{"id":522,"date":"2010-03-15T19:27:39","date_gmt":"2010-03-15T18:27:39","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2010\/03\/15\/kapelan-wyklety-czesc-2-3\/"},"modified":"2020-12-03T19:44:00","modified_gmt":"2020-12-03T18:44:00","slug":"kapelan-wyklety-czesc-2-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=522","title":{"rendered":"Kapelan Wykl\u0119ty – cz\u0119\u015b\u0107 2\/3"},"content":{"rendered":"

W Polskiej Podziemnej Armii Niepodleg\u0142o\u015bciowc\u00f3w<\/span><\/p>\n

Podejmuj\u0105c
\ndecyzj\u0119 o pozostaniu w PPAN, ks. Gurgacz bra\u0142 pod uwag\u0119 przede
\nwszystkim dobro \u201ech\u0142opak\u00f3w\u201d \u2013 jak zwyk\u0142 by\u0142 m\u00f3wi\u0107 o partyzantach.
\nObawia\u0142 si\u0119, \u017ce bez jego opieki oddzia\u0142 mo\u017ce zatraci\u0107 swe oblicze
\nideowe i sta\u0107 si\u0119 zwyk\u0142\u0105 grup\u0105 rabunkow\u0105. Z pewno\u015bci\u0105 obecno\u015b\u0107
\nduchownego pozwala\u0142a na trzymanie partyzant\u00f3w w wi\u0119kszej karno\u015bci.
\nPartyzanci nazywali go \u201eOjcem\u201d, sam za\u015b ksi\u0105dz przybra\u0142 pseudonim \u201eSem\u201d
\n\u2013 wywodz\u0105cy si\u0119 zapewne od inicja\u0142\u00f3w \u201eSM\u201d, kt\u00f3rymi podpisywa\u0142 malowane
\nprzez siebie obrazy. Inicja\u0142y z kolei by\u0142y skr\u00f3tem od \u0142aci\u0144skiego
\n\u201eServus Mariae\u201d \u2013 \u201eS\u0142uga Maryi\u201d.
\n\"\"
\nPartyzanci
\nPPAN, wiosna 1949 r. Od lewej: Stanis\u0142aw Szajna „Orze\u0142”, Julian
\nTwardowski „Rogacz”, ks. W\u0142adys\u0142aw Gurgacz „Sem”, Stefan Balicki
\n„Bylina”, Adolf Cecur „Lew”, Leon Nowakowski „G\u00f3ral”, Stanis\u0142aw Pi\u00f3ro
\n„Emir”.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

W organizacji duchowny pe\u0142ni\u0142
\nzwyczajn\u0105 pos\u0142ug\u0119 kap\u0142a\u0144sk\u0105, odprawia\u0142 Msze \u015bw., spowiada\u0142, naucza\u0142
\nPisma, wyg\u0142asza\u0142 pogadanki i wyk\u0142ady o tematyce religijnej, moralnej i
\nspo\u0142ecznej. Rozstrzyga\u0142 wszelkie w\u0105tpliwo\u015bci moralne, jakie pojawia\u0142y
\nsi\u0119 w zwi\u0105zku z podejmowanymi dzia\u0142aniami. Oddzia\u0142, pocz\u0105tkowo
\nnieliczny, szybko zacz\u0105\u0142 rosn\u0105\u0107, co by\u0142o konsekwencj\u0105 rozbicia pionu
\ncywilnego PPAN. Jego dzia\u0142acze, kt\u00f3rzy nie zostali aresztowani,
\nschronili si\u0119 w lesie, do\u0142\u0105czaj\u0105c do partyzant\u00f3w. W\u015br\u00f3d uj\u0119tych znalaz\u0142
\nsi\u0119 tak\u017ce Jan Matejak. Po jego aresztowaniu dow\u00f3dztwo nad \u201e\u017bandarmeri\u0105\u201d
\nna kr\u00f3tko obj\u0105\u0142 Mieczys\u0142aw Rembiarz \u201eOrlik\u201d, nast\u0119pnie przej\u0105\u0142 je
\nPi\u00f3ro, kt\u00f3ry, sam zagro\u017cony aresztowaniem, wraz z innymi \u201espalonymi\u201d
\nschroni\u0142 si\u0119 w lesie.
\n\"\"
\nMaj 1949 r. Partyzanci PPAN w obozie, przy zaimprowizowanej kaplicy.<\/span><\/span><\/p>\n

Ksi\u0105dz Gurgacz niestrudzenie ni\u00f3s\u0142 duchow\u0105 pociech\u0119 \u015bciganym i coraz silniej osaczanym przez bezpiek\u0119 konspiratorom. Im gorsza by\u0142a sytuacja, tym wi\u0119kszy k\u0142ad\u0142 nacisk na to, by dzia\u0142ania partyzant\u00f3w by\u0142y zgodne z etyk\u0105 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105. Wydaje si\u0119, \u017ce dzia\u0142ania ojca \u201eSema\u201d by\u0142y skuteczne \u2013 cz\u0142onkowie PPAN unikali star\u0107 zbrojnych, nie przeprowadzali w zasadzie akcji represyjnych wymierzonych w dzia\u0142aczy komunistycznych, a rekwizycji pieni\u0119dzy i towar\u00f3w na rzecz oddzia\u0142u dokonywali tylko w instytucjach pa\u0144stwowych \u2013 nigdy na szkod\u0119 os\u00f3b prywatnych. Jak t\u0142umaczy\u0142 w \u015bledztwie ks. Gurgacz:
\nDo tego zagadnienia podchodzi\u0142em analogicznie jak za czas\u00f3w okupacji niemieckiej, kiedy to partyzanci utrzymywali si\u0119 na skutek dokonywanych napad\u00f3w na mienie znajduj\u0105ce si\u0119 we w\u0142adaniu okupanta. Poniewa\u017c nasza organizacja PPAN, do kt\u00f3rej ja nale\u017ca\u0142em, dzia\u0142a\u0142a nie z pobudek osobistych i nie z ch\u0119ci zysku, lecz na skutek impulsu natury i przekonania, \u017ce obecny rz\u0105d polski nie jest wyrazem opinii wi\u0119kszo\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa polskiego i nie stara si\u0119 o interesy wszystkich obywateli, dlatego te\u017c uwa\u017ca\u0142em, \u017ce zabieraj\u0105c mienie pa\u0144stwowe czy sp\u00f3\u0142dzielcze nie pope\u0142niamy przest\u0119pstwa<\/span>.<\/p>\n

Wiosn\u0105 1949 r. okaza\u0142o si\u0119, \u017ce licz\u0105cy niemal dwudziestu ludzi oddzia\u0142 \u201e\u017bandarmerii\u201d, ju\u017c prawie nie mia\u0142 \u015brodk\u00f3w do prowadzenia dalszej dzia\u0142alno\u015bci. N\u0119ka\u0142y go tak\u017ce coraz cz\u0119stsze ob\u0142awy UB i wojsk KBW, kt\u00f3re przeczesywa\u0142y lasy wok\u00f3\u0142 Hali \u0141abowskiej, zapuszczaj\u0105c si\u0119 w bezpo\u015brednie s\u0105siedztwo partyzanckich kryj\u00f3wek. Zdecydowano si\u0119 w\u00f3wczas na podzielenie oddzia\u0142u na trzy grupy, co u\u0142atwi\u0107 mia\u0142o jego przetrwanie. Pierwsz\u0105, najliczniejsz\u0105, dowodzi\u0142 odt\u0105d \u201eEmir\u201d, drug\u0105 \u2013 Mieczys\u0142aw Rembiarz \u201eOrlik\u201d, trzeci\u0105 \u2013 ppor. Stefan Balicki \u201eBylina\u201d. To w\u0142a\u015bnie w pododdziale \u201eByliny\u201d znalaz\u0142 si\u0119 ks. Gurgacz oraz blisko z nim zwi\u0105zany st. sier\u017c. Stanis\u0142aw Szajna \u201eOrze\u0142\u201d.
\n\"\"
\nKs. W\u0142adys\u0142aw Gurgacz „Sem” i Stanis\u0142aw Szajna „Orze\u0142”. Wiosna 1949 r.<\/span><\/span><\/p>\n

W tropienie partyzant\u00f3w zaanga\u017cowanych by\u0142o kilkudziesi\u0119ciu funkcjonariuszy bezpieki. W terenie spraw\u0119 o kryptonimie \u201eMalaga\u201d (p\u00f3\u017aniej zmieniono go na \u201eKarpaty\u201d) prowadzili funkcjonariusze Powiatowego Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa Publicznego w Nowym S\u0105czu, wspiera\u0142a ich i nadzorowa\u0142a grupa operacyjna Wojew\u00f3dzkiego Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa Publicznego w Krakowie, kierowana przez naczelnika Wydzia\u0142u III, Stanis\u0142awa Wa\u0142acha.
\nPodzia\u0142 grupy nie poprawi\u0142 trudnej sytuacji organizacji \u2013 nadal brakowa\u0142o pieni\u0119dzy, kt\u00f3re potrzebne by\u0142y przede wszystkim do \u201ezalegalizowania\u201d na Ziemiach Zachodnich nowego \u017cycia jej cz\u0142onk\u00f3w. Ksi\u0105dz Gurgacz postanowi\u0142 przeprowadzi\u0107 \u2013 przy pomocy mieszkaj\u0105cego w Krakowie znajomego kleryka jezuickiego, Micha\u0142a \u017baka \u2013 jednorazow\u0105 rekwizycj\u0119 pieni\u0119dzy nale\u017c\u0105cych do pa\u0144stwowego banku. Akcj\u0119 kilkakrotnie odk\u0142adano, ostatecznie zaplanowano j\u0105 na 2 lipca 1949 r. Dowodzi\u0142 ni\u0105 Balicki, a \u201eSem\u201d i \u017bak obserwowali j\u0105 z pewnej odleg\u0142o\u015bci. Nie wszystko jednak posz\u0142o zgodnie z planem \u2013 nios\u0105cy pieni\u0105dze wo\u017ani stawili op\u00f3r, dosz\u0142o do po\u015bcigu i strzelaniny, w wyniku kt\u00f3rej uj\u0119to wszystkich cz\u0142onk\u00f3w grupy. Ksi\u0105dz Gurgacz mia\u0142 szans\u0119 wyjecha\u0107 z Krakowa, ale nie zdecydowa\u0142 si\u0119 na opuszczenie wsp\u00f3\u0142towarzyszy. T\u0142umaczy\u0142: Nie uciek\u0142em po napadzie, kt\u00f3ry mia\u0142 miejsce w dniu 2 lipca 1949 r., poniewa\u017c nie chcia\u0142em pozostawi\u0107 cz\u0142onk\u00f3w organizacji i tak samo jak i oni chcia\u0142em ponie\u015b\u0107 odpowiedzialno\u015b\u0107<\/span>.<\/p>\n

Pozosta\u0142e dwie grupy PPAN nie przetrwa\u0142y du\u017co d\u0142u\u017cej. Mieczys\u0142aw Rembiarz \u201eOrlik\u201d zgin\u0105\u0142 w zasadzce bezpieki 11 czerwca 1949 r., a 13 lipca, na podstawie doniesie\u0144 jednego z informator\u00f3w, UB w ob\u0142awie zlikwidowa\u0142 trzech kolejnych partyzant\u00f3w jego grupy. Z kolei oddzia\u0142 dowodzony przez \u201eEmira\u201d zosta\u0142 wci\u0105gni\u0119ty przez funkcjonariuszy polskiej i czechos\u0142owackiej bezpieki do gry operacyjnej; w jej wyniku rozbito go w zasadzce podczas fikcyjnego przerzutu grupy do Austrii. W Czechos\u0142owacji, 14 sierpnia 1949 r., zgin\u0119li od kul komunist\u00f3w Adolf Cecur \u201eLew\u201d i Micha\u0142 Cabak \u201eKuna\u201d. \u015amier\u0107 poni\u00f3s\u0142 tak\u017ce \u201eEmir\u201d, kt\u00f3ry maj\u0105c \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce da\u0142 si\u0119 podej\u015b\u0107 agentom UB i nie uchroni\u0142 od aresztowania swoich ludzi, strza\u0142em z pistoletu odebra\u0142 sobie \u017cycie.
\n
W \u0142apach bezpieki<\/span><\/p>\n

Przes\u0142uchania ks. Gurgacza rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 tu\u017c po jego zatrzymaniu. W pierwszym etapie \u015bledztwa starali si\u0119 wydoby\u0107 z niego informacje funkcjonariusze operacyjni z PUBP w Nowym S\u0105czu oraz WUBP w Krakowie: Jan B\u0105dek oraz Adam B\u0142a\u017cejczyk i Boles\u0142aw Tomiak. P\u00f3\u017aniej ksi\u0119dza przekazano do dyspozycji Wydzia\u0142u \u015aledczego, gdzie dalsze przes\u0142uchania prowadzili Tadeusz Ziarko i Henryk Capiga. Poniewa\u017c bezpieka mia\u0142a ju\u017c spor\u0105 wiedz\u0119 o organizacji \u2013 g\u0142\u00f3wnie dzi\u0119ki dzia\u0142alno\u015bci sieci agenturalnej oraz zeznaniom kilkudziesi\u0119ciu wcze\u015bniej uj\u0119tych dzia\u0142aczy, a dru\u017cyna \u201eByliny\u201d zosta\u0142a uj\u0119ta na \u201egor\u0105cym uczynku\u201d \u2013 \u015bledztwo przebiega\u0142o niezwykle szybko. Pierwsze przes\u0142uchanie ks. Gurgacza przeprowadzono tu\u017c po aresztowaniu, noc\u0105 z 2 na 3 lipca. Podprokurator Wojskowej Prokuratury Rejonowej w Krakowie Stanis\u0142aw W\u0119glarz ju\u017c 7 lipca przeprowadzi\u0142 przes\u0142uchanie podsumowuj\u0105ce stawiane mu zarzuty. Nast\u0119pnego dnia funkcjonariusz \u015bledczy Jan Zborowski sporz\u0105dzi\u0142 \u201epostanowienie o poci\u0105gni\u0119ciu do odpowiedzialno\u015bci karnej\u201d, a naczelnik Wydzia\u0142u \u015aledczego WUBP w Krakowie Franciszek Ga\u0142uszka przygotowa\u0142 akt oskar\u017cenia, zaakceptowany przez prokuratora (szefa) WPR w Krakowie Piotra Smolnickiego.
\n\"\"
\nKs. W\u0142adys\u0142aw Gurgacz. Zdj\u0119cie wykonane w celach propagandowych w WUBP w Krakowie. Dla kompromitacji duchownego celowo wyeksponowano pistolet „Vis”, kt\u00f3ry kap\u0142an co prawda nosi\u0142, ale nigdy go nie u\u017cy\u0142. <\/span><\/span><\/p>\n

Uj\u0119cie ks. Gurgacza sta\u0142o si\u0119 pretekstem do przygotowania rozprawy \u201eze szczeg\u00f3lnym rozg\u0142osem\u201d. Sprawa pododdzia\u0142u PPAN dowodzonego przez Stefana Balickiego \u201eBylin\u0119\u201d sta\u0142a si\u0119 \u201eprocesem ksi\u0119dza Gurgacza\u201d, poniewa\u017c pasowa\u0142o to do politycznego scenariusza pisanego przez komunist\u00f3w. Ksi\u0105dz na czele \u201ebandy\u201d, ksi\u0105dz z msza\u0142em i pistoletem, ksi\u0105dz zach\u0119caj\u0105cy do \u201erabunk\u00f3w\u201d pa\u0144stwowego mienia\u2026 <\/span>
\nW akcie oskar\u017cenia podkre\u015blono wi\u0119c, \u017ce celem wi\u0119kszego sfanatyzowania cz\u0142onk\u00f3w \u00bb\u017bandarmerii\u00ab osk. ks. Gurgacz odprawia\u0142 Msze \u015bw. Przedstawiaj\u0105c tendencyjnie stosunki panuj\u0105ce w Pa\u0144stwie Polskim i ich perspektyw\u0119 rozwoju, osk. ks. Gurgacz wpaja\u0142 w cz\u0142onk\u00f3w \u00bb\u017bandarmerii\u00ab nienawi\u015b\u0107 do obecnego ustroju i wol\u0119 do obalenia go<\/span>.<\/p>\n

Kapelan Wykl\u0119ty – cz\u0119\u015b\u0107 3\/3><\/span><\/a>
Strona g\u0142\u00f3wna><\/span><\/a><\/span><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[17],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/522"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=522"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/522\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2054,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/522\/revisions\/2054"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=522"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=522"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=522"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}