{"id":373,"date":"2012-03-07T00:35:11","date_gmt":"2012-03-06T23:35:11","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2012\/03\/07\/uryna-na-pamiec-zdan-kilka-o-oddzialach-mjr-zapory-czesc-1-2\/"},"modified":"2019-03-22T21:57:55","modified_gmt":"2019-03-22T20:57:55","slug":"uryna-na-pamiec-zdan-kilka-o-oddzialach-mjr-zapory-czesc-1-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=373","title":{"rendered":"Uryn\u0105 na pami\u0119\u0107… zda\u0144 kilka o oddzia\u0142ach mjr. „Zapory” – cz\u0119\u015b\u0107 1\/2"},"content":{"rendered":"
Z racji przypadaj\u0105cej 7 marca 2012 r. 63 rocznicy zamordowania przez komunist\u00f3w legendarnego mjr. cc Hieronima Dekutowskiego ps. „Zapora” i sze\u015bciu jego oficer\u00f3w<\/a>, zapraszam do lektury tekstu autorstwa Grzegorza W\u0105sowskiego z Fundacji „Pami\u0119tamy”<\/a>, po\u015bwi\u0119conego heroicznym zmaganiom oddzia\u0142\u00f3w mjr. „Zapory” z sowietyzacj\u0105 kraju… jak r\u00f3wnie\u017c pewnemu haniebnemu czynowi, kt\u00f3rego dokonano w Lublinie w 2010 roku.<\/span><\/p>\n
\n

Grzegorz W\u0105sowski<\/span><\/span><\/div>\n

[wyb\u00f3r zdj\u0119\u0107 – autor strony]<\/span><\/p>\n

URYN\u0104 NA PAMI\u0118\u0106. ZDA\u0143 KILKA O ODDZIA\u0141ACH MJR. HIERONIMA DEKUTOWSKIEGO „ZAPORY”<\/span>
<\/span>
\nLIST OD „MORWY”<\/span><\/span><\/p>\n

Zdarzenie, kt\u00f3re za chwil\u0119 przywo\u0142am, nie powinno mie\u0107 miejsca, ale do niego dosz\u0142o. Jak dochodzi na tym \u015bwiecie do wielu rzeczy, o kt\u00f3rych, oceniaj\u0105c je z perspektywy elementarnej przyzwoito\u015bci ludzkiej, m\u00f3wimy, \u017ce nie mia\u0142y prawa si\u0119 wydarzy\u0107.<\/span><\/p>\n

Z\u0142a wiadomo\u015b\u0107 przysz\u0142a do mnie w po\u0142owie lipca 2010 r. roku wraz z listem od Pana Mariana Pawe\u0142czaka „Morwy”<\/a>, mieszka\u0144ca Lublina, w latach 1943\u20131947 \u017co\u0142nierza zgrupowania oddzia\u0142\u00f3w AK \u2013 WiN majora Hieronima Dekutowskiego „Zapory”<\/a>. Pan Marian od lat opiekuje si\u0119 pomnikiem upami\u0119tniaj\u0105cym ponad 250 Zaporowc\u00f3w, kt\u00f3rzy zgin\u0119li w walce z hitlerowskim i\u00a0 komunistycznym zniewoleniem. Pomnik, wzniesiony jesieni\u0105 2003 r. si\u0142ami Fundacji „Pami\u0119tamy”<\/a>, przy wsparciu Rady Ochrony Pami\u0119ci Walk i M\u0119cze\u0144stwa, stoi w Lublinie na Podzamczu. Po\u015br\u00f3d uwiecznionych na nim poleg\u0142ych i pomordowanych podkomendnych „Zapory”, nazwisko Pawe\u0142czak wyst\u0119puje dwukrotnie \u2013 jako wspomnienie ofiary z \u017cycia z\u0142o\u017conej przez rodzonych braci Pana Mariana. Jeden z Nich zosta\u0142 zamordowany z wyroku s\u0105du komunistycznego jesieni\u0105 1945 r., drugi zgin\u0105\u0142 od kuli ormowca w kwietniu 1946 r. Czytaj\u0105c Jego list i pami\u0119taj\u0105c o losie Jego braci, bezskutecznie stara\u0142em si\u0119 wyobrazi\u0107 co czu\u0142, gdy kre\u015bli\u0142 do mnie poni\u017csze s\u0142owa:<\/p>\n

[…] Waha\u0142em si\u0119 czy zasmuca\u0107 Pana wie\u015bci\u0105 o nowych wyczynach wrog\u00f3w pomnika \u201ePoleg\u0142ych Zaporczyk\u00f3w\u201d, na Podzamczu lubelskim. Mianowicie, na prze\u0142omie czerwca i lipca b.r. <\/span>[2010] w okresie wybor\u00f3w prezydenckich, kto\u015b na bocznych skrzyd\u0142ach (\u015bciankach) przedpola pomnika, namalowa\u0142 czarn\u0105 farb\u0105 zarysy postaci, w pozycjach zach\u0119caj\u0105cych do korzystania z tych miejsc, jako z pisuar\u00f3w. Specyficzny od\u00f3r moczu, potwierdza korzystanie z tej zach\u0119ty<\/span> […]. Ja d\u0142ugi czas by\u0142am chory po wyborach, a teraz mog\u0142em tyle zrobi\u0107, \u017ce zamiot\u0142em przedpole pomnika<\/span> […].<\/div>\n
\n
\"\"<\/div>\n

Pomnik
\nwzniesiony przez Fundacj\u0119 „Pami\u0119tamy”\u00a0 w Lublinie, na Podzamczu (Plac
\nWolno\u015bci), upami\u0119tniaj\u0105cy ponad 250 \u017bO\u0141NIERZY AK\u2013WIN ZE ZGRUPOWANIA MJR.
\nHIERONIMA DEKUTOWSKIEGO „ZAPORY” POLEG\u0141YCH W WALCE Z HITLEROWSKIM I
\nKOMUNISTYCZNYM ZNIEWOLENIEM W LATACH 1943\u20131955.<\/span><\/p>\n

ZOBACZ list\u0119 poleg\u0142ych i pomordowanych upami\u0119tnionych pomnikiem w Lublinie><\/a><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n

KR\u00d3TKIE ROZWA\u017bANIA NA KANWIE URYNY<\/span><\/span><\/p>\n

Od razu wyja\u015bniam, \u017ce Fundacja \u201ePami\u0119tamy\u201d<\/a> niezw\u0142ocznie oczy\u015bci\u0142a pomnik „Zaporowc\u00f3w” z umieszczonych na nim nieznan\u0105 r\u0119k\u0105 malowide\u0142. Ich znikni\u0119cie spowodowa\u0142o, \u017ce ci, kt\u00f3rzy uznali za stosowne odda\u0107 mocz na pomnik znale\u017ali sobie, przynajmniej na czas jaki\u015b, inne miejsca na za\u0142atwianie swych chyba nie tylko fizjologicznych, ale przede wszystkim psychicznych potrzeb. Z up\u0142ywem czasu od\u00f3r uryny wyparowa\u0142, natomiast pozosta\u0142a odra\u017caj\u0105ca wo\u0144 pogardy (swoisty trop zapachowy) wyra\u017conej wobec trwa\u0142ej formy pami\u0119ci o ludziach, kt\u00f3rzy zgin\u0119li w walce o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 naszej ojczyzny i prawo cz\u0142owieka do wolnego \u017cycia na ziemi.<\/p>\n

Pomy\u015bli mo\u017ce kto\u015b: takie czasy, \u017ce w miejscach publicznych, w kt\u00f3rych jedni zastygaj\u0105 w zamy\u015bleniu lub modlitwie, wspominaj\u0105c tych, kt\u00f3rzy odeszli, inni wyra\u017caj\u0105 swoje wn\u0119trze w spos\u00f3b, kt\u00f3ry, tu znowu odwo\u0142am si\u0119 do kryterium elementarnej przyzwoito\u015bci, jest przes\u0105dzaj\u0105cym dowodem dla wykazania, \u017ce maksyma cz\u0142owiek to brzmi dumnie jest czyst\u0105 konwencj\u0105, niczym wi\u0119cej. Nawiasowo pozwol\u0119 sobie zauwa\u017cy\u0107, \u017ce mo\u017ce w\u0142a\u015bciwym probierzem rzeczywistej warto\u015bci danego \u015bwiatopogl\u0105du jest nie to, jak wobec inaczej my\u015bl\u0105cych zachowuj\u0105 si\u0119 znani powszechnie aposto\u0142owie takiej czy innej koncepcji \u2013 ci bowiem, z ma\u0142ymi wyj\u0105tkami, prowadz\u0105 dyskurs w spos\u00f3b werbalnie kulturalny, nie ods\u0142aniaj\u0105cy prawdy o konsekwencjach praktycznych ich widzenia \u015bwiata, lecz jaki stosunek wobec os\u00f3b o odmiennej wra\u017cliwo\u015bci prezentuj\u0105 bezimienni, anonimowi wyznawcy danej postawy \u015bwiatopogl\u0105dowej, jej szeregowi \u017co\u0142nierze, tzw. do\u0142y (nikomu nic nie ujmuj\u0105c). Warto ten punkt widzenia mie\u0107 na uwadze, analizuj\u0105c np. zachowania utrwalone przez Pani\u0105 Ew\u0119 Stankiewicz w filmie „Krzy\u017c”<\/a>.<\/p>\n

Tak czy inaczej, na pomnik b\u0119d\u0105cy symboliczn\u0105 mogi\u0142\u0105 poleg\u0142ych i pomordowanych \u017co\u0142nierzy „Zapory” oddawano mocz. A przecie\u017c upami\u0119tnia on histori\u0119 heroicznego przywi\u0105zania do wysokich warto\u015bci, jakimi s\u0105 niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Ojczyzny i wolno\u015b\u0107 jednostki ludzkiej, histori\u0119 wierno\u015bci przypiecz\u0119towanej ofiar\u0105 z \u017cycia; nie byle jak\u0105 histori\u0119. Oto jej zarys…<\/p>\n

EPILOG ZAMIAST PROLOGU<\/span><\/span><\/p>\n

27 X 1955 r. w wykonaniu wyroku s\u0105du komunistycznego zosta\u0142 powieszony na terenie wi\u0119zienia w Che\u0142mie Lubelskim, dok\u0142adnie w kom\u00f3rce przeznaczonej na parowanie ziemniak\u00f3w dla \u015bwi\u0144, Tadeusz Szych „Bia\u0142y”<\/a> \u2013 \u017co\u0142nierz Armii Krajowej. Od wiosny 1945 r. by\u0142 partyzantem oddzia\u0142u por.\/kpt. Stanis\u0142awa \u0141ukasika „Rysia” wchodz\u0105cego w sk\u0142ad zgrupowania dowodzonego przez\u00a0 „Zapor\u0119”.<\/p>\n

21 XI 1963 r. w Majdanie Kozic G\u00f3rnych, pow. Lublin, poleg\u0142 od kul ob\u0142awy, sk\u0142adaj\u0105cej si\u0119 z funkcjonariuszy SB i ZOMO, J\u00f3zef Franczak „Lalek”<\/a> \u2013 partyzant z oddzia\u0142u por.\/kpt. Zdzis\u0142awa Bro\u0144skiego „Uskoka”<\/a>, do wrze\u015bnia 1947 r. walcz\u0105cego pod og\u00f3ln\u0105 komend\u0105 „Zapory”.<\/p>\n

<\/div>\n

1947
\nrok. Od lewej: Stanis\u0142aw Kuchciewicz „Wiktor”,
\nkpt. Zdzis\u0142aw Bro\u0144ski „Uskok”, J\u00f3zef Franczak „Lalek”, Walenty
\nWa\u015bkowicz „Strza\u0142a”.<\/span><\/span><\/p>\n

Takie by\u0142y ostatnie akordy epopei partyzantki antykomunistycznej nurtu poakowskiego z terenu Lubelszczyzny, gdzie walka zbrojna z re\u017cimem komunistycznym by\u0142a prowadzona z du\u017cym rozmachem i konsekwencj\u0105. \u015amier\u0107 Lalka jest jej smutnym epilogiem, a tak\u017ce symbolicznym w skali kraju ko\u0144cem zbrojnego oporu stawianego komunistom przez naszych przodk\u00f3w po roku 1944.<\/p>\n

KILKA ZDA\u0143 O DOW\u00d3DCY<\/span><\/span><\/p>\n

Postaci\u0105 pierwszoplanow\u0105 zbrojnego podziemia antykomunistycznego na ziemi lubelskiej by\u0142 bez w\u0105tpienia wspomniany dow\u00f3dca „Bia\u0142ego” i „Lalka”, cichociemny major Hieronim Dekutowski „Zapora” \u2013 \u015bwietny organizator i doskona\u0142y partyzant, \u0142\u0105cz\u0105cy lojalno\u015b\u0107 wobec struktur dow\u00f3dczych konspiracji z trosk\u0105 o los podleg\u0142ych mu \u017co\u0142nierzy. Dwa razy z woli prze\u0142o\u017conych stan\u0105\u0142 na czele partyzantki antykomunistycznej na terenie Lubelszczyzny, dwa razy tak\u017ce (w lipcu \u2013 sierpniu 1945 r. i marcu \u2013 kwietniu 1947 r.) wykona\u0142\u00a0 rozkaz o zaprzestaniu walki zbrojnej i zdemobilizowaniu podleg\u0142ych mu oddzia\u0142\u00f3w. Cechowa\u0142a go odwaga, szybko\u015b\u0107 decyzji, a jednocze\u015bnie ostro\u017cno\u015b\u0107 i ogromne poczucie odpowiedzialno\u015bci za ludzi. Znakomicie wyszkolony w pos\u0142ugiwaniu si\u0119 broni\u0105 r\u0119czn\u0105 i maszynow\u0105, niepozorny, ale obdarzony wielkim czarem osobistym umia\u0142 by\u0107 wymagaj\u0105cy i utrzymywa\u0142 \u017celazn\u0105 dyscyplin\u0119 w podleg\u0142ych mu oddzia\u0142ach, co w po\u0142\u0105czeniu z umiarem i trosk\u0105 o ka\u017cdego \u017co\u0142nierza zapewnia\u0142o mu u podkomendnych ogromny mir. Nazywali go \u201eStarym\u201d, cho\u0107 nie mia\u0142 jeszcze trzydziestu lat<\/span> \u2013 tymi s\u0142owami scharakteryzowa\u0142 „Zapor\u0119” jeden z jego cywilnych prze\u0142o\u017conych w strukturach Zrzeszenia Wolno\u015b\u0107 i Niezawis\u0142o\u015b\u0107<\/a>, p\u00f3\u017aniejszy znany warszawski adwokat W\u0142adys\u0142aw Si\u0142a-Nowicki.
\n\"\"\"\"
\nPpor. Hieronim Dekutowski „Zapora”, lipiec 1944 r.<\/span><\/span><\/p>\n

Posta\u0107 „Zapory” jest znakomitym przyk\u0142adem zjawiska ci\u0105g\u0142o\u015bci walki o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Polski i wolno\u015b\u0107 jednostki ludzkiej, prowadzonej kolejno z okupantem niemieckim, a po jej zako\u0144czeniu z re\u017cimem komunistycznym przez dziesi\u0105tki tysi\u0119cy \u017co\u0142nierzy Polskiego Pa\u0144stwa Podziemnego. Partyzantk\u0119 antykomunistyczn\u0105 podj\u0105\u0142 on z pocz\u0105tkiem 1945 r., maj\u0105c w swym bojowym dorobku znacz\u0105ce zas\u0142ugi w zwalczaniu niemieckich si\u0142 okupacyjnych. Wystarczy wspomnie\u0107, \u017ce od stycznia 1944 r. pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 szefa Kedywu w Inspektoracie Rejonowym AK Lublin \u2013 Pu\u0142awy i jednocze\u015bnie dow\u00f3dcy oddzia\u0142u dyspozycyjnego Kedywu, a podleg\u0142e mu oddzia\u0142y, kt\u00f3rymi w wielu akcjach dowodzi\u0142 osobi\u015bcie, mog\u0142y pochwali\u0107 si\u0119 ponad 80 wyst\u0105pieniami zbrojnymi przeciwko Niemcom, w tym kilkoma du\u017cymi, jak na warunki wojny partyzanckiej, zwyci\u0119skimi starciami z wojskiem niemieckim.<\/p>\n

ZBIOROWA OBRONA KONIECZNA<\/span><\/span><\/a><\/p>\n

Dla lepszego zrozumienia dalszych los\u00f3w mjr. Hieronima Dekutowskiego „Zapory” i jego \u017co\u0142nierzy nale\u017cy koniecznie przypomnie\u0107, \u017ce w okresie II wojny \u015bwiatowej Polska mia\u0142a dw\u00f3ch \u015bmiertelnych wrog\u00f3w: hitlerowskie Niemcy oraz parti\u0119 komunistyczn\u0105 z central\u0105 w Moskwie i g\u0142\u00f3wnym narz\u0119dziem podboju w postaci Armii Czerwonej, a tak\u017ce i to, \u017ce wojennej kl\u0119ski Niemiec nie powinno si\u0119 uto\u017csamia\u0107 ze zwyci\u0119stwem sprawy polskiej. Wycofanie si\u0119 wojsk niemieckich z ziem polskich w 1944 r. – 1945 r. nie oznacza\u0142o, niestety, triumfu cel\u00f3w, o kt\u00f3re \u017co\u0142nierz polski bi\u0142 si\u0119 na wszystkich chyba frontach II wojny \u015bwiatowej. Niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Polski i prawo jednostki do wolnego \u017cycia na ziemi by\u0142y po opanowaniu teren\u00f3w naszego kraju przez wypieraj\u0105c\u0105 Niemc\u00f3w na Zach\u00f3d Armi\u0119 Czerwon\u0105 r\u00f3wnie dalekie od urzeczywistnienia, jak w okresie okupacji niemieckiej.<\/p>\n

Ta smutna prawda mia\u0142a na ziemi lubelskiej wymierny, a zarazem tragiczny wymiar. Tylko do ko\u0144ca 1944 r., a wi\u0119c w czasie pierwszych pi\u0119ciu miesi\u0119cy od wej\u015bcia Armii Czerwonej na Lubelszczyzn\u0119, straty osobowe Okr\u0119gu AK Lublin, poniesione w wyniku dzia\u0142a\u0144 komunistycznego aparatu przymusu, przede wszystkim NKWD, si\u0119gn\u0119\u0142y co najmniej kilkunastu\u00a0 tysi\u0119cy ludzi (zamordowanych, aresztowanych, wywiezionych do Zwi\u0105zku Sowieckiego), czyli znacznie przekroczy\u0142y straty tego\u017c Okr\u0119gu odniesione w ci\u0105gu ca\u0142ego okresu okupacji niemieckiej. Terror komunistyczny narasta\u0142 z ka\u017cdym kolejnym miesi\u0105cem. Czy mo\u017cna zatem si\u0119 dziwi\u0107, \u017ce wobec takich fakt\u00f3w „Zapora” i niema\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 jego podkomendnych z okresu walki przeciwko okupantowi niemieckiemu zdecydowali si\u0119 na podj\u0119cie dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3re nale\u017cy zakwalifikowa\u0107 jako zbiorow\u0105 obron\u0119 konieczn\u0105<\/a>?
\n\"\"
\nPluton ppor. Hieronima Dekutowskiego „Zapory” (siedzi w dolnym rz\u0119dzie, pierwszy z prawej) podczas akcji „Burza”, Lubelszczyzna, lipiec 1944 r. <\/span><\/span><\/p>\n

W WALCE<\/span><\/span><\/p>\n

Ofensywa rozpocz\u0119ta przez Armi\u0119 Czerwon\u0105 w styczniu 1945 r., skutkuj\u0105ca przesuni\u0119ciem si\u0119 mas wojska sowieckiego w kierunku zachodnim, umo\u017cliwi\u0142a odtworzenie na ziemi lubelskiej oddzia\u0142\u00f3w partyzanckich, kt\u00f3re szybko sta\u0142y si\u0119 najbezpieczniejszym schronieniem dla rozpracowywanych i poszukiwanych przez komunist\u00f3w konspirator\u00f3w niepodleg\u0142o\u015bciowych. W\u0142a\u015bnie w styczniu 1945 r. „Zapora”, dzia\u0142aj\u0105c w porozumieniu z cz\u0119\u015bci\u0105 pozostaj\u0105cych na wolno\u015bci cz\u0142onk\u00f3w Komendy Okr\u0119gu AK Lublin, zorganizowa\u0142 licz\u0105c\u0105 pocz\u0105tkowo dziesi\u0119ciu \u017co\u0142nierzy grup\u0119 samoobrony, na czele kt\u00f3rej stan\u0105\u0142. W szybkim czasie, bo ju\u017c w czerwcu 1945 r., mia\u0142 pod swoj\u0105 komend\u0105 ponad dwustu dobrze uzbrojonych partyzant\u00f3w, stale przebywaj\u0105cych w lesie. Pierwszym wyst\u0105pieniem zbrojnym grupy „Zapory” przeciwko aparatowi terroru komunistycznego by\u0142o rozbicie posterunku Milicji Obywatelskiej w Chodlu. Akcja, do kt\u00f3rej dosz\u0142o w nocy z 5\/6 II 1945 r., by\u0142a odpowiedzi\u0105 na mord dokonany na czterech \u017co\u0142nierzach AK z\u00a0 miejscowej plac\u00f3wki, kt\u00f3rego wsp\u00f3\u0142sprawc\u0105 by\u0142 \u00f3wczesny komendant tamtejszego posterunku MO. Ju\u017c w niespe\u0142na dwa dni p\u00f3\u017aniej, 7 II 1945 r., licz\u0105cy w\u00f3wczas ok. 25 \u017co\u0142nierzy oddzia\u0142 „Zapory” bi\u0142 si\u0119 z ob\u0142aw\u0105 NKWD-LWP we wsi Wa\u0142y K\u0119pskie (nieopodal Chodla). Partyzantom uda\u0142o si\u0119 przebi\u0107 przez pier\u015bcie\u0144 okr\u0105\u017cenia, przy stracie jednego \u017co\u0142nierza (zgin\u0105\u0142\u00a0 wtedy Mieczys\u0142aw Je\u017cewski „Pszcz\u00f3\u0142ka”<\/a>). Podczas tej walki „Zapora” zosta\u0142 ranny w nog\u0119. Leczy\u0142 si\u0119 na kwaterze w Radawcu Ma\u0142ym. Do oddzia\u0142u wr\u00f3ci\u0142 w kwietniu 1945 r. Pod nieobecno\u015b\u0107 Zapory oddzia\u0142 prowadzi\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 podzielony na trzy grupy, kt\u00f3rymi dowodzili: Jerzy Pawe\u0142czak „Jur”<\/a> (+ 23 X 1945 r.), Jan Szali\u0142ow „Renek”<\/a> (+ 8 IX 1947 r.) i Aleksander Sochalski „Duch”<\/a>.
\n\"\"
\n1945 r. Od lewej stoj\u0105:
\nJerzy Stefa\u0144ski „Cedur”, Mieczys\u0142aw Czechowski „Wrzos”, Hieronim
\nDekutowski „Zapora”, Tadeusz Skrai\u0144ski „Jadzinek”, Jan Szali\u0142ow „Renek”,
\nz ty\u0142u Jerzy Siwecki „Bachus”.<\/span><\/span><\/p>\n

W ko\u0144cu kwietnia 1945 r. Zapora na czele 40 partyzant\u00f3w wyruszy\u0142 za San. Po drodze, ko\u0142o wsi \u015awieciech\u00f3w, na p\u00f3\u0142noc od Annopola,\u00a0 „Zaporowcy” mieli potyczk\u0119 z patrolem MO, w kt\u00f3rej zgin\u0119\u0142o dw\u00f3ch milicjant\u00f3w. Nast\u0119pnie wkroczyli do \u015awieciechowa, gdzie rozbroili miejscowy posterunek MO i uwolnili czterech aresztowanych \u017co\u0142nierzy AK. Na terenach za Sanem (przez rzek\u0119 przeprawili si\u0119 w okolicach Radomy\u015bla) rozbili\u00a0 kilka posterunk\u00f3w MO, mi\u0119dzy innymi w Bojanowie. W maju 1945 r., w potyczce oddzia\u0142u z \u017co\u0142nierzami Armii Czerwonej pod wsi\u0105 Stale, w pobli\u017cu Tarnobrzega, zgin\u0119\u0142o dw\u00f3ch czerwonoarmist\u00f3w. Partyzanci ponadto zarekwirowali Sowietom dwa samochody, kt\u00f3rymi powr\u00f3cili na teren Lubelszczyzny, gdzie rozbili kolejne posterunki MO, m.in. w Be\u0142\u017cycach i Wojciechowie. 19 V 1945 r. oddzia\u0142 „Zapory” zawita\u0142 do Kazimierza nad Wis\u0142\u0105. Partyzanci zaatakowali ulokowany na rynku posterunek MO. Milicjanci bronili si\u0119 na pi\u0119trze murowanego budynku. Poddali si\u0119 po tym, jak atakuj\u0105cy wysadzili metalowe i osztabowane drzwi wej\u015bciowe na posterunek. W czasie walki trwaj\u0105cej na kazimierzowskim rynku, grupa \u017co\u0142nierzy oddzia\u0142u ubezpieczaj\u0105ca akcj\u0119 na skraju miasteczka od strony Pu\u0142aw mia\u0142a potyczk\u0119, w wyniku kt\u00f3rej zgin\u0105\u0142 jeden \u017co\u0142nierz sowiecki, dw\u00f3ch funkcjonariuszy Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa i trzech milicjant\u00f3w.<\/p>\n

Opuszczaj\u0105c Kazimierz nad Wis\u0142\u0105, partyzanci zabrali ze sob\u0105 trzech milicjant\u00f3w z miejscowego posterunku. Dw\u00f3ch z nich po przes\u0142uchaniu puszczono wolno, natomiast komendant posterunku (wed\u0142ug niekt\u00f3rych \u017ar\u00f3de\u0142 nie by\u0142 to milicjant, lecz funkcjonariusz UB) zosta\u0142 skazany na \u015bmier\u0107. Wiedz\u0105c, \u017ce lada moment zostanie zastrzelony, podj\u0105\u0142 pr\u00f3b\u0119 ucieczki i zgin\u0105\u0142 od kul „Renka”. Podkre\u015blenia wymaga fakt, \u017ce celami atak\u00f3w partyzant\u00f3w „Zapory” by\u0142y te tylko posterunki MO, co do kt\u00f3rych wywiad oddzia\u0142u lub miejscowe plac\u00f3wki konspiracyjne potwierdzi\u0142y okrutne zachowania obsadzaj\u0105cych je milicjant\u00f3w wobec ludno\u015bci lub gorliwo\u015b\u0107 funkcjonariuszy w tropieniu cz\u0142onk\u00f3w konspiracji.\u00a0 W czerwcu 1945 r. oddzia\u0142\u00a0 „Zapory” z tych w\u0142a\u015bnie powod\u00f3w zaatakowa\u0142 i rozbroi\u0142 kolejne posterunki MO, tym razem w Bychawie, Urz\u0119dowie i J\u00f3zefowie nad Wis\u0142\u0105.
\n\"\"
\nMjr cc Hieronim Dekutowski „Zapora”<\/span><\/a><\/span><\/p>\n

SZEREGI ROSN\u0104<\/span><\/span><\/p>\n

Z ka\u017cdym tygodniem dzia\u0142alno\u015bci oddzia\u0142u ros\u0142a jego popularno\u015b\u0107 w\u015br\u00f3d istotnej cz\u0119\u015bci mieszka\u0144c\u00f3w ziemi lubelskiej. Wsparcie spo\u0142eczne dla czynnej samoobrony przed re\u017cimem komunistycznym by\u0142o sta\u0142ym t\u0142em trwaj\u0105cej przez kilka lat epopei oddzia\u0142\u00f3w „Zapory”, warunkuj\u0105cym zreszt\u0105 utrzymanie si\u0119 partyzant\u00f3w na terenie ich dzia\u0142alno\u015bci. W lipcu 1946 r. kpt. Zdzis\u0142aw Bro\u0144ski „Uskok”<\/a>, przebywaj\u0105cy w\u00f3wczas na obszarze b\u0119d\u0105cym matecznikiem oddzia\u0142u Zapory, zanotowa\u0142 w swoim pami\u0119tniku:<\/p>\n

Ludno\u015b\u0107 tamtych okolic (Chodel, Opole Lubelskie, Kra\u015bnik, Bychawa) og\u00f3lnie by\u0142a wrogo nastawiona do komunist\u00f3w i bardzo sprzyja\u0142a partyzantom. By\u0142y i wioski podczerwienia\u0142e, jak Chmiel, Moniaki, Wilko\u0142az itp., ale znaj\u0105c teren, mo\u017cna sobie by\u0142o pozwala\u0107 na ruchy z taborami w bia\u0142y dzie\u0144.<\/div>\n

R\u00f3wnolegle do wzrostu rozpoznawalno\u015bci oddzia\u0142u w terenie nast\u0105pi\u0142 znaczny przyrost jego liczebno\u015bci. W szeregi partyzantki „Zapory” wst\u0119powali g\u0142\u00f3wnie tropieni przez komunist\u00f3w \u017co\u0142nierze antyniemieckiej konspiracji niepodleg\u0142o\u015bciowej, przede wszystkim akowcy, ale tak\u017ce cz\u0142onkowie Narodowych Si\u0142 Zbrojnych (znaczna cz\u0119\u015b\u0107 3 kompanii por. Boles\u0142awa \u015awi\u0105tka „Jerzego”, w tym jej dow\u00f3dca, sk\u0142ada\u0142a si\u0119 z by\u0142ych \u017co\u0142nierzy NSZ). Do\u0142\u0105czali r\u00f3wnie\u017c ci, kt\u00f3rzy nie chcieli s\u0142u\u017cy\u0107 w wojsku komunistycznym i \u015bciga\u0107 po lasach walcz\u0105cych o wolno\u015b\u0107 partyzant\u00f3w. Cz\u0119sto byli to zreszt\u0105 \u017co\u0142nierze AK, wcze\u015bniej si\u0142\u0105 wcieleni do LWP. W lutym 1945 r. grup\u0119 (10 os\u00f3b) takich uciekinier\u00f3w z wojska ludowego przyprowadzi\u0142 do oddzia\u0142u Micha\u0142 Szeremiecki „Mi\u015b”<\/a>, \u017co\u0142nierz 27 Wo\u0142y\u0144skiej DP AK<\/a> (+ 6 I 1947 r.). W po\u0142owie maja 1945 r., po powrocie oddzia\u0142u na Lubelszczyzn\u0119\u00a0 z wyprawy za San, szeregi partyzant\u00f3w „Zapory” powi\u0119kszy\u0142y si\u0119 o ok. 50 osobow\u0105 grup\u0119 dezerter\u00f3w ze szko\u0142y oficerskiej LWP, dowodzon\u0105 przez por. Romana Sochala „Juranda”<\/a>.<\/p>\n

Pierwszoplanowa rola „Zapory” w czynnym oporze antykomunistycznym na ziemi lubelskiej zosta\u0142a potwierdzona rozkazami Delegatury Si\u0142 Zbrojnych na Kraj z 1 VI 1945 r., na mocy kt\u00f3rych uzyska\u0142 on awans do stopnia majora i nominacj\u0119 na dow\u00f3dc\u0119 oddzia\u0142\u00f3w partyzanckich w Inspektoracie Lublin DSZ (zosta\u0142 ponadto odznaczony Krzy\u017cem Walecznych; rozkazem DSZ na Kraj z 1VI 1945 r. awansowano i odznaczono r\u00f3wnie\u017c wielu podkomendnych „Zapory”). W nast\u0119pstwie decyzji DSZ, dow\u00f3dztwu „Zapory” zosta\u0142 podporz\u0105dkowany licz\u0105cy ok. 40 partyzant\u00f3w oddzia\u0142 por.\/kpt. Stanis\u0142awa \u0141ukasika „Rysia” (+ 7 III 1949 r.). W czerwcu 1945 r. si\u0142y oddzia\u0142u, a w\u0142a\u015bciwie ju\u017c zgrupowania oddzia\u0142\u00f3w pod dow\u00f3dztwem „Zapory” wynosi\u0142y ok. 220 \u017co\u0142nierzy. Poza wspomnianym oddzia\u0142em „Rysia”, kt\u00f3ry operowa\u0142 samodzielnie, pozostaj\u0105c pod og\u00f3ln\u0105 komend\u0105 „Zapory”, bezpo\u015brednio podlega\u0142y mjr. Dekutowskiemu trzy kompanie: 1 kompania pod dow\u00f3dztwem por. Stefana Szarskiego „Jagody”, 2 kompania pod dow\u00f3dztwem por. „Juranda” i 3 kompania dowodzona przez por. Boles\u0142awa \u015awi\u0105tka „Jerzego” (od po\u0142owy czerwca 1945 r. 3 kompani\u0105 dowodzi\u0142 kpt. Aleksander G\u0142owacki „Wis\u0142a”, kt\u00f3ry do\u0142\u0105czy\u0142 do oddzia\u0142u podczas akcji na posterunek MO w Kazimierzu nad Wis\u0142\u0105).<\/p>\n

W BOJACH Z SOWIETAMI. CZERWIEC 1945 R.<\/span><\/p>\n

W pierwszej po\u0142owie czerwca 1945 r. partyzanci „Zapory” operowali na terenie powiatu Bi\u0142goraj, z tym, \u017ce w pocz\u0105tku czerwca jeden z pododdzia\u0142\u00f3w 1 kompanii, w sile ok. 25 partyzant\u00f3w, wys\u0142any zosta\u0142 na p\u00f3\u0142noc, w okolice Lublina. W drodze na wyznaczony teren, 8 VI 1945 r., oddzia\u0142 ten rozbroi\u0142 posterunek MO w Wysokiem, czym \u015bci\u0105gn\u0105\u0142 na siebie kilkakrotnie silniejsz\u0105 ob\u0142aw\u0119 NKWD. Rankiem 9 VI 1945 r. pod wsi\u0105 Polan\u00f3wka, kilka kilometr\u00f3w na po\u0142udnie od Lublina (gmina Strzy\u017cewice), w nier\u00f3wnej walce z Sowietami zgin\u0119\u0142o pi\u0119ciu „Zaporowc\u00f3w”.<\/p>\n

<\/div>\n

\u017bo\u0142nierze
\nze zgrupowania mjr „Zapory”. Od lewej stoj\u0105: NN, Stanis\u0142aw \u0141ukasik
\n„Ry\u015b”, Aleksander Sochalski „Duch”, Hieronim Dekutowski „Zapora”,
\nZbigniew Sochacki „Zbyszek”, Jerzy Korcz „Bohun”.<\/span><\/span><\/p>\n

W po\u0142owie czerwca 1945 r. partyzanci „Zapory” z plutonu „Jura” z 1 kompanii „Jagody” wkroczyli do Janowa Lubelskiego, gdzie zarekwirowali \u017co\u0142nierzom sowieckim cztery samochody ci\u0119\u017carowe, kt\u00f3re pos\u0142u\u017cy\u0142y \u017co\u0142nierzom 1 i 2 kompanii do powrotu na teren powiatu opolskiego; 3 kompania pod dow\u00f3dztwem „Wis\u0142y” mia\u0142a dalej operowa\u0107 na terenach powiatu janowskiego i bi\u0142gorajskiego. Nast\u0119pnie g\u0142\u00f3wne si\u0142y oddzia\u0142u, poruszaj\u0105ce si\u0119 samochodami zdobytymi w Janowie Lubelskim, rozbi\u0142y posterunek MO w J\u00f3zefowie nad Wis\u0142\u0105. W kilka godzin p\u00f3\u017aniej partyzanci zostali pod Kluczkowicami, na po\u0142udnie od Opola Lubelskiego, zaatakowani przez grup\u0119 \u017co\u0142nierzy Armii Czerwonej. Wywi\u0105za\u0142a si\u0119 zaciek\u0142a walka (w ko\u0144cowej fazie starcia dosz\u0142o do walki wr\u0119cz), w wyniku kt\u00f3rej zgin\u0119\u0142o co najmniej siedmiu Sowiet\u00f3w. Rannych zosta\u0142o dw\u00f3ch partyzant\u00f3w. Walka pod Kluczkowicami uruchomi\u0142a przeciwko oddzia\u0142owi siln\u0105 ob\u0142aw\u0119 NKWD-UB, kt\u00f3ra rankiem nast\u0119pnego dnia dopad\u0142a „Zaporowc\u00f3w” kwateruj\u0105cych w Ratoszynie, w pobli\u017cu Chodla. Partyzanci zdo\u0142ali przedrze\u0107 si\u0119 przez pier\u015bcie\u0144 ob\u0142awy, trac\u0105c jednak dw\u00f3ch zabitych.<\/p>\n

Uryn\u0105 na pami\u0119\u0107… zda\u0144 kilka o oddzia\u0142ach mjr. „Zapory” – cz\u0119\u015b\u0107 2\/2><\/a>
\nStrona g\u0142\u00f3wna><\/a><\/span><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"