{"id":446,"date":"2011-02-09T07:43:20","date_gmt":"2011-02-09T06:43:20","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2011\/02\/09\/60-rocznica-smierci-por-burty\/"},"modified":"2011-02-09T07:43:20","modified_gmt":"2011-02-09T06:43:20","slug":"60-rocznica-smierci-por-burty","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=446","title":{"rendered":"60 rocznica \u015bmierci por. "Burty""},"content":{"rendered":"
60 rocznica \u015bmierci por. Jana Leonowicza ps. "Burta"<\/span><\/font><\/p>\n
…Nie dajmy zgin\u0105\u0107 poleg\u0142ym.<\/font>
\nZbigniew Herbert<\/font><\/div>\n

\"\"\"\"
Por. Jan Leonowicz "Burta" (15 I 1912 – 9 II 1951)<\/span><\/font><\/p>\n

60 lat temu, 9 lutego 1951 r., w zasadzce zorganizowanej <\/span><\/font>we wsi Nowiny<\/a> <\/span><\/font>przez grup\u0119 operacyjn\u0105 UB pod dow\u00f3dztwem sier\u017c. Ryszarda Tr\u0105bki,\u00a0\u00a0 zgin\u0105\u0142 por. Jan Leonowicz ps. "Burta"<\/a>, \u017co\u0142nierz Armii Krajowej, dow\u00f3dca jednego z najd\u0142u\u017cej walcz\u0105cych z komunistami oddzia\u0142\u00f3w partyzanckich samodzielnego Obwodu WiN Tomasz\u00f3w Lubelski.<\/span><\/font><\/p>\n

Jego zw\u0142oki przewieziono do Tomaszowa Lub., gdzie przez dwa tygodnie
\nwystawione by\u0142y na widok publiczny przed budynkiem PUBP. Do dzisiaj nie
\nwiadomo gdzie zosta\u0142o pogrzebane cia\u0142o\u00a0 por. "Burty". Zakopano je
\nnajprawdopodobniej na dziedzi\u0144cu tomaszowskiego PUBP lub na nowym
\ncmentarzu przy drodze do Zamo\u015bcia.
\"\"
Zw\u0142oki Jana Leonowicza "Burty" na dziedzi\u0144cu tomaszowskiego PUBP, luty 1951 r. Zdj\u0119cie wykonane przez bandyt\u00f3w z UB.<\/span><\/font><\/p>\n

GLORIA VICTIS !!!<\/span><\/font><\/p>\n

Jan Leonowicz, ps. "Burta"<\/span> (ur. 15 stycznia 1912 w \u017babczu, gm. Poturzyn, pow. Tomasz\u00f3w Lubelski, zm. 9 lutego 1951 we wsi Nowiny<\/a>, pow. Tomasz\u00f3w Lubelski) – cz\u0142onek SZP-ZWZ-AK, dzia\u0142acz WiN, dow\u00f3dca oddzia\u0142u partyzanckiego na Lubelszczy\u017anie.<\/font>
\"\"
Jan Leonowicz z \u017con\u0105 Mari\u0105 Ludwik\u0105 z d. Lanckoro\u0144sk\u0105, 1937 r.<\/span><\/font><\/p>\n

Pochodzi\u0142 z rodziny ziemia\u0144skiej Mariana i Anastazji z d. Jurczak, by\u0142 jednym z dziesi\u0119ciorga rodze\u0144stwa. Ojciec by\u0142 le\u015bniczym, dziadek powsta\u0144cem styczniowym. Po uko\u0144czeniu szko\u0142y powszechnej rozpocz\u0105\u0142 nauk\u0119 w gimnazjum. S\u0142u\u017cb\u0119 wojskow\u0105 odbywa\u0142 w 2. psk w Hrubieszowie.<\/p>\n

We wrze\u015bniu 1939 walczy\u0142 w szeregach macierzystej jednostki, ranny, powr\u00f3ci\u0142 z frontu w pa\u017adzierniku 1939. Wst\u0105pi\u0142 do S\u0142u\u017cby Zwyci\u0119stwu Polski (SZP). 25 grudnia 1939 wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w rozbiciu posterunku policji granatowej w okolicach \u0141aszczowa. W 1940 zosta\u0142 aresztowany przez policj\u0119 ukrai\u0144sk\u0105 w Poturzynie, zwolniony dzi\u0119ki staraniom ojca. Prawdopodobnie od 1942 dow\u00f3dca sekcji szturmowej "Poturzyn" (jednej z dziewi\u0119ciu grup bojowych) odcinka "Wsch\u00f3d" Obwodu AK Tomasz\u00f3w Lubelski. 1 marca 1943 wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w akcji na posterunek policji ukrai\u0144skiej w Poturzynie, w trakcie kt\u00f3rej plac\u00f3wk\u0119 t\u0119 rozbito, zabijaj\u0105c 6 Ukrai\u0144c\u00f3w (w tym dw\u00f3ch komendant\u00f3w posterunk\u00f3w w Telatynie i Poturzynie) oraz komisarycznego w\u00f3jta gminy Poturzyn. Na prze\u0142omie 1943\/1944 przebywa\u0142 w sztabie obwodu znajduj\u0105cym si\u0119 na skraju Puszczy Solskiej, w pobli\u017cu le\u015bnicz\u00f3wki Rebizanty nad Tanwi\u0105. W 1944 \u017co\u0142nierz "Kompanii Le\u015bnej" ppor. rez. Witolda Kopcia, a tak\u017ce dow\u00f3dca jednego z patroli plutonu lotnego \u017candarmerii polowej sier\u017c. rez. Wac\u0142awa Kaszuckiego. W ostatnich dniach lutego w Poturzynie oraz 5 i 9 kwietnia 1944 na odcinku Podlod\u00f3w-\u017berniki-Rokitno, w rejonie Steniatyna i Posadowa, bra\u0142 udzia\u0142 w walkach przeciwko Ukrai\u0144skiej Narodowej Samoobronie i UPA. Od wiosny 1944 s\u0142u\u017cy\u0142 najprawdopodobniej jako zwiadowca w dowodzonej przez sier\u017c. Andrzeja D\u017cyga\u0142\u0119 "Kompanii \u017belaznej". Podczas akcji "Sturmwind II" razem z kilkoma partyzantami przebi\u0142 si\u0119 przez trzy pier\u015bcienie niemieckiej ob\u0142awy. W ramach akcji "Burza" znalaz\u0142 si\u0119 w szeregach odtwarzanego przez Inspektorat Zamo\u015b\u0107 9. pp AK.<\/p>\n

Po wkroczeniu Sowiet\u00f3w nie z\u0142o\u017cy\u0142 broni. Od grudnia 1944 s\u0142u\u017cy\u0142 jako podchor\u0105\u017cy, nast\u0119pnie (na prze\u0142omie maja i czerwca 1945) zosta\u0142 awansowany do stopnia chor\u0105\u017cego. Dzia\u0142a\u0142 jako oficer broni w strukturach Obwodu Tomasz\u00f3w Lubelski, Inspektorat Zamo\u015b\u0107 AK-DSZ-WiN. Wiosn\u0105 1945 zorganizowa\u0142 grup\u0119 lotn\u0105 w sile ok. 20-30 \u017co\u0142nierzy, kt\u00f3ra operowa\u0142a w p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci powiatu Tomasz\u00f3w. Oddzia\u0142 przetrwa\u0142 do ko\u0144ca czerwca 1945. Latem, po og\u0142oszeniu tzw. ma\u0142ej amnestii cz\u0119\u015b\u0107 \u017co\u0142nierzy ujawni\u0142a si\u0119, natomiast ci, kt\u00f3rzy tego nie uczynili, ukryli si\u0119. Przy Leonowiczu pozosta\u0142o jedynie dw\u00f3ch ludzi. Ich g\u0142\u00f3wnym celem by\u0142o w tym czasie rozbrajanie funkcjonariuszy MO i ORMO orz rozp\u0119dzanie zebra\u0144 agitacyjnych organizowanych przez PPR. Od pocz\u0105tku 1946 zacz\u0105\u0142 ponownie rozbudowywa\u0107 swoj\u0105 grup\u0119, kt\u00f3ra ws\u0142awi\u0142a si\u0119 m.in. wykonaniem 31 maja 1946 wyroku \u015bmierci na wiceprzewodnicz\u0105cym Powiatowej Rady Narodowej Wincentym Umerze (Humerze), ojcu stalinowskiego zbrodniarza Adama Humera<\/a> (czytaj r\u00f3wnie\u017c TUTAJ<\/span><\/a>). Powi\u0119kszanie oddzia\u0142u trwa\u0142o do pocz\u0105tku 1947. W okresie przedwyborczym Leonowicz zaniecha\u0142 wszelkich akcji zbrojnych, ograniczaj\u0105c si\u0119 jedynie do przeciwdzia\u0142ania wyborczej propagandzie i agitacji. Po og\u0142oszeniu 22 lutego 1947 amnestii niemal wszyscy cz\u0142onkowie oddzia\u0142u si\u0119 ujawnili.<\/p>\n

W kwietniu lub maju 1947 Leonowicz nawi\u0105za\u0142 kontakt z komendantem oddzia\u0142\u00f3w le\u015bnych Inspektoratu Lublin mjr. Hieronimem Dekutowskim\u00a0 "Zapor\u0105"<\/a> i postanowi\u0142 pozosta\u0107 w konspiracji. 1947-1951 dzia\u0142a\u0142 w strukturach samodzielnego Obwodu WiN Tomasz\u00f3w Lubelski. W tym czasie komendantem Obwodu by\u0142 por. Stefan Kobos (ps. "Wrzos"), kt\u00f3ry nie podporz\u0105dkowa\u0142 si\u0119 strukturom tzw. drugiego Inspektoratu AK Zamo\u015b\u0107<\/a>, dowodzonego przez kpt. Mariana Pilarskiego. Leonowicz w stopniu porucznika pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 dow\u00f3dcy patrolu le\u015bnego, kt\u00f3ry 1947-1949 liczy\u0142 3-7 ludzi, a w ko\u0144cu 1949 rozr\u00f3s\u0142 si\u0119 do rozmiar\u00f3w kompanii szkieletowej (ok. 30-40 \u017co\u0142nierzy). Jednocze\u015bnie rozbudowywa\u0142a si\u0119 siatka terenowa, wg informacji UB liczy\u0142a ona ok. 200 wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w i obejmowa\u0142a 5 powiat\u00f3w: Bi\u0142goraj, Hrubiesz\u00f3w, Lubacz\u00f3w, Tomasz\u00f3w i Zamo\u015b\u0107. Do lata 1948 Leonowicz utrzymywa\u0142 kontakty z grup\u0105 OUN dowodzon\u0105 przez Jana Niewiadomskiego ps. "Jurko".
\"\"
Jan Leonowicz ps. "Burta".<\/span><\/p>\n

Oddzia\u0142 "Burty" rozbraja\u0142 milicjant\u00f3w i ormowc\u00f3w, wykonywa\u0142 egzekucje na agentach UB, dzia\u0142aczach PPR i PZPR, aktywnych wsp\u00f3\u0142pracownikach "nowej w\u0142adzy", a tak\u017ce na pospolitych bandytach, m.in. na dzia\u0142aczu PPR w Mazi\u0142ach, J\u00f3zefie Pietrynie (13 wrze\u015bnia 1947), komendancie posterunku MO w Rachaniach, Zygmuncie Bielaku (11 lipca 1948), mordercy i konfidencie, by\u0142ym \u017co\u0142nierzu oddzia\u0142u, Adamie Fornucu (lato 1948), cz\u0142onku PZPR, w\u00f3jcie gminy Telatyn, W\u0142adys\u0142awie \u015al\u0119zaku (30 kwietnia 1949), agencie UB W\u0142adys\u0142awie Adamie Adamcu (18 maja 1949 – egzekucj\u0119 wykona\u0142 osobi\u015bcie Leonowicz), cz\u0142onku PZPR, w\u00f3jcie gminy Majdan Sopocki, Andrzeju Wr\u0119biaku (12 lipca 1949). Ponadto grupa przeprowadzi\u0142a wiele akcji bojowo-dywersyjnych, m.in. na stacj\u0119 kolejow\u0105, poczt\u0119 i sp\u00f3\u0142dzielni\u0119 w Su\u015bcu (23 pa\u017adziernika 1948) oraz na posterunki ORMO w Dyniskach (kwiecie\u0144 1949) i Tarnawatce (29 wrze\u015bnia 1950). Oddzia\u0142 stoczy\u0142 r\u00f3wnie\u017c wiele potyczek z grupami operacyjnymi UB, MO i KBW.<\/p>\n

Leonowicz zgin\u0105\u0142 9 lutego 1951 w zasadzce zorganizowanej przez grup\u0119 operacyjn\u0105 UB pod dow\u00f3dztwem sier\u017c. Ryszarda Tr\u0105bki, w zabudowaniach swojej przyjaci\u00f3\u0142ki, nauczycielki W\u0142adys\u0142awy P\u0142oszaj\u00f3wny we wsi Nowiny. Jego zw\u0142oki przewieziono do Tomaszowa, gdzie przez dwa tygodnie wystawione by\u0142y przed budynkiem PUBP na widok publiczny. Cia\u0142o pogrzebano najprawdopodobniej na dziedzi\u0144cu PUBP lub na nowym cmentarzu przy drodze do Zamo\u015bcia.<\/p>\n

Leonowicz by\u0142 \u017conaty z Ludwik\u0105 z d. Lanckoro\u0144sk\u0105, z kt\u00f3r\u0105 mia\u0142 c\u00f3rk\u0119 Barbar\u0119.<\/font><\/p>\n