{"id":394,"date":"2011-11-19T20:10:25","date_gmt":"2011-11-19T19:10:25","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2011\/11\/19\/kochanemu-bratu-czyli-rzecz-o-realnosci-swiata\/"},"modified":"2011-11-19T20:10:25","modified_gmt":"2011-11-19T19:10:25","slug":"kochanemu-bratu-czyli-rzecz-o-realnosci-swiata","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=394","title":{"rendered":""Kochanemu Bratu…", czyli rzecz o realno\u015bci \u015bwiata"},"content":{"rendered":"
Grzegorz W\u0105sowski<\/span><\/font>
[wyb\u00f3r zdj\u0119\u0107 – autor strony]<\/font><\/p>\n

"KOCHANEMU BRATU…", CZYLI\u00a0 RZECZ O REALNO\u015aCI \u015aWIATA<\/span><\/font><\/p>\n

[…] jak trudno ustali\u0107 imiona wszystkich tych<\/span><\/font>
co zgin\u0119li w walce z w\u0142adz\u0105 nieludzk\u0105 <\/span>[…]<\/font>
jeste\u015bmy mimo wszystko str\u00f3\u017cami naszych braci<\/span><\/font>
niewiedza o zaginionych podwa\u017ca realno\u015b\u0107 \u015bwiata <\/span>[…]<\/font><\/div>\n
Zbigniew Herbert,\u00a0 "Pan Cogito o\u00a0 potrzebie \u015bcis\u0142o\u015bci<\/span><\/font>"<\/div>\n

Nie dajcie zwie\u015b\u0107 si\u0119 pozorom, szanowni czytelnicy. To nie jest tekst historyczny, to jest opowie\u015b\u0107 o\u00a0 niekt\u00f3rych ogniwach d\u0142ugiego \u0142a\u0144cucha zdarze\u0144, kt\u00f3ry spowodowa\u0142, \u017ce pewna mieszkanka Grodna na Bia\u0142orusi, je\u017celi za\u0142o\u017cy\u0107, \u017ce wra\u017cliwo\u015b\u0107 tej kobiety bliska jest intuicji wyra\u017conej przez Herberta we fragmencie wiersza przyj\u0119tym jako motto tego tekstu, niedawno zyska\u0142a znacznie wi\u0119ksze przekonanie, co do realno\u015bci \u015bwiata ni\u017c to, kt\u00f3re by\u0142o jej udzia\u0142em przez z g\u00f3r\u0105 sze\u015b\u0107dziesi\u0105t lat. Pocz\u0105tkiem tej historii niech b\u0119dzie przypomnienie epizodu z\u00a0 walk partyzantki antykomunistycznej na Podlasiu.<\/span><\/p>\n

\u0141UNA NAD KIE\u0141PI\u0143CEM<\/span><\/font>

17 lutego 1947 r. w le\u017c\u0105cych na kolonii nadbu\u017ca\u0144skiej wsi Kie\u0142piniec<\/a> zabudowaniach nale\u017c\u0105cych do Franciszka Goworka dope\u0142ni\u0142 si\u0119 los czterech partyzant\u00f3w dowodzonej przez kpt. W\u0142adys\u0142awa \u0141ukasiuka\u00a0 "M\u0142ota" 6 Brygady Wile\u0144skiej AK<\/a>. Zgin\u0119li w\u00f3wczas: dow\u00f3dca 3 szwadronu 6 Brygady st. sier\u017c. J\u00f3zef Babicz "\u017bwirko", kpr. Franciszek Januszkiewicz "Zbieg", szer. Jan Ma\u0142yszko "Grom" oraz szer. N.N. "Serdeczny".
\"\"
St. sier\u017c. J\u00f3zef Babicz ps. "\u017bwirko", poleg\u0142 w walce z KBW pod Kie\u0142pi\u0144cem nad Bugiem 17 lutego 1947 r.<\/span><\/font><\/p>\n

Pocz\u0105tkiem splotu okoliczno\u015bci, kt\u00f3ry zako\u0144czy\u0142 si\u0119 \u015bmierci\u0105 tych czterech partyzant\u00f3w by\u0142 donos so\u0142tysa Seroczyna<\/a>, kt\u00f3ry w nocy z 16\/17 lutego 1947 r. powiadomi\u0142 jednostk\u0119 KBW<\/a> stacjonuj\u0105c\u0105 w Sterdyni, \u017ce przez jego wiosk\u0119 przechodzili cz\u0142onkowie bandy le\u015bnej. Obywatelskie doniesienie so\u0142tysa spowodowa\u0142o, \u017ce w po\u015bcig za patrolem "\u017bwirki" wyruszy\u0142a dwudziestopi\u0119cioosobowa grupa \u017co\u0142nierzy KBW. W tym samym czasie partyzanci, nie\u015bwiadomi nadci\u0105gaj\u0105cego niebezpiecze\u0144stwa, dotarli do po\u0142o\u017conego ok. 8 km od Sterdyni\u00a0 Kie\u0142pi\u0144ca\u00a0 i postanowili\u00a0 tam odpocz\u0105\u0107. By\u0142a sroga\u00a0 zima. Podczas ostatnich godzin marszu grupy "\u017bwirki" pada\u0142 g\u0119sty \u015bnieg, kt\u00f3ry, jak wiadomo z wiersza Herberta "Odpowied\u017a"<\/a>, ma moc g\u0142uszenia krok\u00f3w<\/span>, a dodatkowo jeszcze zaciera \u015blady. Aura by\u0142a zatem dla le\u015bnych sprzyjaj\u0105ca. Przy tym nic nie wskazywa\u0142o na bliskie zagro\u017cenie ze strony si\u0142 re\u017cimu. W takich warunkach Kie\u0142piniec – wioska schowana po\u015br\u00f3d nadbu\u017ca\u0144skich las\u00f3w i otoczona\u00a0 w\u00f3wczas bezbrze\u017cnym morzem \u015bniegu – musia\u0142 jawi\u0107 si\u0119 utrudzonym wielokilometrowym marszem partyzantom jako bezpieczna przysta\u0144. Do dzisiaj nie wiadomo, i zapewne tak pozostanie, co spowodowa\u0142o, \u017ce grupa po\u015bcigowa dotar\u0142a do gospodarstwa, kt\u00f3re patrol "\u017bwirki" wybra\u0142 na miejsce postoju. Mo\u017cliwe, \u017ce sta\u0142o si\u0119 tak\u00a0 za spraw\u0105 kolejnego donosu, ale niewykluczone, \u017ce \u017co\u0142nierze KBW zwyczajnie zgubili\u00a0 w \u015bniegu drog\u0119. Po prawdzie nie ma to ju\u017c teraz wi\u0119kszego znaczenia, je\u017celi w og\u00f3le ma jakiekolwiek.
\"\"
Por. W\u0142adys\u0142aw \u0141ukasiuk "M\u0142ot" i st. sier\u017c. J\u00f3zef Babicz "\u017bwirko". Podlasie, 1946 r.<\/span><\/font>
\"\"
Dru\u017cyna st. sier\u017c. J\u00f3zefa Babicza "\u017bwirki" (siedzi pierwszy z prawej w g\u00f3rnym rz\u0119dzie). Podlasie, lato 1946 r.<\/span>
<\/font>
Wiadomo natomiast, co wydarzy\u0142o si\u0119, kiedy grupa po\u015bcigowa\u00a0 zlokalizowa\u0142a miejsce pobytu partyzant\u00f3w. Zabudowania rodziny Gowork\u00f3w\u00a0 natychmiast zosta\u0142y okr\u0105\u017cone przez \u017co\u0142nierzy KBW. Widz\u0105c to, ich mieszka\u0144cy wybiegli na podw\u00f3rze, dzi\u0119ki czemu uratowali \u017cycie. Natomiast partyzanci pozostali wewn\u0105trz budynku i stamt\u0105d podj\u0119li desperack\u0105 obron\u0119. Po kr\u00f3tkiej wymianie ognia\u00a0 dow\u00f3dca grupy KBW wezwa\u0142 ich do poddania, krzycz\u0105c \u017ce s\u0105 otoczeni i nie maj\u0105 mo\u017cliwo\u015bci ucieczki. Bez w\u0105tpienia mia\u0142 racj\u0119, co do szans partyzant\u00f3w na wyrwanie si\u0119 z okr\u0105\u017cenia, a dok\u0142adnie co do ich braku. Nie doczeka\u0142 si\u0119 jednak ze strony le\u015bnych pozytywnej odpowiedzi, cz\u0142onkowie patrolu "\u017bwirki" nie mieli\u00a0 zamiaru si\u0119 podda\u0107. Wtedy, na rozkaz dow\u00f3dcy grupy KBW, w strzech\u0119 domostwa, w kt\u00f3rym bronili si\u0119 partyzanci, zosta\u0142a wystrzelona rakieta zapalaj\u0105ca. Wkr\u00f3tce ca\u0142y budynek stan\u0105\u0142 w p\u0142omieniach. Pomimo to patrol "\u017bwirki" nie przerwa\u0142 walki, a\u017c do samego ko\u0144ca. Dw\u00f3ch jego cz\u0142onk\u00f3w sp\u0142on\u0119\u0142o w podpalonych przez KBW zabudowaniach. Jak wynika z raportu sporz\u0105dzonego przez zast\u0119pc\u0119 Grupy Operacyjnej Soko\u0142\u00f3w KBW kpt. Wilczka sp\u0142on\u0119li niemal doszcz\u0119tnie, tak \u017ce pozosta\u0142o po nich troch\u0119 stopionego t\u0142uszczu i ko\u015bci.
<\/span>Ich dwaj towarzysze broni i niedoli zdo\u0142ali, pomimo ostrza\u0142u ze strony \u017co\u0142nierzy KBW, wydosta\u0107 si\u0119 z p\u0142on\u0105cego budynku na podw\u00f3rze. Jeden z nich zgin\u0105\u0142 po przebiegni\u0119ciu ok. 100 metr\u00f3w. Nieco dalej dobieg\u0142 "\u017bwirko". Poleg\u0142 jakie\u015b 150 metr\u00f3w od zabudowa\u0144. Nie wiemy, kt\u00f3rzy partyzanci bronili si\u0119 do ko\u0144ca w budynku, a kt\u00f3ry pad\u0142 wraz ze "\u017bwirk\u0105" w pozbawionym szans powodzenia, ostatnim zrywie ku wolno\u015bci. W ka\u017cdym razie \u017caden z nich nie skorzysta\u0142 z mo\u017cliwo\u015bci oddania si\u0119 w r\u0119ce wroga. Wybrali \u015bmier\u0107 w walce. Pozostali wolnymi a\u017c do samego kresu, do absolutnej granicy ludzkiego poznania, za kt\u00f3r\u0105 zaczyna si\u0119 wielka niewiadoma.
\"\"
6 Brygada Wile\u0144ska AK na zbi\u00f3rce. Podlasie, okolice M\u0119\u017cenina. 20 kwietnia 1946 r.<\/font><\/p>\n

Wiadomo natomiast, \u017ce wtedy w Kie\u0142pi\u0144cu poleg\u0142 jeden z najdzielniejszych partyzant\u00f3w oddzia\u0142\u00f3w\u00a0 "\u0141upaszki"<\/a> i "M\u0142ota"<\/a>, bo za takiego nale\u017cy bez w\u0105tpienia uzna\u0107 "\u017bwirk\u0119". Ten m\u0142ody wiekiem \u017co\u0142nierz (mia\u0142 21 lat, gdy zgin\u0105\u0142) sw\u00f3j szlak partyzancki rozpocz\u0105\u0142 w lutym 1944 r. na Wile\u0144szczy\u017anie w szeregach\u00a0 5 Brygady Wile\u0144skiej AK<\/a>. Bra\u0142 udzia\u0142 w kilkudziesi\u0119ciu akcjach zbrojnych, by\u0142 uczestnikiem kilku
\ndu\u017cych bitew partyzanckich zar\u00f3wno z Niemcami jak i Sowietami. Osoby zainteresowane poznaniem karty bojowej \u017bwirki lub\u00a0 dalszymi szczeg\u00f3\u0142ami przypomnianych w niniejszym tek\u015bcie wydarze\u0144 z 17 lutego 1947 r. w Kie\u0142pi\u0144cu serdecznie zapraszam do odwiedzenia strony internetowej Fundacji "Pami\u0119tamy"<\/a>, na kt\u00f3rej, w zak\u0142adce "Nasze publikacje"<\/a>, mo\u017cna zapozna\u0107 si\u0119 z po\u015bwi\u0119conym ostatniej walce patrolu "\u017bwirki" opracowaniem Kazimierza Krajewskiego i Tomasza \u0141abuszewskiego, Z walk oddzia\u0142\u00f3w kpt. M\u0142ota 6 Brygady Wile\u0144skiej AK na Podlasiu.
<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a> <\/span>
[kliknij w ok\u0142adk\u0119 aby pobra\u0107 w PDF]
<\/font><\/div>\n

BRAT<\/span><\/font><\/p>\n

W listopadzie 2005 roku, staraniem Fundacji "Pami\u0119tamy"<\/a>, w Kie\u0142pi\u0144cu stan\u0105\u0142 pomnik<\/a> upami\u0119tniaj\u0105cy poleg\u0142ych tam 17 lutego 1947 r. \u017co\u0142nierzy 6 Brygady Wile\u0144skiej AK.
\"\"<\/p>\n

2
\n szwadron 6 Brygady Wile\u0144skiej AK. Podlasie, 1947 r. Dow\u00f3dca szwadronu
\nWalerian Nowacki "Bartosz" zgin\u0105\u0142 3 VII 1948 r. w walce z KBW<\/font>.<\/div>\n

Po\u015br\u00f3d uczestnik\u00f3w uroczysto\u015bci ods\u0142oni\u0119cia i po\u015bwi\u0119cenia pomnika zabrak\u0142o, niestety, cz\u0142onk\u00f3w rodzin upami\u0119tnionych nim partyzant\u00f3w. "\u017bwirko" pochodzi\u0142 z Wile\u0144szczyzny, z\u00a0 wioski Izar. Nie wiedzieli\u015bmy wtedy, i nadal nie wiemy, czy \u017cyje kto\u015b z jego bliskich. Na odnalezienie rodziny "Serdecznego"\u00a0 z oczywistych powod\u00f3w nie mieli\u015bmy \u017cadnych szans. Pozostaje on \u017co\u0142nierzem nieznanym, mogli\u015bmy tylko obj\u0105\u0107 go serdeczn\u0105 pami\u0119ci\u0105, na jak\u0105 zas\u0142uguje ka\u017cdy cz\u0142onek naszej wsp\u00f3lnoty narodowej, kt\u00f3ry zgin\u0105\u0142 za wolno\u015b\u0107. O "Gromie" wiedzieli\u015bmy tyle, \u017ce pochodzi\u0142 z Soko\u0142owa Podlaskiego. Podlascy przyjaciele Fundacji "Pami\u0119tamy" do\u015b\u0107 szybko ustalili, \u017ce rodzina Ma\u0142yszk\u00f3w wyprowadzi\u0142a si\u0119 z Soko\u0142owa jeszcze w drugiej po\u0142owie lat czterdziestych ubieg\u0142ego stulecia oraz \u017ce "Grom" mia\u0142 brata, kt\u00f3ry zamieszka\u0142 potem w \u0141odzi. Niestety, na tym trop si\u0119 urywa\u0142. Pomimo tego niesamowitym wr\u0119cz zrz\u0105dzeniem losu uda\u0142o si\u0119 nam odnale\u017a\u0107 brata "Groma", Pana Zbigniewa Ma\u0142yszko. Wprawdzie za wzgl\u0119du na stan zdrowia nie m\u00f3g\u0142 on wzi\u0105\u0107 udzia\u0142u w uroczysto\u015bci w Kie\u0142pi\u0144cu, ale\u00a0 mogli\u015bmy przekaza\u0107 mu wiadomo\u015b\u0107, \u017ce pami\u0119\u0107 o jego bracie, Janie, nie tylko nie zagin\u0119\u0142a, ale uzyska\u0142a form\u0119 trwa\u0142\u0105. Wkr\u00f3tce po ceremonii ods\u0142oni\u0119cia pomnika nasza satysfakcja z odnalezienia brata "Groma" przez chwil\u0119 zmiesza\u0142a si\u0119 ze wzruszeniem. Sta\u0142o si\u0119\u00a0 tak, gdy na \u0142amach wychodz\u0105cej w\u00f3wczas w Soko\u0142owie Podlaskim "Gazety Powiatowej" [nr 3\/2006 (409)] przeczytali\u015bmy list Pana Zbigniewa Ma\u0142yszko, w kt\u00f3rym napisa\u0142:<\/p>\n

Czytaj\u0105c wielokrotnie relacj\u0119 z uroczysto\u015bci w Kie\u0142pi\u0144cu musia\u0142em uwa\u017ca\u0107 by w\u0142asnymi \u0142zami nie zmoczy\u0107 tekstu. W moim bardzo ju\u017c d\u0142ugim, 83 letnim \u017cyciu nie by\u0142o tylu wzrusze\u0144 naraz. Groza tragedii, dramat, \u017cal, smutek, z\u0142o\u015b\u0107, \u017ce co\u015b takiego mog\u0142o si\u0119 sta\u0107<\/span> […]. Wreszcie duma i satysfakcja z postawy patriotycznej, z heroizmu i determinacji, \u017ce walczy\u0142 do ostatniego tchnienia dla Ojczyzny ocalenia, \u017ce zgin\u0105\u0142 \u015bmierci\u0105 bohatera – M\u00f3j Brat !<\/span><\/div>\n

A kiedy dowiedzieli\u015bmy si\u0119, \u017ce wiosn\u0105 roku 2006 brat "Groma" wyprawi\u0142 si\u0119 z \u0141odzi do Kie\u0142pi\u0144ca, gdzie modli\u0142 si\u0119 przy pomniku – symbolicznej mogile\u00a0 swego brata i jego trzech towarzyszy broni –\u00a0 uznali\u015bmy, \u017ce w tej sprawie, je\u015bli chodzi o odnalezienie rodzin \u017co\u0142nierzy oddzia\u0142u "M\u0142ota" poleg\u0142ych w lutowy dzie\u0144 1947 r. w Kie\u0142pi\u0144cu, nic nowego ju\u017c si\u0119 nie przydarzy. Tym bardziej, \u017ce nasze pr\u00f3by dotarcia do bliskich Franciszka Januszkiewicza "Zbiega", podj\u0119te jeszcze przed uroczysto\u015bci\u0105 ods\u0142oni\u0119cia pomnika, zako\u0144czy\u0142y si\u0119 niepowodzeniem.<\/p>\n

\"\"<\/div>\n
Pomnik w Kie\u0142pi\u0144cu ods\u0142oni\u0119ty staraniem Fundacji "Pami\u0119tamy" w 2005 r.<\/span><\/font><\/div>\n
\"\"<\/div>\n
PAMI\u0118CI \u017bO\u0141NIERZY<\/font>
3 SZWADRONU 6 WILE\u0143SKIEJ BRYGADY AK<\/font>
KPT. W\u0141ADYS\u0141AWA \u0141UKASIUKA "M\u0141OTA"<\/font><\/p>\n

ST. SIER\u017b. J\u00d3ZEFA BABICZA "\u017bWIRKI"<\/font>
KPR. FRANCISZKA JANUSZKIEWICZA "ZBIEGA"<\/font>
SZER. JANA MA\u0141YSZKO "GROMA"<\/font>
SZER. NN "SERDECZNEGO"<\/font><\/p>\n

POLEG\u0141YCH 17 II 1947 R. W KIE\u0141PI\u0143CU<\/font>
W WALCE Z KOMUNISTAMI<\/font>
ZA NIEPODLEG\u0141O\u015a\u0106 POLSKI, WIAR\u0118 KATOLICK\u0104<\/font>
I WOLNO\u015a\u0106 CZ\u0141OWIEKA<\/font>
\"\"
Ods\u0142oni\u0119cie pomnika w Kie\u0142pi\u0144cu w 2005 r.<\/font><\/div>\n

SIOSTRA<\/span><\/font><\/p>\n

"Zbieg" by\u0142 dezerterem z LWP, przed wst\u0105pieniem w szeregi 6 Brygady Wile\u0144skiej AK czasowo mieszka\u0142 w Bia\u0142ymstoku. Uda\u0142o si\u0119 nam nawet ustali\u0107 adres, pod kt\u00f3rym przebywa\u0142 w tym mie\u015bcie. Nie pami\u0119tam kto\u00a0 z\u00a0 kr\u0119gu\u00a0 Fundacji "Pami\u0119tamy" wyprawi\u0142 si\u0119 wtedy do Bia\u0142egostoku na poszukiwanie bliskich Zbiega. W ka\u017cdym razie nic to nie da\u0142o. Na miejscu nikt nie kojarzy\u0142 nazwiska Januszkiewicz. Wi\u0119cej nie mogli\u015bmy nic zrobi\u0107. Wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce jak w przypadku "\u017bwirki" i "Serdecznego", tak\u017ce bliscy Zbiega nie dowiedz\u0105 si\u0119 o upami\u0119tnieniu\u00a0 w Kie\u0142pi\u0144cu. Sta\u0142o si\u0119 jednak inaczej.
\"\"
6. Brygada Wile\u0144ska AK w czasie \u015bwi\u0105t wielkanocnych, kolonia Figa\u0142y pod M\u0119\u017ceninem, kwiecie\u0144 1946 r.<\/span><\/font><\/p>\n

Ponad trzy lata po uroczysto\u015bci ods\u0142oni\u0119cia pomnika poleg\u0142ych partyzant\u00f3w z patrolu "\u017bwirki" Kazimierz Krajewski, wybitny znawca dziej\u00f3w podziemia niepodleg\u0142o\u015bciowego, historyk z IPN-u a tak\u017ce merytoryczna podpora Fundacji „Pami\u0119tamy”, jeden z najwa\u017cniejszych organizator\u00f3w uroczysto\u015bci w Kie\u0142pi\u0144cu, wyprawi\u0142 si\u0119 s\u0142u\u017cbowo do Grodna. To po\u0142o\u017cone nad Niemnem miasto by\u0142o w okresie okupacji niemieckiej jednym z najwa\u017cniejszym na wsch\u00f3d od linii Curzona<\/a> ognisk polskiej konspiracji\u00a0 niepodleg\u0142o\u015bciowej. Tak\u017ce p\u00f3\u017aniej, ju\u017c podczas okupacji sowieckiej, dzia\u0142a\u0142a tam polska partyzantka<\/a>. Ostatnie jej grupy, wierne Rzeczypospolitej i z\u0142o\u017conej przysi\u0119dze, trwaj\u0105ce do ko\u0144ca na straconych posterunkach za ja\u0142ta\u0144sk\u0105 granic\u0105, zosta\u0142y wybite przez Sowiet\u00f3w dopiero w 1950 roku. Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, najwy\u017cszy czas upami\u0119tni\u0107 tych naszych rodak\u00f3w, kt\u00f3rzy zdecydowali si\u0119 pozosta\u0107 za kordonem\u00a0 i tam padli w walce z Sowietami. To przecie\u017c s\u0105 setki ludzi. Tymczasem, oceniaj\u0105c rzecz z dzisiejszej perspektywy, nie mo\u017cna o nich powiedzie\u0107 nawet, \u017ce to \u017bo\u0142nierze Wykl\u0119ci; to \u017co\u0142nierze kompletnie zapomniani. Mo\u017ce kiedy\u015b…
\"\"
Kazimierz Krajewski, wybitny znawca dziej\u00f3w podziemia
\nniepodleg\u0142o\u015bciowego, historyk IPN a tak\u017ce merytoryczna podpora
\nFundacji „Pami\u0119tamy”<\/font>.<\/p>\n

Jak wiadomo, w Grodnie i jego okolicach nadal \u017cyje wielu Polak\u00f3w. To z my\u015bl\u0105 o nich IPN, jeszcze\u00a0 pod kierownictwem \u015bp. Janusza Kurtyki<\/a>, podj\u0105\u0142\u00a0 szereg cennych inicjatyw. Pracownicy warszawskiego oddzia\u0142u tej instytucji wielokrotnie je\u017adzili na Bia\u0142oru\u015b, w tym tak\u017ce do Grodna, z prelekcjami i wystawami przypominaj\u0105cymi m.in. histori\u0119 Armii Krajowej na tamtych terenach. Jedna z g\u0142\u00f3wnych r\u00f3l w tych dzia\u0142aniach przypad\u0142a Kazimierzowi Krajewskiemu. Podczas wspomnianego\u00a0 wyjazdu do Grodna wyg\u0142osi\u0142\u00a0 on w tym mie\u015bcie wyk\u0142ad na temat dziej\u00f3w Armii Krajowej na Grodzie\u0144szczy\u017anie<\/a>. Po prelekcji podesz\u0142a do niego starsza\u00a0 kobieta. Zgodnie z jego relacj\u0105 rozmowa\u00a0 mia\u0142a, mniej wi\u0119cej, nast\u0119puj\u0105cy przebieg:<\/p>\n