{"id":451,"date":"2011-02-01T12:14:05","date_gmt":"2011-02-01T11:14:05","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2011\/02\/01\/atak-jastrzebia-na-parczew-w-1946-r-czesc-2-2\/"},"modified":"2020-02-05T07:39:33","modified_gmt":"2020-02-05T06:39:33","slug":"atak-jastrzebia-na-parczew-w-1946-r-czesc-2-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=451","title":{"rendered":"Atak &#8222;Jastrz\u0119bia&#8221; na Parczew w 1946 r. &#8211; cz\u0119\u015b\u0107 2\/2"},"content":{"rendered":"<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt;\">Jak ju\u017c wspomniano uderzenie nast\u0105pi\u0142o we wtorkowy wiecz\u00f3r 5 lutego 1946 r. O godz. 17.30 ok. 50-osobowy oddzia\u0142 &#8222;Jastrz\u0119bia&#8221;, w tym kilkunastu ludzi z boj\u00f3wki rejonowej pod dow\u00f3dztwem Piotra Kwiatkowskiego &#8222;D\u0105bka&#8221;, wkroczy\u0142 do miasta. Tak opisywa\u0142 rozw\u00f3j wypadk\u00f3w &#8222;\u017belazny&#8221;:<\/span><\/p>\n<blockquote>\n<div style=\"margin-left: 40px;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em>[&#8230;] &#8222;D\u0105bkowi&#8221; uda\u0142o si\u0119 pi\u0119knie podej\u015b\u0107 i bez strza\u0142u rozbroi\u0107 wart\u0119 ko\u0142o mostu, z\u0142o\u017con\u0105 z dw\u00f3ch \u017bydk\u00f3w z automatami i pistoletami. Jednym z nich by\u0142 sier\u017cant z UB nazywany popularnie &#8222;Bocian&#8221;, a by\u0142o to do\u015b\u0107 pod\u0142e \u017bydzisko w stosunku do obej\u015bcia z Polakami. Id\u0105c dalej w kierunku posterunku z\u0142apa\u0142 i trzeciego \u017bydka z broni\u0105. Nie robi\u0105c strza\u0142\u00f3w, zgodnie z rozkazem posuwa si\u0119 dalej i wkracza do budynku, gdzie spodziewa\u0142 si\u0119 zasta\u0107, zgodnie z planem, &#8222;Jastrz\u0119bia&#8221;, kt\u00f3ry mia\u0142 przyby\u0107 tam wcze\u015bniej. Przez win\u0119 przewodnika, kt\u00f3ry ze strachu jako\u015b zb\u0142\u0105dzi\u0142 i przez to op\u00f3\u017ani\u0142 przybycie &#8222;Jastrz\u0119bia&#8221; z grup\u0105 na posterunek, dw\u00f3ch ch\u0142opak\u00f3w od &#8222;D\u0105bka&#8221; wchodzi spokojnie do pierwszego pokoju na parterze, a tam w najlepsze zajadaj\u0105 sobie kolacj\u0119 milicjanci. Nasi zobaczywszy tylu milicjant\u00f3w na raz, a nie spodziewanych tam swoich, dostaj\u0105 tremy, robi\u0105 w ty\u0142 zwrot i uciekaj\u0105 na dw\u00f3r, a milicjanci zorientowawszy si\u0119, \u017ce co\u015b tu nie pasuje, drugiemi drzwiami pobiegli na drugie pi\u0119tro, gdzie mie\u015bci\u0142 si\u0119 posterunek i chwycili za bro\u0144. W tym czasie przybywa &#8222;Jastrz\u0105b&#8221;, pr\u00f3buje opanowa\u0107 posterunek, lecz w korytarzu na drugim pi\u0119trze otrzymuje silny ogie\u0144 z diegtiarowa [radziecki r\u0119czny karabin maszynowy DP &#8211; <a href=\"http:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Karabin_maszynowy_DP\">Diegtiariow Piechotnyj<\/a>],\u00a0 z kt\u00f3rego strzela\u0142 sier\u017cant UB Adolf Konasiuk, rodem ze wsi Makoszka [zgin\u0105\u0142 w zasadzce zorganizowanej przez &#8222;\u017belaznego&#8221; 22 IV 1947 r. pod wsi\u0105 Bia\u0142ka]. Bezpo\u015brednie zdobycie posterunku staje si\u0119 niemo\u017cliwe. Zniszczy\u0107 go mo\u017cna by, bo w tym celu ch\u0142opcy przynie\u015bli sk\u0105d\u015b kanister benzyny, lecz &#8222;Jastrz\u0105b&#8221; \u017ca\u0142uje cywilnych ludzi i aptek\u0119 znajduj\u0105c\u0105 si\u0119 w tym samym domu na parterze. Wobec tego zostawia paru ch\u0142opak\u00f3w na obstawie celem powstrzymania ubek\u00f3w w budynku, a sam udaje si\u0119 do dalszej akcji.[&#8230;].<\/em><\/span><\/div>\n<\/blockquote>\n<p><img loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-full wp-image-1722\" src=\"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/Dabek.jpg\" alt=\"\" width=\"383\" height=\"739\" srcset=\"https:\/\/wcagowy.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/Dabek.jpg 383w, https:\/\/wcagowy.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/Dabek-155x300.jpg 155w, https:\/\/wcagowy.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/Dabek-109x210.jpg 109w\" sizes=\"(max-width: 383px) 100vw, 383px\" \/><br \/>\n<span style=\"font-size: 12pt;\"><span style=\"font-style: italic;\">Piotr Kwiatkowski ps. &#8222;D\u0105bek&#8221;.<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">Jak wida\u0107 podzia\u0142 zada\u0144 i ich p\u00f3\u017aniejsza realizacja wyra\u017anie wskazuj\u0105, \u017ce celem ataku by\u0142y przede wszystkim struktury komunistycznego aparatu represji. Potwierdza to r\u00f3wnie\u017c ponad wszelk\u0105 w\u0105tpliwo\u015b\u0107 relacja \u017co\u0142nierza oddzia\u0142u &#8222;Jastrz\u0119bia&#8221;, bior\u0105cego udzia\u0142 w tej akcji, Ryszarda Jakubowskiego &#8222;Kruka&#8221;, kt\u00f3ry tak opisywa\u0142 zasadnicze motywy podj\u0119cia decyzji o\u00a0 uderzeniu na Parczew:<\/span><\/p>\n<div style=\"margin-left: 40px;\">\n<blockquote><p><em><span style=\"font-size: 14pt;\">Parczew by\u0142 obsadzony przez milicj\u0119 \u017cydowsk\u0105. Jarmarki odbywa\u0142y si\u0119 w ka\u017cdy wtorek w Parczewie i kto chcia\u0142 sobie co\u015b kupi\u0107, jakie\u015b produkty rolnicze, czy \u015bwini\u0119, to do Parczewa jecha\u0142, bo nie by\u0142o \u017cadnego zaopatrzenia i chaos ca\u0142y czas wsz\u0119dzie panowa\u0142. Ludzie zacz\u0119li przychodzi\u0107 i\u00a0 m\u00f3wi\u0107, \u017ce AK-owc\u00f3w lub sympatyk\u00f3w AK-owc\u00f3w \u0142api\u0105 tam \u017bydzi, bior\u0105 na przes\u0142uchania i lej\u0105. \u017bydzi ci wywodzili si\u0119 z tego terenu, wi\u0119c znali poszczeg\u00f3lnych gospodarzy. &#8222;Jastrz\u0105b&#8221; zatrzyma\u0142 kt\u00f3rego\u015b z PPR-owc\u00f3w\u00a0 z Pieszowoli [pow. W\u0142odawa] i przez niego przekaza\u0142 do resortu parczewskiego list: &#8222;nie czepiajcie si\u0119 ludzi, nie maltretujcie gospodarzy, kt\u00f3rzy przyje\u017cd\u017caj\u0105 zaopatrzy\u0107 si\u0119 w Parczewie, bo je\u017celi b\u0119dziecie przetrzymywali, \u015bledztwa prowadzili, bili, to rozliczymy si\u0119 inaczej&#8221;. Oni na odwrocie tego listu odpisali &#8222;Jastrz\u0119biowi&#8221;, \u017ce b\u0119d\u0105 nadal aresztowa\u0107 ludzi, nawet teraz kilku maj\u0105, i jak jest taki mocny, to niech przyjdzie i sam sobie ich we\u017amie. W ko\u0144cu dosz\u0142o do tego, \u017ce parczewscy milicjanci i ubecy zamordowali jednego z cz\u0142onk\u00f3w plac\u00f3wki WiN z Wo\u0142oskowoli, i to spowodowa\u0142o, \u017ce &#8222;Jastrz\u0105b&#8221; ruszy\u0142 na Parczew.<\/span><\/em><\/p>\n<div style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-size: 14pt;\">(Relacja z dnia 21.06.2008 r., nagranie w zbiorach autora)<br \/>\n<\/span><\/div>\n<\/blockquote>\n<\/div>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\"><img loading=\"lazy\" class=\"\" src=\"resources\/Parczew_5.jpg\" alt=\"\" width=\"652\" height=\"652\" border=\"0\" \/><\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 12pt;\"><span style=\"font-style: italic;\">Stycze\u0144 1946 r. Od lewej: z-ca dow\u00f3dcy oddzia\u0142u Edward Taraszkiewicz &#8222;\u017belazny&#8221;\u00a0 (\u2020 6 X 1951), Zdzis\u0142aw Kogut &#8222;Ry\u015b&#8221; (\u2020 24 XII 1946).<\/span> <span style=\"font-style: italic;\">Przed nimi stoi niemiecki rkm <a href=\"http:\/\/www.sztab.com\/bron-reczna,MG-42,1512.html\">MG 42<\/a>.<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">Gdyby autorzy zarzucaj\u0105cy partyzantom dzia\u0142ania nacechowane antysemityzmem, w momencie pisania swoich tekst\u00f3w &#8222;powa\u017cnie traktowali \u017ar\u00f3d\u0142a&#8221;, zapoznaliby si\u0119 zapewne ze wszystkimi trzema pami\u0119tnikami &#8222;\u017belaznego&#8221;, kt\u00f3rych r\u0119kopisy z\u0142o\u017cone s\u0105 w Archiwum Pa\u0144stwowym w Lublinie (<span style=\"color: #ff6600;\"><a style=\"color: #ff6600;\" href=\"https:\/\/ipn.gov.pl\/pl\/archiw\/dzialalnosc-naukowa-i-p\/publikacje-zwarte\/32041,Trzy-pamietniki.html?search=27251338326\">w 2008 r. r\u0119kopisy te zosta\u0142y opracowane naukowo i wydane przez IPN<\/a><\/span>), a kt\u00f3rych dok\u0142adna lektura mog\u0142aby ich sk\u0142oni\u0107 \u2013 <span style=\"font-style: italic;\">dum spiro, spero<\/span> &#8211; do nieco innych wniosk\u00f3w.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 14pt;\">Pierwszy z pami\u0119tnik\u00f3w, nosz\u0105cy tytu\u0142 <a href=\"http:\/\/szukajwarchiwach.pl\/35\/1099\/0\/12\/444\/?q=taraszkiewicz&amp;wynik=1\"><span style=\"color: #ff6600;\">&#8222;Wilko\u0142ak nr 635 AK i Boj\u00f3wka Obwodowa. Pami\u0119tnik og\u00f3lnych prac&#8221;<\/span><\/a>, doprowadzony jest do ko\u0144ca stycznia 1946 r. i wpad\u0142 w r\u0119ce UB 8 lutego 1946 r. W drugim pami\u0119tniku, nazwanym <span style=\"color: #ff6600;\"><a style=\"color: #ff6600;\" href=\"http:\/\/szukajwarchiwach.pl\/35\/1099\/0\/12\/446\/?q=taraszkiewicz&amp;wynik=2\">&#8222;Kr\u00f3tka chronologia oddzia\u0142u \u201eJastrz\u0119bia\u201d&#8221;<\/a><\/span>, autor odtworzy\u0142 wcze\u015bniejsze wydarzenia i kontynuowa\u0142 zapiski a\u017c do przej\u0119cia ich przez UB w maju 1949 r. To w\u0142a\u015bnie w nim &#8222;\u017belazny&#8221; opisa\u0142 bardzo dok\u0142adnie, na kilku stronach, okoliczno\u015bci zaj\u0119cia Parczewa, i to w\u0142a\u015bnie z tej wersji korzystali wspomniani autorzy. Po 1949 r. Edward Taraszkiewicz, na ile m\u00f3g\u0142, odtworzy\u0142 ponownie wcze\u015bniejsze zapiski w trzecim pami\u0119tniku, tym razem nazwanym <a href=\"http:\/\/szukajwarchiwach.pl\/35\/1099\/0\/12\/445\/?q=taraszkiewicz&amp;wynik=4\"><span style=\"color: #ff6600;\">&#8222;Obw\u00f3d Nr 324. Kr\u00f3tka chronologia akcji przeprowadzonych przez oddzia\u0142 \u201eJastrz\u0119bia\u201d i dalej&#8221;<\/span><\/a>, a kt\u00f3ry wpad\u0142 w r\u0119ce komunist\u00f3w po \u015bmierci &#8222;\u017belaznego&#8221;, 6 pa\u017adziernika 1951 r.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 14pt;\">W trzeciej wersji autor pozostawi\u0142 jeszcze jeden, nied\u0142ugi, ale na tyle sugestywny zapis dotycz\u0105cy akcji w Parczewie, \u017ce po jego lekturze dalsze upieranie si\u0119 przy wcze\u015bniej cytowanych zarzutach, zakrawa\u0107 b\u0119dzie raczej na\u00a0 aberracj\u0119 umys\u0142ow\u0105, ni\u017c na &#8222;kra\u0144cow\u0105 nawet\u00a0 interpretacj\u0119 tych samych wydarze\u0144&#8221;. <\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 14pt;\">W trzeciej wersji pami\u0119tnika, pod pozycj\u0105 nr 4, &#8222;\u017belazny&#8221; zapisa\u0142:<\/span><\/p>\n<blockquote>\n<div style=\"margin-left: 40px;\"><em><span style=\"font-size: 14pt;\">W miesi\u0105cu lutym (2\u20133) [5] 1946 r. dokonano akcji zbrojnej na post[erunek] UB w Parczewie pow. w\u0142odawskiego. Sam post[erunek] nie zosta\u0142 zdobyty z powodu tego, \u017ce mie\u015bci\u0142 si\u0119 na drugim pi\u0119trze. Na skutek przedwczesnych strza\u0142\u00f3w jednej z grup uderzeniowych pod komend\u0105 kom[endanta] &#8222;D\u0105bka&#8221; ubeki pod komend\u0105 porucznika UB, niejakiego Konasiuka Adolfa zam. we wsi Makoszka gm. D\u0119bowa K\u0142oda, pow. w\u0142odawski, zacz\u0119li si\u0119 broni\u0107 i nie dopu\u015bcili do zdobycia posterunku. Posterunek trzymano jednak w szachu przez kilka godzin, dop<br \/>\n\u00f3ki nie za\u0142adowano materia\u0142\u00f3w ze sp\u00f3\u0142dzielni na samochody. W akcji tej w Parczewie zabito 5 [3] cz\u0142onk\u00f3w UB, kt\u00f3rzy znajdowali si\u0119 akurat na mie\u015bcie. Byli to wy\u0142\u0105cznie \u017bydzi z dru\u017cyny \u017byda nazwiskiem Bocian, kt\u00f3ry by\u0142 w stopniu st[arszego] sier\u017canta UB, kt\u00f3ry te\u017c zgin\u0105\u0142.[&#8230;].<\/span><\/em><\/div>\n<\/blockquote>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">Wiele r\u00f3wnie ciekawych, wcze\u015bniej nieznanych szczeg\u00f3\u0142\u00f3w wydarze\u0144 w Parczewie mo\u017cna odnale\u017a\u0107 w aktach sprawy lubelskiej Prokuratury Okr\u0119gowej, przechowywanych w Archiwum Pa\u0144stwowym w Lublinie Oddzia\u0142 w Radzyniu Podlaskim [zesp\u00f3\u0142 akt: S\u0105d Grodzki w Parczewie, sygn. 636]. Wed\u0142ug informacji tam zawartych, partyzanci &#8222;Jastrz\u0119bia&#8221; najpierw zaj\u0119li budynek Urz\u0119du Pocztowego oraz Sp\u00f3\u0142dzielni Rolniczo &#8211; Handlowej &#8222;Rolnik&#8221; w Parczewie. Wg zezna\u0144 telefonistki pocztowej Janiny Nowickiej, napastnicy kazali jej po\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 z posterunkiem MO, w kt\u00f3rym swoj\u0105 siedzib\u0119 mia\u0142a r\u00f3wnie\u017c plac\u00f3wka Miejskiego Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa Publicznego. Telefon odebra\u0142 funkcjonariusz UB Marian J\u0119dra, kt\u00f3ry w s\u0142uchawce us\u0142ysza\u0142 g\u0142os najprawdopodobniej samego &#8222;Jastrz\u0119bia&#8221;: <span style=\"font-style: italic;\">Komendant dwutysi\u0119cznego oddzia\u0142u partyzanckiego ka\u017ce wam si\u0119 zda\u0107<\/span> [podda\u0107] <span style=\"font-style: italic;\">bez boju, bo inaczej zginiecie jak psy. <\/span>Tymczasem w budynku parczewskiej &#8222;bezpieki&#8221;, poza J\u0119dr\u0105, znajdowa\u0142 si\u0119 tylko jeden milicjant &#8211; plut. Wac\u0142aw Rydzewski. Komendant Posterunku MO Jan Pawlina by\u0142 co prawda na miejscu, lecz w momencie ataku zmuszony zosta\u0142 do zaj\u0119cia si\u0119 \u017con\u0105, kt\u00f3ra po us\u0142yszeniu pierwszych strza\u0142\u00f3w zacz\u0119\u0142a mdle\u0107. Komendant opu\u015bci\u0142 plac boju i schroni\u0142 si\u0119 wraz z \u017con\u0105 w prywatnym mieszkaniu, znajduj\u0105cym si\u0119 w tym samym budynku. W tym czasie rozgorza\u0142 b\u00f3j o pi\u0119tro, na kt\u00f3rym ostrzeliwali si\u0119 J\u0119dra i Rydzewski. W czasie walki, na schodach zastrzelony zosta\u0142 Rydzewski. Ubek ostrzeliwuj\u0105cy si\u0119 na pi\u0119trze zdo\u0142a\u0142 si\u0119 obroni\u0107, partyzanci nie zdo\u0142ali wedrze\u0107 si\u0119 na g\u00f3r\u0119.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">Przebieg epizodu jasno wskazuje na odwetowy charakter ataku, maj\u0105cy za zadanie skarcenie samowoli milicji, UB i tzw. ochrony miasta, w sk\u0142ad kt\u00f3rej wchodzili miejscowi \u017bydzi. Nic zatem dziwnego, \u017ce to w\u0142a\u015bnie oni, w momencie ataku przebywaj\u0105cy pod broni\u0105 w Klubie Partyzanckim, padli jego ofiar\u0105. W\u0142a\u015bnie to mia\u0142o p\u00f3\u017aniej zrodzi\u0107 pog\u0142oski o &#8222;pogromie \u017cydowskim&#8221;. Je\u015bli by\u0142 to pogrom, to tylko siepaczy komunistycznej mniejszo\u015bci, kt\u00f3ra przy pomocy si\u0142 przymusu pr\u00f3bowa\u0142a obj\u0105\u0107 totaln\u0105 w\u0142adz\u0119 nad obcym im ideologicznie spo\u0142ecze\u0144stwem. W dzia\u0142aniach partyzant\u00f3w wida\u0107 natomiast wyra\u017ane nastawienie na poszukiwanie funkcjonariuszy MO, UB i ludzi z nimi wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cych. A tymi byli w Parczewie przewa\u017cnie \u017bydzi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">Wszystkich podejrzanych ludzie &#8222;Jastrz\u0119bia&#8221; zatrzymali i zgromadzili w sklepie Stanis\u0142awa Paw\u0142owskiego przy ulicy 11 Listopada 2. Znalaz\u0142o si\u0119 tam oko\u0142o 20 os\u00f3b. Byli w\u015br\u00f3d nich, zatrzymani z broni\u0105, Abram Zysman vel Bocian &#8211; komendant ochrony miasta oraz cz\u0142onkowie ochrony: Dawid Tempel vel T\u0119pa i Mendel Turbiner. Partyzanci zatrzymali tak\u017ce milicjanta W\u0142adys\u0142awa Michalskiego, kt\u00f3ry mia\u0142 czapk\u0119 z orze\u0142kiem. W sklepie wylegitymowali wszystkich. Michalski zdo\u0142a\u0142 ukry\u0107 resortowe dokumenty, a zapytany o to czy jest z milicji, odpowiedzia\u0142, \u017ce nie, a czapk\u0119 z orze\u0142kiem ma dlatego, i\u017c w\u0142a\u015bnie wr\u00f3ci\u0142 z wojska. Zysman, Tempel i Turbiner zostali rozpoznani jako funkcjonariusze komunistycznych organ\u00f3w terroru, wyprowadzeni na zewn\u0105trz i rozstrzelani. O tym, \u017ce to g\u0142\u00f3wnie oni byli celem ataku \u015bwiadczy\u0107 mo\u017ce scena zapami\u0119tana przez Ew\u0119 Goleck\u0105 &#8211; w sklepie Paw\u0142owskiego jeden z WiN-owc\u00f3w mia\u0142 poklepa\u0107 Bociana po ramieniu i rzec: <span style=\"font-style: italic;\">O, ty jeste\u015b u nas notowany. <\/span><\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 14pt;\">Dalsze dzia\u0142ania w Parczewie tak opisywa\u0142 &#8222;\u017belazny&#8221;:<\/span><\/p>\n<blockquote>\n<div style=\"margin-left: 40px;\"><em><span style=\"font-size: 12pt;\">[&#8230;] Ze sp\u00f3\u0142dzielni &#8222;Spo\u0142em&#8221; rekwiruje [&#8222;Jastrz\u0105b&#8221;] dwa samochody ci\u0119\u017carowe, na kt\u00f3re \u0142aduje towar ze sklep\u00f3w \u017cydowskich, a paru ch\u0142opakom poleca uda\u0107 si\u0119 do mieszka\u0144 wa\u017cniejszych as\u00f3w \u017cydowskich, aby ich poj\u0105\u0107. <span style=\"font-weight: bold;\">Grupa ta w jednym budynku otrzymuje ogie\u0144 z pepeszy<\/span>, lecz wdziera si\u0119 mimo tego do budynku, ale \u017bydkowie rzucaj\u0105 bro\u0144 i kryj\u0105 si\u0119 gdzie\u015b bez \u015bladu. Miejscowa ludno\u015b\u0107 zorientowawszy si\u0119 co si\u0119 dzieje, nie bacz\u0105c na strza\u0142y wychodzi rado\u015bnie na ulice, by zobaczy\u0107 ch\u0142opak\u00f3w &#8222;z lasu&#8221;. M\u0142odzie\u017c parczewska, przewa\u017cnie uczniowie z gimnazjum miejscowego, brawurowo pomaga nam w szukaniu \u017byd\u00f3w, \u0142adowaniu samochod\u00f3w, itd. Po 4-5 godzinach, na um\u00f3wione sygna\u0142y rakietowe zbieraj\u0105 si\u0119 wszyscy. Nasza grupa oraz grupa &#8222;D\u0105bka&#8221; lokuje si\u0119 na auta, &#8222;rezerwa&#8221; otrzymuje fury, kt\u00f3remi ma rozkaz jecha\u0107 do swoich dom\u00f3w. Wyje\u017cd\u017camy w weso\u0142ym nastroju z Parczewa. Deszcz jednak nie ustaje, przez co drogi rozmarzaj\u0105. Doje\u017cd\u017camy do wsi Uhnin, gdzie jeden z samochod\u00f3w psuje si\u0119 i nie chce jecha\u0107. Nie ma rady, bierzemy towar; z tego auta na pierwsze, a &#8222;D\u0105bek&#8221; otrzymuje rozkaz wzi\u0105\u0107 fury i furami jecha\u0107 do Wo\u0142oskowoli [&#8230;].<\/span><\/em><\/p>\n<\/div>\n<\/blockquote>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">Powy\u017csze fragmenty wyra\u017anie pokazuj\u0105, \u017ce parczewscy \u017bydzi byli uzbrojeni i stawiali op\u00f3r, a rekwizycja dokonana w sp\u00f3\u0142dzielni &#8222;Spo\u0142em&#8221; i sklepach prokomunistycznie nastawionych mieszka\u0144c\u00f3w nie by\u0142a niczym wyj\u0105tkowym. Podobne akcje represyjne przeprowadzane by\u0142y przez wszystkie oddzia\u0142y partyzanckie wielokrotnie, zar\u00f3wno w miejscowo\u015bciach zamieszka\u0142ych przez skomunizowan\u0105 ludno\u015b\u0107 tak polsk\u0105, jak i ukrai\u0144sk\u0105 czy bia\u0142orusk\u0105, wi\u0119c absurdem jest m\u00f3wienie w tym kontek\u015bcie o antysemityzmie (podobnie jak nie m\u00f3wi si\u0119 o &#8222;antyukrainizmie&#8221;, czy &#8222;antybia\u0142orusizmie&#8221;) tylko dlatego, \u017ce akurat Parczew by\u0142 zamieszka\u0142y w sporej cz\u0119\u015bci przez spo\u0142eczno\u015b\u0107 \u017cydowsk\u0105. Trudno si\u0119 r\u00f3wnie\u017c dziwi\u0107 rado\u015bci polskich mieszka\u0144c\u00f3w Parczewa, dla kt\u00f3rych jedynie &#8222;ch\u0142opcy z lasu&#8221; stanowili ratunek przed rozpasaniem i bezkarno\u015bci\u0105 terroryzuj\u0105cych j\u0105 komunistycznych funkcjonariuszy i ich poplecznik\u00f3w, przeciwko kt\u00f3rym przede wszystkim wymierzona by\u0142a ta akcja.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 14pt;\"><img loading=\"lazy\" class=\"\" src=\"resources\/Parczew_1.jpg\" alt=\"\" width=\"607\" height=\"607\" border=\"0\" \/><\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 12pt;\"><span style=\"font-style: italic;\">Stycze\u0144 1946 r. \u017bo\u0142nierze oddzia\u0142u por. Leona Taraszkiewicza &#8222;Jastrz\u0119bia&#8221;. Od lewej stoj\u0105: Ignacy Zalewski &#8222;Lin&#8221;, Zdzis\u0142aw Kogut\u00a0 &#8222;Ry\u015b&#8221;, Zygmunt Majewski &#8222;Lenin&#8221;, Witold Zieli\u0144ski, <\/span><span style=\"font-style: italic;\">Ryszard Jakubowski &#8222;Kruk&#8221;<\/span><span style=\"font-style: italic;\">, Piotr Kwiatkowski &#8222;D\u0105bek&#8221;, W\u0142adys\u0142aw Huk &#8222;Dzik&#8221;, Adam Mielniczuk &#8222;Fryc&#8221;.<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">Teza m\u00f3wi\u0105ca, \u017ce atak by\u0142 pogromem \u017byd\u00f3w parczewskich, zosta\u0142a podana przez \u017cydowskich cz\u0142onk\u00f3w ochrony miasta, kt\u00f3rym uda\u0142o si\u0119 zbiec i ukry\u0107: Zygmunta Goldmana, Edwarda Elbauma, Lejba Frajberga oraz wspomnianego wy\u017cej Szmula Kupersztejna. Pomimo ich zaanga\u017cowania w komunistyczny internacjonalizm, w chwili zagro\u017cenia jak z r\u0119kawa wyj\u0119li przede wszystkim pobudki rasowe ataku. Wymienieni funkcjonariusze podczas zezna\u0144 sk\u0142adanych po zaj\u015bciach twierdzili, \u017ce to ich polscy &#8211; u\u017cyjmy modnego ostatnio okre\u015blenia &#8211; &#8222;s\u0105siedzi&#8221; wydawali ofiary partyzantom. Z tym, \u017ce &#8222;ofiary&#8221; porusza\u0142y si\u0119 z automatami w r\u0119kach, a na wezwanie zatrzymania, zacz\u0119\u0142y si\u0119 ostrzeliwa\u0107.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">\u015aledztwo nie potwierdzi\u0142o oskar\u017ce\u0144 wysuni\u0119tych wobec mieszka\u0144c\u00f3w Parczewa: Henryka Dejneki, Ryszarda Naruska, Stanis\u0142awa Paw\u0142owskiego, Ireny Chwaluk i Jana Doma\u0144skiego, kt\u00f3rzy jakoby mieli wskazywa\u0107 partyzantom \u017cydowskie mieszkania. Dochodzenie przeciwko mieszka\u0144com miasta pomagaj\u0105cym rzekomo w &#8222;pogromie&#8221; zosta\u0142o umorzone. We wniosku o umorzeniu \u015bledztwa prokurator napisa\u0142 m.in.: <\/span><\/p>\n<blockquote>\n<div style=\"margin-left: 40px;\"><em><span style=\"font-size: 12pt;\">Podejrzenia [&#8230;] opiera\u0142y si\u0119 na zeznaniach \u015bwiadk\u00f3w: Goldmana, Elbauma, Kupersztejna i Frajberga, kt\u00f3rzy powt\u00f3rnie nie mogli by\u0107 przes\u0142uchani, gdy\u017c wyjechali w nieznanym kierunku. W\u0105tpliwe jest, by w powsta\u0142ym pop\u0142ochu w czasie zaj\u015bcia \u015bwiadkowie ci mogli zaobserwowa\u0107 dok\u0142adnie wskazane przez nich osoby; zreszt\u0105 osoby te mog\u0142y znale\u017a\u0107 si\u0119 tam w\u00f3wczas pod przymusem ze strony napastnik\u00f3w. W ka\u017cdym razie ustalone zosta\u0142o, \u017ce [&#8230;] \u015bwiadkowie ci si\u0119 myl\u0105 lub zeznaj\u0105 nieprawd\u0119.<\/span><\/em><\/div>\n<\/blockquote>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">W obliczu przedstawionych fakt\u00f3w teza o pogromie w Parczewie w lutym 1946 r. jest absolutnie nie do obrony. Nikt poza funkcjonariuszami komunistycznego aparatu represji nie zgin\u0105\u0142 tego lutowego wieczoru w Parczewie. Partyzanci zdemolowali kilka mieszka\u0144 os\u00f3b wys\u0142uguj\u0105cych si\u0119 czerwonemu re\u017cimowi, a tak\u017ce zarekwirowali potrzebne im rzeczy z paru sklep\u00f3w i instytucji (na kt\u00f3re zreszt\u0105 wystawili pokwitowania) i zapakowawszy je na samochody, odjechali w stron\u0119 pobliskiej Sosnowicy.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">Resort bezpiecze\u0144stwa natychmiast wys\u0142a\u0142 w po\u015bcig grup\u0119 operacyjn\u0105 pod dow\u00f3dztwem oficera o nazwisku &#8211; nomen omen &#8211; <span style=\"font-weight: bold;\">Rozenker<\/span>, z kt\u00f3r\u0105 oddzia\u0142 &#8222;Jastrz\u0119bia&#8221; mi\u0119dzy 6 a 12 lutego 1946 r. star\u0142 si\u0119 trzykrotnie &#8211; pod Wielkim \u0141anem, \u0141owiszowem i Mariank\u0105, zadaj\u0105c jej ci\u0119\u017ckie straty.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 14pt;\">Poznawszy ju\u017c logik\u0119 wywod\u00f3w &#8222;pogromc\u00f3w antysemityzmu&#8221; oraz ich &#8222;dba\u0142o\u015b\u0107&#8221; o prawd\u0119 historyczn\u0105, nie b\u0105d\u017amy zatem zanadto zdziwieni, je\u017celi niebawem potyczki te r\u00f3wnie\u017c wejd\u0105 do kanonu argument\u00f3w, maj\u0105cych za\u015bwiadcza\u0107 o antysemityzmie polskiego podziemia niepodleg\u0142o\u015bciowego.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 14pt; color: #ff6600;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><span style=\"font-weight: bold;\"><br \/>\n<\/span><\/span><span style=\"font-size: 12pt;\"><a style=\"color: #ff6600;\" href=\"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/?p=450\"><span style=\"font-weight: bold;\">Atak &#8222;Jastrz\u0119bia&#8221; na Parczew w 1946 r. &#8211; cz\u0119\u015b\u0107 1\/2&gt;<\/span><\/a><span style=\"text-decoration: underline;\"><span style=\"font-weight: bold;\"><br \/>\n<\/span><\/span><a style=\"color: #ff6600;\" href=\"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/\"><span style=\"font-weight: bold;\">Strona g\u0142\u00f3wna&gt;<\/span><\/a><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<div style=\"text-align: ... \n\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[7],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/451"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=451"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/451\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2011,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/451\/revisions\/2011"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=451"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=451"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=451"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}