{"id":784,"date":"2008-01-03T00:08:24","date_gmt":"2008-01-02T23:08:24","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2008\/01\/03\/atak-na-pubp-wlodawa-czesc-2\/"},"modified":"2008-01-03T00:08:24","modified_gmt":"2008-01-02T23:08:24","slug":"atak-na-pubp-wlodawa-czesc-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=784","title":{"rendered":"Atak na PUBP W\u0142odawa – cz\u0119\u015b\u0107 2"},"content":{"rendered":"

„\u017belazny” tak wspomina\u0142 ten dzie\u0144:
„Nad ranem pojechali\u015bmy do Puchaczowa, gdzie zarekwirowali\u015bmy du\u017cy samoch\u00f3d osobowy kursuj\u0105cy na linii Puchacz\u00f3w – Lublin. Zgodnie z planem, „Jastrz\u0105b” z po\u0142ow\u0105 ludzi pojecha\u0142 do Milejowa, gdzie mia\u0142 rozbroi\u0107 posterunek MO i z fabryki marmelady wzi\u0105\u0107 prowiantu jaki tam akurat b\u0119dzie. Ja za\u015b z drug\u0105 po\u0142ow\u0105 ludzi, razem z koleg\u0105 „Ordonem” otrzymali\u015bmy polecenie pojecha\u0107 do \u0141\u0119cznej, rozbroi\u0107 posterunek MO i w sp\u00f3\u0142dzielni zarekwirowa\u0107 prowiantu suchego z UNRRA. Po tej akcji mia\u0142em spali\u0107 most na Wieprzu od strony Lublina i czeka\u0107 na przybycie „Jastrz\u0119bia” z Milejowa.<\/span>
Posterunek uda\u0142o mi si\u0119 bez strat rozbroi\u0107 i dalszy plan akcji wykona\u0142em r\u00f3wnie\u017c. Wkr\u00f3tce przyjecha\u0142 i „Jastrz\u0105b” z Milejowa, zadowolony, \u017ce nam si\u0119 te\u017c robota uda\u0142a. Mia\u0142 na aucie oko\u0142o 100 wiaderek dobrej marmelady. Milicjant\u00f3w rozebrali\u015bmy z mundur\u00f3w, kt\u00f3re ubrali ludzie od „Ordona”, poniewa\u017c oni z mundurami stali bardzo s\u0142abo. \u0141adujemy si\u0119 na auta i jedziemy dalej. W \u0141\u0119cznej pozostawili\u015bmy stare auto z Puchaczowa, wzi\u0119li\u015bmy natomiast fajn\u0105, now\u0105 p\u00f3\u0142ci\u0119\u017car\u00f3wk\u0119, kt\u00f3ra sta\u0142a na rynku przed kinem.<\/span>
Doje\u017cd\u017camy do Cycowa w pow. che\u0142mskim, gdzie rozbrajamy r\u00f3wnie\u017c posterunek. Jest jakie\u015b dwie godziny do zachodu s\u0142o\u0144ca. Na rozkaz siadamy szybko na auta, kt\u00f3re jad\u0105 ostro\u017cnie po gliniastej mokrej drodze. Mijamy Ha\u0144sk – Dubeczno, a nasze samochody wci\u0105\u017c jad\u0105 bez przerwy dalej. Ch\u0142opcy nie wiedz\u0105 i nie przypuszczaj\u0105 gdzie jedziemy, do W\u0142odawy jest oko\u0142o 20 km, ale „Ordon” u\u015bmiecha si\u0119 co\u015b tajemniczo do mnie… Zdaje mi si\u0119, \u017ce on przypuszcza, dok\u0105d pr\u0105 nasze samochody.<\/span>
Na szosie Che\u0142m – W\u0142odawa zatrzymujemy jad\u0105ce z przeciwnej strony auto. Jest to sztab stra\u017cy pogranicza z Che\u0142ma. Nie rozbrajamy ich, lecz przestrzeliwujemy im tylko opony, a\u017ceby nie pojechali dalej, \u0142adujemy si\u0119 na trzeci, w mi\u0119dzyczasie zatrzymany samoch\u00f3d i jedziemy szybko w kierunku na W\u0142odaw\u0119.<\/span>[…]”.<\/span>
<\/font>
Tu\u017c przed W\u0142odaw\u0105 „Jastrz\u0105b” daje sygna\u0142 do zatrzymania. Na skraju lasu gromadzi wszystkich partyzant\u00f3w i wyjawia g\u0142\u00f3wny cel dwudniowego zamieszania. Jest nim atak na PUBP we W\u0142odawie. Ich zadaniem jest uwolnienie aresztowanych ludzi, na dow\u00f3d, \u017ce o nich nie zapomnieli, za\u015b ubekom trzeba pokaza\u0107, \u017ce nie mog\u0105 by\u0107 pewni nawet za murami swojej katowni.

Zima 1945\/46. Cz\u0119\u015b\u0107 oddzia\u0142u "Jastrz\u0119bia". Stoj\u0105 od lewej: 1. Ignacy Zalewski "Lin", 2. Zdzis\u0142aw Kogut (Kogutowski) "Ry\u015b", 3. Witold Zieli\u0144ski, 4. Ryszard Jakubowski "Kruk", 5. Zygmunt Majewski "Lenin", 6. N.N., 7. J\u00f3zef Piwnicki "Jask\u00f3\u0142ka", 8. Tadeusz Wawszczuk "Gro\u017any", 9. N.N., 10. Antoni Kosi\u0144ski "Czarny", 11. Piotr Kwiatkowski "D\u0105bek", 12. Tadeusz Soko\u0142owski, 13. Henryk Zaj\u0105czkowski "Borsuk", 14. Adam Mielniczuk "Fryc", 15. Jan Czech "Kiepura". Przy RKM-ie siedzi d-ca oddzia\u0142u por. Leon Taraszkiewicz "Jastrz\u0105b".<\/span><\/font><\/p>\n

We wtorkowy wiecz\u00f3r, 22 pa\u017adziernika 1946 r. samochody wjecha\u0142y do miasta. Tu\u017c przed rynkiem przystan\u0119\u0142y na kr\u00f3tko, Albin Bojczuk „Lew”, Zdzis\u0142aw Pogonowski „Szakal” i dw\u00f3ch innych partyzant\u00f3w znik\u0142o w mroku. Ich zadaniem by\u0142o zaj\u0119cie i rozbicie centrali telefonicznej. Samochody ruszy\u0142y dalej. Ju\u017c w obr\u0119bie rynku, jad\u0105cy w pierwszym samochodzie „Jastrz\u0105b” dostrzeg\u0142 id\u0105cego z naprzeciwka znajomego ubeka. Okaza\u0142 si\u0119 nim Leon Zubiak, jeden z tych, kt\u00f3rzy brali udzia\u0142 w ob\u0142awie i jego aresztowaniu w Lipniaku. Ubek zosta\u0142 rozbrojony, wci\u0105gni\u0119ty do samochodu i w g\u0142usz\u0105cym szumie silnik\u00f3w zastrzelony. Jak wspomina Stanis\u0142aw Paku\u0142a ps. „Krzewina”, o wykonaniu wyroku przes\u0105dzi\u0142 znaleziony przy funkcjonariuszu UB niewys\u0142any jeszcze list, w kt\u00f3rym nazywa\u0142 on „Jastrz\u0119bia” i „\u017belaznego” bandytami oraz obiecywa\u0142, \u017ce ich dopadnie i pozabija.
Po tym zdarzeniu ca\u0142a kolumna skierowa\u0142a si\u0119 do powiatowej komendy MO, kt\u00f3r\u0105 opanowano bez walki. Zaskoczenie by\u0142o pe\u0142ne. Trzy samochody podje\u017cd\u017caj\u0105ce tak oficjalnie przed budynek, w prze\u015bwiadczeniu milicjant\u00f3w mog\u0142y by\u0107 tylko kolumn\u0105 wojska. Za\u0142oga komendy zosta\u0142a rozbrojona, powierzona opiece siedmiu partyzant\u00f3w, a samochody ruszy\u0142y w kierunku budynku PUBP.

Przedwojenna willa doktora Rosiniaka.<\/font> W tym budynku w 1946 r. znajdowa\u0142a si\u0119 Komenda Powiatowa Milicji Obywatelskiej we W\u0142odawie. Zdj\u0119cie z lat 80-tych, gdy mie\u015bci\u0142o si\u0119 tam kasyno MO i SB.<\/font><\/p>\n

„\u017belazny”:
„Tu\u017c przed sam\u0105 W\u0142odaw\u0105 „Jastrz\u0105b” zatrzymuje auta i przemawia kr\u00f3tko do ch\u0142opak\u00f3w, m\u00f3wi\u0105c \u017ce idziemy z Bogiem w sercu odbi\u0107 i uwolni\u0107 naszych aresztowanych ludzi. Elektryczne lampy migaj\u0105 w wieczornym zmroku. Wje\u017cd\u017camy do miasta. Ludzie niewiele zwracaj\u0105 na nas uwagi, zjawisko takie jest tu cz\u0119ste.<\/span>
Przed rynkiem na chwil\u0119 staj\u0105 auta, gdzie „Lew”, „Szakal” oraz dw\u00f3ch innych otrzymuje polecenie zej\u015b\u0107 i rozbi\u0107 central\u0119 telefoniczn\u0105 na poczcie. „Lew” jest z W\u0142odawy, wi\u0119c grupa ta szybko znika w ciemno\u015bciach nocy. Jedziemy dalej z szalonym napi\u0119ciem nerw\u00f3w. Na rynku „Jastrz\u0105b” jad\u0105cy na pierwszym aucie zauwa\u017ca i poznaje id\u0105cego ulic\u0105 oficera – ubeka w towarzystwie panienki, tego kt\u00f3ry go kilka miesi\u0119cy temu z\u0142apa\u0142 we wsi Lipniak. Zatrzymuje auto i spokojnie przywo\u0142uje go do siebie, gdzie zostaje po cichu rozbrojony. Pakujemy go na auto i gdy auta ruszaj\u0105 naprz\u00f3d wyj\u0105c motorami, rozlega si\u0119 cichy strza\u0142.<\/span>
Podje\u017cd\u017camy i opanowujemy po cichu powiatow\u0105 komend\u0119 MO. „Jastrz\u0105b” wyznacza siedmiu ludzi, a\u017ceby pozostali i trzymali w r\u0119kach rozbrojon\u0105 komend\u0119, a z reszt\u0105 jedziemy do celu – do UB, odleg\u0142ego zaledwie o p\u00f3\u0142 kilometra.<\/span>
<\/font>Przed UB samochody zatrzymuj\u0105 si\u0119 i „Jastrz\u0105b” na czele wybranej przedtem grupy szturmowej wchodzi w teren budynk\u00f3w UB.<\/font> <\/span><\/font>[…]”.<\/font><\/p>\n

Pod PUBP we W\u0142odawie samochody zajecha\u0142y r\u00f3wnie \u015bmia\u0142o jak przed siedzib\u0119 KPMO, celowo czyni\u0105c du\u017co ha\u0142asu. Wszyscy s\u0105 ubrani w mundury wojskowe, a „Jastrz\u0105b” post\u0119puje na czele grupy szturmowej… Dalszy bieg wydarze\u0144 „\u017belazny” relacjonuje nast\u0119puj\u0105co:<\/p>\n

„Wartownik zatrzymuje ich pytaniem: St\u00f3j, kto idzie? Nie zwracaj\u0105c uwagi na pytanie, „Jastrz\u0105b” idzie dalej m\u00f3wi\u0105c do wartownika:<\/span>
– Sta\u0144 na baczno\u015b\u0107, durniu! Nie widzisz, \u017ce my z Che\u0142ma?<\/span>
Przy s\u0142owach tych mija go spokojnie i idzie w kierunku drzwi wartowni. Po cichu ch\u0142opcy id\u0105cy za nim rozbrajaj\u0105 os\u0142upia\u0142ego wartownika. Na wartowni, gdzie by\u0142a jednocze\u015bnie jadalnia UB, by\u0142a kolacja; przy sto\u0142ach siedz\u0105 ubeki w ilo\u015bci oko\u0142o 20-tu, gdy wchodzi „Jastrz\u0105b”, witaj\u0105c ich s\u0142owem: czo\u0142e
\nm!<\/span>
Kilka g\u0142os\u00f3w odpowiada mu czo\u0142em, pochylaj\u0105c si\u0119 dalej w spokoju nad kolacj\u0105. „Jastrz\u0105b” chce poczeka\u0107 kilka sekund, a\u017ceby id\u0105cy za nim ch\u0142opcy weszli do \u015brodka, bo sam wie, \u017ce nie opanuje tylu ludzi. W tym momencie jeden z ubek\u00f3w, a mianowicie z\u0142apany kiedy\u015b przez nas Stefan Pietrykowski odwraca g\u0142ow\u0119, poznaje „Jastrz\u0119bia”… Blednie okropnie, \u0142y\u017cka wypada mu z r\u0119ki na st\u00f3\u0142, z ust wyp\u0142ywa tylko jaki\u015b dziwny be\u0142kot. Ubeki zrozumieli przestrach swego kolegi, lecz w tym momencie „Jastrz\u0105b” rozkazuje: Wszystko r\u0119ce do g\u00f3ry!<\/span>
Ubeki wahaj\u0105 si\u0119 podnie\u015b\u0107 r\u0119ce, ale widok kilku skierowanych luf zmusza ich do tego, jednak jeden z nich stoj\u0105cy blisko tylnych drzwi szybko wyskakuje z my\u015bl\u0105, a\u017ceby powiadomi\u0107 reszt\u0119.<\/span>
Nie ma rady, plan opanowania po cichu UB spala na panewce, wobec tego „Jastrz\u0105b”, a wraz z nim znajduj\u0105cy si\u0119 wewn\u0105trz ch\u0142opcy otwieraj\u0105 w t\u0119 grup\u0119 ogie\u0144, a wyskoczywszy z powrotem na korytarz rzucaj\u0105 do tego pokoju granaty. Ga\u015bnie \u015bwiat\u0142o i rozlegaj\u0105 si\u0119 stamt\u0105d j\u0119ki. „Jastrz\u0105b” pozostawia ich tak i sam posuwa si\u0119 pod g\u0142\u00f3wny gmach, gdzie siedz\u0105 wi\u0119\u017aniowie. Drzwi do gmachu zosta\u0142y zaryglowane przez tego ubeka, kt\u00f3ry zd\u0105\u017cy\u0142 uciec z wartowni. Z g\u00f3ry, z pierwszego i drugiego pi\u0119tra zaczynaj\u0105 przed drzwi pada\u0107 i wybucha\u0107 granaty. Na rozkaz zaczynamy huraganowo z oddali ostrzeliwa\u0107 okna, pod os\u0142on\u0105 ognia „Tygrys” <\/span>[Piotr Popielewicz] wy\u0142amuje drzwi g\u0142\u00f3wne. W tym czasie zostaje on ranny ci\u0119\u017cko w nog\u0119 od\u0142amkiem granatu.<\/span>
Po ci\u0119\u017ckiej walce udaje si\u0119 ch\u0142opcom za\u0142o\u017cy\u0107 min\u0119 na korytarzu, budynek ca\u0142y zacz\u0105\u0142 si\u0119 chwia\u0107, zgas\u0142o \u015bwiat\u0142o w ca\u0142ym budynku. Strach ogarnia ubek\u00f3w i przestaj\u0105 strzela\u0107. B\u0142yskawicznie wy\u0142amuj\u0105 ch\u0142opcy drzwi do cel i wypuszczaj\u0105 szybko ludzi. Otrzymali oni polecenie ucieka\u0107 gdzie kto mo\u017ce. Rado\u015b\u0107 ich nie ma granic, nie spos\u00f3b tego po prostu odmalowa\u0107. \u0141adujemy z dy\u017curki bro\u0144 z UB na nasze samochody, amunicj\u0119, umundurowanie itp. Planem „Jastrz\u0119bia” jest zabra\u0107 tajne dokumenty, a potem spali\u0107 ca\u0142y gmach.<\/span>
Nagle otrzymujemy od strony koszar silny ogie\u0144 r\u00f3\u017cnej broni z odleg\u0142o\u015bci 100 metr\u00f3w. To wojsko z koszar przyby\u0142o ubekom na pomoc i otoczy\u0142o nas. Powoli wycofali\u015bmy si\u0119 jednym tylko autem „D\u017cemsem” <\/span>[G.M.C. – General Motors Company], dwa inne pozosta\u0142y, bo szoferzy na skutek ognia wojska uciekli.<\/span>
W drodze powrotnej rozbroili\u015bmy samoch\u00f3d wojskowy jad\u0105cy do W\u0142odawy. Zabrali\u015bmy im nowy, pi\u0119ciostrza\u0142owy karabin przeciwpancerny, tzw. P.T.R. By\u0142o to auto jedno z trzech, kt\u00f3re wyruszy\u0142y przeciw nam po zabraniu wczoraj przez nas tego „D\u017cemsa” <\/span>[G.M.C.] z parczewskiej szosy.<\/span>
Ze strony naszej mieli\u015bmy dw\u00f3ch zabitych ludzi, byli niemi: „Sybirak" <\/span>[Kondracki Wac\u0142aw], pochodzi\u0142 ze wsi Marianka gm. Wo\u0142oskowola oraz „\u015amig\u0142y”, pochodzi\u0142 z Karczewa k. Warszawy. Mieli\u015bmy tak\u017ce pi\u0119ciu rannych ch\u0142opak\u00f3w, kt\u00f3rzy si\u0119 potem szcz\u0119\u015bliwie wyleczyli.<\/span>
Ze strony UB by\u0142o zabitych kilkunastu ludzi, a drugie tyle rannych, lecz zatuszowali oni swoje straty do liczby sze\u015bciu zabitych, kt\u00f3rych w trzy dni potem chowano z parad\u0105 na cmentarzu."<\/span>
\"\"
W\u0142odawa, Al. J. Pi\u0142sudskiego (zdj\u0119cie przedwojenne). Po prawej stronie wida\u0107 KPMO, ok. 500 m. dalej – po lewej stronie – naprzeciwko budynku Liceum, znajdowa\u0142a si\u0119 siedziba PUBP we W\u0142odawie.

"W akcji tej z naszej grupy brali udzia\u0142:<\/span>
1. „Tygrys” <\/span>[Popielewicz Piotr, wie\u015b Korol\u00f3wka], 2. „Kanarek” <\/span>[Marian Szubtarski, wie\u015b Po\u0142\u00f3d], 3. „Krzewina” <\/span>[Stanis\u0142aw Paku\u0142a, kol. Kantor-Wytyczno], 4. „W\u0105\u017c” <\/span>[Jan Jarmu\u0142, Sosnowica], 5. „Lew” <\/span>[Albin Bojczuk z W\u0142odawy], 6. „Szakal” <\/span>[Zdzis\u0142aw Pogonowski z W\u0142odawy], 7. „Dzi\u0119cio\u0142” <\/span>[Jan Szymczuk-Grzywaczewski z Wo\u0142oskowoli], 8. „Mostek” <\/span>[Bab Tadeusz, Nowiny k\/Wo\u0142oskowoli], <\/span>9. „Kozio\u0142” <\/span>[Bogdan Zieli\u0144ski, wie\u015b Lipniak], 10. \u015ap. „\u015amig\u0142y” <\/span>[N.N.], 11. \u015ap. „Sybirak” <\/span>[Wac\u0142aw Kondracki], 12. „Borsuk” <\/span>[Henryk Zaj\u0105czkowski, Zawelicze k. Sosnowicy], 13. „Szary” <\/span>[Tadeusz Zaj\u0105czkowski, Zawelicze k. Sosnowicy], 14. „Orze\u0142” <\/span>[J\u00f3zef Wrzaszcz, Bia\u0142ka pow. W\u0142odawa], 15. „B\u0105k” <\/span>[Stanis\u0142aw D\u0119bi\u0144ski], 16. „Lampart” <\/span>[N.N.], 17. „Ry\u015b II” <\/span>[Stefan Kucharuk, Nowiny k. Wo\u0142oskowoli], 18. „Gro\u017any" <\/span>[Tadeusz Wawszczuk, Nietiahy], 19. „\u017bandarm" <\/span>[Stanis\u0142aw \u0141u\u0107], 20. „Gruby" (od „Gro\u017anego”) <\/span>[N.N.], 21. „Ko\u015bcielny” <\/span>[Kazimierz Majewski], 22. „Zaj\u0105c” <\/span>[N.N.], <\/span>23. „Ska\u0142a” <\/span>[Stanis\u0142aw Skibi\u0144ski], 24. „Ciekawy” <\/span>[N.N.], 25. „\u017buk” <\/span>[Antoni Borkowski z okolicy Terespola], 26. „Huragan” <\/span>[Antoni Kowalczuk, wie\u015b Zawelicze], 27. „Wir” <\/span>[N.N.].<\/span><\/span><\/font><\/p>\n

Atak na PUBP W\u0142odawa – cz\u0119\u015b\u0107 3><\/span><\/font><\/a><\/p>\n

\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

„\u017belazny” …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[7],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/784"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=784"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/784\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=784"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=784"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=784"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}