{"id":421,"date":"2011-05-24T11:33:57","date_gmt":"2011-05-24T09:33:57","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2011\/05\/24\/warto-przeczytac-37\/"},"modified":"2011-05-24T11:33:57","modified_gmt":"2011-05-24T09:33:57","slug":"warto-przeczytac-37","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=421","title":{"rendered":"WARTO PRZECZYTA\u0106… (37)"},"content":{"rendered":"
\"\"
Dawid Golik<\/span>
Z wiar\u0105 w zwyci\u0119stwo… Oddzia\u0142 partyzancki „Wiarusy” 1947–1949<\/span>.<\/span><\/font>
Krak\u00f3w 2010, 120 s.<\/font><\/span><\/font>, cena 83,85 z\u0142<\/a>.<\/span><\/font><\/p>\n

Bogato ilustrowany album przedstawia histori\u0119 oddzia\u0142u partyzanckiego "Wiarusy"<\/a>, po 1947 r. najsilniejszej i najbardziej aktywnej grupy zbrojnego podziemia w \u00f3wczesnym wojew\u00f3dztwie krakowskim. W jego szeregach walczy\u0142o na przestrzeni trzech kolejnych lat kilkudziesi\u0119ciu \u017co\u0142nierzy, zwi\u0105zanych w czasie okupacji niemieckiej zar\u00f3wno z AK, jak i z konspiracj\u0105 ludow\u0105 – w wi\u0119kszo\u015bci dawnych partyzant\u00f3w Zgrupowania „B\u0142yskawica”, dowodzonego przez J\u00f3zefa Kurasia „Ognia”<\/a>. Pomimo zakrojonych na szerok\u0105 skal\u0119 ob\u0142aw i akcji pacyfikacyjnych oddzia\u0142 ten przetrwa\u0142 a\u017c do lipca 1949 r.<\/p>\n

W ksi\u0105\u017cce zaprezentowano w wi\u0119kszo\u015bci niepublikowane dot\u0105d fotografie przedstawiaj\u0105ce kolejne etapy funkcjonowania oddzia\u0142u – od „Plutonu \u015amierci” Henryka G\u0142owi\u0144skiego „Gro\u017anego” i Antoniego W\u0105sowicza „Rocha” w ramach Zgrupowania „B\u0142yskawica”<\/a>, poprzez 3. kompani\u0119 AK „Wiarusy” J\u00f3zefa \u015awidra „M\u015bciciela” i Tadeusza Dymla „Srebrnego”, a\u017c po histori\u0119 oddzia\u0142\u00f3w „Zorza” Kajetana Samborskiego „Te\u015bciowej” oraz „Znicz” Stanis\u0142awa Ludzi „Harnasia”.<\/p>\n

Na wykonywanych przez samych partyzant\u00f3w lub ich wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w fotografiach widniej\u0105 obrazy z \u017cycia obozowego, przeplatane pozowanymi zdj\u0119ciami z walki oraz portretami poszczeg\u00f3lnych \u017co\u0142nierzy z broni\u0105 i w mundurach. Poprzez liczne fotografie przedstawiono sylwetki dow\u00f3dc\u00f3w i ich \u017co\u0142nierzy, a ca\u0142o\u015b\u0107 uzupe\u0142niaj\u0105 reprodukcje dokument\u00f3w z zarekwirowanego przez bezpiek\u0119 archiwum „Wiarus\u00f3w”<\/a> – notatki, wzory piecz\u0105tek, pokwitowania rekwizycji.<\/p>\n

Wiele zdj\u0119\u0107 oraz dokument\u00f3w przedstawia proces rozpracowywania oddzia\u0142u, kolejnych aresztowa\u0144 i kombinacji operacyjnych. Obok fotografii zabitych partyzant\u00f3w widniej\u0105 zdj\u0119cia triumfalnego pochodu funkcjonariuszy UB, prowadz\u0105cych uj\u0119tych latem 1949 r. \u017co\u0142nierzy oddzia\u0142u.<\/p>\n

Wed\u0142ug szacunk\u00f3w bezpieki dzia\u0142aj\u0105cy g\u0142\u00f3wnie w powiatach nowotarskim i limanowskim oddzia\u0142 „Wiarusy” przeprowadzi\u0142 w latach 1947–1949 ponad dwie\u015bcie akcji, podczas kt\u00f3rych zgin\u0119\u0142o 48 os\u00f3b (w tym 30 funkcjonariuszy MO, UB i KBW). Wi\u0119kszo\u015b\u0107 partyzant\u00f3w oddzia\u0142u zastrzelono w walce lub aresztowano i nast\u0119pnie skazano na \u015bmier\u0107. W latach 50. komunistyczne wi\u0119zienia opu\u015bcili tylko nieliczni.<\/p>\n

Album jest do nabycia:<\/span>
KSI\u0118GARNIA INTERNETOWA POCZYTAJ.PL<\/span><\/a><\/div>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Instytut Pami\u0119ci Narodowej><\/a><\/span><\/font><\/p>\n

\"\"
Druga konspiracja na nowym pograniczu w latach 1945–1956. Szkice do dziej\u00f3w podziemia antykomunistycznego na \u015al\u0105sku i terenach o\u015bciennych.<\/span>
red. Ksawery Jasiak<\/span><\/font>
Opole 2010, 229 s., cena 25,00 z\u0142.<\/font><\/p>\n

Niniejsze opracowanie obejmuje wi\u0119kszo\u015b\u0107 materia\u0142\u00f3w przedstawionych podczas konferencji naukowej zorganizowanej w po\u0142owie czerwca 2009 r. przez Delegatur\u0119 IPN w Opolu. <\/p>\n

Zakres chronologiczny tematyki dotyczy okresu 1945–1956, zaczynaj\u0105c od momentu rozwi\u0105zania struktur AK 19 I 1945 r., wkroczenia Sowiet\u00f3w na tzw. Ziemie Zachodnie oraz przybycia z Kres\u00f3w Wschodnich nowych si\u0142 antykomunistycznych. Uj\u0119to r\u00f3wnie\u017c lata prze\u0142omowe dla polskiej konspiracji, czyli okres amnestii z 1947 r. oraz p\u00f3\u017aniejsze tu\u017c po przemianach pa\u017adziernikowych w 1956 r. – jako symboliczne „wyj\u015bcie z lasu” ukrywaj\u0105cych si\u0119 \u017co\u0142nierzy podziemia. <\/p>\n

U\u017cywaj\u0105c w tytule okre\u015blenia \u015al\u0105sk i tereny o\u015bcienne, mamy na my\u015bli region obejmuj\u0105cy dwa granicz\u0105ce ze sob\u0105 obszary historyczne: G\u00f3rny \u015al\u0105sk w dorzeczu g\u00f3rnej Odry i pocz\u0105tkowego biegu Wis\u0142y oraz Dolny \u015al\u0105sk w po\u0142udniowo-zachodniej Polsce nad \u015brodkow\u0105 Odr\u0105 (by\u0142e wojew\u00f3dztwa z okresu bezpo\u015brednio powojennego: \u015bl\u0105sko-d\u0105browskie i wroc\u0142awskie) oraz jego pogranicze z woj. \u0142\u00f3dzkim i pozna\u0144skim. <\/p>\n

Za\u0142o\u017ceniem opracowania jest ukazanie nieznanych aspekt\u00f3w dzia\u0142alno\u015bci podziemia antykomunistycznego w tym specyficznym regionie. Jest to r\u00f3wnie\u017c pr\u00f3ba przedstawienia r\u00f3\u017cnych form, metod i mechanizm\u00f3w jego zwalczania przez komunistyczny aparat represji; ogromnej skali dzia\u0142a\u0144 operacyjnych podejmowanych zar\u00f3wno przez sowieckie, jak polskie si\u0142y bezpiecze\u0144stwa. Ksi\u0105\u017cka prezentuje zatem szeroki wachlarz tych dzia\u0142a\u0144 wobec polskiego podziemia zbrojnego. Z konspiratorami antykomunistycznego podziemia rozprawiano si\u0119 w tym specyficznym regionie szczeg\u00f3lnie bezwzgl\u0119dnie, g\u0142\u00f3wnie przy u\u017cyciu si\u0142 NKWD, KBW, UB i MO. Dla dope\u0142nienia tego\u017c obrazu ujawniono skrywane dotychczas informacje dotycz\u0105ce infiltracji agenturalnej spo\u0142ecze\u0144stwa o zr\u00f3\u017cnicowanej strukturze etnicznej i narodowej (\u015al\u0105zacy o r\u00f3\u017cnej orientacji narodowej oraz ludno\u015b\u0107 nap\u0142ywowa z woj. \u0142\u00f3dzkiego, kieleckiego i Kres\u00f3w Wschodnich – ekspatrianci), w tym ich struktur konspiracyjnych. <\/p>\n

Najwa\u017cniejszym jednak celem jest nade wszystko przywr\u00f3cenie pami\u0119ci „\u017co\u0142nierzom wykl\u0119tym”, w\u0142a\u015bciwych wymiar\u00f3w owych dramatis personae<\/span> oraz uj\u0119cie i usystematyzowanie tego tematu w oparciu o najnowsze badania historyk\u00f3w z zakresu literatury polskiej konspiracji powojennej na \u015al\u0105sku. <\/p>\n

(Ze Wst\u0119pu)<\/div>\n

<\/p>\n

SPIS TRE\u015aCI<\/span><\/font><\/div>\n

Rozdzia\u0142 1
<\/span><\/font>Adam Dziuba – Zrzeszenie „Wolno\u015b\u0107 i Niezawis\u0142o\u015b\u0107” na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku w walce propagandowej z re\u017cimem komunistycznym.<\/span><\/font>
Rozdzia\u0142 2
<\/span><\/font>Tomasz Balbus – „Oko w oko z bandyt\u0105”. Zwalczanie oddzia\u0142u „Otta” (pow. K\u0119pno) jako przyk\u0142ad walki polskich formacji kolaboracyjnych z Polsk\u0105 Podziemn\u0105 (stycze\u0144 – luty 1946).<\/span><\/font>
Rozdzia\u0142 3<\/span><\/font>
Ksawery Jasiak – Dzia\u0142alno\u015b\u0107 wywiadowcza Konspiracyjnego Wojska Polskiego na pograniczu \u015al\u0105ska i woj
\n. \u0142\u00f3dzkiego na przyk\u0142adzie pchor. Romualda Wro\u0144skiego „\u015awietlika”.<\/span><\/font>
Rozdzia\u0142 4<\/span><\/font>
Dariusz W\u0119grzyn – Powojenne dzieje rodziny Chlond\u00f3w. \u015al\u0105ska baza przetrwania.<\/span><\/font>
<\/span>Rozdzia\u0142 5<\/span><\/font>
Rafa\u0142 Sierchu\u0142a – Stefan Celichowski – historia oficera Brygady \u015awi\u0119tokrzyskiej. <\/span><\/font>
Rozdzia\u0142 6<\/span><\/font>
Tomasz Ga\u0142wiaczek – „Armia Krajowa Mariana Papierowskiego”. Z bada\u0144 nad histori\u0105 podziemia niepodleg\u0142o\u015bciowego na Dolnym \u015al\u0105sku w latach 1945–1956. <\/span><\/font>
Rozdzia\u0142 7
<\/span><\/font>Ksawery Jasiak, Zbigniew Bereszy\u0144ski – Rozpracowanie i likwidacja tarnopolskich struktur WiN na \u015al\u0105sku przez aparat bezpiecze\u0144stwa.<\/span><\/font>
Rozdzia\u0142 8
<\/span><\/font>Marek Jedynak – Kryptonim „Jedno\u015b\u0107” – rozpracowanie \u015brodowiska \u015awi\u0119tokrzyskich Zgrupowa\u0144 Partyzanckich AK „Ponury” – „Nurt” na Dolnym \u015al\u0105sku ( 1957–1959).<\/span><\/font>
Rozdzia\u0142 9
<\/span><\/font>Krzysztof Szwagrzyk – Stosowanie kary \u015bmierci wobec cz\u0142onk\u00f3w antykomunistycznego podziemia na Dolnym i G\u00f3rnym \u015al\u0105sku 1945–1955.<\/span><\/font>
Rozdzia\u0142 10
<\/span><\/font>S\u0142awomir Ma\u015blikowski – Cz\u0119stochowa – ostatnia wojenna stolica. Zwi\u0105zki Warszawy z Cz\u0119stochow\u0105 po Powstaniu Warszawskim.<\/p>\n

<\/span>\u0179r\u00f3d\u0142o: Instytut Pami\u0119ci Narodowej><\/a><\/span>
Strona g\u0142\u00f3wna><\/span><\/a>
<\/span><\/font><\/div>\n