{"id":553,"date":"2009-11-30T07:49:10","date_gmt":"2009-11-30T06:49:10","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2009\/11\/30\/rajd-por-podkowy-czesc-4-6\/"},"modified":"2019-05-29T19:06:26","modified_gmt":"2019-05-29T17:06:26","slug":"rajd-por-podkowy-czesc-4-6","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=553","title":{"rendered":"Rajd por. "Podkowy" – cz\u0119\u015b\u0107 4\/6"},"content":{"rendered":"
W czerwcu 1944 r. Niemcy rozpocz\u0119li akcj\u0119 pod kryptonimem \u201eSturmwind II\u201d<\/a> celem oczyszczenia z partyzant\u00f3w zaplecza frontu. Dnia 18 czerwca Niemcy zamkn\u0119li okr\u0105\u017cenie, obsadzaj\u0105c drog\u0119 Zwierzyniec – Krasnobr\u00f3d, obok kt\u00f3rej kwaterowa\u0142 oddzia\u0142 \u201ePodkowy\u201d. Oddzia\u0142y stoj\u0105ce na p\u00f3\u0142noc od tej drogi znalaz\u0142y si\u0119 poza pier\u015bcieniem ob\u0142awy, czego nie uda\u0142o si\u0119 unikn\u0105\u0107 oddzia\u0142om znajduj\u0105cym si\u0119 na po\u0142udniu. W czasie obsadzania drogi przez Niemc\u00f3w oko\u0142o 30 \u017co\u0142nierzy z oddzia\u0142u \u201ePodkowy\u201d z pchor. Wies\u0142awem Smykiem ps. \u201eCzarny\u201d i pchor. Ryszardem Siwi\u0144skim ps. \u201eKorczak\u201d uda\u0142o si\u0119 do k\u0105pieli nad rzek\u0119 Wieprz, le\u017c\u0105c\u0105 na po\u0142udnie od drogi Zwierzyniec – Krasnobr\u00f3d, a po obsadzeniu kt\u00f3rej znale\u017ali si\u0119 w kotle. Oddzia\u0142 wycofa\u0142 si\u0119 w rejon wsi Lasowce. \u201eKorczak\u201d i \u201eCzarny\u201d ustalili, \u017ce po zapadni\u0119ciu zmroku b\u0119d\u0105 przebija\u0107 si\u0119 w stron\u0119 las\u00f3w kosobudzkich. Wieczorem pluton, do kt\u00f3rego do\u0142\u0105czy\u0142o 8 \u017co\u0142nierzy AL, ruszy\u0142 skrajem wsi Guci\u00f3w. Podczas starcia z Niemcami pluton pod wp\u0142ywem silnego ognia rozbi\u0142 si\u0119 na 2 grupy. \u201eKorczak\u201d z oko\u0142o 20 \u017co\u0142nierzami do\u0142\u0105czy\u0142 do oddzia\u0142\u00f3w okr\u0105\u017conych w Puszczy Solskiej, za\u015b\u00a0 grupa z pchor. \u201eCzarnym\u201d 21 czerwca – po potyczce z Niemcami – przedosta\u0142a si\u0119 w lasy kosobudzkie, a dzie\u0144 p\u00f3\u017aniej do\u0142\u0105czy\u0142a do\u00a0 ca\u0142o\u015bci oddzia\u0142u. \u201eKorczak\u201d bra\u0142 udzia\u0142 w walkach toczonych w Puszczy Solskiej. W nocy z 25 na 26 czerwca \u201eKorczak\u201d z grup\u0105 20 ludzi zdo\u0142a\u0142 przebi\u0107 si\u0119 przez pier\u015bcie\u0144 Niemc\u00f3w i 30 czerwca do\u0142\u0105czy\u0142 do oddzia\u0142u. Dnia 27 czerwca oddzia\u0142 \u201ePodkowy\u201d i pluton konnego zwiadu pod dow\u00f3dztwem \u201eS\u0119pa\u201d – w obecno\u015bci komendanta \u201eAdama\u201d, urz\u0105dzi\u0142 zasadzk\u0119 na szosie Zwierzyniec – Bi\u0142goraj w rejonie Hedwi\u017cyna. Z dzia\u0142ka przeciwpancernego rozbito samoch\u00f3d, kt\u00f3ry si\u0119 spali\u0142, zgin\u0119\u0142o 4 Niemc\u00f3w, w tym 1 oficer. Akcj\u0119 prowadzi\u0142 pokazowo por. \u201eDan\u201d.<\/p>\n

W pierwszych dniach lipca 1944 r. komendant \u201eAdam\u201d wyda\u0142 \u201ePodkowie\u201d
\nrozkaz rozpoznania miejsc walk w okr\u0105\u017ceniu. \u201ePodkowa\u201d wraz z
\nkilkunastoma lud\u017ami plus 2 wozami taborowymi z \u017cywno\u015bci\u0105 i \u015brodkami
\nopatrunkowymi skierowa\u0142 si\u0119 w rejon Puszczy Solskiej. W okolicach
\nG\u00f3recka Ko\u015bcielnego do\u0142\u0105czy\u0142 do nich Edward B\u0142aszczak \u201eGrom\u201d i Konrad
\nBartoszewski \u201eWir\u201d<\/a>. Po drodze patrol napotyka\u0142 cia\u0142a poleg\u0142ych
\n\u017co\u0142nierzy z grup partyzanckich polskich i radzieckich, wci\u0105\u017c jeszcze
\nnie pogrzebane. W lesie pod Borowcem natkni\u0119to si\u0119 na plac\u00f3wk\u0119 z\u0142o\u017con\u0105
\nz \u017co\u0142nierzy z pobliskich wiosek, a dowodzon\u0105 przez por. Jana Wo\u017anic\u0119
\n\u201eMalina\u201d. W okolicznych wsiach kwaterowa\u0142y silne oddzia\u0142y korpusu
\nkawalerii ka\u0142muckiej dr. Dolla<\/a>. Spotkano r\u00f3wnie\u017c du\u017cy oddzia\u0142
\npartyzantki radzieckiej. \u201eWir\u201d, \u201eGrom\u201d i \u201ePodkowa\u201d postanowili wr\u00f3ci\u0107
\ndo G\u00f3recka Ko\u015bcielnego, gdzie w okolicy kwaterowa\u0142 oddzia\u0142 \u201eWira\u201d.
\n\"\"
\nOd lewej stoj\u0105: Edward B\u0142aszczak „Grom” (drugi), W\u0142odzimierz Hascewicz „War” (trzeci) i Jacek Zakrzewski „Glass” (czwarty).<\/span><\/span><\/p>\n

Oddzia\u0142y ka\u0142muckie je\u017adzi\u0142y po okolicy morduj\u0105c ludzi i pal\u0105c wioski.
\n\u201eWir\u201d i \u201ePodkowa\u201d zdecydowali, \u017ce przyjm\u0105 walk\u0119 w G\u00f3recku Ko\u015bcielnym,
\nale oddzia\u0142y ka\u0142muckie omija\u0142y wiosk\u0119. Postanowiono wi\u0119c urz\u0105dzi\u0107
\nzasadzk\u0119 obok Aleksandrowa, gdzie kwaterowali Ka\u0142mucy. \u015awitem 8 lipca
\npluton z oddzia\u0142u \u201eWira\u201d pod dow\u00f3dztwem ppor. W\u0142adys\u0142awa Homy ps.
\n\u201eKula\u201d uda\u0142 si\u0119 na zasadzk\u0119. Oko\u0142o godz. 12.00 wyruszy\u0142a z kolei grupa
\nz oddzia\u0142u \u201ePodkowy\u201d pod dow\u00f3dztwem \u201eWita\u201d celem zluzowania ppor.
\n\u201eKuli\u201d. Zaraz po zaj\u0119ciu stanowisk przez grup\u0119 \u201eWita\u201d nadjecha\u0142 oddzia\u0142
\nkawalerii ka\u0142muckiej. Partyzanci otworzyli silny ogie\u0144 do
\nprzeje\u017cd\u017caj\u0105cych. W wyniku starcia kilku Ka\u0142muk\u00f3w zosta\u0142o zabitych, 2
\nwzi\u0119to do niewoli, reszta uciek\u0142a. Po kilku dniach Ka\u0142mucy opu\u015bcili
\nAleksandr\u00f3w.
\nGrupa \u201ePodkowy\u201d powr\u00f3ci\u0142a w sw\u00f3j rejon i po\u0142\u0105czy\u0142a si\u0119 z reszt\u0105
\noddzia\u0142u. W tym czasie oddzia\u0142 kwaterowa\u0142 w okolicy Top\u00f3lczy razem ze
\nzbornym batalionem 27 Dywizji Piechoty AK w sile 168 ludzi, kt\u00f3ry
\nzosta\u0142 przydzielony do II batalionu OP 9 na okres przej\u015bcia frontu.
\nZbornemu batalionowi przydzielono zrzutow\u0105 bro\u0144 maszynow\u0105, 2 dzia\u0142ka
\nppanc, amunicj\u0119 i umundurowanie. Ze wzgl\u0119du na ko\u0144cowe walki zborny
\nbatalion 27 Dywizji zosta\u0142 ca\u0142kowicie umundurowany i dozbrojony broni\u0105
\nzrzutow\u0105, kt\u00f3r\u0105 otrzyma\u0142 dla tej dywizji.
\n\"\"
\nPor. Tadeusz Kuncewicz \u201ePodkowa\u201d przed frontem Oddzia\u0142u Zbiorczego 27. Wo\u0142y\u0144skiej Dywizji Piechoty AK<\/span> w dniu rozbrojenia, Szczebrzeszyn, 25 lipca 1944.<\/span><\/span><\/p>\n

Nast\u0105pi\u0142y ko\u0144cowe walki prowadzone przez II batalion OP 9 oraz batalion zborny 27 Dywizji. Szczeg\u00f3lne nasilenie walk mia\u0142o miejsce 24 lipca 1944 r. W udanych zasadzkach zdobyto kilkana\u015bcie woz\u00f3w taborowych oraz wzi\u0119to do niewoli oko\u0142o 10 je\u0144c\u00f3w. W starciu z broni\u0105 pancern\u0105 zgin\u0105\u0142 Austriak \u201eEmil\u201d, kt\u00f3ry razem z koleg\u0105 zdezerterowa\u0142 z niemieckiego wojska, aby wst\u0105pi\u0107 do polskiej partyzantki. Od je\u0144c\u00f3w dowiedziano si\u0119, \u017ce wycofuj\u0105 si\u0119 ostatnie jednostki niemieckie. Informacje te potwierdzi\u0142o polskie rozpoznanie. Wojska niemieckie wycofywa\u0142y si\u0119 tak\u017ce w ci\u0105gu 25 lipca. Patrole wys\u0142ane z obozu mia\u0142y kilka potyczek z Niemcami. Rozesz\u0142y si\u0119 pog\u0142oski, \u017ce Niemcy maj\u0105 zaatakowa\u0107 jednostki partyzanckie stacjonuj\u0105ce w lasach. Na skutek tego \u201ePodkowa\u201d zwo\u0142a\u0142 narad\u0119 dow\u00f3dc\u00f3w poszczeg\u00f3lnych oddzia\u0142\u00f3w II batalionu OP 9 i zbornego batalionu 27 Dywizji. Postanowiono nie zmienia\u0107 miejsca pobytu, a tylko dodatkowo ubezpieczy\u0107 si\u0119 na drogach prowadz\u0105cych do obozu, zak\u0142adaj\u0105c miny przeciwczo\u0142gowe. Zarz\u0105dzono stan alarmowy. W nocy z 25 na 26 lipca Niemcy wysadzili mosty na Wieprzu w Klemensowie i Szczebrzeszynie. Na drogach usta\u0142 ruch wycofuj\u0105cych si\u0119 Niemc\u00f3w.<\/p>\n

Wczesnym rankiem 26 lipca \u201ePodkowa\u201d zarz\u0105dzi\u0142 marsz na Szczebrzeszyn. Przez Kaw\u0119czyn i B\u0142onie wkroczono do Szczebrzeszyna. Pierwsi, kt\u00f3rzy weszli do miasta, zastali puste ulice i ani jednego mieszka\u0144ca. Ludzie nie wierzyli, \u017ce Niemcy wycofali si\u0119 ca\u0142kowicie. \u201ePodkowa\u201d poleci\u0142 zawiesi\u0107 na ratuszu polsk\u0105, bia\u0142o-czerwona flag\u0119. Po wej\u015bciu do miasta ca\u0142ego oddzia\u0142u wraz z taborami i je\u0144cami na ulice wyszli mieszka\u0144cy. Jako jeden z pierwszych do \u201ePodkowy\u201d podszed\u0142 dr Zygmunt Klukowski<\/a>, znany dzia\u0142acz i historyk z lat okupacji. \u201ePodkowa\u201d przywita\u0142 si\u0119 z nim serdecznie. Oddzia\u0142y zaj\u0119\u0142y kwatery po wojsku niemieckim i zabezpieczy\u0142y magazyny zbo\u017cowe. W tym czasie saperzy radzieccy przyst\u0105pili do budowy mostu na Wieprzu od strony Zwierzy\u0144ca. Po jakim\u015b czasie nadjecha\u0142 samoch\u00f3d z wy\u017cszym oficerem radzieckim, kt\u00f3ry przez radiostacj\u0119 poinformowa\u0142 o zaj\u0119ciu Szczebrzeszyna. Por. Tadeusz Kuncewicz \u201ePodkowa\u201d zameldowa\u0142 sw\u00f3j pobyt z oddzia\u0142em w Szczebrzeszynie. Przed po\u0142udniem do miasta wesz\u0142y oddzia\u0142y terenowe stacjonuj\u0105ce w okolicy Szczebrzeszyna, ze znanymi dzia\u0142aczami z okresu okupacji na czele. Jeszcze 29 lipca \u017co\u0142nierze z oddzia\u0142u \u201ePodkowy\u201d zlikwidowali by\u0142ego konfidenta niemieckiego ze Szczebrzeszyna, w\u0142a\u015bciciela cukierni, Szweda.
\n\"\"
\nOddzia\u0142 por. „Podkowy” wkracza do Szczebrzeszyna, 26 VI 1944 r.<\/span><\/span><\/p>\n

PRZECIWKO NOWYM OKUPANTOM<\/span><\/span><\/p>\n

Oddzia\u0142y kwaterowa\u0142y w Szczebrzeszynie do 30 lipca 1944 r. W tym dniu kpt. \u201eWac\u0142aw\u201d odczyta\u0142 rozkaz z\u0142o\u017cenia broni przed oddzia\u0142ami sowieckimi. \u017bo\u0142nierzom uda\u0142o si\u0119 ukry\u0107 wi\u0119kszo\u015b\u0107 broni i zda\u0107 egzemplarze stare lub niesprawne.
\n\"\"
\nOdznaka pami\u0105tkowa 9 pu\u0142ku piechoty Armii Krajowej.<\/span><\/span><\/p>\n

Po rozbrojeniu \u201ePodkowa\u201d natychmiast wr\u00f3ci\u0142 do konspiracji. Jeszcze w sierpniu por. Tadeusz Kuncewicz wyruszy\u0142 w stron\u0119 Warszawy, w celu rozpoznania mo\u017cliwo\u015bci udzielania pomocy powsta\u0144com przez oddzia\u0142y partyzanckie z Zamojszczyzny. Wraz kilkoma konspiratorami dotar\u0142 jedynie do Lublina, by stwierdzi\u0107, \u017ce nasycenie terenu wojskiem sowieckim jest tak ogromne, \u017ce przebicie do stolicy jest absolutnie niemo\u017cliwe. Powr\u00f3ci\u0142 na Zamojszczyzn\u0119 i jeszcze w ko\u0144cu wrze\u015bnia 1944 r. usi\u0142owa\u0142 zorganizowa\u0107 rozbicie wi\u0119zienia w Zamo\u015bciu, ale z powodu niesprzyjaj\u0105cych okoliczno\u015bci akcj\u0119 t\u0119 odwo\u0142ano. W nocy z 30\/31 pa\u017adziernika w Szczebrzeszynie \u017co\u0142nierze \u201ePodkowy\u201d zastrzelili konfidenta NKWD, fotografa Ha\u0142as\u0119.
\n\"\"
\nSzczebrzeszyn, 27 lipca 1944 r. 1 kompania II batalionu OP9 przed koszarami – budynkiem szko\u0142y podstawowej.<\/span><\/span><\/p>\n

W ko\u0144cu 1944 r. \u201ePodkowa\u201d ukrywa\u0142 si\u0119 na terenie obwodu i z powodu obecno\u015bci du\u017cej liczby \u017co\u0142nierzy sowieckich w okolicach nie podejmowa\u0142 \u017cadnych dzia\u0142a\u0144. W ko\u0144cu stycznia 1945 zosta\u0142 dow\u00f3dc\u0105 dywersji Obwodu Zamo\u015b\u0107 i rozpocz\u0105\u0142 organizowanie struktur terenowych. Je\u017adzi\u0142 po ca\u0142ym powiecie, obejmowa\u0142 plac\u00f3wki, \u201e\u0142apa\u0142\u201d utracone kontakty, nawi\u0105zywa\u0142 nowe. Wiosn\u0105, \u201ePodkowa\u201d stworzy\u0142 oddzia\u0142 z\u0142o\u017cony z 30-40 ludzi. Do wykonywania wi\u0119kszych akcji mobilizowa\u0142 \u017co\u0142nierzy stale przebywaj\u0105cych w domach i oddzia\u0142 powi\u0119kszy\u0142 si\u0119 kilkakrotnie. Rozpocz\u0119to pierwsze akcje przeciwko nowym okupantom. 2 lutego wykonano wyrok \u015bmierci na szpiclu bolszewickim Janie Szurmie, a 5 lutego partyzanci z oddzia\u0142\u00f3w \u201ePodkowy\u201d, Tadeusza Nied\u017awieckiego \u201eStena\u201d i Boles\u0142awa J\u00f3\u017awiakowskiego \u201eHuzara\u201d o godz. 10:00 wkroczyli do Zwierzy\u0144ca i rozstrzelali przed budynkiem gminy komendanta milicji, \u017byda Bibermana.
\n24 marca 1945 r. oddzia\u0142 Tadeusza Kuncewicza wsp\u00f3lnie z partyzantami Boles\u0142awa Sobieszcza\u0144skiego \u201ePingwina\u201d i Romana Szczura \u201eUrszuli\u201d<\/a>, pod dow\u00f3dztwem \u201ePodkowy\u201d, rozbili\u00a0 posterunek MO w Skierbieszowie. Zgin\u0119\u0142o dw\u00f3ch milicjant\u00f3w: Alfred Kus i Ludwik Litwi\u0144czuk oraz dwie osoby cywilne. Budynek zosta\u0142 zdemolowany i spalony.<\/p>\n

W kwietniu 1945 r. partyzanci \u201ePodkowy\u201d przeszli do Puszczy Solskiej, na teren powiatu bi\u0142gorajskiego, gdzie do\u0142\u0105czy\u0142 do nich kilkunastoosobowy oddzia\u0142 specjalny przy komendancie Obwodu Bi\u0142goraj AK, mjr. J\u00f3zefie Gniewkowskim ps. \u201eOrsza\u201d, dowodzony przez ppor. Tadeusza Borkowskiego \u201eMata\u201d. 10 IV 1945 r. po\u0142\u0105czone oddzia\u0142y \u201ePodkowy\u201d i \u201eMata\u201d w sile oko\u0142o 50 partyzant\u00f3w zaatakowa\u0142y posterunek MO we Frampolu. Po zdobyciu budynku zabrano nale\u017c\u0105c\u0105 do milicjant\u00f3w bro\u0144 i ich mundury. Zastrzelono te\u017c kwateruj\u0105cego tam funkcjonariusza NKWD, a komendanta posterunku Zygmunta Kosiorka, uprowadzono ze sob\u0105. Potem AK-owcy przeszli do Kocudzy i tej samej nocy rozbili tamtejszy posterunek MO. Podobnie jak we Frampolu, zarekwirowano mundury i bro\u0144. Budynek zdemolowano, a akta spalono. Na posterunku \u017co\u0142nierz \u201eMata\u201d, Tadeusz Miksza ps. \u201eWampir\u201d [p\u00f3\u017aniejszy agent UB, wsp\u00f3\u0142odpowiedzialny za rozbicie grupy Adama Kusza \u201eGarbatego\u201d w 1950 r.<\/a>]<\/span> wykona\u0142 wyrok \u015bmierci przez zastrzelenie na uprowadzonym Z. Kosiorku.<\/p>\n

24 kwietnia 1945 r. \u201epodkowiacy\u201d opanowali posterunek MO w Zakrzewie, a 27 kwietnia, nadal po\u0142\u0105czone oddzia\u0142y por. Tadeusza Kuncewicza \u201ePodkowy\u201d i\u00a0 ppor. Tadeusza Borkowskiego \u201eMata\u201d, zaj\u0119\u0142y miasto Jan\u00f3w Lubelski. Partyzanci najpierw podminowali, a nast\u0119pnie opanowali wi\u0119zienie, gdzie odebrano bro\u0144 stra\u017cnikom wi\u0119ziennym i uwolniono 15 are
\nsztowanych, z tym \u017ce jednego na miejscu zastrzelono, a pozosta\u0142ych zabrano ze sob\u0105.
\n\"\"
\nBudynek, w kt\u00f3rym mie\u015bci\u0142o si\u0119 wi\u0119zienie w Janowie Lubelskim.<\/span>
<\/span>
\nRozbito tak\u017ce posterunek MO, gdzie rozbrojono dw\u00f3ch milicjant\u00f3w, a nast\u0119pnie w domu Gajewskiego wykonano wyrok \u015bmierci na referencie Gminnego Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa Publicznego, Kwietniu (lub Kwieci\u0144skim). Zaatakowano r\u00f3wnie\u017c dom, w kt\u00f3rym kwaterowali doradcy sowieccy. Dw\u00f3ch doradc\u00f3w odnios\u0142o rany, jednak uda\u0142o im si\u0119 obroni\u0107. Ze Sp\u00f3\u0142dzielni Rolniczo-Handlowej zabrano wiele artyku\u0142\u00f3w o warto\u015bci 350 ty\u015b. z\u0142. Grupa partyzant\u00f3w dowodzona przez ppor. \u201eMata\u201d zaj\u0119\u0142a Urz\u0105d Skarbowy, a pracownicy tego urz\u0119du zostali zmuszeni do oddania 421.500 z\u0142. i 68.706 rubli. \u201ePodkowiacy\u201d zaatakowali r\u00f3wnie\u017c stacjonuj\u0105cy w Janowie oddzia\u0142 Armii Czerwonej, zdobyli 4 samochody ci\u0119\u017carowe i 600 litr\u00f3w benzyny. Czterech sowiet\u00f3w wpad\u0142o w r\u0119ce partyzant\u00f3w. Uprowadzono ich do lasu, rozbrojono, potem wywieziono do wsi Flisy i puszczono wolno.
\n\"\"
\nTablica upami\u0119tniaj\u0105ca akcj\u0119 „Podkowy” i „Mata” umieszczona na budynku wi\u0119zienia w Janowie Lubelskim.<\/span><\/span><\/p>\n

Rajd por. „Podkowy” – cz\u0119\u015b\u0107 5\/6><\/span><\/a>
Strona g\u0142\u00f3wna><\/span><\/a><\/span><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"