{"id":640,"date":"2009-01-20T11:14:30","date_gmt":"2009-01-20T10:14:30","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2009\/01\/20\/tajny-wspolpracownik-w-scenie-faktu-tvp1-26-01-2009-r-godz-2020\/"},"modified":"2019-11-18T08:13:27","modified_gmt":"2019-11-18T07:13:27","slug":"tajny-wspolpracownik-w-scenie-faktu-tvp1-26-01-2009-r-godz-2020","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=640","title":{"rendered":"„TAJNY WSP\u00d3\u0141PRACOWNIK” w Scenie Faktu TVP1 – 26.01.2009 r., godz. 20:20"},"content":{"rendered":"
HISTORIA WYJ\u0104TKOWEJ PERFIDII<\/span>
<\/span>
\nW poniedzia\u0142ek 26 stycznia 2009 r., w programie 1, o godz. 20:20 <\/span>Scena Faktu Teatru TV przedstawi wstrz\u0105saj\u0105c\u0105 histori\u0119 wyj\u0105tkowo cennego dla UB agenta Czes\u0142awa Bia\u0142ow\u0105sa, nosz\u0105cego w spektaklu Cezarego Harasimowicza pt. \u201eTajny wsp\u00f3\u0142pracownik\u201d zmienione nazwisko Mieczys\u0142aw Bia\u0142as.<\/span><\/span><\/p>\n
\n
\"\"<\/a><\/div>\n
„Takie b\u0119d\u0105 Rzeczypospolite, jakie ich m\u0142odzie\u017cy chowanie”… z<\/span>aznaczony na czerwono Czes\u0142aw Bia\u0142ow\u0105s<\/span>, agent UB o ps. „Ma\u0142achowski”. [kliknij w zdj\u0119cie aby powi\u0119kszy\u0107].<\/span><\/span><\/div>\n<\/div>\n

Agent UB Czes\u0142aw Bia\u0142ow\u0105s <\/span>o pseudonimach „Ma\u0142achowski”<\/span>, p\u00f3\u017aniej „Micha\u0142”<\/span>, na prze\u0142omie lat 40-tych i 50-tych swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 doprowadzi\u0142 do zamordowania wielu \u017co\u0142nierzy Armii Krajowej i WiN. A\u017c do \u015bmierci by\u0142 nauczycielem polonist\u0105 w jednym z lice\u00f3w wroc\u0142awskich, ci\u0105gle wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105c z UB\/SB. By\u0142 te\u017c znanym poet\u0105, kt\u00f3ry swoje przemy\u015blenia i do\u015bwiadczenia przelewa\u0142 na papier, co da\u0142o mu mo\u017cliwo\u015b\u0107 znalezienia si\u0119 w Zwi\u0105zku Literat\u00f3w Polskich i stanowi\u0142o kolejne pole pracy dla aparatu bezpiecze\u0144stwa.
\n\"\"
\nJako tajny wsp\u00f3\u0142pracownik Czes\u0142aw Bia\u0142ow\u0105s doprowadzi\u0142 do wielu wsyp, aresztowa\u0144 i wyrok\u00f3w \u015bmierci. By\u0142 kamuflowany przez funkcjonariuszy UB, specjalnie kieruj\u0105cych podejrzenia na innych uczestnik\u00f3w zdarze\u0144. Szczeg\u00f3lnie tragiczne by\u0142o wydanie w\u0142asnego brata, walcz\u0105cego w 6. Brygadzie Wile\u0144skiej, a po aresztowaniu nak\u0142anianie go do zezna\u0144. Do ko\u0144ca \u017cycia pozosta\u0142 jednak nierozpoznany przez otoczenie jako agent bezpieki. Kamufla\u017c okaza\u0142 si\u0119 doskona\u0142y.
\n\"\"
\nNa pocz\u0105tku 1950 r. funkcjonariusze Wydzia\u0142u III WUBP w Warszawie zlokalizowali miejsce pobytu brata jednego z partyzant\u00f3w 6. Brygady Wile\u0144skiej. Kandydatem do werbunku by\u0142 Czes\u0142aw Bia\u0142ow\u0105s (w spektaklu nazywa si\u0119 Mieczys\u0142aw Bia\u0142as), rocznik 1932, do niedawna mieszkaniec Jab\u0142onny Lackiej.
\nM\u0142ody cz\u0142owiek, jeszcze niepe\u0142noletni, uczy\u0142 si\u0119 w Gimnazjum im. Ma\u0142achowskiego w P\u0142ocku. Postanowiono zwerbowa\u0107 go na materia\u0142ach kompromituj\u0105cych – szanta\u017cuj\u0105c odpowiedzialno\u015bci\u0105 karn\u0105 za kilkakrotn\u0105 wymian\u0119 korespondencji z bratem, zakwalifikowan\u0105 jako \u201eudzielanie pomocy bandzie\u201d. <\/span>Matka ch\u0142opc\u00f3w by\u0142a ju\u017c aresztowana i odbywa\u0142a kar\u0119 kilku lat wi\u0119zienia za pomoc udzielan\u0105 partyzantom. Po podpisaniu deklaracji wsp\u00f3\u0142pracy Bia\u0142ow\u0105s zosta\u0142 oznaczony kryptonimem \u201eMa\u0142achowski\u201d (zmienionym p\u00f3\u017aniej na \u201eMicha\u0142\u201d). Agent zosta\u0142 przerzucony na teren powiatu Soko\u0142\u00f3w Podlaski i wprowadzony do akcji.
\n\"\"
\nJu\u017c jego pierwsze dzia\u0142ania przynios\u0142y resortowi sukces. Pod pozorem spotkania z bratem z okazji \u015awi\u0105t Wielkanocnych odwiedzi\u0142 obozowisko oddzia\u0142u porucznika J\u00f3zefa L. Ma\u0142czuka \u201eBrzaska\u201d (komendanta powiatu Soko\u0142\u00f3w Podlaski).<\/a> By\u0142o ono w tym czasie wizytowane r\u00f3wnie\u017c przez szereg os\u00f3b z miejscowej siatki konspiracyjnej, co pozwoli\u0142o resortowi zrzuci\u0107 odpowiedzialno\u015b\u0107 na inn\u0105 osob\u0119, kamufluj\u0105c rzeczywistego sprawc\u0119 likwidacji pododdzia\u0142u. Agent \u201eMa\u0142achowski\u201d poinformowa\u0142 szefa PUBP w Soko\u0142owie Podlaskim o miejscu postoju partyzant\u00f3w. W wyniku ob\u0142awy poleg\u0142 por. \u201eBrzask\u201d i dwaj jego \u017co\u0142nierze. Korzystaj\u0105c z wiedzy \u201eMa\u0142achowskiego\u201d \u201ezdj\u0119to\u201d te\u017c ca\u0142\u0105 rozpracowan\u0105 siatk\u0119 kpt. Kazimierza Kamie\u0144skiego \u201eHuzara\u201d<\/a> i\u00a0 por. \u201eBrzaska\u201d z rejonu Jab\u0142onny. Aresztowania obj\u0119\u0142y \u0142\u0105cznie 64 osoby. To tylko przyk\u0142ad jednej z wielu jego \u201eudanych\u201d akcji.
\n\"\"
\n\"\"
\nLos agenta \u201eMicha\u0142a\u201d zosta\u0142 z kolei wyznaczony przez prze\u0142o\u017conych z resortu, kt\u00f3rzy nie zapomnieli o nim do ko\u0144ca jego \u017cycia. Zosta\u0142 przeniesiony w inny rejon Polski, gdzie kontynuowa\u0142 nauk\u0119. W PRL zrobi\u0142 karier\u0119. Zosta\u0142 cz\u0142onkiem partii, pracowa\u0142 jako wicedyrektor jednego z wroc\u0142awskich lice\u00f3w. Jako agent by\u0142 czynny jeszcze przez wiele lat. W ostatnim okresie \u017cycia poprosi\u0142 o zwolnienie z obowi\u0105zk\u00f3w TW, gdy\u017c „liczne funkcje w pracy organizacyjnej Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej nie pozwala\u0142y mu na sprawne wykonywanie zada\u0144”<\/span>. Zmar\u0142 16 grudnia 1981 r. jako „zas\u0142u\u017cony pedagog”<\/span> i wychowawca wielu pokole\u0144 m\u0142odzie\u017cy”<\/span>.
\n\"\"
\n\"\"
\nBy\u0142 tak\u017ce poet\u0105 i pozostawi\u0142 po sobie szereg wysoko ocenianych przez specjalist\u00f3w wierszy. Opisywa\u0142y one autentyczne wydarzenia: \u015bmier\u0107 jego brata \u2013 \u201eBoruty\u201d, sprofanowanie jego grobu przez \u017co\u0142nierzy KBW, aresztowanie i proces matki, agenturaln\u0105 misj\u0119 na Podlasiu, likwidacj\u0119 patrolu ppor. \u201eBrzaska\u201d, likwidacj\u0119 patrolu \u201eArkadka\u201d, itp. W wierszach opisywa\u0142 to, czego sam do\u015bwiadczy\u0142, ale nikt nie domy\u015bla\u0142 si\u0119 z jakiej perspektywy! Czytelnikom jego poezji nigdy pewnie nie przysz\u0142o do g\u0142owy, \u017ce to, co wydawa\u0142o im si\u0119 \u201elicencj\u0105 poetyck\u0105\u201d jest tragicznie realne\u2026<\/p>\n

Czytaj wi\u0119cej:<\/span>
\nPodw\u00f3jne \u017cycie zdrajcy><\/span><\/a>
\nPodpisa\u0142 cyrograf z diab\u0142em><\/a><\/span><\/span><\/span>
\nWyskoczy\u0142em ze szko\u0142y, by zabi\u0107 paru ludzi<\/span><\/span>><\/a><\/span><\/p>\n

Obsada:<\/span>
\nMietek \u2013 Mateusz Banasiuk; Pp\u0142k Trochimowicz \u2013 Cezary \u017bak; Kpt. Kwiatkowski \u2013 Piotr Grabowski; Chor. Tabaczy\u0144ski \u2013 Jakub Snochowski; Kpt. \u017belazko \u2013 Tomasz Borkowski; P\u0142k Wola\u0144ski \u2013 Tadeusz Szymk\u00f3w; Matka \u2013 Anna Tomaszewska; Witek \u2013 Tomasz Schuchardt; Welflowa \u2013 Dorota Nowakowska; Welfel \u2013 Jacek Lenartowicz; Janka \u2013 Anna Grycewicz; Jadzia \u2013 Weronika Nockowska; Tolka \u2013 Izabela Gwizdak; Henryk \u2013 Konrad Marsza\u0142ek; \u201eBrzask\u201d \u2013 Ireneusz Czop; \u017bona „Brzaska\u201d \u2013 Irena Monika W\u0119giel; \u201eLampart\u201d\u2013 Marcin B\u0142aszak; \u201eOrze\u0142ek\u201d \u2013 Grzegorz Kwiecie\u0144; \u201eArkadek\u201d \u2013 Arkadiusz Smole\u0144ski; \u201eMurat\u201d \u2013 Mateusz Grydlik; ;\u201ePomidor\u201d\u2013 Pawe\u0142 Ko\u015blik; \u201eS\u0119p\u201d\u2013 Jakub Tolak; \u201eWiewi\u00f3rka\u201d\u2013 Micha\u0142 Podsiad\u0142o; \u201eW\u0142adek\u201d\u2013 \u0141ukasz Krzemi\u0144ski; Wac\u0142aw Gizi\u0144ski \u2013 Dominik \u0141o\u015b
\n; Henryk Cichocki \u2013 Bartosz Martyna; Augustyniakowa \u2013 Katarzyna Skar\u017canka; Borychowski \u2013 Jacek Braciak; Krewniak \u2013 Stanis\u0142aw Penksyk; Ciotka \u2013 Maria Mamona; Stryj \u2013 Wojciech Machnicki; Dyrektor Gimnazjum \u2013 Adam Bauman; Krytyk \u2013 Maciej Miko\u0142ajczyk; Komendant \u2013 \u0141ukasz Chrzuszcz; Milicjant 1 \u2013 J\u00f3zef Onyszkiewicz; Milicjant 2 \u2013 Tomasz Zar\u00f3d; Ubek 1 \u2013 Sebastian Cybulski; Ubek 2 \u2013 S\u0142awomir G\u0142azek; Ubek 3 \u2013 Pawe\u0142 Prokopczuk; Ubek 4 \u2013 Micha\u0142 \u017berucha; Mieczys\u0142aw (1981) \u2013 Stanis\u0142aw Banasiuk; Lektor \u2013 Jaros\u0142aw Gajewski.<\/span><\/p>\n

Czas: ok. 70 min<\/span>
\nAutor: Cezary Harasimowicz<\/span>
\nRe\u017cyseria: Krzysztof Lang<\/span>
\nZdj\u0119cia: Adam Sikora PSC<\/span>
\nScenografia: Andrzej Przyby\u0142<\/span>
\nKostiumy: El\u017cbieta Radke<\/span>
\nMundury: Marek Dzienio<\/span>
\nMuzyka: Stanis\u0142aw Syrewicz<\/span>
\nMonta\u017c: Rafa\u0142 Listopad<\/span><\/p>\n

Dokumentacja i konsultacja historyczna: <\/span>
\ndr Kazimierz Krajewski, IPN
\ndr Tomasz \u0141abuszewski, IPN<\/span><\/p>\n

PREMIERA: TVP1, Scena Faktu, 26 stycznia 2009 r., godz. 20:20
<\/a><\/span>
Strona g\u0142\u00f3wna><\/span><\/a><\/span><\/p>\n<\/div>\n