{"id":754,"date":"2008-03-07T00:03:29","date_gmt":"2008-03-06T23:03:29","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2008\/03\/07\/59-rocznica-smierci-mjr-zapory\/"},"modified":"2008-03-07T00:03:29","modified_gmt":"2008-03-06T23:03:29","slug":"59-rocznica-smierci-mjr-zapory","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=754","title":{"rendered":"59 rocznica \u015bmierci mjr. "Zapory""},"content":{"rendered":"

7 marca 2008 r. mija 59 lat od \u015bmierci majora cc Hieronima Dekutowskiego "Zapory".<\/p>\n

<\/span><\/span><\/font>\"\"
Mjr cc Hieronim Dekutowski ps. "Zapora"<\/span><\/font><\/p>\n

Mjr. "Zapora", cichociemny, legendarny dow\u00f3dca oddzia\u0142\u00f3w partyzanckich Lubelszczyzny, zosta\u0142 skazany na kar\u0119 \u015bmierci przez WSG w Warszawie i rozstrzelany w wi\u0119zieniu MBP na warszawskim Mokotowie 7 marca 1949 r. wraz z grup\u0105 sze\u015bciu podkomendnych.<\/span><\/font>
59 lat temu \u015bmier\u0107 z r\u0105k UB ponie\u015bli:<\/span><\/font><\/p>\n

Mjr cc Hieronim Dekutowski "Zapora"<\/a><\/span> (ur. 1918) – cichociemny, komendant oddzia\u0142\u00f3w le\u015bnych Inspektoratu DSZ-WiN Lublin, a nast\u0119pnie dow\u00f3dca zgrupowania partyzanckiego licz\u0105cego w szczytowym okresie ponad 300 ludzi;<\/p>\n


Kpt. Stanis\u0142aw \u0141ukasik "Ry\u015b"<\/span> (ur. 1918) – dow\u00f3dca oddzia\u0142u w zgrupowaniu "Zapory";<\/p>\n


Ppor. Roman Gro\u0144ski "Zbik"<\/span> (ur. 1926) – dow\u00f3dca oddzia\u0142u \u017candarmerii zgrupowania;<\/p>\n

Por. Jerzy Miatkowski "Zawada" <\/span>(ur. 1923) – \u017co\u0142nierz zgrupowania, a nast\u0119pnie adiutant "Zapory";<\/p>\n

Por. Tadeusz Pelak "Junak"<\/span> (ur. 1922) – \u017co\u0142nierz "Zapory", cz\u0142onek siatki terenowej WiN;<\/p>\n

Por. Edmund Tudruj "Mundek"<\/span> (ur. 1923) – \u017co\u0142nierz oddzia\u0142u "Rysia" w 1944 r. wywieziony do ZSRR, od 1946 r. ponownie w jego oddziale;<\/p>\n

Por. Arkadiusz Wasilewski "Bia\u0142y"<\/span> (ur. 1925) – \u017co\u0142nierz zgrupowania, adiutant "Zapory".<\/p>\n

Podczas niejawnej rozprawy 3 listopada 1948 r. w Wojskowym S\u0105dzie Rejonowym w Warszawie, zasiad\u0142o ich siedmiu, oraz ich polityczny prze\u0142o\u017cony W\u0142adys\u0142aw Si\u0142a-Nowicki. Oskar\u017ceni dla ich poni\u017cenia przebrani byli w mundury Wehrmachtu. W ostatnim s\u0142owie mjr "Zapora" nie prosi\u0142 o najni\u017cszy wymiar kary, ale z godno\u015bci\u0105 o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce decyzj\u0119 pozostawia s\u0105dowi. 15 listopada 1948 r. sk\u0142ad orzekaj\u0105cy pod przewodnictwem s\u0119dziego J\u00f3zefa Badeckiego, kt\u00f3ry wcze\u015bniej skaza\u0142 na \u015bmier\u0107 m.in. rtm. Witolda Pileckiego, skaza\u0142 go na 7-krotn\u0105 kar\u0119 \u015bmierci, pozostali otrzymali podobne wyroki. Pro\u015bby o \u0142ask\u0119 napisane do Prezydenta Boles\u0142awa Bieruta przez matk\u0119 i najstarsz\u0105 siostr\u0119 Zofi\u0119 \u015aliw\u0119 (czyni\u0142a te\u017c pr\u00f3by wydostania brata drog\u0105 dyplomatyczn\u0105 poprzez Prezydenta Republiki Francuskiej; od ko\u0144ca lat 20. mieszka\u0142a we Francji i by\u0142a odznaczona Legi\u0105 Honorow\u0105 za udzia\u0142 we francuskim ruchu oporu) zosta\u0142y jednak odrzucone. "Zapora" wraz z podw\u0142adnymi trafi\u0142 do celi dla "kaesowc\u00f3w", gdzie siedzia\u0142o w\u00f3wczas ponad 100 os\u00f3b. Na prze\u0142omie stycznia i lutego 1949 r. podj\u0119li oni pr\u00f3b\u0119 ucieczki – postanowili wywierci\u0107 dziur\u0119 w suficie i przez strych dosta\u0107 si\u0119 na dach jednopi\u0119trowych zabudowa\u0144 gospodarczych, a stamt\u0105d zjecha\u0107 na powi\u0105zanych prze\u015bcierad\u0142ach i zeskoczy\u0107 na chodnik przy ulicy Rakowieckiej. Kiedy do zrealizowania planu zosta\u0142o ledwie kilkana\u015bcie dni, jeden z wi\u0119\u017ani\u00f3w kryminalnych uzna\u0142, \u017ce akcja jest zbyt ryzykowna i wsypa\u0142 uciekinier\u00f3w, licz\u0105c na z\u0142agodzenie wyroku. Hieronim Dekutowski i W\u0142adys\u0142aw Si\u0142a-Nowicki trafili na kilka dni do karceru, gdzie siedzieli nago, skuci w kajdany. 7 marca 1949 r. wykonano na nim kar\u0119 \u015bmierci; stracono te\u017c 6 jego podkomendnych. W chwili \u015bmierci, pomimo tego, \u017ce mia\u0142 tylko 30 lat, wygl\u0105da\u0142 jak starzec z siwymi w\u0142osami, wybitymi z\u0119bami, po\u0142amanymi r\u0119kami, nosem i \u017cebrami oraz zerwanymi paznokciami. Do dzi\u015b nie s\u0105 znane miejsca poch\u00f3wku "Zapory" i jego ludzi.<\/font><\/p>\n

GLORIA VICTIS !!!<\/span><\/font><\/p>\n

POST MORTEM…<\/span><\/font>
\"\"<\/p>\n

Przedwczoraj, 5 marca 2008 r., Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Lech Kaczy\u0144ski wr\u0119czy\u0142 Ordery Odrodzenia Polski, nadane 15 listopada 2007 r.<\/a> wybitnemu dow\u00f3dcy mjr. Hieronimowi Dekutowskiemu „Zaporze” i jego sze\u015bciu podkomendnym – \u017co\u0142nierzom Zgrupowania oddzia\u0142\u00f3w AK-WiN. Uroczysto\u015b\u0107 odby\u0142a si\u0119 w zwi\u0105zku z 59. rocznic\u0105 wykonania wyroku \u015bmierci na siedmiu „\u017bo\u0142nierzach Wykl\u0119tych”.<\/p>\n

<\/span>\"\"<\/p>\n

Za wybitne zas\u0142ugi dla niepodleg\u0142o\u015bci Rzeczypospolitej Polskiej odznaczeni zostali po\u015bmiertnie:<\/p>\n

<\/span>Mjr Hieronim Dekutowski „Zapora”<\/span>
Kpt. Stanis\u0142aw \u0141ukasik „Ry\u015b”<\/span>
Ppor. Roman Gro\u0144ski „\u017bbik”<\/span>
Por. Edmund Tudruj „Mundek”<\/span>
Por. Jerzy Miatkowski „Zawada”<\/span>
Por. Tadeusz Pelak „Junak”<\/span>
Por. Arkadiusz Wasilewski „Bia\u0142y” <\/span><\/p>\n

Podczas uroczysto\u015bci, za wybitne zas\u0142ugi dla niepodleg\u0142o\u015bci Rzeczypospolitej Polskiej, odznaczony zosta\u0142 po\u015bmiertnie r\u00f3wnie\u017c inny zas\u0142u\u017cony \u017co\u0142nierz ze Zgrupowania mjr. „Zapory”, ostatni dow\u00f3dca oddzia\u0142\u00f3w partyzanckich Okr\u0119gu Lubelskiego WiN;<\/p>\n

KRZY\u017bEM KOMANDORSKIM Z GWIAZD\u0104 ORDERU ODRODZENIA POLSKI<\/span>
po\u015bmiertnie:<\/span><\/p>\n

Kpt. Zdzis\u0142aw Bro\u0144ski „Uskok”<\/span><\/a><\/p>\n

W uroczysto\u015bci wzi\u0119li udzia\u0142 m. in. Pose\u0142 ziemi lubelskiej El\u017cbieta Kruk, Zast\u0119pca Kierownika Urz\u0119du do Spraw Kombatant\u00f3w i Os\u00f3b Represjonowanych Jan Ciechanowski, Wiceprezes Instytutu Pami\u0119ci Narodowej Maria Dmochowska, Prezes \u015arodowiska \u017co\u0142nierzy AK i WiN „Zaporczyk\u00f3w” Adam Bro\u0144ski (syn kpt. "Uskoka")<\/span> oraz nauczyciele i uczniowie Gimnazjum nr 9 im. c.c. majora Hieronima Dekutowskiego „Zapory” w Lublinie i Centrum Kszta\u0142cenia Ustawicznego nr 1 w Lublinie – sprawuj\u0105cy opiek\u0119 nad pomnikiem Zgrupowania oddzia\u0142\u00f3w majora „Zapory”.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Podczas uroczysto\u015bci Prezydent RP powiedzia\u0142:<\/span><\/p>\n

„Szanowna Pani Pose\u0142, Panie, Panowie Ministrowie, ale przede wszystkim Szanowni Pa\u0144stwo,<\/p>\n

To nie pierwsza tego rodzaju uroczysto\u015b\u0107, kt\u00f3ra ma przywraca\u0107 pami\u0119\u0107 zapomnian\u0105 w Polsce przez lat kilkadziesi\u0105t, przy czym pierwsze dwa pokolenia – a\u017c po rok 19
\n89 – to by\u0142 okres komunizmu. Trudno sobie wyobrazi\u0107, \u017ceby w tym okresie przywracano pami\u0119\u0107 o bohaterach drugiej konspiracji – Wolno\u015bci i Niezawis\u0142o\u015bci, ruchu oporu Armii Krajowej i wielu innych organizacjach, kt\u00f3re dzia\u0142a\u0142y w tym czasie. Ale po roku 1989 nasza historia – o czym niejednokrotnie na tej sali m\u00f3wi\u0142em – u\u0142o\u017cy\u0142a si\u0119 w ten spos\u00f3b, \u017ce wprawdzie mo\u017cna by\u0142o pisa\u0107, m\u00f3wi\u0107, zbiera\u0107 materia\u0142y, ale takie uroczysto\u015bci si\u0119 nie odbywa\u0142y.<\/p>\n

To wynik „hybrydowego” charakteru pa\u0144stwa, kt\u00f3re po roku 1989 odzyskali\u015bmy, kt\u00f3re niew\u0105tpliwie by\u0142o pa\u0144stwem niepodleg\u0142ym, ale kt\u00f3re nie potrafi\u0142o do ko\u0144ca si\u0119 zdecydowa\u0107, o jak\u0105 tradycj\u0119 jest oparte. O tradycj\u0119 lat, w kt\u00f3rych ustr\u00f3j by\u0142 Polsce narzucony, narzuceni byli tzw. sojusznicy, w istocie protektorzy tego systemu, narzucone by\u0142o ubezw\u0142asnowolnienie spo\u0142ecze\u0144stwa i narzucona by\u0142a wersja historii. Wersja historii, w kt\u00f3rej \u017co\u0142nierze WiN-u i innych organizacji, to najpierw byli cz\u0142onkowie band, a p\u00f3\u017aniej ju\u017c mo\u017ce cz\u0142onkowie oddzia\u0142\u00f3w (to zacz\u0119\u0142o si\u0119 zmienia\u0107 oko\u0142o 40 lat temu), ale oddzia\u0142\u00f3w wrogich, s\u0142usznie zwalczanych. Z tych „band” zreszt\u0105 do ko\u0144ca si\u0119 nigdy nie wycofano. Dzi\u015b, przynajmniej w tym budynku, w kt\u00f3rym urz\u0119duje Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, czasy si\u0119 zmieni\u0142y. Mamy oddzia\u0142y Wolno\u015bci i Niezawis\u0142o\u015bci oraz innych organizacji, kt\u00f3re w warunkach beznadziejnych, po Ja\u0142cie, stara\u0142y si\u0119 mimo wszystko walczy\u0107 o woln\u0105 Polsk\u0119. I \u017co\u0142nierzom tym oddzia\u0142\u00f3w nale\u017cny jest ho\u0142d od ca\u0142ej naszej ojczyzny. Ten ho\u0142d chcia\u0142em dzi\u015b z\u0142o\u017cy\u0107 – w imieniu ca\u0142ej Polski, a przynajmniej tej Polski, kt\u00f3ra chce by\u0107 Polsk\u0105 woln\u0105, Polsk\u0105 niezawis\u0142\u0105, suwerenn\u0105 i nie wstydz\u0105c\u0105 si\u0119 m\u00f3wi\u0107 o trudnych elementach swojej historii, bo ka\u017cdy nar\u00f3d ma takie trudne sprawy, ale jednak ze swojej historii dumn\u0105.<\/p>\n

Powtarzam: w imieniu tych wszystkich sk\u0142adam wszystkim \u017co\u0142nierzom Wolno\u015bci i Niezawis\u0142o\u015bci – niejednego ju\u017c odznaczy\u0142em – a dzi\u015b w szczeg\u00f3lno\u015bci \u017co\u0142nierzom majora „Zapory” Dekutowskiego, nale\u017cny im ho\u0142d. Prosz\u0119 to, co si\u0119 przed chwil\u0105 wydarzy\u0142o, traktowa\u0107 jako wyraz tego w\u0142a\u015bnie ho\u0142du. B\u0119dziemy sk\u0142ada\u0107 ho\u0142d tak\u017ce innym \u017co\u0142nierzom, ale trzeba podkre\u015bli\u0107, \u017ce Lubelszczyzna, obok dw\u00f3ch czy trzech innych wojew\u00f3dztw, by\u0142a w tym okresie niezwykle waleczna – tak samo jak by\u0142a bardzo waleczna w okresie II wojny \u015bwiatowej. Na Lubelszczyzn\u0119 oddzia\u0142y armii sowieckiej, je\u015bli chodzi o dzisiejsze granice Polski, wkroczy\u0142y jako na pierwsz\u0105 polsk\u0105 ziemi\u0119 (powtarzam, m\u00f3wi\u0119 o powojennych granicach Polski), ju\u017c w ko\u0144cu lipca 1944 roku i bardzo szybko zacz\u0119\u0142a si\u0119 tam walka. Historia majora „Zapory”, kt\u00f3ry najpierw rozwi\u0105za\u0142 sw\u00f3j oddzia\u0142, \u017ceby w sierpniu 1944 roku wznowi\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107, jest tego najlepszym przyk\u0142adem. Cho\u0107 trzeba sobie jasno powiedzie\u0107, \u017ce walka wtedy by\u0142a skazana na przegran\u0105, to jest ona niezb\u0119dnym w naszej historii \u015bwiadectwem, \u017ce komunizm nie zosta\u0142 zaakceptowany, \u017ce komunizmowi stawiano op\u00f3r, \u017ce stawia\u0142y op\u00f3r dziesi\u0105tki, setki, mo\u017ce nawet tysi\u0105ce ludzi i \u017ce ten op\u00f3r w ko\u0144cu okaza\u0142 si\u0119 zwyci\u0119ski.<\/p>\n

Jeszcze raz chcia\u0142em, w imieniu wszystkich patriotycznie nastawionych rodak\u00f3w, pok\u0142oni\u0107 si\u0119 pami\u0119ci majora Hieronima „Zapory” Dekutowskiego, wszystkich jego towarzyszy straconych w marcu 1949 roku w wi\u0119zieniu mokotowskim i wszystkich pozosta\u0142ych „Zaporczyk\u00f3w” i \u017co\u0142nierzy Wolno\u015bci i Niezawis\u0142o\u015bci”. <\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: <\/span>www.prezydent.pl<\/a><\/font>

<\/span>Wi\u0119cej na temat mjr. "Zapory" czytaj:<\/font>

<\/span>Mjr Hieronim Dekutowski "Zapora" (1918 – 1949) – cz\u0119\u015b\u0107 1><\/a>
Mjr Hieronim Dekutowski "Zapora" (1918 – 1949) – cz\u0119\u015b\u0107 2><\/a>
<\/span>
<\/span>"Zapora" w sieci agent\u00f3w – cz\u0119\u015b\u0107 1><\/span><\/a>
"Zapora" w sieci agent\u00f3w – cz\u0119\u015b\u0107 2><\/span><\/a><\/p>\n

Strona g\u0142\u00f3wna><\/span><\/a>
<\/span><\/font><\/p>\n

\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[2],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/754"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=754"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/754\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=754"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=754"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=754"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}