{"id":491,"date":"2010-08-27T11:38:10","date_gmt":"2010-08-27T09:38:10","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2010\/08\/27\/o-zapasci-semantycznej-i-bialych-rosjanach-czesc-3-4\/"},"modified":"2019-11-13T09:58:30","modified_gmt":"2019-11-13T08:58:30","slug":"o-zapasci-semantycznej-i-bialych-rosjanach-czesc-3-4","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=491","title":{"rendered":"O zapa\u015bci semantycznej… i Bia\u0142ych Rosjanach – cz\u0119\u015b\u0107 3\/4"},"content":{"rendered":"
By\u0142o tak w roku 1920, w wojnie polsko – bolszewickiej. Jeden z epizod\u00f3w
\ntego wyj\u0105tkowego, jak na standard w dziejach polsko- rosyjskich,
\nbraterstwa broni\u00a0 zosta\u0142 odmalowany przez\u00a0 Izaaka Babla<\/a> – komunist\u0119,
\nkomisarza I Armii Konnej Budionnego<\/a>, uczestnika wojny 1920 r., a
\njednocze\u015bnie znakomitego prozaika. W opowiadaniu Po bitwie<\/span> (opowiadanie
\nopublikowane w zbiorze pt. „Armia Konna”<\/a>) autor wspomina b\u00f3j na
\nZamojszczy\u017anie, w kt\u00f3rym uczestniczy\u0142 osobi\u015bcie. Czytamy\u00a0 tam:
\nTrzydziestego pierwszego<\/span> [sierpnia 1920 r. – przyp. G.W.] przeszli\u015bmy
\ndo natarcia pod Cze\u015bnikami. Szwadrony zgromadzi\u0142y si\u0119 w lesie obok wsi i
\no sz\u00f3stej rano ruszy\u0142y na nieprzyjaciela. Nieprzyjaciel oczekiwa\u0142 nas
\nna wzg\u00f3rzu, do kt\u00f3rego by\u0142o trzy wiorsty jazdy. Przegalopowali\u015bmy trzy
\nwiorsty na znu\u017conych do cna koniach i kiedy\u015bmy wpadli na szczyt wzg\u00f3rza,
\nzobaczyli\u015bmy zamar\u0142y las czarnych mundur\u00f3w i poblad\u0142ych twarzy. To byli
\nkozacy, kt\u00f3rzy zdradzili nas na pocz\u0105tku polskiej wojny i zostali
\nuformowani w brygad\u0119 pod dow\u00f3dztwem esau\u0142a Jakowlewa. Ustawiwszy
\nje\u017ad\u017ac\u00f3w w czworobok, esau\u0142 czeka\u0142 na nas z go\u0142\u0105 szabl\u0105 <\/span>
\n[…]. Karabiny maszynowe przeciwnika szy\u0142y z dwudziestu krok\u00f3w, ranni
\nzwalili si\u0119 w naszych szeregach. Stratowa\u0142y ich kopyta naszych koni i
\nzderzyli\u015bmy si\u0119 z nieprzyjacielem,
\nale czworobok ani drgn\u0105\u0142, wi\u0119c rzucili\u015bmy si\u0119 do ucieczki. W ten spos\u00f3b
\nsawinkowcy osi\u0105gn\u0119li nietrwa\u0142e zwyci\u0119stwo nad nasz\u0105 dywizj\u0105. Osi\u0105gn\u0119li
\nje dlatego, \u017ce atakowani nie odwr\u00f3cili twarzy od \u0142awy szturmuj\u0105cych
\nszwadron\u00f3w. Tym razem esau\u0142 dotrzyma\u0142 pola, a my\u015bmy uciekli nie znacz\u0105c
\nszabel n\u0119dzn\u0105 krwi\u0105 zdrajc\u00f3w. <\/span>
\n\"\"
\nW sierpniu 1920 r. liczebno\u015b\u0107 rosyjskich oddzia\u0142\u00f3w walcz\u0105cych po stronie
\npolskiej przeciwko Armii Czerwonej wynosi\u0142a ok. czterech tysi\u0119cy
\n\u017co\u0142nierzy, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 stanowili Kozacy.<\/span><\/span>
\n\"\"
\nBrygadzie kozackiej esau\u0142a
\nJakowlewa<\/a>\u00a0\u00a0 nie posz\u0142o ju\u017c tak dobrze w boju z wiod\u0105c\u0105 ku Zamo\u015bciowi I
\nArmi\u0105 Konn\u0105 Budionnego pod Tyszowcami. Wed\u0142ug r\u00f3\u017cnych \u017ar\u00f3de\u0142 straci\u0142a
\nona wtedy ponad stu ludzi i ponios\u0142a powa\u017cne straty w koniach i
\nuzbrojeniu. Nie miejsce tu na g\u0142\u0119bszy rys historyczny po\u015bwi\u0119cony
\noddzia\u0142om rosyjskim walcz\u0105cym po polskiej stronie z
\nbolszewikami w wojnie 1920 roku<\/a>. Warto jednak odnotowa\u0107, \u017ce poczynaj\u0105c
\nod lipca 1920 roku rosyjskie antykomunistyczne czynniki polityczne i
\nwojskowe na terenie Polski uzyska\u0142y oficjaln\u0105 reprezentacj\u0119 w postaci
\nRosyjskiego Komitetu Politycznego<\/a>, kierowanego przez Borysa Sawinkowa<\/a>
\n[st\u0105d w tek\u015bcie Babla pojawia si\u0119 termin Sawinkowcy, cho\u0107 akurat brygada
\nJakowlewa\u00a0 nie podporz\u0105dkowa\u0142a si\u0119\u00a0 komitetowi kierowanemu przez
\nSawinkowa].
\n\"\"
\nBoris Wiktorowicz Sawinkow<\/span><\/span><\/p>\n

Sama historia \u017cycia Sawinkowa to materia\u0142 na kilka film\u00f3w sensacyjnych.
\nW czasach caratu kierowa\u0142 on prac\u0105 organizacji bojowej socjalist\u00f3w –
\nrewolucjonist\u00f3w (eser\u00f3w<\/a>), przygotowuj\u0105c szereg spektakularnych zamach\u00f3w
\nna przedstawicieli w\u0142adz carskich, w tym na ministra spraw wewn\u0119trznych
\nRosji Plehwego i wielkiego ksi\u0119cia Sergiusza. Aresztowany w 1906 r przez
\nw\u0142adze carskie i skazany na \u015bmier\u0107, unikn\u0105\u0142 szubienicy uciekaj\u0105c z
\nwi\u0119zienia. Przedosta\u0142 si\u0119 za granic\u0119. Do Rosji powr\u00f3ci\u0142 po rewolucji
\nlutowej. Bra\u0142 udzia\u0142 w pracach rz\u0105du Kiere\u0144skiego<\/a>. Po przewrocie
\nbolszewickim stan\u0105\u0142 na czele Zwi\u0105zku Obro\u0144c\u00f3w Ojczyzny i Wolno\u015bci.
\nOrganizacja ta wywo\u0142a\u0142a kilka lokalnych powsta\u0144 antybolszewickich,
\nkrwawo st\u0142umionych przez komunist\u00f3w. Po\u00a0 upadku akcji powsta\u0144czej
\nSawinkow przedosta\u0142 si\u0119 do Pary\u017ca, gdzie przez kr\u00f3tki czas by\u0142
\nprzedstawicielem admira\u0142a Ko\u0142czaka<\/a>. W 1920 r. przeby\u0142 do Polski.
\nUznawa\u0142\u00a0 niepodleg\u0142o\u015b\u0107 naszego kraju. Kierowany przez niego Rosyjski
\nKomitet Polityczny cieszy\u0142 si\u0119 polityczn\u0105 akceptacj\u0105 Naczelnika Pa\u0144stwa
\nPolskiego J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego.<\/p>\n

Ciekaw\u0105 relacj\u0119 dotycz\u0105c\u0105 Sawinkowa zawar\u0142 w swoich, wydanych w 2007
\nroku przez Wydawnictwo ISKRY Pami\u0119tnikach<\/span> Karol W\u0119dziagolski<\/a>, kt\u00f3ry w
\nprze\u0142omowym dla wojny polsko \u2013 bolszewickiej z 1920 roku dniu 15
\nsierpnia towarzyszy\u0142 Sawinkowowi podczas wizytacji frontu pod Wyszkowem.
\nW\u0119dziagolski zanotowa\u0142:
\n\u0179le si\u0119 dzia\u0142o tego dnia bolszewikom pod
\nWyszkowem,\u00a0 \u017ale si\u0119 dzia\u0142o i w innych miejscach, i ju\u017c si\u0119 nie
\npoprawi\u0142o a\u017c do ko\u0144ca kampanii. W czasie tej kr\u00f3tkiej wizytacji frontu<\/span>
\n[…], uwa\u017cnie obserwowa\u0142em spod oka mojego rosyjskiego przyjaciela.
\nMusia\u0142em stwierdzi\u0107, \u017ce nie gra\u0142 ani inteligenckiej tragedii, ani
\ndyplomatycznej komedii. By\u0142 szczerze i gor\u0105co przej\u0119ty powodzeniem
\nsprawy, za kt\u00f3r\u0105 opowiedzia\u0142o si\u0119 jego sumienie i rozumienie. Mo\u017ce
\nniejeden Polak m\u00f3g\u0142by si\u0119 zawstydzi\u0107 swojej pow\u015bci\u0105gliwo\u015bci w
\nentuzjazmie, obserwuj\u0105c ogie\u0144 zwyci\u0119skiego triumfu w oczach tego
\nRosjanina na widok pogromu jego braci. Wracali\u015bmy do Warszawy w
\ndoskona\u0142ych humorach <\/span>[…].<\/p>\n

W sierpniu 1920 r. liczebno\u015b\u0107 rosyjskich oddzia\u0142\u00f3w walcz\u0105cych po stronie polskiej przeciwko Armii Czerwonej wynosi\u0142a ok. czterech tysi\u0119cy \u017co\u0142nierzy i m.in. wskutek politycznej akcji Sawinkowa\u00a0 i sytuacji na froncie ros\u0142a z ka\u017cdym tygodniem. Prawd\u0105 jest, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 tych jednostek nie wyr\u00f3\u017cni\u0142a si\u0119 niczym szczeg\u00f3lnym podczas dzia\u0142a\u0144 wojennych. Niemniej jednak niekt\u00f3re z nich bi\u0142y si\u0119 momentami ca\u0142kiem dzielnie. Dobrym na to przyk\u0142adem jest powo\u0142any we wcze\u015bniejszej partii tekstu opis autorstwa Babla. Bez w\u0105tpienia do najbardziej bojowych, ale i najokrutniejszych zarazem nale\u017ca\u0142y oddzia\u0142y gen. Stanis\u0142awa Bu\u0142aka-Ba\u0142achowicza<\/a>, wywodz\u0105ce si\u0119 z armii gen. Judenicza<\/a>. Oto relacja por. Stanis\u0142awa\u00a0 Lis-B\u0142o\u0144skiego, polskiego oficera \u0142\u0105cznikowego po\u015br\u00f3d \u201eBa\u0142achowc\u00f3w\u201d<\/a> [w: \u201eRok 1920. Wojna Polski z Rosj\u0105 bolszewick\u0105.\u201d O\u015brodek KARTA, Warszawa 2005]:
\nBy\u0142o oko\u0142o p\u00f3\u0142nocy<\/span> [zdarzenie mia\u0142o miejsce 4 sierpnia 1920 r. \u2013 przyp. G.W.]. Otrzymuj\u0119 meldunek od oddzia\u0142\u00f3w stra\u017c przedniej, \u017ce w Krymnie miejscowy komitet rewolucyjny przygotowa\u0142 si\u0119, aby nas przyj\u0105\u0107 chlebem i sol\u0105 <\/span>[…] I oto, gdy wjechali\u015bmy na rynek Krymna, tu\u017c obok drewnianego krzy\u017ca ustawi\u0142a si\u0119 delegacja z\u0142o\u017cona z prezesa rewkomu, jego zast\u0119pcy i kilkuset miejscowych obywateli. Oczywi\u015bcie, wszyscy byli prawie bez wyj\u0105tku \u201dkruczow\u0142osi\u201d, z orlimi nosami. Prezes rewkomu trzyma\u0142 jak\u0105\u015b tac\u0119, a na niej chleb. Podaj\u0105c mi ten dar <\/span>[…], wita\u0142 \u201enasze\u201d wojska jako zwyci\u0119sk\u0105 armi\u0119 Trockiego, kt\u00f3ra niesie wyzwolenie masie pracuj\u0105cej ca\u0142ego \u015bwiata<\/span> […] M\u00f3wi\u0142 dalej, \u017ce zamordowali oni kilku \u201ebandyckich\u201d \u017co\u0142nierzy z \u201ebia\u0142ej, polskiej armii\u201d <\/span>[…]. Musieli\u015bmy towarzyszowi prezesowi i towarzyszom natychmiast \u201epodzi\u0119kowa\u0107\u201d. A ze wzgl\u0119du na konieczno\u015b\u0107 zachowania za wszelk\u0105 cen\u0119 ciszy, poniewa\u017c w pobli\u017cu nas znajdowa\u0142a si\u0119 regularna armia bolszewicka, postanowili\u015bmy uderzy\u0107 na t\u0119 band\u0119 bia\u0142\u0105 broni\u0105. Prezes rewkomu przyp\u0142aci\u0142 swoj\u0105 wiernopodda\u0144czo\u015b\u0107 \u015bmierci\u0105 przez powieszenie.<\/span>
\n\"\"
\nGenera\u0142 Stanis\u0142aw Bu\u0142ak-Ba\u0142achowicz<\/span> [obejrzyj film dok. pt. „Genera\u0142 niesko\u0144czonej wojny”><\/a>]<\/span><\/span>.<\/p>\n

\"\"
\nGen. Stanis\u0142aw Bu\u0142ak-Ba\u0142achowicz (z lewej) z adiutantem. Sierpie\u0144 1919 r.<\/span><\/span><\/p>\n

Niezale\u017cnie od wszystkich ujemnych cech tych jednostek, z kt\u00f3rych zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107\u00a0 skupi\u0142a si\u0119\u00a0 pod politycznym szyldem komitetu kierowanego przez Sawinkowa, by\u0142y to oddzia\u0142y z\u0142o\u017cone z Rosjan, kt\u00f3rzy za g\u0142\u00f3wnego wroga uznali bolszewizm i walczyli z nim rami\u0119 w rami\u0119 z Wojskim Polskim. Ci Rosjanie\u00a0 bili si\u0119 i przelali krew na polskiej ziemi, walcz\u0105c za wsp\u00f3ln\u0105 spraw\u0119 – za wolno\u015b\u0107 nasz\u0105 i ich, za wolno\u015b\u0107 od komunizmu, za prawo narod\u00f3w i\u00a0 pojedynczych ludzi do wolnego \u017cycia na ziemi.<\/p>\n

Polskie zwyci\u0119stwo\u00a0 w sierpniu 1920 roku pod Warszaw\u0105 i kompletne za\u0142amanie si\u0119 frontu wojsk bolszewickich w Polsce, kt\u00f3re nast\u0105pi\u0142o wkr\u00f3tce potem, nie odmieni\u0142o losu Sawinkowa i innych rosyjskich antykomunist\u00f3w walcz\u0105cych po polskiej stronie w wojnie 1920 roku. Byli oni chyba najbardziej przegranymi \u017co\u0142nierzami tamtej wojny. Porozumienie pokojowe polsko-bolszewickie z jesieni 1920 roku, potwierdzone traktatem ryskim z marca 1921 roku, sprawi\u0142o, \u017ce ca\u0142y wysi\u0142ek organizacyjny komitetu Sawinkowa i ofiara podleg\u0142ych mu \u017co\u0142nierzy posz\u0142y na marne. Inni nasi sojusznicy w tej wojnie – ukrai\u0144scy \u017co\u0142nierze<\/a>\u00a0 atamana Semena Petlury<\/a>, kt\u00f3rych polityczne marzenia tak\u017ce zosta\u0142y pogrzebane postanowieniami traktatu ryskiego –\u00a0 us\u0142yszeli przynajmniej s\u0142ynne „ja was Panowie bardzo przepraszam”, wypowiedziane przez Marsza\u0142ka Pi\u0142sudskiego w obozie dla internowanych w Szczypiornie. Wobec naszych rosyjskich sojusznik\u00f3w zabrak\u0142o nawet takiego, drobnego w sumie\u00a0 gestu. Bardzo szybko odeszli w zapomnienie. Nie pozosta\u0142 \u017caden\u00a0 materialny \u015blad po ich walce u boku \u017co\u0142nierza polskiego w obronie polskiej ziemi przed bolszewikami. Milcza\u0142y i nadal milcz\u0105 na ten temat strofy wierszy i karty powie\u015bci skre\u015blonych pi\u00f3rami polskich poet\u00f3w i pisarzy. Do chlubnych wyj\u0105tk\u00f3w nale\u017cy znakomita powie\u015b\u0107 J\u00f3zefa Mackiewicza<\/a> \u201eLewa wolna\u201d. Jednym z bohater\u00f3w tej \u015bwietnej ksi\u0105\u017cki, zdaniem ni\u017cej podpisanego jednej z najlepszych powie\u015bci wojennych w og\u00f3le, jest walcz\u0105cy po polskiej stronie Rosjanin-antykomunista Pawe\u0142 Zdybienko, kt\u00f3rego posta\u0107 autor kre\u015bli z g\u0142\u0119bok\u0105 empati\u0105. To w\u0142a\u015bnie Zdybienko wypowiada niezwykle wa\u017cne zdanie, wyja\u015bniaj\u0105ce istot\u0119 zagro\u017cenia\u00a0 jakie ni\u00f3s\u0142 z sob\u0105 komunizm oraz pokazuj\u0105ce\u00a0 og\u00f3lnoludzki, ponadnarodowy sens walki z komunistami:
\nOni chc\u0105 od ciebie ciebie samego zabra\u0107. \u017beby nie by\u0142o ciebie, a na to miejsce taka ma\u017a, taki wsp\u00f3lny rozczyn pod ciasto. To co oni tam krzycz\u0105: Grab nagrabione! To tylko takie zach\u0119ty z jednej, a straszaki z drugiej strony. A naprawd\u0119, to oni chc\u0105 zagrabi\u0107 nie to, co by\u0142o przez kogo\u015b zagrabione, a to, co nigdy nie by\u0142o nagrabione, tylko to, z czym ka\u017cdy cz\u0142owiek rodzi si\u0119 do \u017cycia. To oni chc\u0105 zabra\u0107. O i dlatego trzeba ich zniszczy\u0107. Nie: W Imi\u0119 Ojca i Syna…., a w imi\u0119 ratowania samego siebie.<\/span><\/p>\n

Ka\u017cda kolejna rocznica polskiego zwyci\u0119stwa nad wojskami bolszewickimi w kampanii 1920\u00a0 to dobry moment, by przypomnie\u0107 naszych rosyjskich towarzyszy broni z tamtej wojny. Poniewa\u017c pami\u0119\u0107 wymaga formy trwa\u0142ej, warto te\u017c pomy\u015ble\u0107 o materialnym dowodzie tej pami\u0119ci. Jak postuluje we wzmiankowanym wy\u017cej artykule Kazimierz Krajewski, m\u00f3g\u0142by nim by\u0107 pomnik lub przynajmniej obelisk postawiony ku pami\u0119ci wszystkich tych Rosjan, z Borysem Sawinkowem na czele (dodam, \u017ce zosta\u0142 on zwabiony przez agent\u00f3w GRU do ZSRR i w 1924 r., po procesie pokazowym, skazany na 10 lat wi\u0119zienia, a rok p\u00f3\u017aniej\u00a0 najprawdopodobniej zamordowany w wi\u0119zieniu na \u0141ubiance; wed\u0142ug oficjalnej wersji sowieckiej Sawinkow mia\u0142 pope\u0142ni\u0107 samob\u00f3jstwo), kt\u00f3rzy w 1920 roku za g\u0142\u00f3wnego wroga uznali komunizm i stan\u0119li do walki z nim u boku \u017co\u0142nierza polskiego. Mo\u017ce powinien on stan\u0105\u0107 w kt\u00f3rej\u015b z miejscowo\u015bci Zamojszczyzny, tam gdzie Kozacy esau\u0142a Jakowlewa stan\u0119li na\u00a0 drodze maszeruj\u0105cej\u00a0 ku Zamo\u015bciowi\u00a0 I Armii Konnej Budionnego?<\/p>\n

Niezale\u017cnie od waloru dochowania zwyk\u0142ej przyzwoito\u015bci, kt\u00f3ra wymaga pami\u0119ci elementarnej o tych, kt\u00f3rzy bili si\u0119 za nasz\u0105 wolno\u015b\u0107, takie upami\u0119tnienie mia\u0142oby szanse sta\u0107 si\u0119, tak s\u0105dz\u0119, dobrym, symbolicznym miejscem na ocieplanie, a z biegiem czasu, miejmy nadziej\u0119, na umacnianie dobrych stosunk\u00f3w polsko-rosyjskich. Dodatkowo mia\u0142oby ono t\u0119 przewag\u0119 nad wznoszon\u0105 z okazji obchod\u00f3w Dnia Zwyci\u0119stwa trybun\u0105\u00a0 na Placu Czerwonym w Moskwie – miejscem, w kt\u00f3rym uprawiaj\u0105cy zaw\u00f3d polityka nasi rodacy ze szczyt\u00f3w w\u0142adzy kolejno wpisuj\u0105 si\u0119 w nieprawdziwy, p\u0142yn\u0105cy z Kremla przekaz o historii –\u00a0 \u017ce dla os\u00f3b znaj\u0105cych jako tako b\u0105d\u017a lepiej faktografi\u0119 dziej\u00f3w najnowszych, obecno\u015b\u0107 naszych polit
\nyk\u00f3w przy takim pomniku nie rodzi\u0142aby oskar\u017ce\u0144, w ocenie ni\u017cej podpisanego s\u0142usznych,\u00a0\u00a0 o co najmniej wsp\u00f3\u0142udzia\u0142 w zak\u0142amywaniu historii na potrzeby bie\u017c\u0105cych politycznych interes\u00f3w. I nie depta\u0142aby pami\u0119ci o tych\u00a0\u00a0 setkach tysi\u0119cy naszych rodak\u00f3w, kt\u00f3rzy walk\u0119 z \u201ewolno\u015bci\u0105\u201d przyniesion\u0105 Polsce w latach 1944-1945 przez \u017co\u0142nierzy Armii Czerwonej przyp\u0142acili \u017cyciem b\u0105d\u017a wi\u0119zieniem.<\/p>\n

O zapa\u015bci semantycznej… i Bia\u0142ych Rosjanach<\/span><\/span><\/a><\/span> – cz\u0119\u015b\u0107 4\/4><\/span><\/a><\/span>
Strona g\u0142\u00f3wna><\/span><\/a><\/span><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"