{"id":659,"date":"2008-11-17T07:53:29","date_gmt":"2008-11-17T06:53:29","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2008\/11\/17\/8222lupaszko8221-mazurskie-tropy-czesc-5\/"},"modified":"2008-11-17T07:53:29","modified_gmt":"2008-11-17T06:53:29","slug":"8222lupaszko8221-mazurskie-tropy-czesc-5","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=659","title":{"rendered":"„\u0141upaszko” – mazurskie tropy – cz\u0119\u015b\u0107 5"},"content":{"rendered":"
RAJD „TYGRYSA” NA TEREN WARMII I MAZUR<\/span><\/font><\/a><\/p>\n

7 grudnia 1946 roku grupa „Tygrysa” wysiad\u0142a na stacji w Szczytnie i jeszcze tego samego dnia znalaz\u0142a si\u0119 w pobliskich lasach. Maszeruj\u0105c noc\u0105 w trudnym terenie, patrol przeszed\u0142 oko\u0142o 45 km i znalaz\u0142 si\u0119 pod Olsztynem. Po omini\u0119ciu Olsztyna dotar\u0142 do Gutkowa, nast\u0119pnie skr\u0119ci\u0142 na p\u00f3\u0142noc i uda\u0142 si\u0119 w kierunku Dobrego Miasta, nocowa\u0142 w okolicy Bukwa\u0142du. Przez kilka kolejnych dni przebywa\u0142 na Warmii w rejonie Dobrego Miasta, Ornety, Lidzbarka Warmi\u0144skiego. Grupa „Tygrysa” zatrzymywa\u0142a si\u0119 na noclegi u ludno\u015bci dobrze nastawionej do partyzant\u00f3w. „Tygrys” za noclegi i \u017cywno\u015b\u0107 zawsze p\u0142aci\u0142 tutejszym mieszka\u0144com. Od 16 grudnia patrol „Tygrysa” wykazywa\u0142 du\u017c\u0105 aktywno\u015b\u0107 jak na tak niewielk\u0105 grup\u0119. W dniu tym rozbroi\u0142 posterunek MO i grup\u0119 wojska w miejscowo\u015bci Lubomino (pow. Lidzbark Warmi\u0144ski). Rozbrojono trzech milicjant\u00f3w, oficera i sze\u015bciu \u017co\u0142nierzy. Zdobyto LMG, 7 PPSz, 3 kbk, MP, 3 pistolety, 14 granat\u00f3w, 680 szt. amunicji. 23 grudnia w miejscowo\u015bci Lanien (pow. Lidzbark Warmi\u0144ski) dokonano rekwizycji w miejscowej sp\u00f3\u0142dzielni. Zatrzymano tak\u017ce samoch\u00f3d z dwoma funkcjonariuszami UBP z Lidzbarka Warmi\u0144skiego, jednego z nich – Edwarda Walczaka – rozstrzelano, drugi obieca\u0142 popraw\u0119. Tego samego dnia w miejscowo\u015bci Basino zlikwidowano aktywist\u0119 PPR Paw\u0142a Rasina.
\"\"
By\u0142y budynek MO we wsi Kot, zaatakowany w grudniu 1946 roku przez patrol „Tygrysa”. Obecnie budynek mieszkalny, znajduj\u0105cy si\u0119 w r\u0119kach prywatnych.<\/span><\/font><\/p>\n

WYBORY – POTYCZKA WE WSI KOT<\/span><\/font><\/p>\n

\u015awi\u0119ta Bo\u017cego Narodzenia patrol „Tygrysa” sp\u0119dzi\u0142 w lesie. 27 grudnia, wyst\u0119puj\u0105c jako grupa UBP i poruszaj\u0105c si\u0119 samochodem ci\u0119\u017carowym, rozbi\u0142 trzy posterunki MO: pierwszy w miejscowo\u015bci Pietrzwa\u0142d (pow. Ostr\u00f3da), drugi w miejscowo\u015bci \u017begoty (pow. Lidzbark Warmi\u0144ski), trzeci w Lamkowie (pow. Olsztyn). W Pietrzwa\u0142dzie zatrzymano tak\u017ce w\u00f3jta i dwie sekretarki. Grupa ta mia\u0142a zajmowa\u0107 si\u0119 przygotowaniem wybor\u00f3w w styczniu 1947 roku. Jedna z sekretarek, \u0141ucja Anatolak, okaza\u0142a si\u0119 agentk\u0105 UBP, czynn\u0105 dzia\u0142aczk\u0105 Zwi\u0105zku Walki M\u0142odych i PPR. Dowod\u00f3w dostarczy\u0142a jej kole\u017canka, dlatego te\u017c „Tygrys” postanowi\u0142 zlikwidowa\u0107 Anatolak. Zosta\u0142a rozstrzelana 28 grudnia w miejscowo\u015bci Ruda (pow. Nidzica). W tym dniu „Tygrys” rozbroi\u0142 \u0142\u0105cznie 23 milicjant\u00f3w. Cz\u0119\u015b\u0107 zarekwirowanej bro\u0144 zniszczono, reszt\u0119 przekazano „porz\u0105dnym ludziom”. <\/p>\n

29 grudnia partyzanci zaatakowali posterunek MO w Kocie. Jednak za\u0142oga nie da\u0142a si\u0119 zaskoczy\u0107 i patrol „Tygrysa” bez strat wycofa\u0142 si\u0119. Milicjanci mieli jednego zabitego – dow\u00f3dc\u0119 posterunku Eugeniusza Karwowskiego. Po akcji w Kocie „Tygrys”, nie uzyskawszy \u017cadnych informacji o 3. i 5. szwadronie 5. Wile\u0144skiej Brygady AK, zacz\u0105\u0142 wycofywa\u0107 si\u0119 na Bia\u0142ostocczyzn\u0119. Oko\u0142o 9 stycznia 1947 roku znalaz\u0142 si\u0119 w okolicach Szczytna, nast\u0119pnie pod\u0105\u017cy\u0142 na wsch\u00f3d, w kierunku na Ostro\u0142\u0119k\u0119 i \u0141om\u017c\u0119. 22 stycznia znalaz\u0142 si\u0119 na Bia\u0142ostocczy\u017anie.<\/p>\n

PR\u00d3BA POWROTU DO CYWILNEGO \u017bYCIA<\/span><\/font><\/p>\n

Po wspominanej ju\u017c w poprzednim odcinku koncentracji, jaka mia\u0142a miejsce 24 marca 1947 roku na kolonii Czaje Bagno, „\u0141upaszko” zreorganizowa\u0142 podleg\u0142e mu si\u0142y. Partyzanci, kt\u00f3rzy wyrazili wol\u0119 zaprzestania walki, zostali zdemobilizowani, z pozosta\u0142ych utworzono dwa szwadrony (2. szwadron pod dow\u00f3dztwem „Bartosza”, 3. szwadron pod dow\u00f3dztwem „Lecha”). Tak wi\u0119c w polu zosta\u0142a tylko 6. Wile\u0144ska Brygada AK, kt\u00f3ra sk\u0142ada\u0142a si\u0119 z dw\u00f3ch szwadron\u00f3w (2. i 3.) pod dow\u00f3dztwem kpt. W\u0142adys\u0142awa \u0141ukasika „M\u0142ota”. Po koncentracji „\u0141upaszko” zaprzesta\u0142 czynnej walki partyzanckiej i opu\u015bci\u0142 sw\u00f3j wile\u0144ski oddzia\u0142. Nie rozwi\u0105za\u0142 go jednak na wypadek nieoczekiwanej zmiany sytuacji. Gdzie\u015b w \u015bwiadomo\u015bci pozosta\u0142a nik\u0142a nadzieja, \u017ce to jeszcze nie koniec. <\/p>\n

Od kwietnia 1947 roku „\u0141upaszko” ukrywa\u0142 si\u0119 na Podlasiu, \u015al\u0105sku i Podhalu, gdzie w Osielcu ko\u0142o Makowa 30 czerwca 1948 roku zosta\u0142 aresztowany. Po pokazowym procesie 2 listopada 1950 roku Zygmunta Szendzielarza skazano na kar\u0119 \u015bmierci. Wyrok wykonano 8 lutego 1951 roku. Nieznane jest miejsce poch\u00f3wku. Tak zako\u0144czy\u0142 \u017cycie jeden z najdzielniejszych i najwytrwalszych obro\u0144c\u00f3w suwerenno\u015bci i niepodleg\u0142o\u015bci Polski. Pomimo usilnych pr\u00f3b w\u0142adzy komunistycznej, egzekucja „\u0141upaszki” nie wymaza\u0142a tej postaci z historii narodu polskiego. W okresie PRL wok\u00f3\u0142 jego \u017cycia i dzia\u0142alno\u015bci naros\u0142a g\u0142\u00f3wnie czarna legenda. Dzi\u0119ki "utrwalaczom w\u0142adzy ludowej" mjr Zygmunt Szendzielarz „\u0141upaszko” na d\u0142ugie lata pozosta\u0142 krwawym hersztem wile\u0144skich bandyt\u00f3w.<\/p>\n

EPILOG<\/span><\/font><\/p>\n

„M\u0142ot” dowodzi\u0142 6. Wile\u0144sk\u0105 Brygad\u0105 AK do swojej \u015bmierci (czerwiec 1949), jednak partyzanci z wile\u0144skiej brygady dzia\u0142ali nadal pod rozkazami kpt. Kazimierza Kami\u0144skiego „Huzara”<\/a>. Kontynuowali tradycj\u0119 6. Wile\u0144skiej Brygady. Walka oddzia\u0142u „Huzara”<\/a> polega\u0142a ju\u017c tylko na samoobronie, likwidowaniu konfident\u00f3w i funkcjonariuszy UBP. Jeszcze w 1952 roku 6. Wile\u0144ska Brygada liczy\u0142a 20 ludzi podzielonych na cztery patrole. 29 pa\u017adziernika 1952 roku funkcjonariusze UB aresztowali „Huzara”. Po pokazowym procesie skazano go na \u015bmier\u0107 i stracono 11 pa\u017adziernika 1953 roku. By\u0142 to ostatni wyrok \u015bmierci wykonany na \u017co\u0142nierzach kontynuuj\u0105cych tradycj\u0119 wile\u0144skiej partyzantki wywodz\u0105cej si\u0119 z 5. Wile\u0144skiej Brygady AK mjr. Zygmunta Szendzielarza „\u0141upaszki”.<\/p>\n

WDEPTANI W ZIEMI\u0118<\/span>
<\/font>
Historycy najnowszych dziej\u00f3w Polski obliczaj\u0105, \u017ce po zako\u0144czeniu II wojny \u015bwiatowej (maj 1945), poleg\u0142o w walce z polskimi komunistami lub zosta\u0142o zamordowanych w katowniach Urz\u0119d\u00f3w Bezpiecze\u0144stwa oko\u0142o 20 tysi\u0119cy \u017co\u0142nierzy Armii Krajowej, Narodowych Si\u0142 Zbrojnych, Zrzeszenia Wolno\u015b\u0107 i Niezawis\u0142o\u015b\u0107. Ludzie ci walczyli w obronie kraju kilka lat, nara\u017cali swoje m\u0142ode \u017cycie przez ca\u0142y okres okupacji niemieckiej. Za to po\u015bwi\u0119cenie polscy komuni\u015bci na us\u0142ugach Moskwy zap\u0142acili im prze\u015bladowaniem i upokorzeniem. Na ko\u0144cu drogi i zmaga\u0144 o suwerenn\u0105 i czyst\u0105 jak \u0142za Polsk\u0119 czeka\u0142o akowc\u00f3w wieloletnie wi\u0119zienie lub wyrok \u015bmierci i strza\u0142 w potylic\u0119. Zostali wymordowani przez UB praktycznie wszyscy dow\u00f3dcy szwadron\u00f3w „\u0141upaszki” z lat 1945 – 1949. Utrwalacze w\u0142adzy ludowej maj\u0105 swoje pomniki, milicjanci czy te\u017c ubecy, kt\u00f3rzy polegli w walce ze szwadronami Szendzielarza maj\u0105 swoje mogi\u0142y, a kresowi strace\u0144cy mjr. „\u0141upaszki” nie maj\u0105 nawet grobu. Zostali wdeptani w ziemi\u0119.<\/p>\n

Artyku\u0142 dotycz\u0105cy dzia\u0142alno\u015bci szwadron\u00f3w mjr. „\u0141upaszki” w latach 1946-1947 mia\u0142 za zadanie przybli\u017cy\u0107 t\u0119 posta\u0107 mieszka\u0144com Mazur. Starszym osobom pami\u0119taj\u0105cym ten okres pokaza\u0107, \u017ce „\u0141upaszko” to nie ukrai\u0144ski bandyta jak g\u0142osi\u0142a przez wiele lat komunistyczna propag
\nanda, ale polski patriota, kt\u00f3ry nie pogodzi\u0142 si\u0119 ze zniewoleniem kraju przez Moskw\u0119. Natomiast m\u0142odym mieszka\u0144com tych teren\u00f3w chcia\u0142em uzmys\u0142owi\u0107, \u017ce walka o niezawis\u0142\u0105 Polsk\u0119 nie sko\u0144czy\u0142a si\u0119 w 1945 roku. Koniec II wojny \u015bwiatowej dla licznej rzeszy \u017co\u0142nierzy AK nie oznacza\u0142 pokoju, lecz dalsz\u0105 walk\u0119, tylko z innym okupantem, z innym totalitarnym systemem. Do dzi\u015b bardzo ma\u0142o Polak\u00f3w wie, kim byli „\u017co\u0142nierze wykl\u0119ci”, dlaczego pozostawali w konspiracji w lesie niekiedy do pocz\u0105tku lat 60.<\/p>\n

„\u0141upaszko” – mazurskie tropy – cz\u0119\u015b\u0107 6><\/span><\/font><\/a>
Strona g\u0142\u00f3wna><\/span><\/a><\/font><\/div>\n

\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"