{"id":474,"date":"2010-10-26T10:33:38","date_gmt":"2010-10-26T08:33:38","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2010\/10\/26\/na-marginesie-listu-j-m-rymkiewicza-zdan-kilka-czesc-1-2\/"},"modified":"2010-10-26T10:33:38","modified_gmt":"2010-10-26T08:33:38","slug":"na-marginesie-listu-j-m-rymkiewicza-zdan-kilka-czesc-1-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=474","title":{"rendered":"Na marginesie listu J. M. Rymkiewicza zda\u0144 kilka&#8230; &#8211; cz\u0119\u015b\u0107 1\/2"},"content":{"rendered":"<div style=\"text-align: justify;\"><font size=\"5\"><span style=\"font-weight: bold;\">Grzegorz W\u0105sowski<\/span><\/font><br \/><font size=\"1\">[wyb\u00f3r zdj\u0119\u0107 i opisy do nich &#8211; autor strony]<\/font><\/p>\n<div style=\"text-align: justify;\"><font size=\"4\" style=\"text-decoration: underline;\"><span style=\"font-weight: bold;\">NA MARGINESIE <a href=\"http:\/\/niezalezna.pl\/artykul\/rymkiewicz_do_michnika\/39782\/1\">LISTU OTWARTEGO JAROS\u0141AWA MARKA RYMKIEWICZA DO ADAMA MICHNIKA<\/a> ZDA\u0143 KILKA O ZBIGNIEWIE HERBERCIE I J\u00d3ZEFIE MACKIEWICZU<\/span><\/font><\/div>\n<p>Wielu obserwator\u00f3w dyskursu (?) publicznego w Polsce mia\u0142o niedawno okazj\u0119 zapozna\u0107 si\u0119 z tre\u015bci\u0105 <a href=\"http:\/\/niezalezna.pl\/artykul\/rymkiewicz_do_michnika\/39782\/1\">listu otwartego<\/a> skierowanego przez Pana\u00a0 <a href=\"http:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Jaros%C5%82aw_Marek_Rymkiewicz\">Jaros\u0142awa Marka Rymkiewicza<\/a> do Pana <a href=\"http:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Adam_Michnik\">Adama Michnika<\/a>. Autor listu stawia w nim adresatowi korespondencji szereg zarzut\u00f3w. Jednocze\u015bnie z listu przebija \u017cal, du\u017cy zaw\u00f3d wyra\u017cony konstatacj\u0105 Autora, \u017ce Adam Michnik odst\u0105pi\u0142 od idea\u0142\u00f3w wolno\u015bciowych, \u017ce to nie ten sam co kiedy\u015b cz\u0142owiek.<br \/><img border=\"0\" src=\"resources\/J.M._Rymkiewicz.jpg\" alt=\"\" \/><br \/><a href=\"http:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Jaros%C5%82aw_Marek_Rymkiewicz\"><font size=\"2\"><span style=\"font-weight: bold;\">Jaros\u0142aw Marek Rymkiewicz<\/span><\/font><\/a><\/p>\n<p>Nie mnie ocenia\u0107 s\u0142uszno\u015b\u0107 opinii Autora listu na temat postawy Adama Michnika, czy te\u017c\u00a0 przemiany jaka, zdaniem Autora listu, w Adamie Michniku zasz\u0142a. To \u017ce zabieram g\u0142os na temat korespondencji, jak\u0105\u00a0 istotna\u00a0 posta\u0107 polskiej literatury skierowa\u0142a do legendy opozycji przedsierpniowej i jednej z najbardziej wp\u0142ywowych osobisto\u015bci niepodleg\u0142ej Rzeczypospolitej, jednocze\u015bnie jest powodowane po pierwsze, ch\u0119ci\u0105 podzielenia si\u0119 z rodakami tym, co\u00a0 swego czasu us\u0142ysza\u0142em od Pana <a href=\"http:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Zbigniew_Herbert\">Zbigniewa Herberta<\/a> (kt\u00f3rego posta\u0107 zosta\u0142a w li\u015bcie przywo\u0142ana) po drugie za\u015b, nieodpart\u0105 potrzeb\u0105 opatrzenia komentarzem bardzo emocjonalnej aury listu (prosz\u0119 wybaczy\u0107 mi brak nale\u017cytej w tym wzgl\u0119dzie pokory). <\/p>\n<p>W roku 1996 kilkakrotnie mia\u0142em zaszczyt go\u015bci\u0107 w domu\u00a0 u Pa\u0144stwa Katarzyny i Zbigniewa Herbert\u00f3w. Podczas jednej z tych wizyt Zbigniew Herbert opowiedzia\u0142 mnie i mojemu koledze, Rafa\u0142owi Dzi\u0119cio\u0142owskiemu, nast\u0119puj\u0105ce zdarzenie. Ot\u00f3\u017c\u00a0 pewnego razu do naszego gospodarza zadzwoni\u0142 Adam Michnik i raczy\u0142 stwierdzi\u0107 &#8211; tu powtarzam za Poet\u0105 bardzo dok\u0142adnie &#8211; <span style=\"font-style: italic;\">Zbyszku, jeste\u015b dla mnie bogiem<\/span>. Na to Zbigniew Herbert mia\u0142 odpowiedzie\u0107: <span style=\"font-style: italic;\">poszukaj sobie innego boga<\/span>. Po czym od\u0142o\u017cy\u0142 s\u0142uchawk\u0119.\u00a0 Michnik dzwoni\u0142 wtedy bodaj\u017ce z Tokio. By\u0142 to czas, w kt\u00f3rym Adam Michnik zabiega\u0142 o kontakty ze Zbigniewem Herbertem, ten natomiast nie chcia\u0142 mie\u0107 z Adamem Michnikiem nic wsp\u00f3lnego, co w spos\u00f3b jednoznaczny w\u00f3wczas nam artyku\u0142owa\u0142, nazywaj\u0105c Pana Michnika oszustem intelektualnym (podobna opinia Zbigniewa Herberta zosta\u0142a utrwalona przez Jerzego Zalewskiego w filmie dokumentalnym <a href=\"http:\/\/www.filmpolski.pl\/fp\/index.php\/4212881\">&quot;Obywatel Poeta&quot;<\/a>, wyemitowanym przez\u00a0 TVP w 2001 r.).<\/p>\n<div style=\"text-align: center;\"><script src=\"http:\/\/www.wrzuta.pl\/embed_video.js?key=2ub8vygVq3G&#038;login=komandir&#038;width=520&#038;height=439&#038;bg=ffffff\" type=\"text\/javascript\"><\/script><\/div>\n<p>Oczywi\u015bcie tylko osoby b\u0119d\u0105ce niezwykle daleko od nadaj\u0105cej ton naszemu \u017cyciu publicznemu &quot;wsp\u00f3lnoty ludzi przyzwoitych&quot;, kt\u00f3r\u0105\u00a0 stosunkowo niedawno wskaza\u0142 chyba w\u0142a\u015bnie Adam Michnik, nie wykluczaj\u0105, \u017ce opinia jak\u0105 w latach dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych ubieg\u0142ego stulecia Zbigniew Herbert mia\u0142 i wyra\u017ca\u0142 na temat Adama Michnika, pomimo zabieg\u00f3w tego ostatniego o utrzymanie dobrych wzajemnych relacji, mog\u0142a mie\u0107 pewien wp\u0142yw na ukazanie si\u0119 na \u0142amach Gazety Wyborczej, po \u015bmierci Poety w 1998 r., tekst\u00f3w i wypowiedzi, z kt\u00f3rych czytelnik mia\u0142 prawo wywie\u015b\u0107 smutny wniosek, \u017ce w ostatnich latach swego \u017cycia Zbigniew Herbert\u00a0 mia\u0142 niejakie problemy ze zdrowiem psychicznym.<br \/><img border=\"0\" alt=\"\" src=\"resources\/Herbert.jpg\" \/><br \/><a href=\"http:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Zbigniew_Herbert\"><font size=\"2\"><span style=\"font-weight: bold;\">Zbigniew Herbert<\/span><\/font><\/a><\/p>\n<p>Jak wspomnia\u0142em, zdecydowa\u0142em si\u0119 na napisanie tego tekstu powodowany r\u00f3wnie\u017c potrzeb\u0105 odniesienia si\u0119 do bardzo emocjonalnej aury wyst\u0105pienia\u00a0 listownego Jaros\u0142awa Marka Rymkiewicza, kt\u00f3r\u0105 to aur\u0119 uzna\u0107 nale\u017cy za nast\u0119pstwo jak\u017ce cz\u0119stego i w sumie banalnego zjawiska, okre\u015blanego mianem zawiedzionych uczu\u0107. Potrzeb\u0119 zabrania g\u0142osu w tej sprawie\u00a0 wywo\u0142a\u0142a u mnie obawa, \u017ce czytelnicy listu sprzyjaj\u0105cy jego Autorowi mog\u0105 popa\u015b\u0107 w b\u0142\u0119dne prze\u015bwiadczenie, \u017ce oto wszyscy ludzie pi\u00f3ra, intelektuali\u015bci, kt\u00f3rych nie nazywa si\u0119 dzi\u015b autorytetami, a kt\u00f3rzy zachowali zdolno\u015b\u0107\u00a0 krytycznego my\u015blenia &#8211; id\u0105cego jak\u017ce cz\u0119sto pod\u00a0 pr\u0105d obowi\u0105zuj\u0105cym w danym czasie ocenom, tendencjom, modom itd., wyznaczanym aktualnie przez ow\u0105 &quot;wsp\u00f3lnot\u0119 ludzi przyzwoitych&quot; &#8211; mieli ten sam co Jaros\u0142aw Marek Rymkiewicz emocjonalny problem, objawiaj\u0105cy si\u0119 wewn\u0119trznym przymusem radykalnej rewizji oceny osoby Adama Michnika, skutkuj\u0105cy \u017calem charakterystycznym dla\u00a0 os\u00f3b\u00a0 silnie kim\u015b rozczarowanych.<\/p>\n<p>Ot\u00f3\u017c tak nie jest.\u00a0 Znakomitym tego przyk\u0142adem jest <a href=\"http:\/\/tylkoprawda.akcja.pl\/\">J\u00f3zef Mackiewicz<\/a>, wybitny polski pisarz emigracyjny, autor jedenastu ksi\u0105\u017cek, w tym kilku \u015bwietnych powie\u015bci, z kt\u00f3rych <a style=\"font-style: italic;\" href=\"http:\/\/peb.pl\/audiobooki\/873454-hf-jozef-mackiewicz-sprawa-pulkownika-miasojedowa.html\">Sprawa pu\u0142kownika Miasojedowa<\/a> (z 1962 r.) nale\u017cy, w ocenie ni\u017cej podpisanego, do najwybitniejszych dzie\u0142 w historii literatury. By\u0142 te\u017c J\u00f3zef Mackiewicz autorem wielu znakomitych opowiada\u0144. O dw\u00f3ch z nich (<a href=\"http:\/\/www.nasz-czas.lt\/Fundacja\/Biblioteka\/ArtykulyMack\/Dymy%20nad%20Katyniem.html\">&quot;Dymy nad Katyniem&quot;<\/a> &#8211; z 1947 r. i &quot;Ponary &#8211; &quot;Baza&quot;&quot; &#8211; z 1945 r.) tak pisa\u0142 Czes\u0142aw Mi\u0142osz:<br \/>\u00a0<\/p>\n<div style=\"margin-left: 40px;\"><span style=\"font-style: italic;\">J\u00f3zef Mackiewicz widzia\u0142 groby katy\u0144skie i napisa\u0142, co zobaczy\u0142. Przypadkiem by\u0142 te\u017c \u015bwiadkiem, jak odbywa\u0142o si\u0119 mordowanie \u017byd\u00f3w w Ponarach i te\u017c zostawi\u0142 rzeczowy raport. <span style=\"font-weight: bold;\">I dop\u00f3ki b\u0119dzie istnie\u0107 polskie pi\u015bmiennictwo, te dwa zapisy grozy dwudziestego wieku powinny by\u0107 stale przypominane, po to, \u017ceby dostarcza\u0142y miary wtedy, gdy literatura zbytnio oddala si\u0119 od rzeczywisto\u015bci<\/span>.<br \/><\/span><\/p>\n<div style=\"text-align: right;\"><font size=\"2\">[Cz. Mi\u0142osz, <span style=\"font-style: italic;\">Koniec Wielkiego Ksi\u0119stwa (O J\u00f3zefie Mackiewiczu)<\/span>, &quot;Kultura&quot;, <\/font><font size=\"2\">nr 5\/<\/font><font size=\"2\">1989 r.]<br \/><\/font><\/div>\n<\/div>\n<div style=\"text-align: right;\">\n<div style=\"text-align: justify;\"><img border=\"0\" alt=\"\" src=\"resources\/Mackiewicz.jpg\" \/><br \/><a href=\"http:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/J%C3%B3zef_Mackiewicz\"><font size=\"2\" style=\"font-weight: bold;\">J\u00f3zef Mackiewicz<br \/><\/font><\/a><\/div>\n<\/div>\n<p>Dorobek tw\u00f3rczy Mackiewicza obejmuje tak\u017ce wiele tekst\u00f3w publicystycznych, zachwycaj\u0105cych logik\u0105 wywodu i stylistyk\u0105. Na \u0142amach tych ostatnich kilkakrotnie przewija si\u0119 posta\u0107 Adama Michnika, wspomniani s\u0105 tam tak\u017ce, czasami z nazwiska, czasami z imienia, ludzie z Jego\u00a0 \u015brodowiska. Wyj\u0105tki z artyku\u0142\u00f3w autorstwa J\u00f3zefa Mackiewicza, kt\u00f3re przywo\u0142uj\u0119 w dalszych partiach tego tekstu, pochodz\u0105 z lat siedemdziesi\u0105tych ubieg\u0142ego stulecia, i jako takie s\u0105 bardzo ciekawym \u015bwiadectwem, w jaki spos\u00f3b znakomity polski pisarz, zapewne najwybitniejszy spo\u015br\u00f3d pisarzy polskich dwudziestowiecznych, intelektualista, wielki or\u0119downik prawdy i wolno\u015bci, patrzy\u0142 na kr\u0105g os\u00f3b, o kt\u00f3rym traktuj\u0105 niema\u0142e fragmenty <a href=\"http:\/\/\nniezalezna.pl\/artykul\/rymkiewicz_do_michnika\/39782\/1\">listu otwartego Jaros\u0142awa Marka Rymkiewicza<\/a>. Nie wiem, czy Mackiewicz mia\u0142 w tej sprawie racj\u0119, czy nie. By\u0107 mo\u017ce myli\u0142 si\u0119, tak jak by\u0107 mo\u017ce myli si\u0119 dzi\u015b Rymkiewicz. Oce\u0144cie Pa\u0144stwo sami&#8230; Na pewno jednak, gdyby J\u00f3zef Mackiewicz \u017cy\u0142, nie czu\u0142by krzty rozczarowania pogl\u0105dami i dzia\u0142aniami Adama Michnika, g\u0142oszonymi i podejmowanymi przez tego ostatniego po zako\u0144czeniu okresu komunistycznego zniewolenia, czyli po roku 1990. Oto zapowiadana gar\u015b\u0107 cytat\u00f3w:<\/p>\n<div style=\"margin-left: 40px;\">[&#8230;]<span style=\"font-style: italic;\"> Wnet Ko\u0142akowski i Michnik woja\u017cuj\u0105 dalej. Przyjmowani s\u0105 serdecznie przez komunist\u00f3w w\u0142oskich <\/span>[&#8230;].<span style=\"font-style: italic;\"> W tym czasie w komunistycznej w\u0142oskiej Paese Sera czytamy &quot;&#8230;Profesor Ko\u0142akowski i Adam Michnik podkre\u015blili, \u017ce obro\u0144cy praw cz\u0142owieka ze wszystkich kraj\u00f3w Europy Wschodniej wyst\u0119puj\u0105 &#8211; po raz pierwszy &#8211; solidarnie, a partie komunistyczne Zachodu, <\/span><span style=\"font-weight: bold; font-style: italic;\">dzi\u0119ki eurokomunizmowi<\/span><span style=\"font-style: italic;\">, popieraj\u0105 walk\u0119 o poszanowanie praw ludzkich w krajach demokracji ludowej&quot;.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<div style=\"margin-left: 40px;\"><span style=\"font-style: italic;\">Nast\u0119pnie Ko\u0142akowski i Michnik pojechali do Pary\u017ca, gdzie tamtejsi komuni\u015bci i socjali\u015bci zorganizowali dla nich wielk\u0105 konferencj\u0119 prasow\u0105 z udzia\u0142em stu dziennikarzy francuskich. W trakcie spotkania po\u0142\u0105czono si\u0119 telefonicznie z Jackiem Kuroniem w Warszawie <\/span>[&#8230;].<span style=\"font-style: italic;\"> Ca\u0142y ten komunistyczno &#8211; socjalistyczny klimat wspieraj\u0105cy polskich, jak uprzednio innych &quot;desydent\u00f3w&quot; &#8211; nie antykomunistycznych &#8211; przyj\u0119\u0142a polska prasa emigracyjna ze szczerym entuzjazmem.<\/span>[&#8230;].<\/div>\n<p><\/p>\n<div style=\"margin-left: 40px;\"><span style=\"font-style: italic;\">Powiem nie owijaj\u0105c w bawe\u0142n\u0119: <\/span><span style=\"font-weight: bold; font-style: italic;\">Adam Michnik i&#8230; towarzysze<\/span><span style=\"font-style: italic;\"> &#8211; \u017ce pozwol\u0119 sobie na ten skr\u00f3t, aby nie wymienia\u0107 wszystkich \u015bwi\u0119tych dzisiejszej prasy emigracyjnej &#8211; <span style=\"font-weight: bold;\">s\u0105 mi lud\u017ami z drugiej strony barykady<\/span>. Ja jestem przeciwko ka\u017cdemu komunizmowi. Oni go popieraj\u0105 w takich postawach jak &quot;antyrosyjski&quot;, &quot;europejski&quot;, w plastiku &quot;praw cz\u0142owieka i obywatela&quot;. Nie mo\u017cna zwalcza\u0107 komunizmu i jednocze\u015bnie go popiera\u0107.<\/span><\/div>\n<p>Powy\u017csze cytaty pochodz\u0105 z tekstu &quot;Na drodze wielkiego ze\u015blizgu (II)&quot;, opublikowanego w londy\u0144skich &quot;Wiadomo\u015bciach&quot; (nr 45 z 1977 r.).<\/p>\n<p><font size=\"2\"><span style=\"font-weight: bold;\"><a href=\"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2010\/10\/Na-marginesie-listu-J-M-Rymkiewicza-zdan-kilka.html\">Na marginesie listu J. M. Rymkiewicza zda\u0144 kilka&#8230; &#8211; cz\u0119\u015b\u0107 2\/2&gt;<\/a><br \/><a href=\"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/\">Strona g\u0142\u00f3wna&gt;<\/a><br \/><\/span><\/font><\/div>\n<div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<div style=\"text-align: ... \n\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[3],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/474"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=474"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/474\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=474"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=474"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=474"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}