{"id":324,"date":"2012-12-01T00:21:03","date_gmt":"2012-11-30T23:21:03","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2012\/12\/01\/65-rocznica-smierci-kpt-bartka\/"},"modified":"2012-12-01T00:21:03","modified_gmt":"2012-11-30T23:21:03","slug":"65-rocznica-smierci-kpt-bartka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=324","title":{"rendered":"65. rocznica \u015bmierci kpt. "Bartka""},"content":{"rendered":"
65. rocznica zamordowania kpt. Henryka Flame "Bartka"<\/span><\/font><\/span>
<\/span><\/p>\n
…Nie dajmy zgin\u0105\u0107 poleg\u0142ym.<\/span><\/span><\/font>
Zbigniew Herbert<\/span><\/font><\/p>\n<\/div>\n

<\/span>\"\"\"\"
Kpt. Henryk Flame "Bartek"<\/font><\/p>\n

65. lat temu, 1 grudnia 1947 roku w Zabrzegu pod Czechowicami zosta\u0142 zamordowany kpt. Henryk Flame "Bartek", legendarny dow\u00f3dca zgrupowania partyzanckiego Narodowych Si\u0142 Zbrojnych na \u015al\u0105sku Cieszy\u0144skim.<\/b><\/font><\/p>\n

Dnia 1 grudnia 1947 roku o godzinie 14 Henryk Flame przyszed\u0142 do warsztatu znajomego Wiktora Cimali z pro\u015bb\u0105, \u017ceby zrobi\u0142 drzwi \u017celazne do ko\u015bcio\u0142a \u015aw. Katarzyny. Praca nad drzwiami, w kt\u00f3rej pomaga\u0142 Flame, trwa\u0142a do godziny 18. Po sko\u0144czonej pracy, Cimola zaproponowa\u0142 „Bartkowi", \u017ce odprowadzi go do domu. Po drodze wst\u0105pili do restauracji prowadzonej przez Kozika na piwo. Tam spotkali Wiktora Ryszk\u0119 do kt\u00f3rego si\u0119 dosiedli. P\u00f3\u017aniej dosz\u0142o kilku innych znajomych mi\u0119dzy innymi Rudolf Stafi z \u017con\u0105 i Stefan Kapela. W tym mniej wi\u0119cej towarzystwie na propozycj\u0119 Stefana Kapeli ca\u0142a grupa uda\u0142a si\u0119 samochodem do restauracji Czyloka w Zabrzegu. <\/p>\n

Pod restauracj\u0119 prowadzon\u0105 przez J\u00f3zefa Czyloka w Zabrzegu samoch\u00f3d z go\u015b\u0107mi, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych by\u0142 Flame, podjecha\u0142 mi\u0119dzy godzin\u0105 19 a 20.\u00a0 Z samochodu opr\u00f3cz wy\u017cej wymienionych go\u015bci, wysz\u0142o r\u00f3wnie\u017c dw\u00f3ch funkcjonariuszy MO oraz kilku cz\u0142onk\u00f3w orkiestry, kt\u00f3r\u0105 wzi\u0119to z restauracji Kozika. Ca\u0142e towarzystwo bez przeszk\u00f3d wesz\u0142o do restauracji i zaj\u0119\u0142o stoliki. W tym czasie oko\u0142o godz. 20 funkcjonariusz MO o nazwisku Drapacz poznawszy wchodz\u0105cego do restauracji Henryka Flame poszed\u0142 na miejscowy posterunek, gdzie poinformowa\u0142 komendanta plac\u00f3wki Kazimierza Dolaci\u0144skiego, \u017ce widzia\u0142 jak „Bartek" w towarzystwie znajomych wszed\u0142 do restauracji u Czyloka, m\u00f3wi\u0105c przy tym, \u017ce mo\u017ce doj\u015b\u0107 do „gradny" gdy\u017c kilka dni wcze\u015bniej, 29 listopada 1946 roku, Flame strzela\u0142 w tej restauracji na wiwat i nieprzychylnie wypowiada\u0142 si\u0119 o „w\u0142adzy ludowej". Obaj milicjanci poszli zatem do restauracji, tam zastali ju\u017c funkcjonariusza MO Ca\u0142ujka a chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej przyszli milicjanci, Rudolf Dadak i Multak.\u00a0 Byli tam r\u00f3wnie\u017c czechowiccy milicjanci Stanis\u0142aw Kope\u0107 i Jan Zygowski, kt\u00f3rzy przyjechali w towarzystwie Flamego. W zwi\u0105zku z tym, \u017ce miejscowy posterunek zosta\u0142 bez obstawy, komendant Dolaci\u0144ski odmeldowa\u0142 Dadaka i Drapacza na plac\u00f3wk\u0119 MO. Jednak Dadak zosta\u0142, a zamiast niego na posterunek poszed\u0142 Multak.<\/p>\n

Oko\u0142o godziny 21.20 do baru, przy kt\u00f3rym stali milicjanci, podszed\u0142 Flame i zaprosi\u0142 komendanta Dolaci\u0144skiego do stolika, ale ten odm\u00f3wi\u0142 m\u00f3wi\u0105c przy tym, \u017ce jest na s\u0142u\u017cbie a zreszt\u0105 nie pije z nieznajomymi na co Flame przedstawi\u0142 si\u0119 podaj\u0105c jednocze\u015bnie sw\u00f3j NSZ-owski pseudonim, tak \u017ce wszyscy w pobli\u017cu to us\u0142yszeli. W tym czasie w restauracji znajdowa\u0142o si\u0119 pi\u0119ciu milicjant\u00f3w pilnuj\u0105cych porz\u0105dku przed ewentualn\u0105 awantur\u0105, zw\u0142aszcza, \u017ce towarzystwo Flamego by\u0142o ju\u017c mocno rozbawione. O godzinie 22 Czylok zabra\u0142 si\u0119 do zamykania baru, widz\u0105c to Flame podszed\u0142 do Dolaci\u0144skiego i poprosi\u0142 o d\u0142u\u017csze pozostanie obecnych na sali, poniewa\u017c ma obawy, \u017ce na zewn\u0105trz mo\u017ce doj\u015b\u0107 do awantury. Dzi\u0119ki interwencji komendanta posterunku Czylok zrezygnowa\u0142 z zamkni\u0119cia restauracji.<\/p>\n

Gdy kolejny raz Flame podszed\u0142 do baru zaczepi\u0142 go Rudolf Dadak pytaj\u0105c czy pami\u0119ta go z roku 1944 na co zapytany odpowiedzia\u0142, \u017ce je\u017celi by\u0142 w partyzantce to walczyli razem przeciwko okupantowi i na tym rozmowa si\u0119 sko\u0144czy\u0142a. Wed\u0142ug p\u00f3\u017aniejszej relacji samego Dadaka rozmowa przebieg\u0142a nieco inaczej, a mianowicie, \u017ce „podchmielony" Flame podszed\u0142 do niego i mu ubli\u017cy\u0142 u\u017cywaj\u0105c przy tym wulgarnych s\u0142\u00f3w. Bezpo\u015brednio po tym incydencie Flame poszed\u0142 do osobnego pomieszczenie gdzie przysiad\u0142 si\u0119 do Marii Stafi i do \u017cony Ryszka. By\u0142 pod\u0142amany, skar\u017cy\u0142 si\u0119, \u017ce jego na \u015bwiecie ju\u017c nic nie cieszy, \u017cyje tylko dla dzieci i dla matki.<\/p>\n

Dochodzi\u0142a godzina 23 dnia 1 grudnia 1947 roku gdy us\u0142yszano seri\u0119 strza\u0142\u00f3w i towarzysz\u0105cy jej krzyk kobiet. Chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej Henryk Flame le\u017ca\u0142 bez ruchu w ka\u0142u\u017cy krwi obok krzes\u0142a na kt\u00f3rym siedzia\u0142. Strza\u0142 odda\u0142 funkcjonariusz MO Rudolf Dadak, kt\u00f3ry sta\u0142 w drzwiach z karabinem w r\u0119ku z luf\u0105 skierowan\u0105 do pokoju, w kt\u00f3rym siedzia\u0142 Flame. Od razu dopad\u0142 go funkcjonariusz Ca\u0142ujek, kt\u00f3ry odebra\u0142 Dadakowi bro\u0144. Na zapytanie dlaczego to zrobi\u0142 odpar\u0142, \u017ce „nie mo\u017ce znosi\u0107 by tacy wrogowie Demokracji, kt\u00f3rzy przed niedawnym czasem strzelali do milicjant\u00f3w chodzili teraz bezkarnie."
Tak zako\u0144czy\u0142 \u017cycie Henryk Flame\u00a0 pseudonim „Bartek", legendarny „Kr\u00f3l Podbeskidzia".<\/b><\/p>\n

Tomasz Greniuch<\/a>, endecja.pl<\/a>><\/p>\n

<\/b><\/i><\/div>\n

\"\"
Zw\u0142oki kpt. "Bartka"
\nskrytob\u00f3jczo zastrzelonego przez milicjanta w barze w
\nZabrzegu.<\/p>\n

<\/i><\/font><\/span><\/font><\/p>\n

\n

Henryk Antoni Flame, ps. "Grot", "Bartek", (ur. 19 stycznia 1918 we Frysztacie na Zaolziu, zm. 1 grudnia 1947) – pilot wojskowy, \u017co\u0142nierz NSZ.<\/font><\/b><\/p>\n

By\u0142
\n synem Emeryka i Marii z domu Raszyk. W 1919 roku rodzina Flame
\nprzenios\u0142a si\u0119 do Czechowic (obecnie Czechowice-Dziedzice) znajduj\u0105cych
\nsi\u0119 w granicach II Rzeczypospolitej. Wykszta\u0142cenie zdoby\u0142 w miejscowym
\ngimnazjum i w Szkole Przemys\u0142owej w Bielsku. W 1936 roku wst\u0105pi\u0142 na
\nochotnika do wojska rozpoczynaj\u0105c nauk\u0119 w Szkole Podoficer\u00f3w Lotnictwa
\ndla Ma\u0142oletnich w Bydgoszczy, kt\u00f3r\u0105 uko\u0144czy\u0142 w roku 1939 w stopniu
\nkaprala pilota dostaj\u0105c przydzia\u0142 do 123 eskadry 2 pu\u0142ku lotniczego
\nstacjonuj\u0105cego na lotnisku w podkrakowskich Rakowicach.<\/font>
\"\"
Wiosna 1946 r. Henryk Flame „Bartek”
\n(pierwszy od prawej) wraz ze swoimi \u017co\u0142nierzami
\n(od lewej: Gustaw Matuszny, ps. „Orze\u0142 Bia\u0142y”, Wiktor
\nGruszczyk, ps. „Gro\u017any”, Stanis\u0142aw W\u0142och, ps. „Lis”).<\/i><\/font>
<\/i>
W wojnie
\nobronnej Polski w 1939 r., jako pilot 123 eskadry my\u015bliwskiej
\nprzydzielonej do Brygady Po\u015bcigowej, Henryk Flame, broni\u0142 nieba nad
\nWarszaw\u0105 przed samolotami wroga. 1 wrze\u015bnia w okolicach Zakroczyma
\ndosz\u0142o do pierwszej bitwy powietrznej II wojny \u015bwiatowej, w wyniku
\nkt\u00f3rej maszyna kpr. Flame zosta\u0142a zestrzelona, a on sam od tej pory
\nznajdowa\u0142 si\u0119 w dyspozycji prezydenta Warszawy, Stefana Starzy\u0144skiego. Z
\n 6 na 7 wrze\u015bnia 123 eskadra zosta\u0142a wycofana z Warszawy na podlubelskie
\n lotniska, a 17 wrze\u015bnia jej \u017co\u0142nierze przekroczyli granic\u0119 rumu\u0144sk\u0105. W
\ntym czasie Henryk Flame dosta\u0142 prawdopodobnie przydzia\u0142 do nowo
\nsformowanej Eskadry Rozpoznawczej operuj\u0105cej na linii Lw\u00f3w –
\nZaleszczyki.<\/font><\/p>\n

Po 17 wrze\u015bnia zosta\u0142 zestrzelony przez Rosjan w
\nokolicach Stanis\u0142awowa po czym zorganizowa\u0142 z lu\u017anych grup \u017co\u0142nierzy z
\nrozbitych jednostek konw\u00f3j, kt\u00f3ry pod koniec wrze\u015bnia przekroczy\u0142
\ngranic\u0119 z W\u0119grami. Na W\u0119grzech Flame wraz z innymi \u017co\u0142nierzami zosta\u0142
\ninternowany i osadzony w tymczasowym obozie, z kt\u00f3rego jednak szybko
\nuciek\u0142. Ukrywaj\u0105c si\u0119 u w\u0119gierskiego gospodarza zosta\u0142 zadenuncjowany i
\nprzekazany w\u0142adzom niemieckim, kt\u00f3re umie\u015bci\u0142y zbiega w obozie jenieckim
\n zlokalizowanym na ziemiach austriackich wcielonych do III Rzeszy. W
\ndrugiej po\u0142owie 1940 roku, dzi\u0119ki interwencji rodziny, Flame zosta\u0142
\nwypuszczony z obozu (historycy o orientacji lewicowej, uwa\u017caj\u0105, \u017ce
\nkluczow\u0105 rol\u0119 w wypuszczeniu Flamego z obozu, odegra\u0142 fakt podpisania
\nprzez niego volkslisty). Po powrocie do Czechowic, Henryk Flame, podj\u0105\u0142
\nprac\u0119 jako maszynista na miejscowej kolei i zwi\u0105za\u0142 si\u0119 jednocze\u015bnie z
\nniepodleg\u0142o\u015bciow\u0105 konspiracj\u0105.<\/font><\/p>\n

Za\u0142o\u017cy\u0142 organizacj\u0119 HAK podleg\u0142\u0105
\nAK, kt\u00f3ra zajmowa\u0142a si\u0119 wywiadem i sabota\u017cem. Na prze\u0142omie roku 1943 i
\n1944, zagro\u017cony dekonspiracj\u0105 i aresztowaniem, wraz z podkomendnymi
\nuciek\u0142 do lasu, gdzie zorganizowa\u0142 samodzielny oddzia\u0142 partyzancki
\noperuj\u0105cy w podbeskidzkich lasach. Zauwa\u017cony przez dow\u00f3dztwo NSZ
\notrzyma\u0142 propozycj\u0119 wej\u015bcia w raz z oddzia\u0142em w szeregi tej organizacji,
\n z kt\u00f3rej to propozycji skorzysta\u0142 i w pa\u017adzierniku 1944 roku zosta\u0142
\nzaprzysi\u0119\u017cony na \u017co\u0142nierza NSZ.<\/font><\/p>\n

12 lutego 1945 roku do Czechowic
\nwkroczy\u0142a Armia Czerwona, a Flame, realizuj\u0105c zalecenia dow\u00f3dztwa NSZ,
\nujawni\u0142 si\u0119, i wraz z oddzia\u0142em, zachowuj\u0105c konspiracyjne struktury,
\nodda\u0142 si\u0119 do dyspozycji "w\u0142adzy ludowej" i wbrew protestom miejscowych
\nkomunist\u00f3w, obj\u0105\u0142 stanowisko komendanta miejscowego komisariatu MO. W
\ndalszym ci\u0105gu realizuj\u0105c wytyczne dow\u00f3dztwa NSZ, Flame obsadzi\u0142 swoimi
\nlud\u017ami komisariat i podleg\u0142e mu jednostki, a tak\u017ce gromadzi\u0142 wok\u00f3\u0142
\nsiebie ludzi opozycyjnie nastawionych do komunist\u00f3w gromadzi\u0107
\njednocze\u015bnie bro\u0144 przygotowuj\u0105c si\u0119 do nieuchronnej konfrontacji z
\nkomunistami.<\/font><\/p>\n

W kwietniu 1945 roku, kolejny raz, jak za okupacji
\nniemieckiej, zagro\u017cony dekonspiracj\u0105 i aresztowaniem, Flame uciek\u0142 ze
\nswoimi lud\u017ami w pobliskie lasy. Od tej pory Flame zacz\u0105\u0142 wyst\u0119powa\u0107 jako
\n "Bartek" odtwarzaj\u0105c odzia\u0142y partyzanckie VII Okr\u0119gu
\n\u015al\u0105sko-Cieszy\u0144skiego NSZ rozpoczynaj\u0105c tym samym "drug\u0105 konspiracj\u0119". Od
\n maja 1945 roku do lutego roku 1947 Henryk Flame sta\u0142 na czele
\nnajwi\u0119kszego zgrupowania niepodleg\u0142o\u015bciowego na \u015al\u0105sku Cieszy\u0144skim,
\nkt\u00f3rego liczebno\u015b\u0107, w szczytowym okresie, wynosi\u0142a ponad 300 dobrze
\nuzbrojonych i umundurowanych \u017co\u0142nierzy. Sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 z kilku oddzia\u0142\u00f3w
\n zgrupowanie przeprowadzi\u0142o \u0142\u0105cznie ok. 340 akcji zbrojnych. Do
\nnajwi\u0119kszego wyst\u0105pienia zgrupowania pod dow\u00f3dztwem Flamego nale\u017ca\u0142o
\nzaj\u0119cie 3 maja 1946 roku ma\u0142ej, uzdrowiskowej miejscowo\u015bci Wis\u0142y, w
\nkt\u00f3rej przeprowadzi\u0142, na oczach sterroryzowanych komunist\u00f3w, dwugodzinn\u0105
\n defilad\u0119 w pe\u0142ni umundurowanych i uzbrojonych \u017co\u0142nierzy NSZ, co by\u0142o
\newenementem w pa\u0144stwach "w\u0142adzy ludowej". W okresie tym Flame otrzyma\u0142
\nstopie\u0144 kapitana NSZ i przydomek "Kr\u00f3la Podbeskidzia", b\u0119d\u0105c najwi\u0119kszym
\n postrachem komunist\u00f3w na \u015al\u0105sku Cieszy\u0144skim.
<\/font>\"\"
Od lewej: Alojzy Wizner „Lis”, Antoni Wizner „Brzoza”, cz\u0142onkowie zgrupowania „Bartka”, straceni 15 stycznia 1947 r. w Bielsku na mocy wyroku WSR w Katowicach.<\/font>
<\/i>
We wrze\u015bniu 1946
\nroku, w wyniku ubeckiej prowokacji, co najmniej 167 \u017co\u0142nierzy
\nzgrupowania "Bartka" zosta\u0142o wywiezionych na Opolszczyzn\u0119 i
\nzamordowanych (wed\u0142ug najnowszych przypuszcze\u0144 ten masowy mord mia\u0142
\nmiejsce w lasach w okolicach wsi Barut lub okolicach Grodkowa. Kolejnym
\npostulowanym miejscem mordu s\u0105 \u0141ambinowice. Od tego czasu zgrupowanie
\npod dow\u00f3dztwem Flamego zacz\u0119\u0142o traci\u0107 inicjatyw\u0119 kosztem komunist\u00f3w,
\nkt\u00f3rzy w licznych ob\u0142awach dziesi\u0105tkowali oddzia\u0142y podleg\u0142e "Bartkowi".<\/font>
\"\"
Raport agenta MBP Henryka Wendrowskiego z prowokacyjnej operacji „Lawina”, zako\u0144czonej wymordowaniem \u017co\u0142nierzy „Bartka”.<\/i><\/font><\/p>\n

W
\n obliczu beznadziejnej sytuacji Flame podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o ujawnieniu si\u0119
\nprzy najbli\u017cszej okazji, kt\u00f3r\u0105 sta\u0142a si\u0119 uchwalona przez sejm na dzie\u0144
\n22 lutego 1947 roku amnestia. Sam "Bartek" z najbli\u017cszym otoczeniem
\nujawni\u0142 si\u0119 dopiero 11 marca 1947 roku w Cieszynie. By\u0142 to dla
\nkomunist\u00f3w ogromny sukces, kt\u00f3ry jednak przy\u0107miewa\u0142 fakt, \u017ce Flame,
\nujawniaj\u0105c si\u0119 na mocy amnestii, by\u0142 bezkarny, a wed\u0142ug nich musia\u0142
\nponie\u015b\u0107 kar\u0119. Komuni\u015bci rozpocz\u0119li wi\u0119c kolejn\u0105 prowokacj\u0119 maj\u0105c\u0105 na
\ncelu "ukaranie" Flamego. Pono\u0107 nieoficjalny wyrok \u015bmierci na "Bartka"
\nwyda\u0142 sam Bierut, kt\u00f3ry nie m\u00f3g\u0142 znie\u015b\u0107 my\u015bli o przemarszu niemal 400
\nludzi z NSZ przed posterunkiem MO w Wi\u015ble.<\/font><\/p>\n

Do skrytob\u00f3jczego
\nzamachu na Flamego dosz\u0142o 1 grudnia 1947 roku w Zabrzegu pod
\nCzechowicami. Zamachowcem by\u0142 miejscowy milicjant Rudolf Dadak, kt\u00f3ry
\nnigdy nie zosta\u0142 os\u0105dzony za swoj\u0105 zbrodni\u0119, tak samo jak inspiratorzy
\nzamachu (Henryk Wendrowski), mimo prowadzonego \u015bledztwa, nie zostali
\nujawnieni i postawieni przed s\u0105dem.
<\/font>
Wi\u0119cej na temat zgrupowania kpt. Henryka Flame "Bartka" czytaj:<\/span><\/font>
<\/font><\/span><\/font><\/p>\n