „Jastrz\u0119bia”, byli w mundurach wojskowych z dystynkcjami. Jeden mia\u0142 kapitana, drugi porucznika, trzech podporucznik\u00f3w. Sam „Jastrz\u0105b” by\u0142 bez dystynkcji, w czapce polowej z patkami podoficerskimi, kt\u00f3ry osobi\u015bcie przywita\u0142 si\u0119 z ppor. Gierad\u0105, przedstawiaj\u0105c si\u0119: „Jastrz\u0105b”. Na samochodzie znajdowa\u0142 si\u0119 jeden zabity bandyta i 4 rannych. Mi\u0119dzy bandytami znajdowa\u0142o si\u0119 6-ciu milicjant\u00f3w zabranych z W\u0142odawy, 2 z nich pu\u015bcili razem z ppor. Gierad\u0105 do W\u0142odawy.
Dnia 23.10.1946 r. o godz. 2-giej powr\u00f3ci\u0142 do koszar samoch\u00f3d „Zis” z szoferem, kt\u00f3rego zwolnili bandyci w rejonie Wytyczno.<\/p>\n

<\/font><\/p>\n

W\/z Dow\u00f3dcy 49 Pu\u0142ku Piechoty <\/font>
\/-\/ DUDYCZ kpt.<\/font><\/div>\n

Jak wida\u0107 z powy\u017cszych relacji, pierwszej troch\u0119 „podrasowanej” zgodnie z \u00f3wcze\u015bnie przyj\u0119t\u0105 frazeologi\u0105, \u017co\u0142nierze 49 p.p. niezbyt kwapili si\u0119 do walki z oddzia\u0142ami podziemia, i jak w wielu takich przypadkach w ca\u0142ym kraju, ch\u0119tnie si\u0119 poddawali, wiedz\u0105c doskonale, \u017ce partyzanci nie zrobi\u0105 im krzywdy a jedynie „oswobodz\u0105” z broni, mundur\u00f3w czy amunicji. Jak wiadomo, r\u00f3wnie\u017c wielu \u017co\u0142nierzy mia\u0142o za sob\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 w Armii Krajowej (wida\u0107 to te\u017c w repertuarze \u015bpiewanych piosenek), co mia\u0142o du\u017cy wp\u0142yw na ich pozytywny stosunek do oddzia\u0142\u00f3w podziemia i niech\u0119\u0107 do podejmowania z nimi walki, do kt\u00f3rej komuni\u015bci zmuszeni byli stworzy\u0107 specjalnie przygotowane i odpowiednio zindoktrynowane formacje Korpusu Bezpiecze\u0144stwa Wewn\u0119trznego.

Zdj\u0119cie z 1941 r. Budynek Liceum we W\u0142odawie. Po przeciwnej stronie ulicy – po wojnie – znajdowa\u0142a si\u0119 siedziba Powiatowego Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa Publicznego (w czasie wojny – Gestapo).<\/font><\/p>\n

Dwa dni po ataku po\u0142\u0105czonych oddzia\u0142\u00f3w „Jastrz\u0119bia” i „Ordona” na W\u0142odaw\u0119, szef w\u0142odawskiego Powiatowego Urz\u0119dy Bezpiecze\u0144stwa Publicznego, kpt. Miko\u0142aj Oleksa meldowa\u0142 w raporcie: <\/p>\n

RAPORT SPECJALNY<\/font>
o bandyckim napadzie na UB W\u0142odawa w dn. 22.X.46 r.<\/font><\/div>\n


W dn. 22.X.1946 r. o godz. 15.30 otrzyma\u0142em telefonogram z. P.U.B.P. Lublin, i\u017c banda w powiecie Lubelskim zrabowa\u0142a wi\u0119ksz\u0105 ilo\u015b\u0107 marmolady i samochodem z przyczep\u0105 uda\u0142a si\u0119 w kierunku pow. W\u0142odawskiego. Po otrzymaniu telefonogramu zorganizowa\u0142em grup\u0119 operacyjn\u0105 w sile 80 ludzi z W.P. – 49 p.p., kt\u00f3ra to grupa wyjecha\u0142a o godz. 16.30 i mia\u0142a za zadanie zrobi\u0107 zasadzk\u0119 w dw\u00f3ch miejscach na szosie W\u0142odawa-Lublin ko\u0142o wsi Andrzej\u00f3w gm. Wola Wereszczy\u0144ska i ko\u0142o Sosnowicy gm. Wo\u0142oskowola, na szosie W\u0142odawa-Parczew, celem rozbicia takowej bandy.
Jak zeznaje \u015bwiadek, szofer Ufnal Tadeusz z O.Z.K. w Lublinie, w\/w banda w sile 70 ludzi pod dow\u00f3dztwem „Zawiei”-„Jastrz\u0119bia” i „\u017belaznego”-„Grota” o godz. 9 rano rozbroi\u0142a post. MO w \u0141\u0119cznej i zrabowawszy dwie maszyny, trzema maszynami udali si\u0119 do Cycowa, gdzie te\u017c rozbroili post. MO. Oba posterunki zosta\u0142y rozbrojone bez boju. Z Cycowa banda uda\u0142a si\u0119 dwiema maszynami przez las polnymi drogami w kierunku szosy W\u0142odawa-Che\u0142m, na kt\u00f3rej zatrzymali maszyn\u0119 pasa\u017cersk\u0105 jad\u0105c\u0105 z Che\u0142ma i maszyn\u0119 W.O.P. W\u0142odawa, jad\u0105c\u0105 w kierunku Che\u0142ma z 20-ma \u017co\u0142nierzami, bandyci \u017co\u0142nierzy nie rozbroili, tylko przestrzelili ko\u0142a maszyny. Wojsko W.O.P. boju z band\u0105 nie podj\u0119\u0142o. To mia\u0142o miejsce na 14-tym kilometrze od W\u0142odawy o godz. 17.40.
Nast\u0119pnie bandyci za\u0142adowawszy si\u0119 do maszyny pasa\u017cerskiej, pojechali trzema samochodami do W\u0142odawy. We W\u0142odawie cz\u0119\u015b\u0107 bandy maszyn\u0105 pasa\u017cersk\u0105 uda\u0142a si\u0119 pod Urz\u0105d Pocztowy, przerywaj\u0105c wewn\u0105trz po\u0142\u0105czenia telefoniczne, reszta bandyt\u00f3w dwiema maszynami pojecha\u0142a pod Urz\u0105d Bezpiecze\u0144stwa. Kilku bandyt\u00f3w uda\u0142o si\u0119 do Komendy Pow. MO. Po zej\u015bciu z samochodu bandyci okr\u0105\u017cyli UB, kilku wtargn\u0119\u0142o na sto\u0142\u00f3wk\u0119, gdzie oko\u0142o 10 pracownik\u00f3w jad\u0142o kolacj\u0119. Na sto\u0142\u00f3wce od razu wywi\u0105za\u0142a si\u0119 strzelanina, w czasie kt\u00f3rej zosta\u0142 zabity jeden bandyta, a nast\u0119pnie pracownik UB Hulewski W\u0142adys\u0142aw, a dw\u00f3ch naszych pracownik\u00f3w zosta\u0142o rannych. Pozostali bronili si\u0119 z pistolet\u00f3w.
Us\u0142yszawszy strza\u0142y, b\u0119d\u0105c w swoim gabinecie z majorem [major „Pietia” – sowiecki tzw. doradca przy PUBP W\u0142odawa]<\/span> i pracownikiem Robaczewskim, natychmiast po\u0142\u0105czy\u0142em si\u0119 telefonicznie z Szefem Sztabu 49 p.p., kt\u00f3rego powiadomi\u0142em o napadzie na UB, prosz\u0105c o pomoc, nast\u0119pnie zostawi\u0142em Robaczewskicgo przy aparacie, by nie roz\u0142\u0105cza\u0142 si\u0119 z pu\u0142kiem i takowy bez przerwy prosi\u0142 o pomoc wskazuj\u0105c, z kt\u00f3rej strony banda naciera. Szef Sztabu konkretnej mi odpowiedzi nie da\u0142. Ja wraz z 8 pracownikami stan\u0105\u0142em do obrony, nie wpuszczaj\u0105c bandyt\u00f3w do wn\u0119trza gmachu i tak strzelaj\u0105c z pistolet\u00f3w, automat\u00f3w bronili\u015bmy si\u0119 jedn\u0105 godzin\u0119 i 20 minut.
W czasie obrony zosta\u0142 zabity nasz pracownik Czeran [Czerkan]<\/span> Micha\u0142 i jeden ranny. W czasie walki bandyci pod\u0142o\u017cyli 4 miny pod klatk\u0119 schodow\u0105, z kt\u00f3rych dwie wybuch\u0142y zrywaj\u0105c drzwi wej\u015bciowe do aresztu. Po wybuchu min bandyci wypu\u015bcili aresztowanych i po kilkunastu minutach odjechali tymi\u017c samochodami. Przez ca\u0142y czas walki by\u0142y ci\u0105g\u0142e strza\u0142y i sta\u0142e wybuchy granat\u00f3w.
Po up\u0142ywie 10 minut jak banda odjecha\u0142a, da\u0142o si\u0119 widzie\u0107 ko\u0142o Urz\u0119du oko\u0142o 50 \u017co\u0142nierzy z 49 p.p., kt\u00f3rzy zaraz powr\u00f3cili z powrotem do koszar. O godz. 1.30 w nocy d-ca pu\u0142ku w porozumieniu ze mn\u0105 wys\u0142a\u0142 grup\u0119 w po\u015bcigu za band\u0105, kt\u00f3ra to do obecnej chwili znajduje si\u0119 w terenie. Banda odjecha\u0142a szos\u0105 w kierunku Lublina, gdzie po drodze spotka\u0142a maszyn\u0119 z 10-ma \u017co\u0142nierzami i oficerem, kt\u00f3rej zabra\u0142a jedn\u0105 rusznic\u0119 P-panc i chwilowo zarekwirowa\u0142a samoch\u00f3d. Zarekwirowanym samochodem wojskowym bandyci pojechali dalej, poczem samoch\u00f3d ten zwr\u00f3cili.<\/p>\n

W\u0142odawa 24.X.46 r.
<\/font><\/p>\n

Szef Powiatowego Urz\u0119du <\/font>
Bezpiecze\u0144stwa Publicznego<\/font>
we W\u0142odawie<\/font>
Oleksa M. Kpt.<\/font><\/div>\n


Atak na PUBP W\u0142odawa – cz\u0119\u015b\u0107 5><\/span><\/a><\/font><\/p>\n

\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Leopold Pytko:
\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[7],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/786"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=786"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/786\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=786"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=786"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=786"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}