{"id":699,"date":"2008-07-25T22:28:55","date_gmt":"2008-07-25T20:28:55","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2008\/07\/25\/gdzie-sa-jego-prochy\/"},"modified":"2008-07-25T22:28:55","modified_gmt":"2008-07-25T20:28:55","slug":"gdzie-sa-jego-prochy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=699","title":{"rendered":"Gdzie s\u0105 Jego prochy?"},"content":{"rendered":"

Gdzie s\u0105 Jego prochy? – podsumowanie dziennikarskiego \u015bledztwa Gra\u017cyny Starzak<\/span><\/font><\/p>\n

Wyk\u0142ady "Gdzie s\u0105 jego prochy? – relacja z dziennikarskiego \u015bledztwa" Gra\u017cyny Starzak oraz "Powojenne losy ogniowc\u00f3w" Krzysztofa Strauchmanna stanowi\u0142y jeden z najmocniejszych punkt\u00f3w og\u00f3lnopolskiej konferencji naukowej "Wok\u00f3\u0142 legendy Ognia. Op\u00f3r przeciw zniewoleniu. Polska – Ma\u0142opolska – Podhale 1945-1956"<\/a>, kt\u00f3ra odby\u0142a si\u0119 w dn. 9-11 marca 2007 roku w Nowym Targu. Obu wyk\u0142adom po\u015bwi\u0119cone s\u0105 osobne artyku\u0142y. Gra\u017cyna Starzak, od wielu lat pracuj\u0105ca w "Dzienniku Polskim", jest autork\u0105 licznych reporta\u017cy i tekst\u00f3w magazynowych. Krzysztof Strauchmann kilka lat pracowa\u0142 w Oddziale Podhala\u0144skim "Dziennika Polskiego". <\/font><\/p>\n

Gdzie s\u0105 jego prochy? <\/span><\/font><\/p>\n

Gra\u017cyna Starzak dziennikarskie \u015bledztwo dotycz\u0105ce poch\u00f3wku "Ognia" <\/a>przeprowadzi\u0142a w 2004 r.
– Zebra\u0142am dziesi\u0105tki dokument\u00f3w, przeprowadzi\u0142am wiele rozm\u00f3w, wys\u0142ucha\u0142am wyzna\u0144, \u015bledzi\u0142am wiele trop\u00f3w, analizowa\u0142am liczne domys\u0142y. Nie przypuszcza\u0142am, \u017ce tak wiele os\u00f3b i w tak r\u00f3\u017cnym wieku interesuje si\u0119 t\u0105 postaci\u0105<\/span> – m\u00f3wi.
Jak podkre\u015bla, nie dotar\u0142aby do wielu zaskakuj\u0105cych odkry\u0107, gdyby nie ludzie r\u00f3\u017cnych zawod\u00f3w, kt\u00f3rych po\u0142\u0105czy\u0142a fascynacja postaci\u0105 J\u00f3zefa Kurasia "Ognia" i jego historia<\/a>, i kt\u00f3rzy cz\u0119sto na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119, b\u0105d\u017a na pro\u015bb\u0119 dziennikarki – badali, szperali, szukali, sprawdzali \u015blady i tropy prowadz\u0105ce do odpowiedzi na pytanie, gdzie znajduje si\u0119 cia\u0142o partyzanta z Podhala.
W\u015br\u00f3d os\u00f3b tych byli m.in. dr Andrzej \u015al\u0119zak, dyrektor Szpitala im. Stefana \u017beromskiego w Krakowie, prokurator Ida Marcinkiewicz, informatyk Piotr Walczak czy w ko\u0144cu pragn\u0105cy zachowa\u0107 anonimowo\u015b\u0107 ksi\u0105dz proboszcz jednej z parafii w Ma\u0142opolsce.
\u015alady, kt\u00f3re zbada\u0142a Gra\u017cyna Starzak, prowadz\u0105 najpierw do wojew\u00f3dzkiej siedziby Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa w Krakowie, gdzie – wed\u0142ug zezna\u0144 \u015bwiadk\u00f3w – mia\u0142y trafi\u0107 zw\u0142oki "Ognia", kt\u00f3ry – przypomnijmy – osaczony w domu w Ostrowsku, \u015bmiertelnie postrzeli\u0142 si\u0119 w g\u0142ow\u0119.
Dalej tropy wiod\u0105 do… zak\u0142adu anatomii Akademii Medycznej Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego w Krakowie. Jak podaje Gra\u017cyna Starzak, cia\u0142a wielu tzw. bandyt\u00f3w – partyzant\u00f3w lub ludzi wrogich systemowi – kt\u00f3rzy zgin\u0119li w czasie wojny lub tu\u017c po niej – trafia\u0142y na miejscowy cmentarz do wydzielonej cho\u0107 utajnionej kwatery, albo do zak\u0142ad\u00f3w anatomii jako materia\u0142 do \u0107wicze\u0144 dla student\u00f3w medycyny.
Tak post\u0105piono np. ze zw\u0142okami "Ody\u0144ca" – podporucznika Antoniego Wody\u0144skiego (VI Brygada Wile\u0144ska AK), kt\u00f3re – po p\u00f3\u0142 roku przechowywania w ch\u0142odni – wydano do \u0107wicze\u0144 studentom medycyny Zak\u0142adu Anatomii Prawid\u0142owej we Wroc\u0142awiu.
– Niewykluczone wi\u0119c, \u017ce osoby b\u0119d\u0105ce w\u00f3wczas studentami AM UJ, widzia\u0142y cia\u0142o "Ognia" na prosektoryjnym stole<\/span> – m\u00f3wi Gra\u017cyna Starzak.
Jedn\u0105 z takich os\u00f3b jest dr Roman Koz\u0142owski, dzi\u015b legenda lekarzy krakowskich, wspania\u0142a osoba. Twierdzi, \u017ce w zak\u0142adzie anatomii zobaczy\u0142 w\u00f3wczas zw\u0142oki "Ognia", nie ma jednak pewno\u015bci. Taka wie\u015b\u0107 rozesz\u0142a si\u0119 w\u00f3wczas w\u015br\u00f3d student\u00f3w i profesor\u00f3w.
Pani Janina, chc\u0105ca zachowa\u0107 anonimowo\u015b\u0107, dzi\u015b emerytowany pediatra, przypomnia\u0142a sobie pewne zdarzenie z 1947 r., gdy studiowa\u0142a na Akademii Medycznej w Krakowie. Mia\u0142a akurat zaj\u0119cia z anatomii opisowej. Przezwyci\u0119\u017caj\u0105c strach, zagl\u0105dn\u0119\u0142a do jednej z sal. Na stole zobaczy\u0142a cia\u0142o "zwalistego m\u0119\u017cczyzny z charakterystyczna br\u00f3dk\u0105". P\u00f3\u017aniej od jednego z koleg\u00f3w dowiedzia\u0142a si\u0119, \u017ce na ich wydzia\u0142 trafi\u0142y zw\u0142oki jakiego\u015b partyzanta z Podhala, o pseudonimie "Ogie\u0144". Po lekcjach anatomii wo\u017ani zbierali szcz\u0105tki do wiader. Cz\u0119\u015bci mi\u0119kkie palili, ko\u015bci wk\u0142adali do drewnianych skrzy\u0144 i zawozili na cmentarz Rakowicki. Kolejny \u015blad prowadzi wi\u0119c na Rakowice.
Tymczasem, w latach 80., w niewyja\u015bnionych okoliczno\u015bciach wybuch\u0142 po\u017car w zak\u0142adzie anatomii opisowej Akademii Medycznej UJ. Zniszczeniu uleg\u0142a ca\u0142a dokumentacja dotycz\u0105ca zw\u0142ok, kt\u00f3re trafia\u0142y do zak\u0142adu w 1947 r.
– Osoby, kt\u00f3rym zale\u017ca\u0142o na zniszczeniu dokumentacji, nie przypuszcza\u0142y jednak, \u017ce adnotacje na ten temat znajduj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w archiwum cmentarza Rakowickiego, kt\u00f3re przeszuka\u0142 informatyk Piotr Walczak, zainspirowany przez dr. Andrzeja \u015al\u0119zaka<\/span> – m\u00f3wi dziennikarka.
Czy zw\u0142oki "Ognia" trafi\u0142y na Rakowicki cmentarz w skrzyni, opatrzonej napisem z trzema wykrzyknikami "nie ekshumowa\u0107"<\/span>? I czy znajduj\u0105 si\u0119 w miejscu wskazanym przez ksi\u0119dza proboszcza obdarzonego wyj\u0105tkowo silnym biopolem?
– Prosz\u0119 pami\u0119ta\u0107, \u017ce to wszystko m\u00f3wi wam dziennikarz, nie historyk<\/span> – zaznacza\u0142a autorka wyk\u0142adu.
Na zako\u0144czenie doda\u0142a, \u017ce Instytut Pami\u0119ci Narodowej nie ustaje w poszukiwaniach poch\u00f3wku "Ognia", i \u017ce by\u0107 mo\u017ce przynios\u0105 one efekt, kt\u00f3ry nie b\u0119dzie budzi\u0107 \u017cadnych w\u0105tpliwo\u015bci. <\/span>

Ich powojenne losy<\/span><\/font><\/p>\n

– Nie jestem historykiem, jestem dziennikarzem, a ta prelekcja to moje przemy\u015blenia po spotkaniach z lud\u017ami, z kt\u00f3rymi rozmawia\u0142em<\/span> – zaznaczy\u0142 na pocz\u0105tku wyk\u0142adu "Powojenne losy ogniowc\u00f3w" Krzysztof Strauchmann.
Wed\u0142ug opracowa\u0144 resortu spraw wewn\u0119trznych, w marcu i kwietniu 1947 r. na terenie woj. krakowskiego ujawni\u0142o si\u0119 ponad 500 cz\u0142onk\u00f3w oddzia\u0142u "Ognia", w powiecie nowotarskim ujawni\u0142o si\u0119 230 os\u00f3b.
– Dow\u00f3dca IV Kompanii Jan Batkiewicz zadba\u0142, by wychodzili z lasu z godno\u015bci\u0105, nie tylko z poczuciem pora\u017cki <\/span>– m\u00f3wi Krzysztof Strauchmann.
25 marca 1947 r. w tajemniczych okoliczno\u015bciach ginie Kazimierz Bia\u0142o\u0144ski "Rudy", cz\u0142onek oddzia\u0142u "Powichra". Dw\u00f3ch umundurowanych ludzi zastrzeli\u0142o go w Zakopanem, podczas spaceru z dziewczyn\u0105 (prawdopodobnie agentk\u0105 bezpieki).
– \u015amier\u0107 ta by\u0142a g\u0142o\u015bno komentowana przez ludzi "Ognia". By\u0142 to dla nich sygna\u0142, \u017ce mimo ujawnienia si\u0119, w\u0142adza dobiera si\u0119 do nich<\/span> – m\u00f3wi Krzysztof Strauchmann.
– "Dlatego za bardzo nie spali\u015bmy w domu, znowu si\u0119 trzeba by\u0142o po stodo\u0142ach chowa\u0107"<\/span> – przytacza wspomnienia Stanis\u0142awa Komperdy.
W dziwnych okoliczno\u015bciach w areszcie w Ochotnicy powiesi\u0142 si\u0119 "ogniowiec" J\u00f3zef Cebula.
– To jest do\u015b\u0107 podejrzane, mo\u017ce to by\u0142o samob\u00f3jstwo, a mo\u017ce co\u015b innego<\/span> – m\u00f3wi autor wyk\u0142adu.
Kolejny przypadek "samob\u00f3jstwa" to \u015bmier\u0107 Piotra Wybra\u0144ca, kt\u00f3ry w areszcie w Nowym Targu mia\u0142 sobie poder\u017cn\u0105\u0107… brzuch no\u017cem.
Cz\u0119\u015b\u0107 "ogniowc\u00f3w" wr\u00f3ci\u0142a wi\u0119c do konspiracji. Tak powsta\u0142 oddzia\u0142 "Wiarus\u00f3w". Inni pr\u00f3bowali uciec na Zach\u00f3d. Nie wszyscy mieli jednak tak\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107.
– Gorcza\u0144skie lasy do 1956 r. by\u0142y miejscem schronienia dla pojedynczych os\u00f3b ze \u015brodowiska "ogniowego&quo
\nt;<\/span> – m\u00f3wi Krzysztof Strauchmann.
W 1952 r. UB rozpoczyna operacj\u0119 "Ogniwo", kt\u00f3rej celem jest planowe rozpracowanie \u015brodowiska "ogniowc\u00f3w". By\u0142 to jednak dopiero pocz\u0105tek wieloletniego okresu represji, kt\u00f3rym poddawani byli zar\u00f3wno ludzie "Ognia", jak i ich rodziny. Wi\u0119zienia, represje w miejscu pracy, niemo\u017cno\u015b\u0107 znalezienia zatrudnienia, \u017cycie w ub\u00f3stwie – to tylko niekt\u00f3re konsekwencje podziemnej walki partyzant\u00f3w.<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: e-Zakopane.info><\/a>

Gra\u017cyna Starzak – Gdzie pochowano "Ognia"? – cz\u0119\u015b\u0107 1 (z 13)><\/font><\/a><\/span>
Strona g\u0142\u00f3wna><\/span><\/a><\/font><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[32],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/699"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=699"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/699\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=699"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=699"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=699"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}