{"id":519,"date":"2010-03-22T09:09:18","date_gmt":"2010-03-22T08:09:18","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2010\/03\/22\/z-archiwum-ipn-iii-brygada-wilenska-nzw\/"},"modified":"2010-03-22T09:09:18","modified_gmt":"2010-03-22T08:09:18","slug":"z-archiwum-ipn-iii-brygada-wilenska-nzw","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=519","title":{"rendered":"Z archiwum IPN – III Brygada Wile\u0144ska NZW"},"content":{"rendered":"
DZISIAJ – Z archiwum IPN: III Wile\u0144ska Brygada NZW<\/span>, TVP Polonia, 22 marca 2010 r., godz. 20.45<\/span><\/font><\/p>\n
\"\"<\/a><\/div>\n

W poniedzia\u0142ek, 22 marca o godz. 20.45 TVP Polonia <\/a>w ramach cyklu "Z archiwum IPN" wyemituje film III Wile\u0144ska Brygada NZW<\/span>.<\/span><\/font><\/p>\n

Jest to filmowy dokument o dzia\u0142alno\u015bci III Wile\u0144skiej Brygady NZW istniej\u0105cej w latach 1945–1946 r., najwi\u0119kszego oddzia\u0142u partyzanckiego NZW [Narodowe
\n Zjednoczenie Wojskowe<\/a>] na Bia\u0142ostocczy\u017anie, kt\u00f3rego dow\u00f3dc\u0105 by\u0142 kpt. Romuald Rajs „Bury”. Brygada powsta\u0142a po rozwi\u0105zaniu V Wile\u0144skiej Brygady AK<\/a> mjr. Zygmunta Szendzielarza "\u0141upaszki"<\/a> w kt\u00f3rej kpt. Rajs by\u0142 dow\u00f3dc\u0105 II szwadronu. Po tym fakcie "Bury" nawi\u0105za\u0142 kontakt z Okr\u0119giem Bia\u0142ystok NZW i zosta\u0142 mianowany szefem PAS. Kadr\u0119 brygady tworzyli w wi\u0119kszo\u015bci \u017co\u0142nierze pochodz\u0105cy z Wile\u0144szczyzny. Brygada prowadzi\u0142a znaczn\u0105 aktywno\u015b\u0107 bojow\u0105. Na swoim koncie, poza akcjami na posterunki MO, mia\u0142a kilka potyczek z grupami operacyjnymi. Powa\u017cnym ciosem dla brygady by\u0142o starcie z wojskami KBW w dniu 30 kwietnia 1946 r. W wyniku walk poleg\u0142o 25 jej \u017co\u0142nierzy, a 12 dosta\u0142o si\u0119 do niewoli. Ostatecznie we wrze\u015bniu 1946 r. brygada zosta\u0142a zdemobilizowana. Dopiero w ko\u0144cu 1948 r. UB zatrzyma\u0142o dow\u00f3dc\u0119 – Romualda Rajsa i jego zast\u0119pc\u0119 por. Kazimierza Chmielowskiego "Rekina". Proces przed WSR w Bia\u0142ymstoku zako\u0144czy\u0142 si\u0119 ostatecznie wymierzeniem kary \u015bmierci. Cie\u0144 na dzia\u0142alno\u015b\u0107 brygady rzuca fakt, \u017ce po\u015br\u00f3d wielu akcji wymierzonych w aparat terroru oddzia\u0142 w lutym 1946 r. przeprowadzi\u0142 pacyfikacj\u0119 wsi bia\u0142oruskich.<\/p>\n

Jako komentatorzy wyst\u0119puj\u0105 historycy: dr S\u0142awomir Poleszak (IPN O\/Lublin) oraz Piotr \u0141api\u0144ski (IPN O\/Bia\u0142ystok).
Scenariusz filmu: Tadeusz Doroszuk i Adam Sikorski.
Re\u017cyseria: Adam Sikorski.
Rok produkcji: 2010.
Czas: 27.51 min.<\/font><\/p>\n