{"id":760,"date":"2008-02-17T14:44:05","date_gmt":"2008-02-17T13:44:05","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2008\/02\/17\/zmarl-gen-antoni-heda-ps-8222szary8221\/"},"modified":"2008-02-17T14:44:05","modified_gmt":"2008-02-17T13:44:05","slug":"zmarl-gen-antoni-heda-ps-8222szary8221","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=760","title":{"rendered":"ZMAR\u0141 GEN. ANTONI HEDA ps. „SZARY”"},"content":{"rendered":"

W pi\u0105tek 15 lutego 2008 r. w wieku 91 lat zmar\u0142 genera\u0142 brygady Antoni Heda ps. „Szary”, dow\u00f3dca oddzia\u0142\u00f3w partyzanckich AK, kt\u00f3ry ws\u0142awi\u0142 si\u0119 odbiciem w 1945 roku z kieleckiego wi\u0119zienia UB kilkuset wi\u0119zionych akowc\u00f3w.<\/span><\/font>
\"\"\"\"
Gen. bryg. Antoni Heda ps. "Szary"<\/span><\/font><\/p>\n

Nabo\u017ce\u0144stwo \u017ca\u0142obne za dusz\u0119 genera\u0142a odb\u0119dzie si\u0119 21 lutego w katedrze polowej Wojska Polskiego, p\u00f3\u017aniej zostanie on pochowany w rodzinnym grobowcu w Podkowie Le\u015bnej.<\/span>
<\/font>\"\"\"\"
Antoni Heda, zdj\u0119cie z 1936 r. (po lewej) i z czas\u00f3w okupacji.
<\/font>
Wspominaj\u0105c genera\u0142a, jego c\u00f3rka, Maria Hamilton zaznaczy\u0142a, \u017ce dla niego jego \u017co\u0142nierze, dzia\u0142alno\u015b\u0107 opozycyjna i kombatancka by\u0142y zawsze najwa\u017cniejsze.
– Oczywi\u015bcie bardzo nas kocha\u0142, jednak do ko\u0144ca bliski kontakt i spotkania z dawnymi towarzyszami broni by\u0142y dla niego bardzo istotne. To w\u0142a\u015bnie podczas jednego z takich spotka\u0144 w sierpniu 2006 roku ojciec dosta\u0142 udaru m\u00f3zgu, po kt\u00f3rym w\u0142a\u015bciwie ju\u017c nigdy nie powr\u00f3ci\u0142 do pe\u0142ni zdrowia<\/span> – m\u00f3wi\u0142 Hamilton.
– Kiedy obie z siostr\u0105 by\u0142y\u015bmy bardzo ma\u0142e ojciec musia\u0142 si\u0119 ukrywa\u0107, a nasza rodzina je\u017adzi\u0142a po ca\u0142ym kraju, uciekaj\u0105c przed UB. W <\/span>ko\u0144cu ojciec zosta\u0142 z\u0142apany, prawdopodobnie na skutek zdrady bliskiego znajomego. Tak naprawd\u0119 pozna\u0142y\u015bmy go wi\u0119c <\/span>dopiero w wieku 9-10 lat, kiedy zosta\u0142 wypuszczony z wi\u0119zienia<\/span> – wspomina\u0142a Hamilton.
\"\"
"Szary" z Rexem, 1943 r.<\/span>
<\/font>
C\u00f3rka genera\u0142a podkre\u015bli\u0142a, \u017ce jej ojciec w\u0142a\u015bciwie przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017cycia by\u0142 w opozycji i jak si\u0119 okaza\u0142o przez ca\u0142y ten czas by\u0142 pod obserwacja bezpieki, nawet podczas prywatnych uroczysto\u015bci. "Kiedy\u015b, na pocz\u0105tku lat 70. zaprosili\u015bmy kilkoro znajomych na jego urodziny, kt\u00f3re odby\u0142y si\u0119 na polance blisko naszego domu pod Warszaw\u0105. Ojciec zosta\u0142 p\u00f3\u017aniej wezwany na przes\u0142uchanie, podczas kt\u00f3rego pr\u00f3bowano go skar\u017cy\u0107 o organizowanie nielegalnych zgromadze\u0144"<\/span> – opowiada\u0142a Maria Hamilton.
\"\"
Pierwsza wizyta u por. cc Jana Piwnika "Ponurego". Od lewej: "Szary", Stanis\u0142aw Pa\u0142ac "Maria\u0144ski" z \u017con\u0105 i synem, ppor. W\u0142adys\u0142aw Czerwonka "Jurek".<\/span><\/font><\/p>\n

Antoni Heda urodzi\u0142 si\u0119 11 pa\u017adziernika 1916 roku w Ma\u0142omierzycach ko\u0142o I\u0142\u017cy w rodzinie ch\u0142opskiej. W m\u0142odo\u015bci zwi\u0105zany by\u0142 z ruchem patriotycznym. Po uko\u0144czeniu szko\u0142y powszechnej kszta\u0142ci\u0142 si\u0119 w Szkole Technicznej w Radomiu. W 1937 roku zosta\u0142 powo\u0142any do Szko\u0142y Podchor\u0105\u017cych Rezerwy. Prac\u0119 zawodow\u0105 rozpocz\u0105\u0142 w Fabryce Zbrojeniowej w Starachowicach w izbie pomiar\u00f3w.
\"\"
Antoni Heda "Szary".<\/span>
<\/font>
Podczas wojny obronnej w 1939 roku walczy\u0142 w sk\u0142adzie 12. Dywizji Piechoty pod I\u0142\u017c\u0105, a nast\u0119pnie na Lubelszczy\u017anie. Po kl\u0119sce pr\u00f3bowa\u0142 przej\u015b\u0107 przez zielon\u0105 granic\u0119, ale zosta\u0142 schwytany przez NKWD. Osadzono go w twierdzy Brze\u015b\u0107. Po wybuchu wojny sowiecko-niemieckiej trafi\u0142 do obozu je\u0144c\u00f3w rosyjskich, sk\u0105d uda\u0142o mu si\u0119 zbiec. Po powrocie w strony rodzinne podj\u0105\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 konspiracyjn\u0105 w Zwi\u0105zku Walki Zbrojnej, zosta\u0142 komendantem Podobwodu "Dolina".<\/p>\n

Ws\u0142awi\u0142 si\u0119 w\u00f3wczas zdobyciem wi\u0119zienia niemieckiego w Starachowicach i uwolnieniem ok. 80 ludzi. Z 60 z nich, kt\u00f3rzy nie chcieli wraca\u0107 do dom\u00f3w, utworzy\u0142 oddzia\u0142, co przyczyni\u0142o si\u0119 do udzielenia mu przez komend\u0119 Okr\u0119gu Kielecko-Radomskiego AK zgody na przej\u015bcie do partyzantki. Walczy\u0142 w sk\u0142adzie zgrupowania AK por. cc Jana Piwnika ps. „Ponury”, gdzie m.in. uczestniczy\u0142 w akcji zdobycia niemieckiego wi\u0119zienia w I\u0142\u017cy, uwie\u0144czonej uwolnieniem aresztowanych i skazanych na \u015bmier\u0107 oraz akcji opanowania miasta Ko\u0144skie i uwolnienia aresztowanych z niemieckiego wi\u0119zienia.<\/p>\n

W okresie akcji "Burza" walczy\u0142 m.in. pod Radoszycami, Trawnikami i Szewcami. Jego oddzia\u0142 wchodzi\u0142 w\u00f3wczas w sk\u0142ad II batalionu 3. Pu\u0142ku Piechoty AK pod dow\u00f3dztwem kpt. Stanis\u0142awa Por\u0119by ps. "\u015awi\u0105tek".
\"\"
"Szary" w marszu na koncentracj\u0119 przed akcj\u0105 na wi\u0119zienie w Kielcach, 1945 r.<\/span>
<\/font>
Po zako\u0144czeniu wojny „Szary” pozosta\u0142 w konspiracji, dzia\u0142aj\u0105c w ramach Ruchu Oporu Armii Krajowej (ROAK), a nast\u0119pnie Delegatury Si\u0142 Zbrojnych (DSZ). Na czele swojego oddzia\u0142u ws\u0142awi\u0142 si\u0119 rozbiciem w nocy z 4 na 5 sierpnia 1945 roku komunistycznego wi\u0119zienia w Kielcach, w kt\u00f3rym UB i sowieccy funkcjonariusze "Smiersza" osadzili ponad 370 wi\u0119\u017ani\u00f3w. W wyniku tej akcji uwolniono kilkuset wi\u0119\u017ani\u00f3w, przewa\u017cnie by\u0142ych AK-owc\u00f3w. „Szary” przyp\u0142aci\u0142 to jednak wielk\u0105 tragedi\u0105 osobist\u0105 – poszukuj\u0105cy go ubecy aresztowali jego rodzin\u0119 i zamordowali dw\u00f3ch braci.
\"\"
Stanis\u0142aw Heda, brat "Szarego" zamordowany przez UB w Kielcach.<\/span>
<\/font>
Po akcji w Kielcach zaprzesta\u0142 dzia\u0142alno\u015bci konspiracyjnej – pod zmienionym nazwiskiem, jako Antoni Wi\u015bniewski, wyjecha\u0142 na wybrze\u017ce, a p\u00f3\u017aniej do Ostr\u00f3dy. By\u0142 poszukiwany przez UB i w 1948 roku zosta\u0142 aresztowany w Gdyni. Otrzyma\u0142 cztery wyroki \u015bmierci, w ko\u0144cu dzi\u0119ki interwencji by\u0142ych oficer\u00f3w AL, kt\u00f3rzy wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ali z nim w 1944 roku, kar\u0119 \u015bmierci zamieniono na do\u017cywocie. Siedzia\u0142 w wi\u0119zieniach na Rakowieckiej, w Rawiczu i we Wronkach.<\/p>\n

Wyszed\u0142 na wolno\u015b\u0107 w 1956 roku, obj\u0119ty amnesti\u0105. W dalszym ci\u0105gu prowadzi\u0142 jednak dzia\u0142alno\u015b\u0107 niepodleg\u0142o\u015bciow\u0105, m.in. dzia\u0142aj\u0105c w NSZZ "Solidarno\u015b\u0107". W 1981 roku zosta\u0142 wybrany na Przewodnicz\u0105cego Niezale\u017cnego Zwi\u0105zku Kombatant\u00f3w przy NSZZ "Solidarno\u015b\u0107". Podczas stanu wojennego zosta\u0142 internowany w Bia\u0142o\u0142\u0119ce. Przez wiele lat by\u0142 doradc\u0105 kardyna\u0142a Stefana Wyszy\u0144skiego.
\"\"
"Szary" pod pomnikiem na Wykusie, 14 czerwca 1981 r.<\/span>
<\/font>
W 1990 roku doprowadzi\u0142 do zjednoczenia ok. 30 organizacji kombatanckich w \u015awiatow\u0105 Federacj\u0119 Polskich Kombatant\u00f3w i zosta\u0142 jej prezesem. W tym samym roku zosta\u0142 tak\u017ce awansowany do stopnia pu\u0142kownika przez prezydenta RP na Uchod\u017astwie. By\u0142 tak\u017ce G\u0142\u00f3wnym Komendantem Zwi\u0105zku Strzeleckiego, nawi\u0105zuj\u0105cego do tradycji Dru\u017cyn Strzeleckich J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego. W dow\u00f3d uznania jego zas\u0142ug 13 grudnia 2004 roku zosta\u0142 awansowany do stopnia genera\u0142a brygady Polskich Dru\u017cyn Strzeleckich.
W 2006 roku podczas obchod\u00f3w \u015awi\u0119ta 3 Maja mianowany zosta\u0142 genera\u0142em brygady przez prezydenta Lecha Kaczy\u0144skiego.
\"\"
Antoni Heda u Prezydenta RP Ryszarda Kaczor
\nowskiego w Londynie, 1990 r.<\/span>
<\/font>
By\u0142 autorem dw\u00f3ch ksi\u0105\u017cek: "Wspomnienie Szarego" i "Szary przeciw zdrajcom Polski". Za swoje zas\u0142ugi wojenne zosta\u0142 odznaczony wieloma odznaczeniami, w tym dwukrotnie krzy\u017cem Virtuti Militari i Krzy\u017cem Walecznych. W latach 90. zwi\u0105za\u0142 si\u0119 z narodowym \u015brodowiskiem Tygodnika "Ojczyzna".
\"\"
Ok\u0142adka ksi\u0105\u017cki Antoniego Hedy, pt. Wspomnienia "Szarego", Warszawa 1991 r.<\/span><\/font><\/p>\n

Mieczys\u0142aw Cukrowski, pseudonim "Konar", trafi\u0142 do oddzia\u0142u "Szarego" w 1943 roku. Uczestniczy\u0142 m.in. w ataku na wi\u0119zienie w Ko\u0144skich i w walkach pod Radoszycami. Jako podporucznik "Konar" bra\u0142 udzia\u0142 w s\u0142ynnej akcji w wi\u0119zieniu w Kielcach, w nocy z 4 na 5 sierpnia 1945 roku.
– To by\u0142 doskona\u0142y strateg. Dla odwr\u00f3cenia uwagi upozorowa\u0142 atak na Szyd\u0142owiec. Gdy ubowcy tam pojechali, my ruszyli\u015bmy na Kielce<\/span> – wspomina pan Mieczys\u0142aw. – Nikt z nas z\u0142ego s\u0142owa o nim nie mo\u017ce powiedzie\u0107. Wspania\u0142y dow\u00f3dca i cz\u0142owiek. M\u00f3wi\u0119 to jako jego \u017co\u0142nierz, p\u0142aka\u0107 mi si\u0119 teraz <\/span>chce…<\/span><\/p>\n

– To ju\u017c jeden z ostatnich dow\u00f3dc\u00f3w AK, pi\u0119kna posta\u0107<\/span> – opowiada Henryk Pawelec "Andrzej". Bli\u017cej poznali si\u0119 podczas marszu na odsiecz walcz\u0105cej Warszawie w sierpniu 1944 roku. Po wojnie go\u015bci\u0142 "Szarego" w swoim domu na emigracji w Anglii, a w ostatnich latach w Kielcach.<\/p>\n

Ryszard Peas "Pegaz" ze Skar\u017cyska pozna\u0142 osobi\u015bcie Antoniego Hed\u0119 ju\u017c po wojnie. Zapami\u0119ta\u0142 m.in. spotkanie w auli Technicznych Zak\u0142ad\u00f3w Naukowych, po tym jak "Szary" wyszed\u0142 z wi\u0119zienia. – By\u0142a to wielka manifestacja poparcia dla niego <\/span>– m\u00f3wi.<\/p>\n

– By\u0142 wspania\u0142ym dow\u00f3dc\u0105. To nie s\u0105 naci\u0105gane s\u0142owa. Rzadko si\u0119 spotyka cz\u0142owieka z tak\u0105 charyzm\u0105. Wiem, bo widzia\u0142em, jak by\u0142 traktowany przez swoich podkomendnych, kt\u00f3rzy za\u0142o\u017cyli ko\u0142o "Szarak\u00f3w" AK<\/span> – opowiada Andrzej Lange z Muzeum im. Or\u0142a Bia\u0142ego w Skar\u017cysku. I podkre\u015bla zas\u0142ugi "Szarego" z ostatnich lat. – W ka\u017cdej imprezie patriotycznej uczestniczy\u0142. Zawsze si\u0119 rozgl\u0105da\u0142, gdzie s\u0105 m\u0142odzi ludzie, bo do nich g\u0142\u00f3wnie chcia\u0142 m\u00f3wi\u0107<\/span> – wspomina Lange.<\/p>\n

"Szary" przyje\u017cd\u017ca\u0142 m.in. na kolejne rocznice rozbicia wi\u0119zienia kieleckiego. Ostatni raz by\u0142 w 2006 roku.
"Za\u0142o\u017cyli\u015bmy \u0142adunki pod bram\u0119. Nie mieli\u015bmy kluczy, musieli\u015bmy rozwala\u0107 ka\u017cde drzwi…"<\/span> – opowiada\u0142 d\u0142ugo, cho\u0107 by\u0142 ju\u017c bardzo schorowany.
\"\"
Gen. bryg. "Szary"<\/span><\/font><\/p>\n

Dr Mieczys\u0142aw Ryba, cz\u0142onek Kolegium Instytutu Pami\u0119ci Narodowej i historyk: "Genera\u0142 Heda by\u0142 uosobieniem bohaterstwa, walki i oporu przeciwko komunizmowi, a tak\u017ce symbolem prze\u015bladowania. Postawa patriotyczna i dzia\u0142alno\u015b\u0107 genera\u0142a Hedy przysporzy\u0142y mu wielu wrog\u00f3w ze strony \u00f3wczesnych w\u0142adz. To sprawi\u0142o, \u017ce po wojnie musia\u0142 si\u0119 ukrywa\u0107 wraz rodzin\u0105".
\"\"
Genera\u0142 brygady Antoni Heda ps. "Szary".<\/font><\/span><\/p>\n

Na wieczn\u0105 wart\u0119 odszed\u0142 jeden z najwybitniejszych polskich dow\u00f3dc\u00f3w partyzanckich niepodleg\u0142o\u015bciowego podziemia. <\/span>
CZE\u015a\u0106 JEGO PAMI\u0118CI !!!\"\"<\/p>\n

Wi\u0119cej o gen. bryg. Antonim Hedzie "Szarym" czytaj:<\/span><\/font>
<\/font><\/span>Przemys\u0142aw Jerzy Witek – PAN "SZARY" – ANTONI HEDA><\/a>
Gra\u017cyna Dziedzi\u0144ska – KOMENDANT "SZARY"><\/a>
AUTORYZOWANA RELACJA „SZAREGO" O POGROMIE W KIELCACH – NKWDOWSKA PROWOKACJA W KIELCACH – CZYLI TO, CO NAPRAWD\u0118 STA\u0141O SI\u0118 W KIELCACH<\/span>><\/a><\/p>\n

Strona g\u0142\u00f3wna><\/a><\/font><\/span><\/font><\/p>\n

\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[2],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/760"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=760"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/760\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=760"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=760"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=760"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}