{"id":616,"date":"2009-03-19T13:44:21","date_gmt":"2009-03-19T12:44:21","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2009\/03\/19\/handel-na-szczatkach-pomordowanych-czesc-2\/"},"modified":"2009-03-19T13:44:21","modified_gmt":"2009-03-19T12:44:21","slug":"handel-na-szczatkach-pomordowanych-czesc-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=616","title":{"rendered":"Handel na szcz\u0105tkach pomordowanych? – cz\u0119\u015b\u0107 2"},"content":{"rendered":"
Historia budynku ma jednak ci\u0105g dalszy… <\/span><\/font><\/p>\n

Bodaj\u017ce w\u00a0 2004\u00a0 roku Starosta Powiatowy\u00a0 przekaza\u0142 Urz\u0119dowi Miasta w Augustowie Dom Turka z przeznaczeniem na stworzenie muzeum. Zrobione zosta\u0142y plany adaptacji budynku i wst\u0119pny projekt przysz\u0142ego muzeum. W mi\u0119dzyczasie\u00a0 znalaz\u0142 si\u0119 w\u0142a\u015bciciel, kt\u00f3ry\u00a0 wyrokiem s\u0105du\u00a0 budynek odzyska\u0142. Trwa\u0142y prace nad odkupieniem tego budynku przez \u00f3wczesnego Burmistrza, a obecnego pos\u0142a Leszka Cie\u015blika. Budynek nie zosta\u0142 ostatecznie odkupiony, gdy\u017c w\u0142a\u015bciciel\u00a0 zmar\u0142 i rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 ustalania spadkobiercy.\u00a0 Odchodz\u0105c ze stanowiska Cie\u015blik mia\u0142 poprosi\u0107 swojego nast\u0119pc\u0119 Kazimierza Ko\u017cuchowskiego o pilnowanie sprawy i pozyskanie\u00a0 budynku na rzecz miasta. Ko\u017cuchowski\u00a0 zapomnia\u0142, albo nie chcia\u0142 pami\u0119ta\u0107 o Domu Turka.
\"\"
\"\"
\"\"
Spraw\u0119 o odzyskanie nieruchomo\u015bci przez ca\u0142y czas we wszystkich s\u0105dach prowadzi\u0142 augustowski mecenas Netter.\u00a0 On tak\u017ce w 2008 r. dzia\u0142aj\u0105c w imieniu Agencji Obrotu Nieruchomo\u015bciami PPU-H "Nord" – W\u0142odzimierz Kudraszew, odkupi\u0142 od w\u0142a\u015bcicieli nieruchomo\u015b\u0107 za 800 tysi\u0119cy z\u0142otych.\u00a0 Proszony przez w\u0142adze miasta o odsprzedanie\u00a0\u00a0 Domu Turka za\u017c\u0105da\u0107 mia\u0142\u00a0 6 milion\u00f3w z\u0142. Burmistrz tej propozycji nie przyj\u0105\u0142, uzasadniaj\u0105c, \u017ce kwota stanowi po\u0142ow\u0119 rocznych nak\u0142ad\u00f3w miasta na inwestycje. Starosta, w zwi\u0105zku z tym \u017ce jego dzia\u0142ka, graniczy z dzia\u0142k\u0105 Domu Turka pr\u00f3bowa\u0142 zaoferowa\u0107 w zamian inn\u0105 dzia\u0142k\u0119, lecz p. Kudraszew\u00a0 uzna\u0142, i\u017c jest ona\u00a0 nieatrakcyjna. Burmistrz tak\u017ce\u00a0 proponowa\u0142 zamian\u0119 dzia\u0142ek. Te\u017c bez rezultatu.
Stan na dzie\u0144 dzisiejszy jest taki, \u017ce\u00a0 w\u0142a\u015bciciel dzia\u0142ki wyst\u0105pi\u0142 do Starosty o odst\u0119pstwo od przepis\u00f3w budowlanych, gdy\u017c\u00a0 chce na ca\u0142ej powierzchni dzia\u0142ki wybudowa\u0107 pawilon handlowy. Dyrektor Delegatury w Suwa\u0142kach Wojew\u00f3dzkiego Konserwatora Zabytk\u00f3w Pan Tumidajewicz dokona\u0142 wizji lokalnej i pozwoli\u0142\u00a0 na rozpocz\u0119cie prac.<\/span>
Starosta odwo\u0142a\u0142 si\u0119 od tego postanowienia do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, uzasadniaj\u0105c sw\u00f3j sprzeciw mi\u0119dzy innymi faktem, i\u017c nieruchomo\u015b\u0107 znajduje si\u0119 na obszarze wpisanym do rejestru zabytk\u00f3w dawnego wojew\u00f3dztwa suwalskiego.
W planie zagospodarowania przestrzennego\u00a0 Augustowa wpisano, \u017ce teren przeznaczony jest na us\u0142ugi. Uchwalaj\u0105cy plan\u00a0 radni t\u0142umacz\u0105, \u017ce chodzi\u0142o o us\u0142ugi… turystyczne – przypadkiem tego nie dopisali jednak !!!\u00a0 <\/span>
Starosta wspierany przez\u00a0 \u015brodowisko by\u0142ych \u017co\u0142nierzy AK, AKO i WiN oraz zwolennik\u00f3w powstania muzeum wyst\u0105pi\u0142\u00a0 z pismami do Dyrektora Oddzia\u0142u IPN w Bia\u0142ymstoku Cezarego Kukli i Prezesa IPN Kurtyki\u00a0 z pro\u015bb\u0105 o jak najszybsze rozpocz\u0119cie prac\u00a0 badawczych i \u015bledczych na terenie by\u0142ej katowni UB. W odpowiedzi przysz\u0142y pisma, w kt\u00f3rych ide\u0119 uratowania budynku i przeznaczenia go na cele licuj\u0105ce z powag\u0105 miejsca obaj panowie\u00a0 uwa\u017caj\u0105\u00a0 za wszech miar s\u0142uszn\u0105 i godn\u0105 poparcia. Dodatkowo Dyrektor Kuklo obieca\u0107 mia\u0142 rozpocz\u0119cie prac ekshumacyjnych w 2009 roku.
\"\"
\"\"
\"\"
Po co to wszystko napisa\u0142em? Zapewniam, \u017ce nie po to by chwali\u0107 Starost\u0119 lub atakowa\u0107 przedsi\u0119biorc\u0119. By\u0107 mo\u017ce nie pasuj\u0119 do nowoczesnych czas\u00f3w, gdzie biznes i pieni\u0105dz sta\u0142y si\u0119 nowymi sacrami, ale nie mog\u0119 by\u0107 oboj\u0119tny i nie mog\u0119 si\u0119 zgodzi\u0107 na to, co sta\u0107 si\u0119 mo\u017ce w Augustowie. Zastanawiam si\u0119 czy Polacy s\u0105 mniej wra\u017cliwi ni\u017c Indianie p\u00f3\u0142nocnoameryka\u0144scy, kt\u00f3rzy nie chcieli sprzedawa\u0107 bia\u0142ym osadnikom swojej ziemi, bo "nie sprzedaje si\u0119 proch\u00f3w przodk\u00f3w" czy \u017bydzi, dla kt\u00f3rych miejsce poch\u00f3wku lub \u015bmierci jest \u015bwi\u0119te. <\/p>\n

Zbigniew Herbert napisa\u0142: "Nar\u00f3d, kt\u00f3ry traci pami\u0119\u0107, traci sumienie" – czy my ju\u017c je stracili\u015bmy?<\/span><\/p>\n

    \n
  • Pytam wi\u0119c p. Kudraszew:<\/span> Czy znaj\u0105c histori\u0119 miejsca nie wstyd Panu? Nie wstyd pomys\u0142u na wybudowanie targowiska na takim miejscu? Nie wstyd, wykorzystuj\u0105c zainteresowanie innych tym miejscem, pr\u00f3bowa\u0107 zbi\u0107 na tym jak najwi\u0119kszy kapita\u0142?<\/li>\n
  • Pytam radnych Augustowa:<\/span> Czy wam tak\u017ce nie wstyd? Czy naprawd\u0119 pomylili\u015bcie si\u0119, czy mo\u017ce chcieli\u015bcie si\u0119 pomyli\u0107? Czy pami\u0119tacie afer\u0119 "lub czasopisma"?<\/li>\n
  • Pytam Pana Tumidajewicza:<\/span> Czy jako urz\u0119dnik pa\u0144stwowy odpowiedzialny za zachowanie dla przysz\u0142ych pokole\u0144 element\u00f3w dziedzictwa narodowego\u00a0 musia\u0142 Pan wyda\u0107 tak\u0105 opini\u0119?<\/li>\n
  • Pytam \u015bledczych i w\u0142adze IPN:<\/span> Jak d\u0142ugo jeszcze przyjdzie czeka\u0107 na zainteresowanie si\u0119 Domem Turka? Czy zd\u0105\u017cycie przed… buldo\u017cerami? Czy nie powinni\u015bcie jednak wszcz\u0105\u0107 \u015bledztwa w sprawie, w kt\u00f3rej w 2002 roku odm\u00f3wiono wszcz\u0119cia \u015bledztwa?<\/li>\n
  • Pytam wreszcie czytelnik\u00f3w niniejszego teksu:<\/span> Czy pomo\u017cecie ocali\u0107 Dom Turka? Je\u017celi tak,\u00a0 prosz\u0119\u00a0 o przesy\u0142anie apeli do os\u00f3b i instytucji wymienionych w niniejszym tek\u015bcie. S\u0105dz\u0119 tak\u017ce \u017ce nale\u017ca\u0142oby wszcz\u0105\u0107 procedur\u0119 wpisania Domu Turka do Rejestru Zabytk\u00f3w Nieruchomych. Mo\u017ce dokona\u0107 tego – poza w\u0142a\u015bcicielem – Wojew\u00f3dzki Konserwator Zabytk\u00f3w\u00a0 w Bia\u0142ymstoku.<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n
    Bart\u0142omiej Rychlewski<\/span><\/p>\n

    <\/p>\n

    \n
    Siedziba Powiatowego Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa Publicznego (1945-1956)
    August\u00f3w, ulica 3 Maja 16<\/span>
    <\/font><\/div>\n


    Historia obiektu<\/span>
    Pi\u0119trowa kamienica w centrum miasta, datowana na 1900 r. Przed wojn\u0105 nale\u017ca\u0142a do rodziny \u017cydowskiej i mie\u015bci\u0142a popularn\u0105 cukierni\u0119 pod nazw\u0105 „U Turka” – do dzi\u015b mieszka\u0144cy Augustowa okre\u015blaj\u0105 kamienic\u0119 mianem „Dom Turka” lub „Cukiernia Turka”. W latach 1939-1941 mie\u015bci\u0142o si\u0119 tu NKWD, kt\u00f3re powr\u00f3ci\u0142o do tej lokalizacji jesieni\u0105 1944 r. Podczas okupacji niemieckiej piekarnia.<\/p>\n

    Siedziba PUBP<\/span>
    Na prze\u0142omie sierpnia\/wrze\u015bnia 1944 r. funkcjonariusze maj\u0105cy za zadanie zorganizowanie PUBP na powiat augustowski, ze wzgl\u0119du na aktualny przebieg linii frontu ulokowali si\u0119 w Sztabinie. W pierwszych dniach pa\u017adziernika przenie\u015bli si\u0119 do Krasnegoboru, gdzie zaj\u0119li pomieszczenia w miejscowej plebanii. Zaraz po rozpocz\u0119ciu przez Armi\u0119 Czerwon\u0105 ofensywy styczniowej w 1945 r. pojawili si\u0119 w Augustowie i 25 stycznia zaj\u0119li kamienic\u0119 opuszczon\u0105 w\u00f3wczas przez NKWD. W piwnicach zlokalizowano kilkucelowy areszt na oko\u0142o 30 wi\u0119\u017ani\u00f3w. Do 1946 r. posesja zaj\u0119ta przez PUBP by\u0142a ogrodzona drewnianym p\u0142otem, najprawdopodobniej w tym roku wybudowano mur ochronny. W s\u0105siaduj\u0105cych z posesj\u0105 budynkach mieszkali m.in. funkcjonariusze UB, co mia\u0142o stanowi\u0107 dodatkow\u0105 ochron\u0119 urz\u0119du.
    Wed\u0142ug ustale\u0144 \u015bledztwa prowadzonego w bia\u0142ostockim Oddziale IPN tylko w ci\u0105gu dw\u00f3ch pierwszych lat funkcjonowania PUBP w Augustowie jego funkcjonariusze zamordowali co najmniej czterna\u015bcie os\u00f3b. \u015amier\u0107 wi\u0119kszo\u015bci z nich nast\u0105pi\u0142a na skutek katowania podczas przes\u0142ucha\u0144. Podobnie jak w przypadku wielu innych by\u0142ych siedzib UB,
    \n tak i tutaj wspomina si\u0119 o grzebaniu zw\u0142ok pomordowanych i zam\u0119czonych wi\u0119\u017ani\u00f3w na podw\u00f3rzu siedziby oraz o topieniu ich w ust\u0119pie. Do poch\u00f3wk\u00f3w mia\u0142y te\u017c by\u0107 wykorzystywane obrze\u017ca miejscowego cmentarza oraz okopy frontowe w okolicach Stawu Sajenek.<\/p>\n

    Dalsze losy obiektu<\/span>
    UB funkcjonowa\u0142o tu do 1956 r., kiedy to posesj\u0119 przej\u0119\u0142o MO, a nast\u0119pnie 1981 WOP (wtedy remont i dobudowano skrzyd\u0142o). Od 1992 r. posesja pozostaje pusta, budynek jest zrujnowany. Obecnie w r\u0119kach prywatnych. Remonty przeprowadzone w okresie urz\u0119dowania w obiekcie MO I WOP, usun\u0119\u0142y ca\u0142kowicie wszelk\u0105 materi\u0119 zabytkow\u0105 obiektu.
    <\/font><\/p>\n