{"id":353,"date":"2012-06-24T00:06:20","date_gmt":"2012-06-23T22:06:20","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2012\/06\/24\/podporucznik-igla-czesc-2-2\/"},"modified":"2019-06-25T09:17:39","modified_gmt":"2019-06-25T07:17:39","slug":"podporucznik-igla-czesc-2-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=353","title":{"rendered":"Podporucznik „Ig\u0142a” – cz\u0119\u015b\u0107 2\/2"},"content":{"rendered":"
Patrole wysy\u0142ane przez \u201eIg\u0142\u0119\u201d przeprowadza\u0142y akcje w powiatach: radomskim, kozienickim, i\u0142\u017ceckim i kieleckim. Spotyka\u0142y si\u0119 one i wsp\u00f3\u0142dzia\u0142a\u0142y z innymi samodzielnymi grupami partyzanckimi, w tym W\u0142adys\u0142awa Fr\u0105ka \u201eCichego\u201d i Konstantego Koniusza \u201eZapory\u201d. Grupy \u201eCichego\u201d i \u201eZapory\u201d skupia\u0142y po oko\u0142o 10 os\u00f3b. Pierwsza z nich nie by\u0142a zbyt aktywna i po przeprowadzeniu kilku akcji zaopatrzeniowych w powiecie radomskim ujawni\u0142a si\u0119 wiosn\u0105 1947 r., korzystaj\u0105c z og\u0142oszonej amnestii. Los grupy \u201eZapory\u201d by\u0142 podobny, z t\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0105, \u017ce przed ujawnieniem mia\u0142a ona kilka star\u0107 z milicjantami w powiecie i\u0142\u017ceckim. Natomiast podporz\u0105dkowany ppor. \u201eIgle\u201d patrol Antoniego Szeligi \u201eWichra\u201d prawdopodobnie pod koniec 1947 r. usamodzielni\u0142 si\u0119 i przeprowadza\u0142 akcje przeciwko funkcjonariuszom si\u0142 represji w powiatach radomskim i kozienickim.
\n\"\"
\nPpor. Tadeusz Zieli\u0144ski „Ig\u0142a”<\/span><\/span><\/p>\n

Charakter dzia\u0142alno\u015bci oddzia\u0142\u00f3w oddaj\u0105 fragmenty zezna\u0144 Jerzego Bellona \u201eCygana\u201d:<\/p>\n

Na pocz\u0105tku listopada 1946 r. otrzyma\u0142em polecenie<\/em> [od ppor. \u201eIg\u0142y\u201d] zorganizowania patrolu dywersyjnego na terenie pow. Kielce, uzbroi\u0107 ten patrol i postara\u0107 si\u0119 o wy\u017cywienie ze sp\u00f3\u0142dzielni i z kas kolejowych. Patrol m\u00f3j m\u00f3g\u0142 liczy\u0107 najwy\u017cej 8 ludzi. Drugie polecenie by\u0142 to zakres dzia\u0142ania mojego patrolu i tak mia\u0142em likwidowa\u0107 funkcjonariuszy UB wszystkich, funkcjonariuszy MO tych, kt\u00f3rzy specjalnie \u0142api\u0105 cz\u0142onk\u00f3w organizacji, za\u015b cz\u0142onk\u00f3w poszczeg\u00f3lnych stronnictw demokratycznych, kt\u00f3rzy wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105 z UB i innych aktywnych cz\u0142onk\u00f3w tylko bi\u0107<\/em> [\u2026]. Ostatnie polecenie<\/em> [to] by\u0142 zakaz ujawniania si\u0119 i zdawania broni.<\/em><\/span><\/div>\n
<\/div>\n

Ponadto przed styczniowymi wyborami patrol otrzyma\u0142 od ppor. \u201eIg\u0142y\u201d polecenie likwidowania tr\u00f3jek wyborczych i przeszkadzania w pracy propagandzistom komunistycznym na terenie woj. kieleckiego. Prowadzono te\u017c w\u0142asn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 propagandow\u0105, rozdaj\u0105c ulotki polecaj\u0105ce g\u0142osowanie na list\u0119 nr 1 (PSL) i odezwy do \u017co\u0142nierzy, nawo\u0142uj\u0105ce by nie brali oni udzia\u0142u w walce z oddzia\u0142ami podziemia. Innym rodzajem ulotek by\u0142y materia\u0142y u\u015bwiadamiaj\u0105ce, np. \u201eDlaczego wybuch\u0142o powstanie warszawskie\u201d lub piosenki o tre\u015bciach antyrz\u0105dowych i antykomunistycznych. Rozlepiano je w wioskach powiat\u00f3w i\u0142\u017ceckiego i kieleckiego, a podpisywane by\u0142y s\u0142owami \u201eWiN \u2013 czuwa\u201d.
\nJednoznacznym przyk\u0142adem charakteryzuj\u0105cym dzia\u0142alno\u015b\u0107 partyzant\u00f3w, a jednocze\u015bnie pokazuj\u0105cym jak absurdalne i k\u0142amliwe by\u0142y p\u00f3\u017aniejsze propagandowe k\u0142amstwa, przypisuj\u0105ce im pospolity bandytyzm, jest protok\u00f3\u0142 przes\u0142uchania Henryka Kaczorowskiego z 13 stycznia 1948 r., kt\u00f3ry w nadziei na otrzymanie \u0142agodniejszego wyroku, pr\u00f3bowa\u0142 przekona\u0107 \u015bledczego z UB, \u017ce nale\u017ca\u0142 do \u201ezwyk\u0142ej bandy rabunkowej\u201d. W reakcji na tak\u0105 lini\u0119 obrony przes\u0142uchuj\u0105cy funkcjonariusz zada\u0142 nast\u0119puj\u0105ce pytanie:<\/p>\n

Twierdzicie, \u017ce to by\u0142a zwyk\u0142a banda rabunkowa, w kt\u00f3rej wy bezpo\u015brednio tkwili\u015bcie \u2013 wi\u0119c dlaczego wy i wasi wsp\u00f3lnicy dokonywali\u015bcie napady rabunkowe wy\u0142\u0105cznie na sp\u00f3\u0142dzielnie, na so\u0142tys\u00f3w, kt\u00f3rzy ju\u017c zebrali podatki od gospodarzy, oraz na cz\u0142onk\u00f3w partii politycznych, u\u017cywaj\u0105c nad nimi si\u0142y fizycznej, tj. bicia, i gro\u017c\u0105c kar\u0105 \u015bmierci. Gdyby wam chodzi\u0142o wy\u0142\u0105cznie o zyski materialne, wi\u0119c dlaczego nie dokonali\u015bcie napadu na jakiego\u015b zamo\u017cnego gospodarza czy te\u017c kupca, kt\u00f3rzy dysponuj\u0105 grubsz\u0105 got\u00f3wka pieni\u0119dzy? Wyt\u0142umaczcie to?<\/span><\/span> […].<\/span><\/div>\n

Podobnie jak grupy w innych rejonach Polski, oddzia\u0142 ppor. \u201eIg\u0142y\u201d na Kielecczy\u017anie r\u00f3wnie\u017c przyk\u0142ada\u0142 du\u017c\u0105 wag\u0119 do ochrony spo\u0142ecze\u0144stwa przed pospolitymi bandytami, kt\u00f3rzy bardzo cz\u0119sto podczas rabunk\u00f3w podszywali si\u0119 pod partyzant\u00f3w. Jednym z przyk\u0142ad\u00f3w takiej dzia\u0142alno\u015bci by\u0142a likwidacja 11 XI 1946 r., niedaleko Suliszek w powiecie radomskim, trzech uj\u0119tych przest\u0119pc\u00f3w, kt\u00f3rzy zajmowali si\u0119 rabunkiem gospodarzy. O wydaniu wyroku ostatecznie przes\u0105dzi\u0142 fakt pozostawiania przez nich po rabunkach pokwitowa\u0144 z podpisem \u201eps. Ig\u0142a\u201d.<\/p>\n

Warto w tym miejscu zastanowi\u0107 si\u0119 nad przyczynami tak d\u0142ugiej, jak na warunki woj. kieleckiego, dzia\u0142alno\u015bci ppor. \u201eIg\u0142y\u201d i jego grupy. Czynnik osobistego zagro\u017cenia nie m\u00f3g\u0142 by\u0107 jedynym motywem, gdy\u017c w przeciwie\u0144stwie do niekt\u00f3rych dow\u00f3dc\u00f3w i cz\u0142onk\u00f3w ZZK, nie opu\u015bci\u0142 on zagro\u017conego terenu, lecz pozosta\u0142 w rodzinnych stronach. Wydaje si\u0119 zatem, \u017ce istotne by\u0142y dwa powody. Pierwszy \u2013 trzon oddzia\u0142u tworzy\u0142a grupa os\u00f3b pochodz\u0105cych z kres\u00f3w; niekt\u00f3rzy z nich byli dezerterami z \u201eludowego\u201d Wojska Polskiego. Wyobcowanie i poczucie utraty rodzinnych stron oraz pami\u0119\u0107 o sowieckich zbrodniach z lat 1939-1941 po agresji Armii Czerwonej, wp\u0142ywa\u0142a na ich determinacj\u0119 i zaanga\u017cowanie. Drugim czynnikiem by\u0142a g\u0142\u0119boka wiara tych \u017co\u0142nierzy w zmian\u0119 sytuacji politycznej w Polsce w wyniku mi\u0119dzynarodowego konfliktu, o czym zeznawa\u0142 jeden z uj\u0119tych przez UB \u017co\u0142nierzy \u201eIg\u0142y\u201d, Kazimierz Belica. Przytoczy\u0142 on s\u0142owa ppor. Tadeusza Zieli\u0144skiego, kt\u00f3ry m\u00f3wi\u0142 im, \u017ce […] obecnie chodzimy po lesie jak Pi\u0142sudski ze swymi legionami ukrywa\u0142 si\u0119 po lasach, a potem wywalczy\u0142 Polsk\u0119, tak jak i my kiedy\u015b b\u0119dziemy mieli dobrze, gdy\u017c nied\u0142ugo wybuchnie wojna mi\u0119dzy Ameryk\u0105 a Rosj\u0105, a wtedy zmieni si\u0119 rz\u0105d w Polsce<\/span> […]. Nast\u0119pnie opowiada\u0142 nam, \u017ceby w bojach z UB lub wojskiem bi\u0107 si\u0119 do ostatniego, nie poddawa\u0107 si\u0119, a gdy brakuje amunicji, to ostatni\u0105 kul\u0105 zabi\u0107 siebie, a nie da\u0107 si\u0119 z\u0142apa\u0107 \u017cywcem <\/span>[…].
\n\"\"
\nRok 1946. \u017bo\u0142nierze WiN z oddzia\u0142u ppor. Tadeusza zieli\u0144skiego „Ig\u0142y”. Stoj\u0105 od lewej: N.N., Tadeusz Zieli\u0144ski „Ig\u0142a”, Edward Sochaczewski „Szyszka”, N.N., Tadeusz strzelecki „Synek” (aresztowany przez UB 20 maja 1947 r., skazany na kar\u0119 smierci i zamordowany 3 pa\u017adziernika 1947 r. w Radomiu), Le\u017c\u0105: pierwszy od lewej Staniewski (imi\u0119 nie znane), trzeci Jerzy Domaga\u0142a „Mazur”.<\/span><\/p>\n

Od listopada 1946 r. do prze\u0142omu 1947 i 1948 r. (z przerwami na ujawnienie wiosn\u0105 1947 r. i czasowe zawieszenie dzia\u0142alno\u015bci jesieni\u0105 tego roku) oddzia\u0142 przeprowadzi\u0142 kilka akcji przeciwko milicjantom, np. z posterunk\u00f3w w B\u0142otnicy i Gozdzie oraz cz\u0142onkom PPR. W czasie amnestii z 1947 r.,\u00a0 tj. w okresie marzec – kwiecie\u0144 tego\u017c roku, wi\u0119kszo\u015b\u0107 partyzant\u00f3w \u201eIg\u0142y\u201d – podzielona na mniejsze grupy – ujawni\u0142a si\u0119, cho\u0107 sam dow\u00f3dca najprawdopodobniej nie zdecydowa\u0142 si\u0119 na ten krok lub uczyni\u0142 to pod fa\u0142szywym nazwiskiem. Spok\u00f3j nie trwa\u0142 jednak d\u0142ugo. Ju\u017c w maju \u201eIg\u0142a\u201d wr\u00f3ci\u0142 do podziemia, a tak szybki powr\u00f3t spowodowany by\u0142 realn\u0105 perspektyw\u0105 aresztowa\u0144 i represji w stosunku do ujawnionych. Walk\u0119 podj\u0119to na nowo…
\nJu\u017c 12 czerwca 1947 r. oddzia\u0142 by\u0142 bliski odniesienia spektakularnego sukcesu. Opieraj\u0105c si\u0119 na informacjach wywiadu, zorganizowano zasadzk\u0119 na komendanta wojew\u00f3dzkiego MO mjr. Stanis\u0142awa Olsza\u0144skiego i szefa WUBP w Kielcach pp\u0142k. J\u00f3zefa Plut\u0119<\/a>, kt\u00f3rzy wyruszyli na inspekcj\u0119 posterunku MO w Skaryszewie. Ppor. \u201eIg\u0142a\u201d do zmroku nie zatrzymywa\u0142 \u017cadnych pojazd\u00f3w, dopiero kiedy si\u0119 \u015bciemni\u0142o umiejscowione w trzech miejscach posterunki partyzanckie rozpocz\u0119\u0142y akcj\u0119. Zatrzymywano wszystkie przeje\u017cd\u017caj\u0105ce
\nsamochody, kt\u00f3re uprowadzano do lasu i kontrolowano, jednak okaza\u0142o si\u0119, \u017ce poszukiwani wysocy funkcjonariusze aparatu represji powr\u00f3cili do Komendy Powiatowej MO w Radomiu poci\u0105giem, a nie jak wcze\u015bniej planowano samochodem.<\/p>\n

W sierpniu 1947 r. oddzia\u0142 \u201eIg\u0142y\u201d przeprowadzi\u0142 najwi\u0119ksz\u0105 akcj\u0119 ekspropriacyjn\u0105 na trasie Po\u015bwi\u0119tne \u2013 Odrzy\u0142\u00f3w w powiecie opoczy\u0144skim. Po zatrzymaniu kilku samochod\u00f3w skonfiskowano du\u017c\u0105 ilo\u015b\u0107 got\u00f3wki, jednak starcie z grupa operacyjn\u0105, jakie wywi\u0105za\u0142o si\u0119 bezpo\u015brednio po tej akcji, spowodowa\u0142o czasowe zawieszenie dzia\u0142alno\u015bci zbrojnej. Jeden z \u017co\u0142nierzy oddzia\u0142u \u2013 Jan Kotecki, tak zeznawa\u0142 w 1950 r. na ten temat:<\/p>\n

\u201eIg\u0142a\u201d da\u0142 propozycj\u0119, aby band\u0119 rozwi\u0105za\u0107, [m\u00f3wi\u0105c] i\u017c dzia\u0142alno\u015b\u0107 [\u2026] jest niemo\u017cliwa. Na propozycj\u0119 [\u2026] zgodzili\u015bmy si\u0119 i cz\u0142onkowie bandy rozeszli si\u0119 na swoje tereny.<\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n

Po 2-3 miesi\u0105cach ppor. Tadeusz Zieli\u0144ski ponownie zebra\u0142 swoich partyzant\u00f3w. Sytuacja oddzia\u0142u by\u0142a coraz trudniejsza. Powtarzaj\u0105ce si\u0119 akcje \u201en\u0119kania\u201d \u015brodowisk sprzyjaj\u0105cych \u201ele\u015bnym\u201d, rozbudowana siatka informator\u00f3w UB oraz systematyczne \u201eprzeczesywanie zagro\u017conych teren\u00f3w\u201d przez jednostki si\u0142 represji, skutecznie ogranicza\u0142y baz\u0119 i mo\u017cliwo\u015bci dzia\u0142ania kilkunastoosobowej grupy partyzanckiej.
\nDo zwalczania oddzia\u0142u ppor. \u201eIg\u0142y\u201d, wraz z bardziej samodzielnymi patrolami \u201eWichra\u201d i \u201eDr\u0105gala\u201d<\/a>, w\u0142adze bezpiecze\u0144stwa przeznaczy\u0142y jednostk\u0119 KBW w sile batalionu z siedzib\u0105 w Radomiu, co by\u0142o ewenementem w skali wojew\u00f3dztwa. Jednostka ta okre\u015blana jako Grupa Operacyjna \u201eRadom\u201d, wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105c z aparatem UB i MO, prowadzi\u0142a dzia\u0142ania polegaj\u0105ce na tropieniu, \u015bciganiu oraz \u201epatrolowaniu terenu w po\u0142\u0105czeniu z psychicznym i materialnym n\u0119kaniem \u015brodowisk wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cych z bandami\u201d. W ramach tych dzia\u0142a\u0144 30 stycznia 1948 r.\u00a0 w remizie OSP w Skaryszewie odby\u0142a si\u0119 sesja wyjazdowa WSR w Kielcach, kt\u00f3ry za wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z oddzia\u0142em ppor. \u201eIg\u0142y\u201d skaza\u0142 17 os\u00f3b na bardzo wysokie wyroki. Za samym dow\u00f3dc\u0105 oddzia\u0142u Komenda Powiatowa MO w Radomiu wystawi\u0142a list go\u0144czy.
\n\"\"
\nList go\u0144czy wystawiony w 1948 roku na ppor. Tadeusza Zieli\u0144skiego „Ig\u0142\u0119” przez Komend\u0119 Powiatowa MO w Radomiu.<\/span><\/span><\/p>\n

Dla sprawniejszego przeprowadzenia akcji przeciwko podziemiu utworzono podgrupy w sile plutonu lub dru\u017cyny i rozlokowano je w miejscowo\u015bciach powiat\u00f3w radomskiego i kozienickiego, m.in. w Szyd\u0142owcu, Wolanowie, Przytyku, Jedli\u0144sku, Stromcu, Dobieszynie, Skaryszewie, Kazanowie, Jedlni Letnisko i Kozienicach. Zaanga\u017cowanie tak ogromnych si\u0142 i \u015brodk\u00f3w uwa\u017cano za konieczne, poniewa\u017c uznano (podobnie jak i w innych rejonach kraju, gdzie podziemie zbrojne jeszcze funkcjonowa\u0142o), \u017ce w \u201egrupach zbrojnych pozosta\u0142 element nie tylko najbardziej desperacki, ale i najbardziej do\u015bwiadczony w prowadzeniu walki i przestrzeganiu zasad konspiracji\u201d, a \u201esi\u0142a jego wynika\u0142a nie z liczebno\u015bci, lecz przede wszystkim z posiadanej dobrze zorganizowanej sieci wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w spo\u015br\u00f3d miejscowej ludno\u015bci\u201d.<\/p>\n

W materia\u0142ach \u017ar\u00f3d\u0142owych brakuje dokument\u00f3w, kt\u00f3re umo\u017cliwia\u0142yby statystyczne uj\u0119cie dzia\u0142alno\u015bci grupy ppor. \u201eIg\u0142y\u201d, jednak w jednym z opracowa\u0144 resortowych (z 1989 r.) znajduje si\u0119 informacja, \u017ce grupy operacyjne z WUBP w Kielcach i powiatowych UBP w Kozienicach, Radomiu i Starachowicach przeprowadzi\u0142y od maja 1946 r. do czerwca 1948 r. 28 akcji zbrojnych przeciwko patrolom ppor. Tadeusza Zieli\u0144skiego. W wyniku tych dzia\u0142a\u0144 zgin\u0119\u0142o 19 cz\u0142onk\u00f3w grupy, a 137 os\u00f3b aresztowano (byli to przewa\u017cnie wsp\u00f3\u0142pracownicy i osoby wspomagaj\u0105ce); skonfiskowano te\u017c 94 jednostki broni.
\n\"\u201eWicher\u201d
\nPrawdopodobnie 1948 r. Od lewej: Antoni Szeliga „Wicher”, N.N. „Wichura”.<\/span><\/span><\/p>\n

Dzia\u0142ania si\u0142 represji spowodowa\u0142y, \u017ce od po\u0142owy 1947 r. oddzia\u0142 przebywa\u0142 coraz cz\u0119\u015bciej w lasach, kwateruj\u0105c w zbudowanych przez siebie sza\u0142asach. Prawdopodobnie jesieni\u0105 tego roku partyzanci wykopali pierwsze bunkry, z kt\u00f3rych zacz\u0119to korzysta\u0107 coraz cz\u0119\u015bciej. Znajdowa\u0142y si\u0119 one w lasach powiatu radomskiego w pobli\u017cu Koz\u0142owa, Suliszek, Polany i Jeziorna. W specjalnych kryj\u00f3wkach, najcz\u0119\u015bciej tak\u017ce w lasach, przechowywano bro\u0144 i amunicj\u0119. Zapasy by\u0142y du\u017ce. 5 lipca 1948 r. grupa operacyjna si\u0142 represji odkry\u0142a niedaleko Jeziorna miejsce przechowywania amunicji, gdzie znaleziono 10 250 sztuk (153 kg) naboj\u00f3w do pistolet\u00f3w maszynowych.<\/p>\n

W 1948 r. wi\u0119kszo\u015b\u0107 dzia\u0142a\u0144 oddzia\u0142u ppor. \u201eIg\u0142y\u201d mia\u0142a ju\u017c charakter obronny. By\u0142y to przewa\u017cnie potyczki z grupami operacyjnymi przeprowadzaj\u0105cymi ob\u0142awy. Co jaki\u015b czas partyzanci dokonywali akcji zaopatrzeniowych. Cz\u0119sto zmieniali miejsce pobytu, aby \u2013 jak zeznawa\u0142 Kazimierz Belica, b\u0119d\u0105cy w oddziale do jego ko\u0144ca \u2013 zmyli\u0107 \u015blady przed \u015bcigaj\u0105cym nas wojskiem<\/span> [\u2026], nigdy d\u0142ugo nie przebywali\u015bmy w jednej miejscowo\u015bci, lecz przechodzili\u015bmy do innej i tak by\u0142o zawsze<\/span>. Nie byli ju\u017c wtedy w stanie podj\u0105\u0107 otwartej walki, dlatego te\u017c po starciu \u201erozpraszali si\u0119 po lesie\u201d, by po pewnym czasie dotrze\u0107 do \u201epunktu odnalezienia si\u0119 w razie ewentualnego rozbicia\u201d.<\/p>\n

Do po\u0142owy czerwca 1948 r. po kolei gin\u0119li najbardziej do\u015bwiadczeni \u017co\u0142nierze oddzia\u0142u ppor. Tadeusza Zieli\u0144skiego \u201eIg\u0142y\u201d: Adam \u0141\u0119cki \u201eEwa\u201d, W\u0142adys\u0142aw Jachymowicz \u201eMaciek\u201d, J\u00f3zef Budzy\u0144ski \u201e\u017bandarm\u201d, Feliks D\u0119biec \u201eWilk\u201d, Walenty Wo\u017aniak Wolny\u201d. Uj\u0119ci zostali m.in. Ryszard Pali\u0144ski \u201e\u017bbik\u201d i Zygmunt Paw\u0142owski \u201e\u015amig\u0142y\u201d. Nieuchronnie zbli\u017ca\u0142 si\u0119 tragiczny koniec…
\n10\u00a0 maja 1948 r. zgin\u0105\u0142 \u201e\u017bandarm\u201d, za\u015b 14 czerwca 1948 r. w starciu niedaleko Skaryszewa polegli: zast\u0119pca dow\u00f3dcy \u201eWilk\u201d i \u201eWolny\u201d, natomiast ppor. \u201eIg\u0142a\u201d zosta\u0142 ranny. Po kilkudniowym ukrywaniu si\u0119, podczas kt\u00f3rego miejscowi lekarze udzielali mu podstawowej pomocy medycznej, postanowi\u0142 on rozformowa\u0107 oddzia\u0142. Wraz z jednym z podkomendnych – Marianem Mirot\u0105 ps. \u201eListek\u201d<\/span> – opu\u015bci\u0142 powiat radomski, udaj\u0105c si\u0119 pieszo w kierunku Piotrkowa Trybunalskiego. Podczas jednego z postoj\u00f3w \u201eListek\u201d ci\u0119\u017cko rani\u0142 \u015bpi\u0105cego dow\u00f3dc\u0119, chc\u0105c go najprawdopodobniej odda\u0107 w r\u0119ce UB, aby w ten spos\u00f3b \u201ezrzuci\u0107 z siebie wszelkie przest\u0119pstwa\u201d oraz \u201eobmy\u0107 si\u0119 z dotychczasowej dzia\u0142alno\u015bci\u201d. Nast\u0119pnie sam odda\u0142 si\u0119 w r\u0119ce funkcjonariuszy Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa. 24 czerwca 1948 r. ci\u0119\u017cko ranny ppor. Tadeusz Zieli\u0144ski \u201eIg\u0142a\u201d, wierny s\u0142owom kierowanym wcze\u015bniej do swoich \u017co\u0142nierzy – by nie zosta\u0107 uj\u0119ty \u017cywcem \u2013 rozerwa\u0142 si\u0119 granatem.
\n\"\"
\nPpor. Tadeusz Zieli\u0144ski „Ig\u0142a”, po\u015bmiertne zdj\u0119cie wykonane przez UB (Fot. AIPN).<\/i><\/span><\/p>\n

<\/i><\/i>Na pocz\u0105tku lipca 1948 r. ujawnili si\u0119 w Radomiu i zostali zatrzymani przez UB Jan Czy\u017c \u201ePszczo\u0142a\u201d i Jan W\u00f3jcicki \u201eKomar\u201d. 23 pa\u017adziernika 1948 r. na przedmie\u015bciach Radomia zagro\u017cony aresztowaniem, raniony Antoni Szeliga &
\n#8222;Wicher\u201d pope\u0142ni\u0142 samob\u00f3jstwo. Aleksander M\u0142y\u0144ski \u201eDr\u0105gal\u201d<\/a> i jego partyzanci do sierpnia 1950 r. operowali na tych samych terenach co grupa ppor. \u201eIg\u0142y\u201d (m.in. powiaty: radomski, kozienicki, opoczy\u0144ski) i znani byli okolicznej ludno\u015bci.
\n\"\"
\nPrawdopodobnie 1948 r. Od lewej: Aleksander M\u0142y\u0144ski „Dr\u0105gal”, Zbigniew Ejnenberg „Powsta\u0144czyk”, Antoni Szeliga „Wicher”, N.N. \u201eWichura\u201d i \u201eDaszko\u201d \u2013 p\u00f3\u017aniejszy zdrajca.<\/span><\/span><\/p>\n

Wielu mieszka\u0144c\u00f3w p\u00f3\u0142nocnej Kielecczyzny udziela\u0142o im pomocy, p\u0142ac\u0105c p\u00f3\u017aniej za to pobytem w aresztach UBP i wi\u0119zieniach. Pomimo nieprzerwanych dzia\u0142a\u0144 operacyjnych, aparatowi bezpiecze\u0144stwa przez kilka lat nie udawa\u0142o si\u0119 ca\u0142kowicie rozbi\u0107 grupy, a wok\u00f3\u0142 samego dow\u00f3dcy wytworzy\u0142 si\u0119 \u201emit cz\u0142owieka niezwyci\u0119\u017conego\u201d. Dopiero 25 sierpnia 1950 r., w pobli\u017cu Kolonii Wawrzysz\u00f3w w pow. radomskim, specjalna grupa funkcjonariuszy UB, udaj\u0105ca cichociemnych, doprowadzona przez zdrajc\u0119 – Mariana Buka\u0142\u0119 \u201eZbycha\u201d – przeprowadzi\u0142a\u00a0 udana likwidacj\u0119 \u201eDr\u0105gala\u201d i dw\u00f3ch jego \u017co\u0142nierzy:\u00a0 Zbigniewa Ejnenberga \u201ePowsta\u0144czyka\u201d oraz Zygmunta Chmielewskiego \u201eLwa\u201d.
\n\"Aleksander
\nAleksander M\u0142y\u0144ski ps. „Dr\u0105gal”. 1948 rok.<\/span><\/span><\/p>\n

Ostatnie strza\u0142y oddane do komunist\u00f3w przez by\u0142ego \u017co\u0142nierza oddzia\u0142u ppor. \u201eIg\u0142y\u201d pad\u0142y w po\u0142owie 1954 r. Odda\u0142 je J\u00f3zef Bednarczyk \u201eOlcha\u201d. W czasie okupacji niemieckiej by\u0142 \u017co\u0142nierzem AK, po wej\u015bciu Sowiet\u00f3w nie z\u0142o\u017cy\u0142 broni. Uczestniczy\u0142 w akcji rozbicia wi\u0119zienia w Kielcach (z 3 na 4 czerwca 1945 r.) oraz wi\u0119zienia w Radomiu (z 8 na 9 wrze\u015bnia 1945 r.). Nast\u0119pnie walczy\u0142 w szeregach ZZK, w oddziale ppor. Tadeusza Zieli\u0144skiego \u201eIg\u0142y\u201d. Ujawni\u0142 si\u0119 w ramach lokalnej amnestii we wrze\u015bniu 1946 r. Zagro\u017cony aresztowaniem wr\u00f3ci\u0142 do podziemia i ponownie znalaz\u0142 si\u0119 w odtworzonym oddziale \u201eIg\u0142y\u201d. Po \u015bmierci dow\u00f3dcy, w latach 1951-1954 ukrywa\u0142 si\u0119 w powiecie radomskim, jednak nie unika\u0142 star\u0107 z przedstawicielami si\u0142 represji i prowadzi\u0142 agitacj\u0119 polityczn\u0105. Wielu mieszka\u0144c\u00f3w radomskich wsi uwa\u017ca\u0142o go za obro\u0144ce \u201euci\u015bnionych przez rz\u0105d\u201d. W wyniku zdrady 10 lipca 1954 r. wpad\u0142 w zasadzk\u0119 grupy operacyjnej UB i podczas pr\u00f3by przebicia si\u0119 z okr\u0105\u017cenia poleg\u0142 w walce.
\n\"\"
\nZw\u0142oki J\u00f3zefa Bednarczyka ps. „Olcha” (zdj\u0119cie po\u015bmiertne wykonane przez funkcjonariuszy UB), \u017co\u0142nierza w oddziale ppor. Tadeusza Zieli\u0144skiego „Ig\u0142y”. Po \u015bmierci dow\u00f3dcy, w latach 1951-1954 ukrywa\u0142 si\u0119 w powiecie radomskim. 10 lipca 1954 r. otoczony przez grup\u0119 operacyjn\u0105 UB, zgin\u0105\u0142 w czasie pr\u00f3by przebicia si\u0119 z okr\u0105\u017cenia.<\/span><\/span><\/p>\n

Dzia\u0142alno\u015b\u0107 partyzant\u00f3w ppor. \u201eIg\u0142y\u201d i zwi\u0105zanych z nim patroli w latach 1947-1948, mia\u0142a powa\u017cne skutki spo\u0142eczne i polityczne. O \u017cadnej innej zbrojnej grupie podziemia, funkcjonuj\u0105cej jeszcze w tym okresie na Kielecczy\u017anie nie m\u00f3wiono w kr\u0119gach w\u0142adzy komunistycznej z tak\u0105 obaw\u0105 i respektem jak o \u201ebandzie Ig\u0142y\u201d. Wynika\u0142o to po cz\u0119\u015bci z jej negatywnego oddzia\u0142ywania na struktury PPR, gdy\u017c \u201ecz\u0119ste ukazywanie si\u0119 ludzi uzbrojonych\u201d wp\u0142ywa\u0142o \u201eujemnie na rozw\u00f3j [\u2026] partii, kt\u00f3ra jeszcze \u017cyje wspomnieniem terroru\u201d. R\u00f3wnocze\u015bnie aparat administracyjny i PPR przyznawa\u0142y, \u017ce \u201ebanda\u201d ma \u201eoparcie w niekt\u00f3rych gromadach\u201d oraz \u017ce wyst\u0119puje zjawisko \u201eukrywania przest\u0119pstw w terenie przez ch\u0142opstwo\u201d. Mia\u0142o to du\u017ce znaczenie, poniewa\u017c \u2013 jak pod koniec 1947 r. stwierdzi\u0142 w sprawozdaniu KW PPR w Kielcach: obiektywna sytuacja polityczna w naszym terenie zawsze sprzyja\u0142a mo\u017cliwo\u015bci odrodzenia si\u0119 bandytyzmu politycznego<\/span>. Bior\u0105c pod uwag\u0119 utrzymuj\u0105c\u0105 si\u0119 w kr\u0119gach spo\u0142ecze\u0144stwa \u201eatmosfer\u0119 wojenn\u0105\u201d, obawiano si\u0119, \u017ce w jakim\u015b krytycznym momencie kadrowa grupa ppor. \u201eIg\u0142y\u201d mo\u017ce rozwin\u0105\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107 na znacznie wi\u0119ksz\u0105 skal\u0119. W sierpniu 1948 r., ju\u017c po \u015bmierci ppor. \u201eIg\u0142y\u201d i rozbiciu grupy, PUBP w Radomiu w przes\u0142anej do WSR w Kielcach charakterystyce oddzia\u0142u stwierdza\u0142:<\/p>\n

Nale\u017cy nadmieni\u0107, \u017ce banda \u201eIg\u0142y\u201d podczas swego istnienia by\u0142a wielk\u0105 plag\u0105 na terenie tutejszego powiatu [\u2026], parali\u017cuj\u0105c \u0142ad i porz\u0105dek w odbudowuj\u0105cym si\u0119 Pa\u0144stwie Polskim.<\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n

Do dzi\u015b nie wiadomo gdzie komuni\u015bci pogrzebali cia\u0142a ppor. \u201eIg\u0142y\u201d i wi\u0119kszo\u015bci jego \u017co\u0142nierzy. By uczci\u0107 ich ofiar\u0119, w 2001 r., dzi\u0119ki staraniom Fundacji \u201ePami\u0119tamy\u201d, w centralnym punkcie Radomia wzniesiono i ods\u0142oni\u0119to pomnik po\u015bwi\u0119cony \u017co\u0142nierzom Zgrupowania WiN dowodzonego przez mjr. Franciszka Jaskulskiego \u201eZago\u0144czyka\u201d, w tym\u00a0 r\u00f3wnie\u017c\u00a0 ppor. Tadeuszowi Zieli\u0144skiemu \u201eIgle\u201d i jego poleg\u0142ym oraz pomordowanym podkomendnym.
\n\"\"
\nPomnik w ho\u0142dzie \u017co\u0142nierzom ze
\nzgrupowania <\/span>Zwi\u0105zku Zbrojnej Konspiracji<\/span>
\nmjr. Franciszka Jaskulskiego „Zago\u0144czyka” ods\u0142oni\u0119ty 10 czerwca 2001 r.
\nw Radomiu, dzi\u0119ki staraniom Fundacji „Pami\u0119tamy”<\/a>.<\/span><\/span><\/p>\n

Niespe\u0142na trzy miesi\u0105ce temu, 7 kwietnia 2012 r., w miejscowo\u015bci Dzierzk\u00f3wek Stary<\/a>\u00a0 (gm. Skaryszew) zosta\u0142 ods\u0142oni\u0119ty i po\u015bwi\u0119cony kolejny pomnik upami\u0119tniaj\u0105cy \u017co\u0142nierzy wykl\u0119tych z oddzia\u0142u ppor. Tadeusza Zieli\u0144skiego \u201eIg\u0142y\u201d. Inicjatorami jego budowy by\u0142 \u015awiatowy Zwi\u0105zek \u017bo\u0142nierzy Armii Krajowej Ko\u0142o Skaryszew, Burmistrz Miasta i Gminy Skaryszew, Rada Miejska w Skaryszewie, Zwi\u0105zek Wi\u0119\u017ani\u00f3w Politycznych Okresu Stalinowskiego Okr\u0119g Radom, przy pomocy finansowej Rady Ochrony Pami\u0119ci Walk i M\u0119cze\u0144stwa. Patronat nad budow\u0105 pomnika obj\u0119li m.in. Sekretarz Rady Ochrony Pami\u0119ci Walk i M\u0119cze\u0144stwa\u00a0 – dr Andrzej Kunert, Wojewoda Mazowiecki \u2013 Jacek Koz\u0142owski, Biskup Polowy Wojska Polskiego \u2013 J\u00f3zef Guzdek, Kierownik Urz\u0119du ds. Kombatant\u00f3w i Os\u00f3b Represjonowanych oraz Dow\u00f3dca Si\u0142 Powietrznych. Decyzja o ulokowaniu pomnika na terenie PSP w Dzierzk\u00f3wku Starym nie by\u0142a przypadkowa, gdy\u017c to w\u0142a\u015bnie z tej miejscowo\u015bci wywodzi\u0142o si\u0119 kilku \u017co\u0142nierzy ppor. \u201eIg\u0142y\u201d, kt\u00f3rzy polegli w walce z UB-KBW.
\n\"\"
\nPomnik ods\u0142oni\u0119ty 7 kwietnia 2012 r. w miejscowo\u015bci Dzierzk\u00f3wek Stary,\u00a0 gm. Skaryszew, po\u015bwi\u0119cony \u017co\u0142nierzom wykl\u0119tym wywodz\u0105cym si\u0119 z terenu gminy Skaryszew, m.in. z oddzia\u0142u ppor. Tadeusza Zieli\u0144skiego \u201eIg\u0142y\u201d, kt\u00f3rzy oddali swoje \u017cycie w latach 1945-1954 walcz\u0105c z komunistycznym zniewoleniem.<\/span><\/span><\/p>\n

Uroczysto\u015bci rozpocz\u0119\u0142a Eucharystia celebrowana przez biskupa radomskiego Henryka Tomasika\u00a0 przy wsp\u00f3\u0142udziale kilku ksi\u0119\u017cy z miejscowych parafii gminy Skaryszew. Uroczysto\u015b\u0107 odby\u0142a si\u0119 w pe\u0142nym ceremoniale wojskowym, w kt\u00f3rej udzia\u0142\u00a0 wzi\u0119\u0142a Kompania Reprezentacyjna Wojsk Lotniczych z D\u0119blina oraz Orkiestra D\u0119ta Wojsk Lotniczych z\u00a0 Radomia. W\u015br\u00f3d zaproszonych go\u015bci w uroczysto\u015bci wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 Stanis\u0142aw Oleksiak \u2013 Prezes Zarz\u0105du G\u0142\u00f3wnego \u015aZ\u017bAK. Uroczystego ods\u0142oni\u0119cia pomnika dokonali Ireneusz Kumi\u0119ga \u2013 Burmistrz MiG Skaryszew,\u00a0 Leon Etwert \u2013 Prezes Zarz\u0105du \u015aZ\u017bAK Okr\u0119g Radom oraz Kazimierz Kozie\u0142 \u2013 Prezes \u015aZ\u017bAK Ko\u0142o w Skaryszewie.
\n\"\"
\nW uroczysto\u015bci wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 wiele os\u00f3b, zw\u0142aszcza cz\u0142onk\u00f3w rodzin pomordowanych lub poleg\u0142ych w walce. Jednym z uczestnik\u00f3w by\u0142 Jan Czy\u017c ps. \u201ePszcz\u00f3\u0142ka\u201d, jeden z ostatnich \u017cyj\u0105cych \u017co\u0142nierzy oddzia\u0142u ppor. \u201eIg\u0142y\u201d. Pomnik obj\u0119\u0142a patronatem Dyrekcja Szko\u0142y Podstawowej w Dzierzk\u00f3wku; m\u0142odzie\u017c i dzieci b\u0119d\u0105 opiekowa\u0107 si\u0119 monumentem, kultywuj\u0105c tym samym pami\u0119\u0107 o bohaterach walki o woln\u0105 Polsk\u0119. Szko\u0142a zamierza tak\u017ce w\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 w akcj\u0119 \u201eNie wstydz\u0119 si\u0119 Jezusa\u201d<\/a>; otrzyma\u0142a breloki promuj\u0105ce t\u0105 akcj\u0119.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n<\/div>\n

Na p\u0142ycie pomnika wyryto nazwiska 18 \u017co\u0142nierzy wywodz\u0105cych si\u0119 z terenu gminy Skaryszew, kt\u00f3rzy oddali swoje \u017cycie w latach 1945-1954 walcz\u0105c z komunistycznym zniewoleniem:<\/span><\/p>\n