{"id":429,"date":"2011-04-18T14:35:17","date_gmt":"2011-04-18T12:35:17","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2011\/04\/18\/pawel-jasienica-u-mjr-lupaszki-czesc-1-2\/"},"modified":"2011-04-18T14:35:17","modified_gmt":"2011-04-18T12:35:17","slug":"pawel-jasienica-u-mjr-lupaszki-czesc-1-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=429","title":{"rendered":"Pawe\u0142 Jasienica u mjr. "\u0141upaszki" – cz\u0119\u015b\u0107 1\/2"},"content":{"rendered":"
Grzegorz W\u0105sowski<\/span><\/font>
[wyb\u00f3r zdj\u0119\u0107 i opisy do nich – autor strony]<\/p>\n

<\/font>PAWE\u0141 JASIENICA\u00a0 W\u00a0 SZEREGACH\u00a0 5 BRYGADY WILE\u0143SKIEJ AK MJR. "\u0141UPASZKI",\u00a0 CZYLI "JEST MI\u0118DZY NAMI PORUCZNIK "NOWINA", CO ZA DONOSY SO\u0141TYS\u00d3W WYRZYNA".<\/span>
<\/font><\/p>\n

Fakty i mity<\/span><\/div>\n

Fakt, \u017ce Lech Leon Beynar "Nowina", powszechnie rozpoznawany jako pisarz historyczny Pawe\u0142 Jasienica, by\u0142 oficerem 5 Brygady Wile\u0144skiej AK<\/a> mjra Zygmunta Szendzielarza "\u0141upaszki"<\/a> jest raczej znany i dla wielu nowiny \u017cadnej nie stanowi. Natomiast cz\u0119sto spotyka si\u0119 (np. wikipedia, has\u0142o Lech Leon Beynar<\/a>) mylne, a w najlepszym razie nieprecyzyjne twierdzenia na temat jego umiejscowienia i roli w strukturze organizacyjnej tego, bodaj najs\u0142ynniejszego, oddzia\u0142u polskiej partyzantki antykomunistycznej. <\/span>
\"\"
Lech Leon Beynar (Pawe\u0142 Jasienica).<\/font><\/p>\n

Rozpowszechniony jest bowiem pogl\u0105d, \u017ce Lech Leon Beynar czyli\u00a0 Pawe\u0142 Jasienica, a w okresie 1944-1945 r. por.\/kpt. "Nowina", w szeregi "\u0142upaszkowc\u00f3w" trafi\u0142 przypadkowo, w oddziale pe\u0142ni\u0142 niewiele znacz\u0105c\u0105 i zwi\u0105zan\u0105 stricte z prac\u0105 kancelaryjn\u0105 rol\u0119 adiutanta dow\u00f3dcy, w akcjach zbrojnych 5 Brygady Wile\u0144skiej AK<\/a> udzia\u0142u nie bra\u0142, a ran\u0119, kt\u00f3ra zako\u0144czy\u0142a jego partyzancki epizod, odni\u00f3s\u0142 w wyj\u0105tkowej dla niego sytuacji bojowej. Nie ma on jednak nic wsp\u00f3lnego z rzeczywisto\u015bci\u0105. <\/p>\n

Prawda jest taka, \u017ce bior\u0105c do r\u0119ki dowoln\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 Paw\u0142a Jasienicy, obcuje si\u0119 z tw\u00f3rczo\u015bci\u0105\u00a0 czynnego (na pewnym etapie \u017cycia) kontrrewolucjonisty, kt\u00f3ry w jednym z najbardziej bojowych oddzia\u0142\u00f3w podziemia antykomunistycznego pe\u0142ni\u0142 przez dziesi\u0119\u0107 miesi\u0119cy, w tym w okresie wiosenno-letniej, obfituj\u0105cej w akcje zbrojne kampanii tej jednostki partyzanckiej w 1945 r., funkcj\u0119 zast\u0119pcy dow\u00f3dcy oddzia\u0142u, bra\u0142 udzia\u0142 w akcjach, czasem nimi dowodz\u0105c, w kt\u00f3rych przelano krew przeciwnika, a dzie\u0144, w kt\u00f3rym zosta\u0142 ranny obfitowa\u0142 w tyle zdarze\u0144 o charakterze bojowym, \u017ce mog\u0142yby by\u0107 one kanw\u0105 filmu wojennego o bardzo wartkiej akcji.<\/p>\n

Walka z komunistami powinna by\u0107 reklam\u0105 dla pisarza<\/span><\/div>\n

S\u0105dz\u0119, \u017ce partyzancki fragment \u017cyciorysu pisarza zas\u0142uguje na wyeksponowanie, cho\u0107by nawet w charakterze ciekawego uzupe\u0142nienia dla powszechnie rozpoznawalnego wizerunku\u00a0 Paw\u0142a Jasienicy jako pi\u00f3ra publicystycznego Tygodnika Powszechnego<\/a> i literata. Wydaje mi si\u0119 on by\u0107 r\u00f3wnie\u017c \u015bwietnym materia\u0142em reklamowym dla tw\u00f3rczo\u015bci tego pisarza. Wszak udzia\u0142 w czynnej walce przeciwko opresji komunistycznej jest znakomitym wyr\u00f3\u017cnikiem Paw\u0142a Jasienicy na tle zbiorowo\u015bci jego koleg\u00f3w po pi\u00f3rze. Ujmuj\u0105c rzecz innymi s\u0142owy,\u00a0 reklama\u00a0 Jasienicy jako pisarza historycznego mog\u0142aby wygl\u0105da\u0107 w ten spos\u00f3b:<\/p>\n

"czytelniku, bierzesz do r\u0119ki ksi\u0105\u017cki nie tylko znakomitego dziejopisarza, ale r\u00f3wnie\u017c cz\u0142owieka, kt\u00f3ry w spos\u00f3b czynny, z broni\u0105 w r\u0119ku, przeciwstawia\u0142 si\u0119 re\u017cimowi komunistycznemu; pisarza, kt\u00f3ry prawa cz\u0142owieka do wolnego \u017cycia na ziemi broni\u0142 jako zast\u0119pca dow\u00f3dcy s\u0142ynnej 5 Brygady Wile\u0144skiej AK, zwanej "Brygad\u0105 \u015amierci" itp."<\/div>\n

I pewnie tak by ona wygl\u0105da\u0142a, gdyby zbrojna walka z komunistami by\u0142a w naszej zbiorowej pami\u0119ci w wysokiej cenie, gdyby przysparza\u0142a walcz\u0105cym na \u015bmier\u0107, nie na \u017cycie, z re\u017cimem komunistycznym szacunku i \u017cyczliwo\u015bci, tak jak walka z nazistami w okresie okupacji niemieckiej. Ale\u00a0 poniewa\u017c p\u00f3ki co nie przysparza (polecam nieskromnie tekst \u017bo\u0142nierze wykl\u0119ci…, ale przez kogo? Refleksje w przeddzie\u0144 \u015bwi\u0119ta<\/span><\/a>), wi\u0119c na ten rodzaj reklamy pisarza Paw\u0142a Jasienicy jeszcze troch\u0119 poczekamy. Cho\u0107 mo\u017ce w realiach \u015bwie\u017co odzyskanej pa\u0144stwowej pami\u0119ci o \u017bo\u0142nierzach Wykl\u0119tych<\/a> sytuacja w tej kwestii ulegnie zmianie?<\/p>\n

W szeregach 5 Brygady Wile\u0144skiej AK <\/span><\/div>\n

Lech Leon Beynar "Nowina" by\u0142 w okresie okupacji niemieckiej oficerem Biura Informacji i Propagandy Wile\u0144skiego Okr\u0119gu AK. Po operacji "Ostra Brama"<\/a> w lipcu 1944 r. (akcji oddzia\u0142\u00f3w partyzanckich AK, kt\u00f3rej celem by\u0142o opanowanie Wilna) unikn\u0105\u0142 internowania przez sowiet\u00f3w i znalaz\u0142 si\u0119 w Puszczy Rudnickiej, a nast\u0119pnie w Puszczy Ruskiej, w szeregach zgrupowania mjra Czes\u0142awa D\u0119bickiego "Jaremy". Przebywa\u0142 w\u00f3wczas w oddziale Edmunda Banasikowskiego "Je\u017ca"<\/a>. Pod koniec sierpnia 1944 r., rozkazem Komendy Wile\u0144skiego Okr\u0119gu AK, zgrupowanie mjra "Jaremy" zosta\u0142o rozwi\u0105zane. W tej sytuacji "Nowina", a wraz z nim kilkunastu innych partyzant\u00f3w, zdecydowa\u0142 si\u0119 przedziera\u0107 w kierunku Warszawy, w kt\u00f3rej trwa\u0142o powstanie. Po kilku dniach marszu ca\u0142a ta grupa wpad\u0142a w r\u0119ce sowieckie. Partyzanci zostali przewiezieni do Bia\u0142egostoku i wcieleni do armii Berlinga. Trafili do jednostki w Dojlidach Dolnych. W ko\u0144cu wrze\u015bnia 1944 r. "Nowina" wraz z kilkoma\u00a0 innymi akowcami zdezerterowa\u0142 z szereg\u00f3w LWP i do\u0142\u0105czy\u0142 do oddzia\u0142u\u00a0 partyzanckiego "\u0141upaszki". <\/p>\n

\"\"<\/div>\n

5 Brygada Wile\u0144ska AK mjr. "\u0141upaszki", Bia\u0142ostocczyzna 1945 r<\/font>.<\/span><\/p>\n

W tym czasie "\u0141upaszka", od 1943 r. dow\u00f3dca 5 Brygady Wile\u0144skiej AK, maj\u0105cej na swoim koncie szereg spektakularnych wyst\u0105pie\u0144 zbrojnych przeciwko Niemcom oraz partyzantce sowieckiej, by\u0142 ju\u017c\u00a0 podporz\u0105dkowany Komendantowi Bia\u0142ostockiego Okr\u0119gu AK, pp\u0142k. W\u0142adys\u0142awowi Liniarskiemu "M\u015bcis\u0142awowi"<\/a>. Kadrowy, licz\u0105cy w\u00f3wczas ok. 40 partyzant\u00f3w oddzia\u0142 "\u0141upaszki" czyni\u0142 rozpaczliwe starania, aby utrzyma\u0107 si\u0119 w terenie, nasyconym masami frontowych jednostek Armii Czerwonej i \u015bcigaj\u0105cymi polskich partyzant\u00f3w grupami NKWD. Jedynymi miejscami daj\u0105cymi partyzantom cie\u0144 szansy na przetrwanie by\u0142y masywne ost\u0119py le\u015bne. "\u0141upaszkowcy" za\u0142o\u017cyli baz\u0119 w p\u00f3\u0142nocno-wschodniej cz\u0119\u015bci Puszczy Bia\u0142owieskiej, lecz po walce z NKWD musieli j\u0105 opu\u015bci\u0107. Przesun\u0119li si\u0119 w\u00f3wczas dalej na wsch\u00f3d, w lasy Puszczy R\u00f3\u017ca\u0144skiej na Polesiu. Tam r\u00f3wnie\u017c zostali wytropieni przez NKWD, wskutek czego przenie\u015bli si\u0119 na teren powiatu wo\u0142kowyskiego, a nast\u0119pnie na teren powiatu Bielsk Podlaski, gdzie w malutkich wsiach s\u0105siaduj\u0105cych\u00a0 z wsi\u0105 Ja\u0142\u00f3wka zamierzali przeczeka\u0107 zim\u0119. Nale\u017cy odnotowa\u0107, \u017ce rozkazem nr 11 Komendanta Bia\u0142ostockiego Okr\u0119gu AK z dnia 10 listopada 1944 r. "Nowina" otrzyma\u0142 awans na porucznika; tym samym
\nrozkazem "\u0141upaszka" zosta\u0142 awansowany do stopnia majora. W po\u0142owie listopada 1944 r. dzia\u0142ania agentury NKWD spowodowa\u0142y szereg aresztowa\u0144 po\u015br\u00f3d cz\u0142onk\u00f3w siatki konspiracyjnej daj\u0105cej schronienie kadrze oddzia\u0142u "\u0141upaszki" i wymusi\u0142y na partyzantach szukanie schronienia ponownie na terenie Puszczy Bia\u0142owieskiej, gdzie przetrwali oni do ko\u0144ca grudnia 1944 r. W warunkach\u00a0 panuj\u0105cej w\u00f3wczas ci\u0119\u017ckiej zimy bytowanie w kompleksie puszcza\u0144skim by\u0142o do\u015bwiadczeniem wr\u0119cz ekstremalnym, nawet dla zahartowanych w partyzanckim \u017cyciu podkomendnych "\u0141upaszki". Grup\u0105 ukrywaj\u0105c\u0105 si\u0119 na terenie Puszczy Bia\u0142owieskiej dowodzi\u0142, jako zast\u0119pca "\u0141upaszki", w\u0142a\u015bnie "Nowina". Jeden z\u00a0 jego podkomendnych z tego\u00a0 okresu tak wspomina\u0142 p\u00f3\u017aniejszego dziejopisa:<\/p>\n

By\u0142 dobrym dow\u00f3dc\u0105. Utrzymywa\u0142 dyscyplin\u0119. Pobudka, modlitwa, apel, meldowanie si\u0119. By\u0142 zarazem przyjacielem. "Sw\u00f3j Malec", jak to si\u0119 m\u00f3wi\u0142o. O niespotykanym poczuciu humoru. W\u0142ada\u0142 dobrze\u00a0 rosyjskim, sypa\u0142 jak z r\u0119kawa kawa\u0142ami w tym j\u0119zyku. <\/span><\/p>\n
(Bogdan Obuchowski, Wspomnienia. 5-ta Brygada Wile\u0144ska AK mjr. "\u0141upaszki", "Zeszyty Historyczne", nr 21, Pary\u017c 1972.).<\/font><\/div>\n<\/div>\n

<\/p>\n

Na kwaterach w Kiersnowie<\/span><\/div>\n

Na prze\u0142omie 1944\/1945 r. "\u0142upaszkowcy" zostali przeprowadzeni przez \u0142\u0105cznik\u00f3w Obwodu AK Bielsk Podlaski na kwatery w po\u0142o\u017conych nieopodal Bra\u0144ska wsiach: Kiersnowo, Pace, Oleksin i kilku innych. "\u0141upaszka" wraz z sanitariuszk\u0105 5 Brygady i towarzyszk\u0105 jego \u017cycia, Lidi\u0105 Lwow "Lal\u0105", znalaz\u0142 schronienie we wsi Kiersnowo, w gospodarstwie Anieli i Mariana Kiersnowskich. W tej samej wsi, kilka dom\u00f3w dalej, zago\u015bci\u0142 "Nowina". Kiersnowo da\u0142o schronienie tak\u017ce kpr.\/st. sier\u017c. J\u00f3zefowi Babiczowi "\u017bwirce" (p\u00f3\u017aniej dow\u00f3dcy 3 szwadronu 6 Brygady Wile\u0144skiej AK).\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/p>\n

\"\"<\/p>\n
Od lewej: Lech Leon Beynar "Nowina", Zygmunt Szendzielarz "\u0141upaszka".<\/span><\/font><\/div>\n

<\/div>\n

Wraz z lud\u017ami z kr\u0119gu Fundacji "Pami\u0119tamy" mia\u0142em zaszczyt wielokrotnie go\u015bci\u0107 w Kiersnowie u rodziny Kiersnowskich. Z zapartym tchem s\u0142uchali\u015bmy wspomnie\u0144 Mariana Kiersnowskiego z czas\u00f3w, gdy w jego domu zamieszkiwali "\u0141upaszka" i "Lala", a Pawe\u0142 Jasienica (czyli por. "Nowina") by\u0142 bardzo cz\u0119stym go\u015bciem. W pami\u0119ci Pana Kiersnowskiego\u00a0 "Nowina" pozosta\u0142\u00a0 jako obdarzony \u015bwietn\u0105 pami\u0119ci\u0105 pasjonat i znawca historii, przy tym znakomity gaw\u0119dziarz i cz\u0142owiek niezwykle dowcipny. Senior Kiersnowski opisywa\u0142 te\u017c relacje mi\u0119dzy "\u0141upaszk\u0105" a "Nowin\u0105". Z jego opowie\u015bci wynika\u0142o, \u017ce charakteryzowa\u0142y si\u0119 one wzajemnym szacunkiem i zaufaniem. (Dodam, \u017ce mia\u0142 nasz gospodarz pe\u0142n\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce przez jego dom przewin\u0119\u0142a si\u0119 wielka historia. I przez d\u0142ugie lata swego \u017cycia by\u0142 tej historii wiernym stra\u017cnikiem. Odszed\u0142 w pocz\u0105tkach lutego tego roku, prze\u017cywszy 98 lat).<\/p>\n

\u017burawiejka o poruczniku "co\u00a0 za donosy so\u0142tys\u00f3w wyrzyna" <\/span><\/div>\n

Sta\u0142y pobyt kadry dow\u00f3dczej 5 Brygady Wile\u0144skiej AK w Kiersnowie trwa\u0142 do kwietnia 1945 r., kiedy to oddzia\u0142 ponownie wyruszy\u0142 "w pole". Jeszcze\u00a0 jednak do lutego 1947 r. dom Pa\u0144stwa Kiersnowskich cz\u0119sto go\u015bci\u0142 Majora i jego najbli\u017cszych wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w. Gospodarze przez ca\u0142y ten czas ch\u0142on\u0119li dochodz\u0105ce z terenu wie\u015bci o zbrojnych wyst\u0105pieniach oddzia\u0142u "\u0141upaszki" czy (od 1946 r.) bratniej 6 Brygady Wile\u0144skiej AK dowodzonej przez ppor. Lucjana Minkiewicza "Wiktora"<\/a> i ppor.\/kpt. W\u0142adys\u0142awa \u0141ukasiuka "M\u0142ota"<\/a>. A w czasie kolejnych bytno\u015bci Majora lub jego podkomendnych w Kiersnowie\u00a0 mieli mo\u017cno\u015b\u0107 wys\u0142uchiwa\u0107 relacji z walk pochodz\u0105cych bezpo\u015brednio od partyzant\u00f3w. W\u0142a\u015bnie w tamtym czasie, nied\u0142ugo po wznowieniu w kwietniu 1945 r. dzia\u0142alno\u015bci przez\u00a0 5 Brygad\u0119 Wile\u0144sk\u0105 AK, jej \u017co\u0142nierze przynie\u015bli ze sob\u0105 do Kiersnowa \u017cartobliw\u0105\u00a0 przy\u015bpiewk\u0119\/\u017curawiejk\u0119<\/a> na temat "Nowiny". Jak poda\u0142em w tytule niniejszego tekstu brzmia\u0142a ona nast\u0119puj\u0105co: Jest mi\u0119dzy nami porucznik "Nowina" \/ co za donosy so\u0142tys\u00f3w wyrzyna. <\/span><\/p>\n

Zwyczaj uk\u0142adania podobnych przy\u015bpiewek na temat szczeg\u00f3lnie lubianych czy wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cych si\u0119 czym\u015b \u017co\u0142nierzy oddzia\u0142u funkcjonowa\u0142 w szeregach 5 Brygady Wile\u0144skiej\u00a0 AK ju\u017c w okresie okupacji niemieckiej. Przyk\u0142adowo, o Marianie Pluci\u0144skim "M\u015bcis\u0142awie"<\/a>, dow\u00f3dcy\u00a0 jednego ze szwadron\u00f3w, kr\u0105\u017cy\u0142a, jeszcze w czasach wile\u0144skich, nawi\u0105zuj\u0105ca do jego niewielkiego wzrostu, natomiast\u00a0 wielkiej odwagi, \u017curawiejka: Ma\u0142y cia\u0142em, wielki duchem \/ "M\u015bcis\u0142aw" jest nie lada zuchem<\/span> (trafno\u015b\u0107 charakterystyki "M\u015bcis\u0142awa" zawartej w tym dwuwersie\u00a0 potwierdzi\u0142o w ca\u0142o\u015bci \u017cycie. W okresie kampanii wiosenno-letniej 1945 r. dowodzi\u0142 on 4 szwadronem 5 Brygady Wile\u0144skiej AK. Zosta\u0142 aresztowany przez UB 21 kwietnia 1946 r. i po intensywnym \u015bledztwie, w kt\u00f3rym zachowa\u0142 nieugi\u0119t\u0105 postaw\u0119, odnotowan\u0105 przez maltretuj\u0105cych go funkcjonariuszy UB w kr\u00f3tkim zapisku\u00a0 z przebiegu przes\u0142ucha\u0144: "bandycki up\u00f3r", zosta\u0142 w trybie dora\u017anym skazany na kar\u0119 \u015bmierci i zamordowany w Bia\u0142ymstoku 28 kwietnia 1946 r.).
\"\"
Ppor. Marian Pluci\u0144ski "M\u015bcis\u0142aw"<\/font><\/p>\n

Rozkazy pp\u0142k "M\u015bcis\u0142awa"<\/span><\/div>\n

Zanim wyja\u015bni\u0119 genez\u0119 powstania przywo\u0142anej, partyzanckiej rymowanki o "Nowinie", wspomn\u0119, \u017ce 5 Brygada Wile\u0144ska AK pozostawa\u0142a w okresie walk na Bia\u0142ostocczy\u017anie i Podlasiu pod rozkazami Komendanta Bia\u0142ostockiego Okr\u0119gu AK-AKO (AKO – Armia Krajowa Obywateli<\/a>), a nast\u0119pnie DSZ (Delegatura Si\u0142 Zbrojnych<\/a>). Do sierpnia 1945 r. funkcj\u0119 t\u0119 sprawowa\u0142 pp\u0142k W\u0142adys\u0142aw Liniarski "M\u015bcis\u0142aw". W wydanych przez niego w tamtym czasie rozkazach czytamy: <\/p>\n

Zorganizowa\u0107 i posiada\u0107 silne, zdecydowane i pewne kedywy partyzanckie – jako samoobrona. Natychmiast likwidowa\u0107 ka\u017cdego szpicla i zdrajc\u0119, kt\u00f3ry dzia\u0142a przeciwko spokojnym obywatelom-\u017co\u0142nierzom.<\/div>\n
(rozkaz nr 10 z 15 lutego 1945 r. do komendant\u00f3w obwod\u00f3w Bia\u0142ostockiego Okr\u0119gu AKO).
<\/font><\/div>\n

<\/p>\n

Posiada\u0107 doborowe, niezawodne i zdecydowane oddzia\u0142y samoobrony<\/span> […] Z ca\u0142\u0105 bezwzgl\u0119dno\u015bci\u0105 likwidowa\u0107 ka\u017cdego szpicla, donosiciela, szkodnika i zdrajc\u0119.<\/span><\/div>\n
(rozkaz nr 25 z 12 marca 1945r. do inspektor\u00f3w i komendant\u00f3w obwod\u00f3w Bia\u0142ostockiego
\nOkr\u0119gu AKO).<\/font><\/div>\n

<\/p>\n

Stara\u0107 si\u0119 opanowa\u0107 wszystkie wi\u0119ksze kompleksy le\u015bne w terenie danego obwodu, jako bazy dla oddzia\u0142\u00f3w samoobrony.<\/span><\/div>\n
(rozkaz nr 57 z 15 kwietnia 1945 r).
<\/font><\/div>\n

Jak wida\u0107 z tre\u015bci ww. rozkaz\u00f3w, dow\u00f3dztwo Armii Krajowej z terenu Bia\u0142ostocczyzny nie mia\u0142o zamiaru skapitulowa\u0107 przed komunistami bez walki. Historycy szacuj\u0105, \u017ce w maju 1945 r. w strukturach Bia\u0142ostockiego Okr\u0119gu AKO pozostawa\u0142o 20 tys. ludzi (patrz: Kazimierz Krajewski, Tomasz \u0141abuszewski, Bia\u0142ostocki Okr\u0119g AK-AKO<\/span>, Oficyna Wydawnicza Volumen, Warszawa 1997). Jak\u017ce pasuj\u0105 do tych konspirator\u00f3w s\u0142owa autorstwa Lajosa Kossutha, jednego z przyw\u00f3dc\u00f3w powstania w\u0119gierskiego z 1848\/1849 r.:<\/p>\n

Nie zwyci\u0119\u017cyli\u015bmy, lecz walczyli\u015bmy<\/span> […]. Nie obronili\u015bmy naszego kraju, lecz bronili\u015bmy go. Je\u017celi kiedy\u015b napisana zostanie nasza historia, b\u0119dziemy mogli powiedzie\u0107, \u017ce stawili\u015bmy op\u00f3r.<\/span><\/div>\n

<\/p>\n

"Nowina" – zast\u0119pca "\u0141upaszki"<\/span><\/div>\n

Bia\u0142ostocki Okr\u0119g AK-AKO zdecydowa\u0142 si\u0119 obsadzi\u0107 mjra "\u0141upaszk\u0119" na stanowisku dow\u00f3dcy oddzia\u0142u partyzanckiego, b\u0119d\u0105cego w\u00a0 bezpo\u015bredniej dyspozycji Komendy Okr\u0119gu. Jego zast\u0119pc\u0105 na tym stanowisku zosta\u0142 por. "Nowina". Powy\u017csze znajduje odzwierciedlenie w dokumencie Komendy Okr\u0119gu Bia\u0142ystok AKO z dnia 25 kwietnia 1945 r. Obsada personalna Sztabu okr\u0119gu, inspektorat\u00f3w i komend obwodowych.<\/p>\n

W walce. Wyroki na so\u0142tys\u00f3w<\/span><\/div>\n

5 Brygada Wile\u0144ska AK, z "Nowin\u0105" jako zast\u0119pc\u0105 dow\u00f3dcy, wznowi\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 5 kwietnia 1945 r. Wtedy to dosz\u0142o do koncentracji podkomendnych "\u0141upaszki" w koloniach wsi Oleksin (nieopodal Bra\u0144ska). Dla ukrywaj\u0105cych si\u0119 w Kiersnowie partyzant\u00f3w by\u0142a to ostatnia dobra chwila na opuszczenie zimowych kwater. Dos\u0142ownie w godzin\u0119 po odej\u015bciu "\u0141upaszki", "Nowiny" i innych na miejsce koncentracji, do wsi wpad\u0142a grupa operacyjna NKWD poszukuj\u0105ca partyzant\u00f3w. Na szcz\u0119\u015bcie, tym razem sowieci przyjechali zbyt p\u00f3\u017ano. Na koncentracji pod Oleksinem stawi\u0142o si\u0119 ok. 40 partyzant\u00f3w. Zostali podzieleni na dwa szwadrony – pierwszy i czwarty. Dow\u00f3dztwo 1 szwadronu obj\u0105\u0142 por. Zygmunt B\u0142a\u017cejewicz „Zygmunt"<\/a>, za\u015b komend\u0119 nad 4 szwadronem, na kr\u00f3tki czas – do przybycia do oddzia\u0142u por.\u00a0 Marian Pluci\u0144skiego "M\u015bcis\u0142awa" – "Nowina".<\/p>\n

Nast\u0119pnie 5 Brygada przemaszerowa\u0142a w kierunku Puszczy Bia\u0142owieskiej, gdzie operowa\u0142a do maja 1945 r. W tamtym czasie wykona\u0142a szereg wyrok\u00f3w \u015bmierci wydanych przez Wojskowy S\u0105d Specjalny Obwodu AKO Bielsk Podlaski, przekazanych jej do realizacji przez Komendanta tego\u017c obwodu, por. Janusza Trusiaka "Koryckiego". Ju\u017c w nocy z 8\/9 kwietnia 1945 r. "\u0141upaszka" wys\u0142a\u0142 w teren trzy patrole likwidacyjne, kt\u00f3re wykona\u0142y wyroki na 7 osobach z listy skazanych przez WSS Obwodu AKO Bielsk Podlaski na kar\u0119 \u015bmierci. Jednym z tych patroli, wys\u0142anym do Klukowicz, dowodzi\u0142 "Nowina". Partyzanci zlikwidowali tam miejscowego so\u0142tysa. Kilka dni p\u00f3\u017aniej, 14 kwietnia 1945 r., oddzia\u0142 znalaz\u0142 si\u0119 na terenie Puszczy Bia\u0142owieskiej. Po drodze przemaszerowa\u0142 w bezpo\u015bredniej blisko\u015bci wsi Witowo. W kilka godzin p\u00f3\u017aniej "\u0141upaszka" wraz z patrolem os\u0142onowym uda\u0142 si\u0119 do Hajn\u00f3wki. Przechodzili przez wie\u015b Witowo, le\u017c\u0105c\u0105 na trasie niedawnego przemarszu ca\u0142ego oddzia\u0142u. Tam dosz\u0142o do rozmowy "\u0141upaszki" z miejscowym so\u0142tysem oraz jego koleg\u0105, aktywist\u0105 PPR-u, kt\u00f3rzy s\u0105dz\u0105c, \u017ce maj\u0105 do czynienia z \u017co\u0142nierzami formacji re\u017cimu komunistycznego (LWP b\u0105d\u017a KBW) – "\u0141upaszka" i jego podkomendni byli w mundurach wojskowych – wykazali si\u0119 zgubn\u0105 dla nich inicjatyw\u0105 i zameldowali Majorowi, \u017ce w pobli\u017cu ich wsi stosunkowo niedawno przechodzi\u0142a "banda" (so\u0142tysowi i jego koledze chodzi\u0142o oczywi\u015bcie o oddzia\u0142 "\u0141upaszki"), kt\u00f3ra zatrzyma\u0142a si\u0119 w pobliskim lesie. "\u0141upaszka" odebra\u0142 donos a po opuszczeniu Witowa natychmiast pos\u0142a\u0142 go\u0144ca do oddzia\u0142u z rozkazem zastrzelenia obydwu donosicieli. Dora\u017anie wydany rozkaz likwidacji obu przy\u0142apanych na gor\u0105cym uczynku denuncjator\u00f3w wykonany zosta\u0142 jeszcze tego samego dnia przez patrol \u017co\u0142nierzy 4 szwadronu dowodzony przez "Nowin\u0119". Bezpo\u015brednim egzekutorem by\u0142 st. sier\u017c. J\u00f3zef Babicz"\u017bwirko"<\/a>.
\"\"
St. sier\u017c. J\u00f3zef Babicz ps. "\u017bwirko", poleg\u0142 w walce z KBW pod Kie\u0142pi\u0144cem<\/a> nad Bugiem 17 lutego 1947 r.<\/font><\/p>\n

Tak si\u0119 zatem z\u0142o\u017cy\u0142o, \u017ce na przestrzeni raptem kilku dni "Nowina", p\u00f3\u017aniejszy Pawe\u0142 Jasienica, poprowadzi\u0142 patrole likwidacyjne 5 Brygady Wile\u0144skiej AK<\/a>, kt\u00f3re wykona\u0142y wyroki \u015bmierci na so\u0142tysach dw\u00f3ch wsi po\u0142o\u017conych na terenie powiatu Bielsk Podlaski. To da\u0142o podkomendnym "Nowiny" asumpt do u\u0142o\u017cenia na temat jego osoby rymowanki, kt\u00f3r\u0105 przywo\u0142a\u0142em w niniejszym\u00a0 tek\u015bcie.<\/p>\n

Pawe\u0142 Jasienica u mjr. "\u0141upaszki" – cz\u0119\u015b\u0107 2\/2><\/span><\/a>
Strona g\u0142\u00f3wna><\/span><\/a><\/font><\/div>\n