{"id":74,"date":"2017-05-12T07:29:29","date_gmt":"2017-05-12T05:29:29","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2017\/05\/12\/68-rocznica-smierci-ppor-olecha\/"},"modified":"2017-05-12T07:29:29","modified_gmt":"2017-05-12T05:29:29","slug":"68-rocznica-smierci-ppor-olecha","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=74","title":{"rendered":"68. rocznica \u015bmierci ppor. "Olecha""},"content":{"rendered":"
\n
\n
\n
68. rocznica \u015bmierci ppor. Anatola Radziwonika "Olecha"<\/span><\/font><\/p>\n<\/div>\n
…Nie dajmy zgin\u0105\u0107 poleg\u0142ym.<\/font><\/b>
Zbigniew Herbert<\/font><\/div>\n
\"\"\"\"
Ppor.
\n Anatol Radziwonik „Olech”, „Mruk”, „Ojciec”, „Stary”, oficer VII
\nbatalionu 77 pp AK, komendant po\u0142\u0105czonych poakowskich obwod\u00f3w Szczuczyn i
\n Lida.<\/span><\/font><\/p>\n

68 lat
\ntemu, 12 maja 1949 r., nieopodal wsi Raczkowszczyzna na Nowogr\u00f3dczy\u017anie,
\nprzebijaj\u0105c si\u0119 przez ob\u0142aw\u0119 grupy operacyjnej NKWD, poleg\u0142 ppor. Anatol Radziwonik ps. "Olech"<\/a>.
\n Jego oddzia\u0142 by\u0142 najwi\u0119kszym, najsilniejszym i jednym z najd\u0142u\u017cej
\nwalcz\u0105cych antysowieckich oddzia\u0142\u00f3w partyzanckich na Kresach Wschodnich
\nII Rzeczypospolitej. Na odwrocie jednego z nielicznych ocala\u0142ych zdj\u0119\u0107
\n\u017co\u0142nierzy „Olecha” widnieje odr\u0119czny napis: „Nic dla siebie, wszystko
\ndla Ojczyzny”… motto, kt\u00f3re wpaja\u0142 swym nieugi\u0119tym „Kresowym Strace\u0144com” i kt\u00f3remu sam pozosta\u0142 wierny do ko\u0144ca swoich dni. <\/span>
\"\"
Anatol Radziwonik ps. "Olech",
\n ur. 20 lutego 1916 r. w Bria\u0144sku na terenie Rosji, zm. 12 maja 1949 r.
\nna Nowogr\u00f3dczy\u017anie, podporucznik WP, od 1943 w AK, jeden z dow\u00f3dc\u00f3w
\noddzia\u0142\u00f3w podziemia antykomunistycznego i niepodleg\u0142o\u015bciowego, ostatni
\ndow\u00f3dca zorganizowanych struktur polskiego podziemia niepodleg\u0142o\u015bciowego
\n na ziemi nowogr\u00f3dzkiej.<\/b><\/p>\n

Urodzi\u0142 si\u0119 w Bria\u0144sku, na terenie
\nRosji, gdzie od 1915 r. roku mieszkali jego rodzice Konstanty Radziwonik
\n i Nadzieja z domu Makowiecka ewakuowani tam przez w\u0142adze carskie.
\nOjciec by\u0142 polskim kolejarzem w Wo\u0142kowysku, matka pochodzi\u0142a z
\nprawos\u0142awnej rodziny. Po wojnie polsko-sowieckiej rodzina powr\u00f3ci\u0142a do
\nWo\u0142kowyska. Anatol uczy\u0142 si\u0119 w Pa\u0144stwowym M\u0119skim Seminarium
\nNauczycielskim w S\u0142onimiu. Po jego uko\u0144czeniu pracowa\u0142 w szkole
\nwiejskiej w Iszczo\u0142nianach ko\u0142o Szczuczyna na Nowogr\u00f3dczy\u017anie.
\nUczestniczy\u0142 w organizowaniu lokalnych struktur harcerskich.<\/p>\n

Latem
\n 1938 r. zosta\u0142 powo\u0142any do Wojska Polskiego. Uko\u0144czywszy szko\u0142\u0119
\npodchor\u0105\u017cych piechoty w Jaros\u0142awiu, po zwolnieniu z wojska powr\u00f3ci\u0142 do
\nIszczo\u0142nian. Tam zasta\u0142a go wojna. Nie wiadomo czy uczestniczy\u0142 w wojnie
\n obronnej 1939 r., wiadomo, \u017ce zatai\u0142 ten fakt w zachowanej w archiwum w
\n Grodnie ankiecie osobowej dla lokalnych w\u0142adz z okresu pierwszej
\nokupacji sowieckiej. Nie wiadomo te\u017c, kiedy przyst\u0105pi\u0142 do polskiej
\nkonspiracji niepodleg\u0142o\u015bciowej. Wiadomo, \u017ce w 1943 r. dowodzi\u0142 jedn\u0105 z
\nplac\u00f3wek konspiracyjnych Obwodu AK Szczuczyn kryptonim "\u0141\u0105ka" w nowogr\u00f3dzkim Okr\u0119gu AK<\/a>.
\n Podczas s\u0142u\u017cby w AK zosta\u0142 awansowany do stopnia oficerskiego
\n(podporucznika). Nast\u0119pnie przeszed\u0142 do partyzantki. Od zimy 1944
\ndowodzi\u0142 3. plutonem w 2. kompanii VII batalionu 77. pp AK, dowodzonego
\nkolejno przez ppor. Bojomira Tworzya\u0144skiego „Ostoj\u0119” i legendarnego por. cc Jana Piwnika „Ponurego”<\/a>.<\/p>\n

15
\n kwietnia 1944 r. patrol wydzielony z jego plutonu rozbroi\u0142 posterunek
\n\u017candarmerii niemieckiej i policji bia\u0142oruskiej w Mo\u017cejkowie Ma\u0142ym. W tym
\n samym miesi\u0105cu jego oddzia\u0142 rozbi\u0142 niemieck\u0105 za\u0142og\u0119 w maj\u0105tku Mo\u017cejk\u00f3w
\nWielki. W maju pluton „Olecha” dwukrotnie rozbi\u0142 oddzia\u0142y niemieckie w
\nzasadzkach ko\u0142o wsi Kowczyki i Mo\u017cejk\u00f3w Wielki. 16 lipca uczestniczy\u0142 w
\nzwyci\u0119skiej operacji likwidacji niemieckiego garnizonu w Jew\u0142aszach,
\npodczas kt\u00f3rej poleg\u0142 „Ponury”.<\/font>
\"\"<\/font>
Grupa
\n \u017co\u0142nierzy z oddzia\u0142u „Olecha” – 1945 r. (ppor. „Olech” siedzi w \u015brodku
\ngrupy), kl\u0119czy z lewej Miko\u0142a „Zielony” (Ukrainiec, lejtnant Armii
\nCzerwonej, antykomunista, kt\u00f3ry do\u0142\u0105czy\u0142 do polskiej partyzantki), z
\nprawej kl\u0119czy: NN "Lis".<\/span><\/font><\/font><\/p>\n

W pocz\u0105tku lipca 1944 r. „Olech” wyruszy\u0142 ze swoim batalionem w kierunku Wilna, by wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w operacji „Ostra Brama”<\/a>.
\n Oddzia\u0142 nie zd\u0105\u017cy\u0142 na czas, dzi\u0119ki czemu unikn\u0105\u0142 rozbrojenia przez
\nSowiet\u00f3w. W zaistnia\u0142ej sytuacji dow\u00f3dca poprowadzi\u0142 swoich
\npodkomendnych w rejon Szczuczyna gdzie kontynuowa\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 bojow\u0105 i
\nkonspiracyjn\u0105. Realia walki z niedawnym „sojusznikiem” oraz utrudniony
\nkontakt z wy\u017cszymi strukturami AK, sta\u0142y si\u0119 przyczyn\u0105 powstania wiosn\u0105
\n1945 r. Obwodu nr 49\/67, obejmuj\u0105cego teren dawnych powiat\u00f3w
\nszczuczy\u0144skiego i lidzkiego, nad kt\u00f3rym "Olech" obj\u0105\u0142 komend\u0119.<\/p>\n

Po likwidacji ppor. Czes\u0142awa Zaj\u0105czkowskiego „Ragnera”<\/a> 3 grudnia 1944 r. w okolicy wsi Jeremicze i 21 stycznia 1945 r. pod Kowalkami por. Jana Borysewicza „Krysi”<\/a>,
\n dla NKWD wrogiem numer jeden sta\u0142 si\u0119 „Olech”. Stan liczebny Obwodu
\n49\/67 w 1945 r. NKWD BSRR ocenia\u0142o na oko\u0142o 800 ludzi, w wi\u0119kszo\u015bci
\npozostaj\u0105cych w konspiracji i zorganizowanych w liczne plac\u00f3wki terenowe
\n licz\u0105ce od 10 do 50 cz\u0142onk\u00f3w, rozsiane w wioskach zamieszka\u0142ych g\u0142\u00f3wnie
\n przez ludno\u015b\u0107 polsk\u0105.<\/font>
\"\"
Grupa partyzant\u00f3w z oddzia\u0142u ppor. A. Radziwonika "Olecha" (stoi 3 z lewej). Zima 1948 r. <\/span><\/font><\/p>\n

Kolejne
\n operacje przeciwko partyzantce i dzia\u0142ania represyjne wobec ludno\u015bci
\nprowadzone przez NKWD przerzedza\u0142y plac\u00f3wki terenowe, nie by\u0142y jednak w
\nstanie ich zlikwidowa\u0107 i z\u0142ama\u0107 polskiego oporu a\u017c do wiosny 1949 r.
Ppor.
\n Anatol Radziwonik „Olech” poleg\u0142 12 maja 1949 r. nad rzeczk\u0105 Niewisza,
\nniedaleko wsi Raczkowszczyzna, 3 km. na p\u0142d.-zach. od wsi Bakszty w
\nObwodzie Szczuczyn-Lida, podczas pr\u00f3by przebicia si\u0119 przez pier\u015bcie\u0144
\nkolejnej sowieckiej ob\u0142awy. Mia\u0142 33 lata.<\/font>
GLORIA VICTIS !!!<\/span><\/font>\"\"<\/p>\n

Wi\u0119cej na temat ppor. "Olecha" czytaj tutaj:<\/font><\/span><\/font>
<\/span><\/font><\/p>\n