{"id":726,"date":"2008-05-16T17:00:46","date_gmt":"2008-05-16T15:00:46","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2008\/05\/16\/gdzie-pochowano-ognia-czesc-5-1-2\/"},"modified":"2008-05-16T17:00:46","modified_gmt":"2008-05-16T15:00:46","slug":"gdzie-pochowano-ognia-czesc-5-1-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=726","title":{"rendered":"Gdzie pochowano "Ognia"? – cz\u0119\u015b\u0107 5 (1\/2)"},"content":{"rendered":"


\nTo mo\u017ce by\u0107 gr\u00f3b „Ognia”!<\/span><\/font><\/p>\n

Zastanawiaj\u0105ce jest, \u017ce tylko w tym jednym przypadku – paki ze szcz\u0105tkami „Wiarus\u00f3w” i niejakiego Kazimierza Kryszcza\u0142y, w dokumentacji cmentarnej jest adnotacja: ekshumacja zabroniona.<\/span><\/font><\/p>\n

Dziesi\u0105tki dokument\u00f3w, rozm\u00f3w, wyzna\u0144; \u015blad\u00f3w i trop\u00f3w; domys\u0142\u00f3w i hipotez. To reporterski kapita\u0142 zebrany w ci\u0105gu niespe\u0142na dw\u00f3ch miesi\u0119cy poszukiwa\u0144 miejsca poch\u00f3wku J\u00f3zefa Kurasia „Ognia”. Nie przypuszcza\u0142am, \u017ce tak wielu ludzi w r\u00f3\u017cnym wieku interesuje si\u0119 t\u0105 postaci\u0105. W domowych archiwach mieszka\u0144c\u00f3w Krakowa, Podhala i Rzeszowszczyzny natrafi\u0142am na fotografie, legitymacje, dzienniki, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 ozdob\u0105 muzealnych ekspozycji. Jedn\u0105 z tych os\u00f3b jest chirurg – dr Andrzej \u015al\u0119zak, dyrektor Szpitala im. Stefana \u017beromskiego w Nowej Hucie. Informacje, kt\u00f3re zebra\u0142, dokumenty, kt\u00f3re zgromadzi\u0142, mog\u0105 stanowi\u0107 prze\u0142om w moim dziennikarskim <\/span>\u015bledztwie. Opuszcza\u0142am dyrektorski gabinet z wypiekami na twarzy.<\/span><\/p>\n

Andrzej \u015al\u0119zak przyby\u0142 do Nowej Huty z Kamienia Pomorskiego. Ale urodzi\u0142 si\u0119 w Krakowie. Jego dziadek w okresie mi\u0119dzywojennym by\u0142 dyrektorem Ogrodu Botanicznego. 27 lutego 1950 roku, gdy mia\u0142 zaledwie p\u00f3\u0142tora roku, straci\u0142 ojca. Matka spakowa\u0142a skromny dobytek i wyjecha\u0142a do Katowic. Do Krakowa wr\u00f3ci\u0142a tylko raz. Na pogrzeb m\u0119\u017ca. Nigdy nie powiedzia\u0142a mu, kim by\u0142, co robi\u0142 i w jakich okoliczno\u015bciach zgin\u0105\u0142. T\u0119 tajemnic\u0119 zabra\u0142a do grobu. Jeszcze jako m\u0142ody ch\u0142opak stara\u0142 si\u0119 nak\u0142oni\u0107 dziadk\u00f3w i znajomych matki do zwierze\u0144. Niewiele mogli mu powiedzie\u0107. M.in. to, \u017ce wiadomo\u015b\u0107 o \u015bmierci ojca przekazali matce dwaj m\u0119\u017cczy\u017ani w d\u0142ugich p\u0142aszczach. Powiedzieli tylko tyle, \u017ce mia\u0142 wypadek samochodowy i znaleziono go w rowie, ko\u0142o ko\u015bci\u00f3\u0142ka \u015bw. Krzy\u017ca na Obidowej. Podobno jecha\u0142 samochodem marki Skoda z Nowego Targu do Krakowa.
– Gdy doros\u0142em, pr\u00f3bowa\u0142em prowadzi\u0107 \u015bledztwo na w\u0142asna r\u0119k\u0119<\/span> – opowiada dr Andrzej \u015al\u0119zak. – Zastanawia\u0142em si\u0119, kto wys\u0142a\u0142 ojca w t\u0119 ostatni\u0105 dla niego podr\u00f3\u017c, dlaczego zgin\u0105\u0142? By\u0142 taki moment, \u017ce zastanawia\u0142em si\u0119, czy aby nie pracowa\u0142 w UB? Cierp\u0142em na sam\u0105 my\u015bl o tym. Odetchn\u0105\u0142em, gdy po sprawdzeniu wszystkich mo\u017cliwych dokument\u00f3w okaza\u0142o si\u0119, ze razem z mam\u0105 byli akowcami. Jeden z przyjaci\u00f3\u0142 rodzic\u00f3w opowiedzia\u0142 mi, jak wygl\u0105da\u0142 pogrzeb. By\u0142a to bardzo skromna uroczysto\u015b\u0107, podczas kt\u00f3rej nieznany pozosta\u0142ym \u017calobnikom m\u0119\u017cczyzna w pelisie podszed\u0142 do mamy i wr\u0119czy\u0142 jej kopert\u0119 z pieni\u0119dzmi. Gdy zdumiona pyta\u0142a „Co to jest?; za co?”, odpowiedzia\u0142 kr\u00f3tko: „Za to, \u017ce pani nie otwiera\u0142a trumny”<\/span>. <\/p>\n

Dr \u015al\u0119zak do dzisiaj nie wie, z jak\u0105 misj\u0105 tego feralnego dnia marca 1950 roku jecha\u0142 jego ojciec. Kto\u015b, kiedy\u015b w jego obecno\u015bci wysun\u0105\u0142 hipotez\u0119, \u017ce Sobies\u0142aw \u015al\u0119zak zosta\u0142 zastrzelony przez ludzi „Ognia”. Rzekomo przez pomy\u0142k\u0119. W tym miejscu i o tej porze spodziewano si\u0119 podobno starosty nowotarskiego. W taki oto spos\u00f3b pojawi\u0142 si\u0119 w jego \u017cyciu J\u00f3zef Kura\u015b.
– Zacz\u0105\u0142em szuka\u0107 \u017cyj\u0105cych jeszcze ludzi „Ognia”. Z niekt\u00f3rymi nawet si\u0119 zaprzyja\u017ani\u0142em<\/span> – kontynuuje osobiste zwierzenia. – Wtedy upad\u0142a hipoteza, \u017ce ojciec zgin\u0105\u0142 z r\u0105k ogniowc\u00f3w. Ale zainteresowanie postaci\u0105 J\u00f3zefa Kurasia pozosta\u0142o. P\u00f3\u017aniej, poniek\u0105d dzi\u0119ki ksi\u0119dzu prof. Tischnerowi, przerodzi\u0142o si\u0119 w fascynacj\u0119. Ksi\u0105dz profesor traktowa\u0142 „Ognia”, ogniowc\u00f3w jako zjawisko, \u015bwiadectwo tamtej epoki. Tym samym wskaza\u0142 drog\u0119 takim jak ja, kt\u00f3rzy interesuj\u0105 si\u0119 najnowsz\u0105 histori\u0105 Polski. Zbieraj\u0105c dokumentacj\u0119 zwi\u0105zan\u0105 nie tylko z tym dow\u00f3dc\u0105 i jego oddzia\u0142em, czuj\u0119 si\u0119 jak tropiciel w amazo\u0144skiej d\u017cungli: mrocznej, pe\u0142nej tajemnic, czyhaj\u0105cych wok\u00f3\u0142 niebezpiecze\u0144stw. W tym g\u0105szczu w\u0105tk\u00f3w, spraw i ludzi \u0142atwo o potkni\u0119cie, czasem nawet o siniaka. Ale tym bardziej pasjonuje mnie ta droga. Jej koniec to dla mnie odszukanie szcz\u0105tk\u00f3w „Ognia”. Jestem pewien, \u017ce si\u0119 odnajd\u0105 i \u017ce pust\u0105 dzisiaj mogi\u0142\u0119 pokryj\u0105 wie\u0144ce<\/span> – przekonuje m\u00f3j rozm\u00f3wca.<\/p>\n

B\u0119d\u0105c mieszka\u0144cem Wybrze\u017ca, urlopy, a nawet d\u0142u\u017csze weekendy sp\u0119dza\u0142 na Podhalu. Tak jest zreszt\u0105 do dzi\u015b. W\u0119drowa\u0142 po g\u00f3rach, ale przede wszystkim odwiedza\u0142 miejsca zwi\u0105zane z „Ogniem”. Ma kilka album\u00f3w zdj\u0119\u0107, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych wiele to fotografie unikatowe. Przedstawiaj\u0105 np. cha\u0142up\u0119, w kt\u00f3rej urodzi\u0142 si\u0119 J\u00f3zef Kura\u015b; t\u0119, w kt\u00f3rej ukry\u0142 si\u0119 podczas zasadzki, oraz drewniany domek, w kt\u00f3rym go osaczono. Uwieczni\u0142 krzy\u017ce i pomniki zwi\u0105zane z t\u0105 postaci\u0105, nie pomijaj\u0105c obelisku po s\u0142owackiej stronie Tatr, opatrzonego inskrypcjami niepochlebnymi dla „Ognia” i ogniowc\u00f3w.
\"\"
Ostrowsko. Dom, w kt\u00f3rym osaczono i schwytano "Ognia", 21 lutego 1947 r.<\/span><\/font><\/p>\n

Zna wszystkie publikacje o J\u00f3zefie Kurasiu. Zar\u00f3wno oficjalne, jak i wydane w drugim obiegu. Zgromadzi\u0142, wszystkie ksi\u0105\u017cki na jego temat. Ma takie pozycje, kt\u00f3rych pr\u00f3\u017cno szuka\u0107 w Bibliotece Jagiello\u0144skiej. Np. pierwsze wydanie ksi\u0105\u017cki, napisanej przez agenta UB, w kt\u00f3rej jest zdj\u0119cie „Ognia” na marach! W \u017cadnej innej publikacji nie ma tej fotografii. Ma\u0142o kto j\u0105 w og\u00f3le widzia\u0142! Maj\u0105c w pami\u0119ci to zdj\u0119cie, pr\u00f3bowa\u0142 odtworzy\u0107 ostatnie chwile z \u017cycia „Ognia”. Wyniki tego \u015bledztwa pokrywaj\u0105 si\u0119 z ustaleniami prokurator\u00f3w z IPN. Ale tylko do momentu, gdy cia\u0142o J\u00f3zefa Kurasia przywieziono na dziedziniec budynku, w kt\u00f3rym mie\u015bci\u0142 si\u0119 Wojew\u00f3dzki Urz\u0105d Bezpiecze\u0144stwa w Krakowie.
– Sprawdza\u0142em jeden z trop\u00f3w, kt\u00f3rymi pod\u0105\u017cali prokuratorzy, zastanawiaj\u0105c si\u0119, czy cia\u0142a „Ognia” nie wrzucono po prostu do Wis\u0142y. Dotar\u0142em do karty zgonu m\u0119\u017cczyzny, kt\u00f3rego zw\u0142oki wy\u0142owiono z rzeki tu\u017c po \u015bmierci J\u00f3zefa Kurasia. Oto on<\/span> – wskazuje \u00f3w dokument. – Prosz\u0119 zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce jeszcze w 1947 roku pos\u0142ugiwano si\u0119 niemieckimi drukami, bo nie by\u0142o polskich. Dokonuj\u0105cy ogl\u0119dzin lekarz napisa\u0142 po \u0142acinie, \u017ce \u00f3w NN, czyli m\u0119\u017cczyzna o nieustalonych personaliach, mia\u0142 rany k\u0142ute klatki piersiowej i tu\u0142owia z przebiciem aorty, serca i p\u0142uc. Po lewej stronie krwawy wylew w p\u0142ucach. A wi\u0119c by\u0142 to fa\u0142szywy tropi bo topielec nie mia\u0142 rany postrza\u0142owej. Obra\u017cenia na ciele wskazywa\u0142y, \u017ce pchni\u0119to go no\u017cem. Mniej wi\u0119cej w tym czasie z Wis\u0142y wy\u0142owiono drugiego topielca o nieustalonych personaliach. Sprawdzi\u0142em. To by\u0142 wisielec.<\/span> Ten etap swoich poszukiwa\u0144 podsumowuje kr\u00f3tko: – Wr\u00f3ci\u0142em do punktu wyj\u015bcia.<\/span> <\/p>\n

Na nowo zacz\u0105\u0142 wertowa\u0107 ksi\u0105\u017cki i artyku\u0142y, w kt\u00f3rych r\u00f3\u017cne osoby pr\u00f3bowa\u0142y sugerowa\u0107, co UB zrobi\u0142o z cia\u0142em „Ognia”. Jeszcze raz przeczyta\u0142 wspomnienia Stanis\u0142awa Wa\u0142acha, \u00f3wczesnego naczelnika wydzia\u0142u do wa\u0142ki z bandytyzmem w WUBP w Krakowie, kt\u00f3ry pisa\u0142, \u017ce cia\u0142o przekazano do Wydzia\u0142u Lekarskiego UJ jako zw\u0142oki nieznanego m\u0119\u017cczyzny. A poni\u017cej sentencj\u0119: „po J\u00f3zefie Kurasia, nie licz\u0105c ludzkich krzywd, nie pozosta\u0142 \u017caden materialny \u015blad”<\/span>.
Dr Andrzej \u015al\u0119zak poszed\u0142 tym tropem. Na pocz\u0105tek za\u0142o\u017cy\u0142, \u017ce martwemu „Ogniowi” odci\u0119to g\u0142ow\u0119 i d\u0142onie. To by\u0142a metoda wcale nierzadko w\u00f3wczas stosowana. Przypomina losy jednego z ostatnich partyzant\u00f3w Wolnej Rzeczpospolitej J\u00f3zefa Franczaka o pseudonimie „Lalu\u015b”, kt\u00f3rego zabito w 1963 roku, po czym z
\nw\u0142oki pozbawiono g\u0142owy i d\u0142oni. – Wiadomo, \u017ce na d\u0142oniach s\u0105 linie papilarne, a w g\u0142owie z\u0119by. Chodzi\u0142o o to, aby „Lalu\u015b” nie zosta\u0142 rozpoznany, bo nie ma dw\u00f3ch osobnik\u00f3w o takim samym uz\u0119bieniu i dw\u00f3ch o takich samych liniach papilarnych. Je\u015bli wi\u0119c, tak jak zapewnia\u0142 Wa\u0142ach, cia\u0142o „Ognia” przekazano do Akademii Medycznej, to zapewne najpierw odci\u0119\u0142o mu g\u0142ow\u0119 i d\u0142onie. G\u0142owa gdzie\u015b musia\u0142a trafi\u0107<\/span> – dywaguje m\u00f3j rozm\u00f3wca. Jedna z os\u00f3b, kt\u00f3re interesowa\u0142y si\u0119 losami „Ognia”, sugerowa\u0142a mu, \u017ce by\u0107 mo\u017ce czaszka partyzanckiego dow\u00f3dcy le\u017cy do dzi\u015b w\u015br\u00f3d innych eksponat\u00f3w. Dr \u015al\u0119zak uwa\u017ca, \u017ce to niemo\u017cliwe. Wyja\u015bnia fachowo, \u017ce pokrywa ludzkiej czaszki sk\u0142ada si\u0119 z kilku p\u00f3\u0142p\u0142askich ko\u015bci, S\u0105 one powi\u0105zane ze sob\u0105 nie tylko sk\u00f3r\u0105, ale te\u017c wi\u0119zozrostami, zbudowanymi z tkanki \u0142\u0105cznej, kt\u00f3re znajduj\u0105 si\u0119 w tzw. szwach. Czaszki nie przechowuje si\u0119 w ca\u0142o\u015bci dlatego, \u017ce po jakim\u015b czasie te wi\u0119zozrosty wysychaj\u0105. Zostaje struktura kostna, kt\u00f3ra rozpada si\u0119 na kawa\u0142ki nawet bez mechanicznych uraz\u00f3w.
– Uzna\u0142em, \u017ce nie ma sensu szuka\u0107 czaszki. Ale jest wielce prawdopodobne, \u017ce cia\u0142o „Ognia” zosta\u0142o pokawa\u0142kowane i w formie preparat\u00f3w trafi\u0142o do krakowskiej Akademii Medycznej. Jednak\u017ce nie<\/span> – jak sugeruj\u0105 prokuratorzy z IPN – do Zak\u0142adu Medycyny S\u0105dowej, ale na Anatomi\u0119 Opisow\u0105 <\/span>– stwierdza dr Andrzej \u015al\u0119zak. Nast\u0119pnie opowiada, jak wygl\u0105da cykl wykorzystywania szcz\u0105tk\u00f3w ludzkich w AM. Przytoczenie tego nieco drastycznego opisu jest konieczne, aby prze\u015bledzi\u0107 tok rozumowania dr. \u015al\u0119zaka i stawiane przez niego hipotezy.
– Ot\u00f3\u017c, cz\u0119\u015bci ludzkiego cia\u0142a, jako odr\u0119bne organy – np. ko\u0144czyna g\u00f3rna, dolna, tu\u0142\u00f3w – s\u0105 wykorzystywane do \u0107wicze\u0144<\/span> – wyja\u015bnia m\u00f3j rozm\u00f3wca. – Studenci ucz\u0105 si\u0119, co jest bezpo\u015brednio pod sk\u00f3r\u0105, pod tkank\u0105 podsk\u00f3rn\u0105, pod powi\u0119zi\u0105, pod mi\u0119\u015bniami i np. na brzuchu, pod otrzewn\u0105, itd. Wieczorem wszystkie szcz\u0105tki ludzkie s\u0105 wk\u0142adane do formaliny, \u017ceby si\u0119 nie zepsu\u0142y. Gdy ju\u017c dostatecznie si\u0119 je wyeksploatuje, trzeba co\u015b z nimi zrobi\u0107. Je\u017celi ktokolwiek z profesor\u00f3w albo innych pracownik\u00f3w akademii by\u0142by wtajemniczony przez UB i wiedzia\u0142, \u017ce w\u015br\u00f3d preparat\u00f3w s\u0105 szcz\u0105tki J\u00f3zefa Kurasia, m\u00f3g\u0142by je \u0142atwo zniszczy\u0107, wrzucaj\u0105c do kwasu solnego lub siarkowego. Rozpuszczone m\u00f3g\u0142 wpu\u015bci\u0107 do kana\u0142u \u015bciekowego. Ale je\u017celi nikt o tym nie wiedzia\u0142, co jest bardziej prawdopodobne, szcz\u0105tki „Ognia” wraz z innymi w\u0142o\u017cono do tzw. paki i pogrzebano. <\/p>\n

<\/span>Gdzie pochowano "Ognia" – cz\u0119\u015b\u0107 5 (2\/2)><\/span><\/a>

Strona g\u0142\u00f3wna><\/span><\/a><\/font><\/span><\/a><\/font><\/p>\n

\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[32],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/726"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=726"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/726\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=726"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=726"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=726"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}