{"id":537,"date":"2010-02-10T07:41:48","date_gmt":"2010-02-10T06:41:48","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2010\/02\/10\/57-rocznica-smierci-ppor-wiktora-czesc-1-3\/"},"modified":"2020-01-02T19:25:23","modified_gmt":"2020-01-02T18:25:23","slug":"57-rocznica-smierci-ppor-wiktora-czesc-1-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=537","title":{"rendered":"57 rocznica \u015bmierci ppor. „Wiktora” – cz\u0119\u015b\u0107 1\/3"},"content":{"rendered":"
57 rocznica \u015bmierci ppor. cz.w. Stanis\u0142awa Kuchciewicza ps. „Wiktor”<\/span><\/span><\/p>\n

57 lat temu, podczas akcji zaopatrzeniowej na Gminn\u0105 Kas\u0119 Sp\u00f3\u0142dzielcz\u0105 w Piaskach<\/a> (woj. lubelskie) zgin\u0105\u0142 jeden z ostatnich dow\u00f3dc\u00f3w antykomunistycznego podziemia, \u017co\u0142nierz NSZ-NZW i WiN, ppor. cz. w. Stanis\u0142aw Kuchciewicz ps. „Wiktor”.<\/span><\/span>
\n\"\"\"\"
\nStanis\u0142aw Adam Kuchciewicz \u201eIskra\u201d, \u201eWiktor\u201d (1922-1953).<\/span><\/p>\n

Wieczorem 10 lutego 1953 r.,\u00a0 tu\u017c przed zako\u0144czeniem pracy urz\u0119du, \u201eWiktor\u201d i jeden z jego \u017co\u0142nierzy – Zbigniew Pielach ps. \u201eFelek\u201d wkroczyli do budynku GKS w Piaskach. Ich dzia\u0142ania ubezpiecza\u0142 od strony cmentarza J\u00f3zef Franczak ps. \u201eLalek\u201d<\/a>. Po kilku minutach w budynku pojawi\u0142a si\u0119 grupa funkcjonariuszy MO z posterunku w Piaskach, zaalarmowana przez pracownik\u00f3w GKS. W poczekalni dosz\u0142o do strzelaniny, w wyniku kt\u00f3rej „Wiktor zosta\u0142 \u015bmiertelnie ranny. Zd\u0105\u017cy\u0142 jeszcze wyda\u0107 polecenie \u201eFelkowi\u201d, by ten si\u0119 wycofa\u0142, po czym straci\u0142 przytomno\u015b\u0107. Zmar\u0142 na korytarzu Gminnej Kasy Sp\u00f3\u0142dzielczej, kilka minut po otrzymaniu postrza\u0142u.<\/span><\/p>\n

GLORIA VICTIS ! <\/span><\/span><\/p>\n

\n

Z racji tej smutnej rocznicy zapraszam do lektury obszernego biogramu Stanis\u0142awa Kuchciewicza „Wiktora”, kt\u00f3ry zosta\u0142 przygotowany specjalnie na t\u0119 okazj\u0119 przez Artura Piekarza<\/span>, historyka, pracownika lubelskiego Oddzia\u0142u Instytutu Pami\u0119ci Narodowej, kt\u00f3remu bardzo dzi\u0119kuj\u0119 za udost\u0119pnienie tekstu do publikacji. <\/span><\/p>\n

Ppor. cz.w. Stanis\u0142aw Adam Kuchciewicz (1922-1953) – cz\u0119\u015b\u0107 1\/3<\/span><\/span><\/p>\n

\u201eIskra\u201d, \u201eWiktor\u201d; \u017co\u0142nierz NSZ-NZW, WiN; cz\u0142onek oddzia\u0142\u00f3w partyzanckich NSZ-NZW: \u201eJacka\u201d, \u201eSzarego\u201d, \u201eBoruty\u201d (1943-1946); dow\u00f3dca plutonu (patrolu) w oddziale partyzanckim WiN \u201eUskoka\u201d (1946-1948); szef sztabu oddzia\u0142u \u201eUskoka\u201d (1948-1949); dow\u00f3dca powinowskiej grupy zbrojnej (1949-1953); sier\u017c. pchor. NSZ-NZW (1946); ppor. cz. w. WiN (1946)<\/span>.
\n
\nStanis\u0142aw Adam Kuchciewicz \u201eIskra\u201d, \u201eWiktor\u201d (1922-1953).<\/span><\/span><\/p>\n

Ur. 27 XII 1922 r. w \u0141\u0119cznej, syn Stanis\u0142awa i Bronis\u0142awy z d. Piech. Mia\u0142 tr\u00f3jk\u0119 rodze\u0144stwa. Jego ojciec by\u0142 wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicielem firmy przewozowej, \u015bwiadcz\u0105cej us\u0142ugi na trasie \u0141\u0119czna-Lublin-\u0141\u0119czna. Po uko\u0144czeniu siedmioklasowej szko\u0142y w \u0141\u0119cznej, rozpocz\u0105\u0142 nauk\u0119 w Gimnazjum Og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cym im. Augusta i Julisza Vetter\u00f3w w Lublinie. Do wybuchu wojny zdo\u0142a\u0142 uko\u0144czy\u0107 jedn\u0105 klas\u0119. W czasie kampanii wrze\u015bniowej wraz z ojcem zajmowa\u0142 si\u0119 ewakuacj\u0105 uciekinier\u00f3w przemieszczaj\u0105cych si\u0119 na Wsch\u00f3d przed nacieraj\u0105c\u0105 armi\u0105 niemieck\u0105.
\n\"\"
\nOjciec \u201eWiktora\u201d, Stanis\u0142aw Kuchciewicz (fotografia przedwojenna).<\/span><\/span><\/p>\n

Z konspiracj\u0105 zwi\u0105za\u0142 si\u0119 w styczniu 1940 r., nie wiadomo jednak do jakiej organizacji nale\u017ca\u0142 w pocz\u0105tkowym okresie okupacji. Od 1942 r. by\u0142 cz\u0142onkiem NSZ (plac\u00f3wka w \u0141\u0119cznej). W mi\u0119dzyczasie, aby unikn\u0105\u0107 wyw\u00f3zki na roboty do Niemiec, podj\u0105\u0142 prac\u0119 w miejscowym dworze. Nast\u0119pnie zosta\u0142 wcielony do tzw. \u201eJunak\u00f3w\u201d, zatrudnionych przy budowie miejskich dr\u00f3g. W 1943 r. zagro\u017cony aresztowaniem musia\u0142 ucieka\u0107 z domu. Prawdopodobnie przez pewien okres ukrywa\u0142 si\u0119 u rodziny w pobliskim Sufczynie. P\u00f3\u017an\u0105 jesieni\u0105 1943 r. wst\u0105pi\u0142 do oddzia\u0142u partyzanckiego NSZ pchor.\/ppor. Jana Imbirowicza \u201eJacka I\u201d (po jego \u015bmierci, oddzia\u0142em dowodzili kolejno: pchor.\/ppor. NN \u201eJacek II\u201d, plut.\/ppor. W\u0142adys\u0142aw Milla \u201eCzarny\u201d, \u201eRylski\u201d). Dzia\u0142alno\u015b\u0107 zbrojna grupy skierowana by\u0142a nie tylko przeciwko Niemcom, ale r\u00f3wnie\u017c w ramach szeroko poj\u0119tej samoobrony przeciw oddzia\u0142om AL i partyzantki sowieckiej oraz szczeg\u00f3lnie niebezpiecznym cz\u0142onkom PPR. Kuchciewicz bra\u0142 prawdopodobnie udzia\u0142 we wszystkich najwa\u017cniejszych akcjach, w tym ataku na ob\u00f3z pracy dla \u201eJunak\u00f3w\u201d (Baudienst) i koszary Ostlegionu w Zemborzycach pod Lublinem w dn. 24 VI 1944 r. W lipcu 1944 r. oddzia\u0142 toczy\u0142 walki z wycofuj\u0105cymi si\u0119 Niemcami, m.in. 22 VII 1944 r. rozbito kolumn\u0119 niemieck\u0105 w Borkowi\u017anie. Po wkroczeniu Sowiet\u00f3w na Lubelszczyzn\u0119 oddzia\u0142 \u201eJacka\u201d zosta\u0142 rozbrojony, a \u017co\u0142nierze rozeszli si\u0119 do dom\u00f3w.<\/p>\n

W po\u0142owie wrze\u015bnia 1944 r. Kuchciewicz zosta\u0142 powo\u0142any do Wojska Polskiego. Trafi\u0142 do szko\u0142y podoficerskiej 8. pp w Lublinie. Po kilku tygodniach (kilkunastu dniach?) zdezerterowa\u0142 wraz z grup\u0105 koleg\u00f3w z \u0141\u0119cznej (by\u0142ych cz\u0142onk\u00f3w NSZ i AK). Grupa ukrywa\u0142a si\u0119 pocz\u0105tkowo w \u0141\u0119cznej, a nast\u0119pnie w Sufczynie. W ostatnich tygodniach 1944 r. zbiegowie do\u0142\u0105czyli do oddzia\u0142u Narodowych Si\u0142 Zbrojnych<\/a> pod dow\u00f3dztwem por. Mieczys\u0142awa Pazderskiego \u201eSzarego\u201d<\/a>, operuj\u0105cego w pow. lubartowskim. Oddzia\u0142 ten powsta\u0142 w pa\u017adzierniku 1944 r. w oparciu o grup\u0119 dezerter\u00f3w z 31 pp w Bia\u0142ce. \u201eSzary\u201d od pocz\u0105tku podj\u0105\u0142 bardzo aktywne dzia\u0142ania zbrojne skierowane przeciwko komunistom oraz instytucjom re\u017cimowym, nierzadko rozci\u0105gaj\u0105c je na ludzi podejrzewanych o sympatyzowanie z nowym ustrojem (m.in. w nocy z 29 na 30 X 1944 r. rozbito posterunek MO w Ludwinie, w czasie walki zgin\u0119\u0142o siedmiu milicjant\u00f3w; w nocy z 14 na 15 XII 1944 r. rozstrzelano w Dratowie dw\u00f3ch oficer\u00f3w A. Cz. oraz gospodarzy, u kt\u00f3rych przebywali na kwaterze).
\n16 II 1945 r. funkcjonariusze MO zastrzelili na mo\u015bcie w \u0141\u0119cznej 19-letniego Wiktora Kuchciewicza, rodzonego brata Stanis\u0142awa. Cia\u0142o zamordowanego wrzucili do rzeki \u015awinka. Ju\u017c nast\u0119pnego dnia, 17 II 1945 r., oddzia\u0142 \u201eSzarego\u201d rozbi\u0142 posterunek MO w Ludwinie. Nie mo\u017cna wykluczy\u0107, \u017ce by\u0142a to akcja odwetowa, zw\u0142aszcza, \u017ce partyzanci podejrzewali funkcjonariuszy tego posterunku o dokonanie zbrodni (faktycznie odpowiadali za ni\u0105 milicjanci z \u0141\u0119cznej). Po tym wydarzeniu Stanis\u0142aw Kuchciewicz przybra\u0142 pseudonim \u201eWiktor\u201d, na cze\u015b\u0107 zamordowanego brata.
\n
\nMaj 1945. \u017bo\u0142nierze PAS NSZ Okr\u0119gu Lubelskiego z oddzia\u0142u por. Mieczys\u0142awa Pazderskiego „Szarego” [siedzi w \u015brodkowym rz\u0119dzie, nad \u017co\u0142nierzem z MP-40]. W g\u00f3rnym rz\u0119dzie, drugi od lewej, stoi Stanis\u0142aw Kuchciewicz ps. „Wiktor”.
\n<\/span>
\nWiosn\u0105 1945 r. oddzia\u0142 zintensyfikowa\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 zbrojn\u0105, kieruj\u0105c j\u0105 coraz cz\u0119\u015bciej przeciwko ludno\u015bci ukrai\u0144skiej (m.in. 16 IV 1945 r. rozstrzelano dw\u00f3ch cz\u0142onk\u00f3w PPR we wsi Gr\u0105dy; 20 IV 1945 r. w kol. Koby\u0142ki zatrzymano 11 mieszka\u0144c\u00f3w narodowo\u015bci ukrai\u0144skiej \u2013 po pobiciu kijami dziewi\u0119ciu z nich rozstrzelano; 2 V 1945 r. we wsi Syczyn rozstrzelano pi\u0119ciu Ukrai\u0144c\u00f3w w wieku od 50 do 80 lat, a sze\u015bciu kolejnych obra
\nbowano). W tym czasie \u201eSzary\u201d wcieli\u0142 do swojego oddzia\u0142u grup\u0119 por. \u201eBystrego\u201d (NN), z\u0142o\u017con\u0105 z by\u0142ych \u017co\u0142nierzy 27 Wo\u0142y\u0144skiej DP AK<\/a>, nawi\u0105za\u0142 r\u00f3wnie\u017c wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z oddzia\u0142em sier\u017c. Eugeniusza Walewskiego \u201eZemsty\u201d z KP Che\u0142m. 24 IV 1945 r. obie grupy rozbroi\u0142y we wsi Kanie, gm. Paw\u0142\u00f3w, 50 \u017co\u0142nierzy LWP. Partyzanci rozstrzelali pi\u0119ciu \u017co\u0142nierzy pochodzenia \u017cydowskiego, a 23 wcielono do oddzia\u0142\u00f3w \u201eSzarego\u201d i \u201eZemsty\u201d.<\/p>\n

30 IV 1945 r. Pazderski zosta\u0142 mianowany szefem PAS na Powiat NSZ Che\u0142m, jednocze\u015bnie obejmuj\u0105c dowodzenie nad zgrupowaniem partyzanckim licz\u0105cym w sumie ok. 300 partyzant\u00f3w. W jego sk\u0142ad wchodzi\u0142y oddzia\u0142y: Zbigniewa G\u00f3ry \u201eJacka\u201d, Romana Jaroszy\u0144skiego \u201eRomana\u201d, Boles\u0142awa Skulimowskiego \u201eSoko\u0142a\u201d, Eugeniusza Walewskiego \u201eZemsty\u201d oraz macierzysty \u201eSzarego\u201d (dowodzony zapewne w\u00f3wczas przez jego zast\u0119pc\u0119 por. \u201eBystrego\u201d). Realizuj\u0105c wytyczne Komendy Okr\u0119gu Lublin NSZ, nakazuj\u0105ce likwidacj\u0119 \u201eband ukrai\u0144skich na terenie wschodniej i po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci powiatu Hrubiesz\u00f3w\u201d, oddzia\u0142y dowodzone przez \u201eSzarego\u201d spacyfikowa\u0142y 6 VI 1945 r. wie\u015b Wierzchowiny<\/a> w pow. krasnostawskim. Wydaje si\u0119, \u017ce poj\u0119cie \u201ebanda\u201d rozci\u0105gni\u0119to na ca\u0142\u0105 ludno\u015b\u0107 obc\u0105 etnicznie. W wyniku akcji zamordowano ok. 200 os\u00f3b narodowo\u015bci ukrai\u0144skiej (prawos\u0142awnych).
\n10 VI 1945 r. zgrupowanie \u201eSzarego\u201d zosta\u0142o okr\u0105\u017cone i rozbite w Hucie, pow. Che\u0142m<\/a>, przez pododdzia\u0142y 98. pu\u0142ku pogranicznego NKWD, wzmocnione wozami bojowymi, lotnictwem i si\u0142ami PUBP w Che\u0142mie. W rezultacie walk poleg\u0142o od 166 do 200 partyzant\u00f3w (w tym dow\u00f3dca zgrupowania). Z okr\u0105\u017cenia uda\u0142o si\u0119 wyrwa\u0107 stosunkowo nielicznym partyzantom, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych by\u0142o wielu rannych. W porz\u0105dku wycofa\u0142y si\u0119 tylko oddzia\u0142y st. sier\u017c. \u201eZemsty\u201d i por. \u201eBystrego\u201d, kt\u00f3rego grupa stopnia\u0142a do ok. 25 partyzant\u00f3w. W\u015br\u00f3d nich znajdowa\u0142 si\u0119 zapewne \u201eWiktor\u201d. \u201eBystry\u201d skierowa\u0142 si\u0119 w okolice \u0141\u0119cznej, gdzie rozwi\u0105za\u0142 oddzia\u0142, a ludzi rozmelinowa\u0142 po okolicznych plac\u00f3wkach.<\/p>\n

Okres po rozbiciu zgrupowania \u201eSzarego\u201d w Hucie jest do\u015b\u0107 niejasny w biografii Kuchciewicza. Wiadomo z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105, \u017ce w 1946 r. s\u0142u\u017cy\u0142 w oddziale Stefana Brzuszka \u201eBoruty\u201d, wywodz\u0105cym si\u0119 z grupy Eugeniusza Walewskiego \u201eZemsty\u201d. Nie mo\u017cna wykluczy\u0107, \u017ce wcze\u015bniej, bo od lata-jesieni 1945 r. s\u0142u\u017cy\u0142 pod komend\u0105 tego drugiego, ale brak na to jakichkolwiek dowod\u00f3w.
\nOddzia\u0142 \u201eBoruty\u201d<\/a> powsta\u0142 w grudniu 1945 r. i liczy\u0142 w szczytowym okresie ok. 30 partyzant\u00f3w. Operowa\u0142 g\u0142\u00f3wnie na pograniczu pow. che\u0142mskiego<\/a> i w\u0142odawskiego<\/a>. \u201eWiktor\u201d, awansowany w mi\u0119dzyczasie do stopnia sier\u017c. pchor., pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 zast\u0119pcy dow\u00f3dcy, wzgl\u0119dnie szefa oddzia\u0142u. Bra\u0142 udzia\u0142 we wszystkich wa\u017cniejszych akcjach grupy, przeprowadzonych w pierwszej po\u0142owie 1946 r., m.in. w opanowaniu w dn. 22 V 1946 r. \u0141\u0119cznej (wsp\u00f3lna akcja oddzia\u0142\u00f3w NZW \u201eBoruty\u201d i WiN Leona Taraszkiewicza \u201eJastrz\u0119bia\u201d<\/a>). Kuchciewicz wyr\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 szczeg\u00f3lnie w czasie starcia z GO UB-LWP pod Pieszowol\u0105 w dn. 8 VII 1946 r., kiedy to na czele jednej z dru\u017cyn skutecznie przykry\u0142 ogniem samochody wioz\u0105ce cz\u0142onk\u00f3w grupy, uniemo\u017cliwiaj\u0105c im podj\u0119cie jakichkolwiek dzia\u0142a\u0144 obronnych przeciwko nacieraj\u0105cym partyzantom \u201eJastrz\u0119bia\u201d i \u201eBoruty\u201d (rozbrojono w\u00f3wczas ok. 70-osobow\u0105 grup\u0119 \u017co\u0142nierzy 53. pp, dw\u00f3ch wzi\u0119tych do niewoli funkcjonariuszy UB puszczono wolno).<\/p>\n

Nied\u0142ugo potem Kuchciewicz odszed\u0142 z oddzia\u0142u, na skutek bli\u017cej nieokre\u015blonego konfliktu z dru\u017cynowym \u201eKostkiem\u201d (Henryk Bobryk vel Wac\u0142aw Rybak). Powr\u00f3ci\u0142 w okolice \u0141\u0119cznej<\/a>, gdzie wkr\u00f3tce poprzez Tadeuszem Ho\u0142owi\u0144skiego, dawnego koleg\u0119 szkolnego i cz\u0142onka siatki WiN, nawi\u0105za\u0142 kontakt z dow\u00f3dc\u0105 oddzia\u0142u zbrojnego, kpt. Zdzis\u0142awem Bro\u0144skim \u201eUskokiem\u201d<\/a>.
\n\"\"
\nOd lewej: kpt. Zdzis\u0142aw Bro\u0144ski \u201eUskok\u201d, ppor. Stanis\u0142aw Kuchciewicz \u201eWiktor\u201d (1947 lub 1948 r.).
\n<\/span>
\nTen zgodzi\u0142 si\u0119 na do\u0142\u0105czenie \u201eWiktora\u201d do jego grupy, co nast\u0105pi\u0142o jeszcze w pierwszej po\u0142owie lipca 1946 r. Pocz\u0105tkowo trafi\u0142 do sztabu oddzia\u0142u, ale po nied\u0142ugim czasie obj\u0105\u0142 dowodzenie nad dru\u017cyn\u0105 (patrolem).<\/p>\n

57 rocznica \u015bmierci ppor. „Wiktora” – cz\u0119\u015b\u0107 2\/3><\/span><\/span><\/a>
\nStrona g\u0142\u00f3wna><\/span><\/span><\/a><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"