{"id":32,"date":"2018-05-21T17:08:16","date_gmt":"2018-05-21T15:08:16","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2018\/05\/21\/69-rocznica-smierci-kpt-uskoka\/"},"modified":"2019-05-29T19:02:40","modified_gmt":"2019-05-29T17:02:40","slug":"69-rocznica-smierci-kpt-uskoka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=32","title":{"rendered":"70. rocznica \u015bmierci kpt. &#8222;Uskoka&#8221;"},"content":{"rendered":"<div class=\"TrescKomentowanegoWpisu\">\n<div class=\"TrescKomentowanegoWpisu\">\n<div class=\"TrescKomentowanegoWpisu\">\n<div class=\"TrescKomentowanegoWpisu\">\n<div align=\"justify\"><span style=\"font-size: x-large;\"><u><strong>70. rocznica \u015bmierci kpt. Zdzis\u0142awa Bro\u0144skiego &#8222;Uskoka&#8221;<\/strong><\/u><\/span><\/p>\n<div align=\"right\"><strong><span style=\"font-style: italic; font-size: small;\">&#8230;Nie dajmy zgin\u0105\u0107 poleg\u0142ym.<\/span><\/strong><br \/>\n<span style=\"font-weight: bold; font-size: small;\">Zbigniew Herbert<\/span><\/p>\n<div align=\"justify\"><span style=\"font-style: italic; font-size: small;\"><img loading=\"lazy\" src=\"resources\/kpt._Uskok.jpg\" alt=\"\" width=\"395\" height=\"586\" border=\"0\"><\/span><span style=\"font-style: italic; font-size: small;\"><span style=\"font-style: italic; font-size: small;\"><img src=\"resources\/PLONACY_ZNICZ.gif\" alt=\"\" border=\"0\"><br \/>\n<strong><a href=\"http:\/\/hej-kto-polak.pl\/wp\/?p=50937\">Kpt. Zdzis\u0142aw Bro\u0144ski &#8222;Uskok&#8221;<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div align=\"justify\"><strong>70 lat temu, 21 maja 1949 r., osaczony przez grup\u0119 operacyjn\u0105 UB-KBW, w bunkrze ukrytym na terenie gospodarstwa Lisowskich w <a href=\"http:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Nowogr%C3%B3d_%28wojew%C3%B3dztwo_lubelskie%29\">D\u0105br\u00f3wce (obecnie Nowogr\u00f3d, wojew\u00f3dztwo lubelskie)<\/a> zgin\u0105\u0142 <a href=\"http:\/\/pamiec.pl\/pa\/biblioteka-cyfrowa\/publikacje\/16016,Zdzislaw-Bronski-Uskok-Pamietnik-wrzesien-1939-maj-1949-audiobook-IPN-czyta-Marc.html\">kpt. Zdzis\u0142aw Bro\u0144ski \u201eUskok\u201d<\/a> \u2013 legendarny dow\u00f3dca oddzia\u0142\u00f3w partyzanckich na Lubelszczy\u017anie. Nale\u017ca\u0142do najaktywniejszych i najbardziej bezkompromisowych dow\u00f3dc\u00f3w antykomunistycznego podziemia.<\/strong><\/div>\n<div align=\"justify\">\n<p>W latach 1944\u20131949 jego oddzia\u0142y przeprowadzi\u0142y wiele g\u0142o\u015bnych akcji przeciwko si\u0142om re\u017cimowym, plasuj\u0105c go bez w\u0105tpienia na czele najgro\u017aniejszych przeciwnik\u00f3w \u201enowej w\u0142adzy\u201d na ca\u0142ej Lubelszczy\u017anie. O tym, jak wielkie znaczenie przywi\u0105zywali komuni\u015bci do jego uj\u0119cia lub likwidacji, niech \u015bwiadczy fakt, \u017ce w operacji osaczenia kpt. Bro\u0144skiego bra\u0142 udzia\u0142 sam dyrektor Departamentu III MBP p\u0142k Jan Tataj, kt\u00f3ry prowadzi\u0142 z nim kilkudziesi\u0119ciominutowe pertraktacje poprzez w\u0142az bunkra. Jakie\u017c musia\u0142o by\u0107 zdziwienie pu\u0142kownika MBP, gdy w pewnym momencie us\u0142ysza\u0142 od osaczonego i znajduj\u0105cego si\u0119 w obliczu \u015bmierci Polskiego Oficera, by mu ju\u017c nie przeszkadza\u0142, poniewa\u017c\u2026 pisze listy. Nied\u0142ugo p\u00f3\u017aniej kpt. \u201eUskok\u201d \u201eumkn\u0105\u0142\u201d im po raz kolejny, rozrywaj\u0105c si\u0119 granatem.<br \/>\n<img src=\"resources\/Kijany1.jpg\" alt=\"\"><br \/>\n<span style=\"font-size: small;\"><span style=\"font-style: italic;\">Nowogr\u00f3d (dawniej D\u0105br\u00f3wka). Pomnik ku czci kpt. &#8222;Uskoka&#8221;, stoj\u0105cy dok\u0142adnie w<br \/>\nmiejscu, gdzie w stodole Lisowskich znajdowa\u0142 si\u0119 bunkier, w kt\u00f3rym<br \/>\nzgin\u0105\u0142 Zdzis\u0142aw Bro\u0144ski. Ob\u0142awa UB-KBW posuwa\u0142a si\u0119 od strony Wieprza,<br \/>\n\u0142\u0105kami widocznymi za pomnikiem.<br \/>\n<img src=\"resources\/Kijany2.jpg\" alt=\"\"><br \/>\nNowogr\u00f3d. Tablica na pomniku w miejscu \u015bmierci kpt. &#8222;Uskoka&#8221;.<br \/>\n<img src=\"resources\/Uskok_tablica_1.jpg\" alt=\"\" border=\"0\"><br \/>\n<\/span><\/span><span style=\"font-size: small;\"><span style=\"font-style: italic;\"><span style=\"font-size: small;\">Pomnik ku czci kpt. Zdzis\u0142awa Bro\u0144skiego &#8222;Uskoka&#8221; w Nowogrodzie, <a href=\"http:\/\/narodowaleczna.blogspot.com\/2012\/09\/prace-pielegnacyjne-nad-pomnikiem-kpt_13.html\">odnowiony w 2012 r. staraniem cz\u0142onk\u00f3w Narodowej \u0141\u0119cznej i kibic\u00f3w G\u00f3rnika \u0141\u0119czna<\/a>.<br \/>\n<img src=\"resources\/Uskok_tablica_2.jpg\" alt=\"\" border=\"0\"><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><img src=\"resources\/Uskok_tablica_3.jpg\" alt=\"\" border=\"0\"><\/p>\n<div align=\"center\"><span style=\"font-size: large;\"><strong><a href=\"http:\/\/pamiec.pl\/pa\/biblioteka-cyfrowa\/publikacje\/16016,Zdzislaw-Bronski-Uskok-Pamietnik-wrzesien-1939-maj-1949-audiobook-IPN-czyta-Marc.html\"><span style=\"font-size: large;\"><span style=\"font-size: x-large;\">POS\u0141UCHAJ audiobooka !!!<\/span><\/span><br \/>\n<\/a><span style=\"font-size: medium;\"><a href=\"http:\/\/pamiec.pl\/pa\/biblioteka-cyfrowa\/publikacje\/16016,Zdzislaw-Bronski-Uskok-Pamietnik-wrzesien-1939-maj-1949-audiobook-IPN-czyta-Marc.html\"><span style=\"font-size: large;\">Zdzis\u0142aw Bro\u0144ski \u201eUskok\u201d, <em>Pami\u0119tnik<\/em><\/span><\/a><br \/>\n<a href=\"http:\/\/pamiec.pl\/pa\/biblioteka-cyfrowa\/publikacje\/16016,Zdzislaw-Bronski-Uskok-Pamietnik-wrzesien-1939-maj-1949-audiobook-IPN-czyta-Marc.html\"><span style=\"font-size: large;\"><em> (wrzesie\u0144 1939 \u2013 maj 1949)<\/em><\/span><br \/>\n<\/a><a href=\"http:\/\/pamiec.pl\/pa\/biblioteka-cyfrowa\/publikacje\/16016,Zdzislaw-Bronski-Uskok-Pamietnik-wrzesien-1939-maj-1949-audiobook-IPN-czyta-Marc.html\">audiobook IPN, czyta Marcin Kwa\u015bny<\/a><\/span><span style=\"font-style: italic;\"><a href=\"http:\/\/pamiec.pl\/pa\/biblioteka-cyfrowa\/publikacje\/16016,Zdzislaw-Bronski-Uskok-Pamietnik-wrzesien-1939-maj-1949-audiobook-IPN-czyta-Marc.html\"><br \/>\n<img src=\"resources\/Uskok_Pamietnik.jpg\" alt=\"\" border=\"0\"><\/a><br \/>\n<\/span><\/strong><\/span><\/div>\n<hr>\n<p><span style=\"font-size: small;\"><span style=\"font-style: italic;\"><span style=\"font-size: small;\"><img src=\"resources\/Uskok_1948.jpg\" alt=\"\" border=\"0\"><br \/>\nKpt. Zdzis\u0142aw Bro\u0144ski &#8222;Uskok&#8221; na kwaterze, prawdopodobnie 1948 r.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><strong>Zdzis\u0142aw Bro\u0144ski urodzi\u0142 si\u0119 24 grudnia 1912 r. w Radzicu Starym (gm. Ludwin, pow. lubartowski) w rodzinie ch\u0142opskiej. Po uko\u0144czeniu szko\u0142y powszechnej ucz\u0119szcza\u0142 do gimnazjum w Lublinie. W 1934 r. powo\u0142any zosta\u0142 do s\u0142u\u017cby wojskowej w 50 pp. we W\u0142odzimierzu Wo\u0142y\u0144skim, gdzie uko\u0144czy\u0142 szko\u0142\u0119 podoficersk\u0105. Do rezerwy zosta\u0142 przeniesiony w stopniu plutonowego.<\/strong><\/p>\n<p>Zmobilizowany w sierpniu 1939 r., kampani\u0119 wrze\u015bniow\u0105 odby\u0142 jako d-ca plutonu ckm w 50 pp, gdzie w po\u0142owie wrze\u015bnia dosta\u0142 si\u0119 do niewoli niemieckiej, z kt\u00f3rej zbieg\u0142 jesieni\u0105 1940 r. Powr\u00f3ci\u0142 w rodzinne strony, gdzie nawi\u0105za\u0142 kontakt z Polsk\u0105 Organizacj\u0105 Zbrojn\u0105, a po jej scaleniu z Armi\u0105 Krajow\u0105 (jesie\u0144 1942 r.) zosta\u0142 dow\u00f3dc\u0105 plac\u00f3wki AK w Radzicu Starym. Plac\u00f3wka wchodzi\u0142a w sk\u0142ad I Rejonu w Obwodzie AK Lubart\u00f3w Inspektoratu AK Lublin. Pod koniec 1943 r. na terenie tej plac\u00f3wki powsta\u0142 oddzia\u0142 partyzancki Zdzis\u0142awa Bro\u0144skiego \u201eUskoka\u201d, kt\u00f3ry zosta\u0142 zatwierdzony rozkazem lubelskiego inspektora AK w po\u0142owie maja 1944 r. W lipcu 1944 r. \u201eUskok\u201d wraz ze swym oddzia\u0142em zosta\u0142 przydzielony do 27. Wo\u0142y\u0144skiej DP AK i przebi\u0142 si\u0119 z nimi w rejon Czemiernik, a nast\u0119pnie podj\u0105\u0142 samodzielne dzia\u0142ania.<\/p>\n<p>Stoczy\u0142 kilka walk z Niemcami, m.in. w rejonie Ludwina (obecnie pow. \u0142\u0119czy\u0144ski) stoczy\u0142 potyczk\u0119 z pododdzia\u0142em Wehrmachtu, w kt\u00f3rej straci\u0142 jednego zabitego i dwu rannych, bior\u0105c do niewoli 7 Niemc\u00f3w.<br \/>\n<img src=\"resources\/Uskok0004.jpg\" alt=\"\" border=\"0\"><br \/>\n<span style=\"font-size: small;\"><span style=\"font-style: italic;\">Grupa \u017co\u0142nierzy z oddzia\u0142u &#8222;Uskoka&#8221; podczas koncentracji w lasach koz\u0142owieckich (Stary Tartak) w lipcu 1944 r. Na pierwszym planie stoj\u0105: czwarty od lewej &#8211; <span style=\"font-weight: bold;\">ppor. cz.w. Zdzis\u0142aw Bro\u0144ski ps. &#8222;Uskok&#8221;<\/span>, pi\u0105ty &#8211; sier\u017c. Kocy\u0142a ps. &#8222;Jastrz\u0105b&#8221;, <span style=\"font-weight: bold;\">sz\u00f3sty &#8211; Zygmunt Libera ps. &#8222;Babinicz&#8221;<\/span>; siedz\u0105: pierwszy z prawej &#8211; Jan Mendel ps. &#8222;Czarny&#8221;. <\/span><\/span><\/p>\n<p>Po okupacji niemieckiej \u201eUskok\u201d pozosta\u0142 w podziemiu. Od sierpnia 1944 r. pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 zast\u0119pcy, a nast\u0119pnie komendanta I rejonu obwodu AK Lubart\u00f3w. W styczniu 1945 r. zorganizowa\u0142 oddzia\u0142 partyzancki licz\u0105cy ok. 20 os\u00f3b i przeprowadzi\u0142 z nim szereg akcji przeciwko funkcjonariuszom MO i UB oraz urz\u0119dom. Rozkazem Delegatury Si\u0142 Zbrojnych na Kraj z dnia 1 czerwca 1945 r. awansowany zosta\u0142 &#8222;Uskok&#8221; do stopnia porucznika czasu wojny. Wraz ze swoimi podkomendnymi nie skorzysta\u0142 z zarz\u0105dzonej przez dow\u00f3dztwo DSZ akcji \u201eroz\u0142adowania las\u00f3w\u201d. W maju 1945 r. zosta\u0142 mianowany komendantem OPL II w Obwodzie WiN Lubart\u00f3w i tym samym wszystkie oddzia\u0142y partyzanckie i dru\u017cyny dywersyjne dzia\u0142aj\u0105ce w obw. lubartowskim WiN zosta\u0142y podporz\u0105dkowane jego dow\u00f3dztwu a on sam podlega\u0142 bezpo\u015brednio komendantowi OPL w Inspektoracie, mjr cc Hieronimowi Dekutowskiemu \u201eZaporze\u201d. O dalszym pozostaniu \u201eUskoka\u201d i jego \u017co\u0142nierzy w podziemiu, obok czynnik\u00f3w natury ideowej, zawa\u017cy\u0142a te\u017c niewiara w mo\u017cliwo\u015b\u0107 powrotu do normalnego \u017cycia wobec represji \u201eludowej w\u0142adzy\u201d w stosunku do ludzi podziemia. Od po\u0142owy 1945 r. oddzia\u0142y \u201eUskoka\u201d prowadz\u0105 ci\u0105g\u0142e dzia\u0142ania przeciw przedstawicielom komunistycznej w\u0142adzy.<br \/>\n<img src=\"resources\/Zapora_Uskok_2.jpg\" alt=\"\" border=\"0\"><br \/>\n<span style=\"font-size: small;\"><span style=\"font-style: italic;\">Od lewej: mjr Hieronim Dekutowski &#8222;Zapora&#8221; i kpt. Zdzis\u0142aw Bro\u0144ski &#8222;Uskok&#8221;.<\/span><\/span><\/p>\n<p>Jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 dow\u00f3dc\u00f3w z AK-owskim rodowodem, \u201eUskok\u201d stosowa\u0142 taktyk\u0119 <a href=\"http:\/\/histmag.org\/Kedyw-elitarne-oddzialy-Armii-Krajowej-7519\">Kedywu<\/a>:<br \/>\noperowa\u0142 ma\u0142ymi \u201epatrolami\u201d, dla wykonania akcji wymagaj\u0105cej wi\u0119kszych si\u0142 og\u0142asza\u0142 koncentracj\u0119 kilku oddzia\u0142\u00f3w, potem partyzanci rozpraszali si\u0119 w terenie. On sam mia\u0142 kilka kryj\u00f3wek, m.in. bunkier w <a href=\"http:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Nowogr%C3%B3d_%28wojew%C3%B3dztwo_lubelskie%29\">D\u0105br\u00f3wce ko\u0142o \u0141\u0119cznej (obecnie Nowogr\u00f3d)<\/a>, w stodole gospodarstwa Lisowskich. Bunkier ukryty by\u0142 pod ziemi\u0105, wej\u015bcie wydr\u0105\u017cone by\u0142o w \u015bcianie, wewn\u0105trz bunkra znajdowa\u0142y si\u0119 dwa radioaparaty i du\u017ce ilo\u015bci broni. Pr\u00f3cz zaufanych sztabowc\u00f3w \u201eUskoka\u201d jaki\u015b czas sp\u0119dzi\u0142 tu <a href=\"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/?p=20\">Edward Taraszkiewicz &#8222;\u017belazny\u201d<\/a>, ranny podczas jednej z akcji w lew\u0105 r\u0119k\u0119. Wtedy to spisa\u0142 fragmenty kroniki swego oddzia\u0142u, dzi\u0119ki czemu mo\u017cemy pozna\u0107 nieco bli\u017cej codzienno\u015b\u0107 ostatniego z polskich powsta\u0144. R\u00f3wnie\u017c \u201eUskok\u201d, siedz\u0105c w bunkrze, du\u017co czyta\u0142 i pisa\u0142. <a href=\"http:\/\/www.google.pl\/url?sa=t&amp;rct=j&amp;q=&amp;esrc=s&amp;source=web&amp;cd=2&amp;ved=0CDUQFjAB&amp;url=http%3A%2F%2Fpamiec.pl%2Fdownload%2F49%2F31143%2FPamietnikUskoka.pdf&amp;ei=XDB7U5jfLvKFyAPkt4HYCw&amp;usg=AFQjCNHATsifnFQ2nlzCWSs6fJvXf4JtdQ&amp;sig2=MXDJhspngtM1ZKKxWuP_mw&amp;bvm=bv.67229260,d.bGQ&amp;cad=rjt\">Pami\u0119tniki \u201eUskoka\u201d przej\u0119te przez UB po jego \u015bmierci, zosta\u0142y odnalezione przez IPN i w 2004 r. wydane pod red. S. Poleszaka.<\/a><br \/>\n<img src=\"resources\/Wiktor_3.jpg\" alt=\"\" border=\"0\"><br \/>\n<span style=\"font-style: italic;\">Kpt. Zdzis\u0142aw Bro\u0144ski \u201eUskok\u201d, ppor. Stanis\u0142aw Kuchciewicz \u201eWiktor\u201d.<\/span><\/p>\n<p>Kapitan \u201eUskok\u201d walczy\u0142 do wiosny 1949 roku. Nie zosta\u0142 pokonany w bitwie, lecz &#8211; podobnie jak \u201eOrlik\u201d, \u201eZago\u0144czyk\u201d i wielu innych dow\u00f3dc\u00f3w &#8211; sta\u0142 si\u0119 ofiar\u0105 zdrady. Zacz\u0119\u0142o si\u0119 od amnestii 1947 r. \u201eUskok&#8221; nie ujawni\u0142 si\u0119, wietrz\u0105c podst\u0119p, powtarza\u0142 za \u201eZapor\u0105\u201d, \u017ce <em>komunistyczna amnestia jest dla z\u0142odziei<\/em>.<br \/>\nNiestety &#8211; wielu partyzant\u00f3w da\u0142o si\u0119 oszuka\u0107. Skorzysta\u0142 z \u201edobrodziejstw&#8221; amnestii \u017co\u0142nierz z oddzia\u0142u \u201eUskoka\u201d &#8211; Franciszek Kasperek \u201eHardy\u201d &#8211; i w ten spos\u00f3b sam odda\u0142 si\u0119 w \u0142apy lubartowskiego UB.<br \/>\n<img src=\"resources\/Uskok0003.jpg\" alt=\"\" border=\"0\"><br \/>\n<span style=\"font-style: italic;\">Franciszek Kasperek ps. &#8222;Hardy&#8221; &#8211; informator UB krypt. &#8222;Janek&#8221;.<\/span><\/p>\n<p>\u201eHardy\u201d by\u0142 wielokrotnie zatrzymywany, bito go i obiecywano karier\u0119 polityczn\u0105, a\u017c w ko\u0144cu 7 stycznia 1949 r. podj\u0105\u0142 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z UB pod kryptonimem \u201eJanek\u201d. Otrzyma\u0142 zadanie odnowienia kontakt\u00f3w z partyzantk\u0105. Uda\u0142o mu si\u0119 dotrze\u0107 do swego dow\u00f3dcy &#8211; Zygmunta Libery \u201eBabinicza\u201d, kt\u00f3ry by\u0142 zast\u0119pc\u0105 kpt. Bro\u0144skiego i dow\u00f3dc\u0105 jego obstawy. TW \u201eJanek\u201d nawi\u0105za\u0142 kontakt i podczas jednego ze spotka\u0144 &#8222;Babinicz&#8221; zosta\u0142 aresztowany i po wielodniowym bestialskim przes\u0142uchaniu zdradzi\u0142 miejsce pobytu swego dow\u00f3dcy, w bunkrze pod stodo\u0142\u0105 u Lisowskich w D\u0105br\u00f3wce k. \u0141\u0119cznej. Ich wnuczka, Irena Dybkowska-Sobieszcza\u0144ska (by\u0142a ju\u017c \u0142\u0105czniczk\u0105 \u201eUskoka\u201d) do ko\u0144ca \u017cycia zapami\u0119ta\u0142a ten moment:<\/p>\n<blockquote><p><span style=\"font-size: small;\">\u201e[&#8230;] <em>Gdy ubowcy wprowadzili &#8222;Babinicza&#8221; do domu dziadk\u00f3w Lisowskich, pozna\u0142am go z<br \/>\ntrudem. I nawet nie jego opuchni\u0119ta, zasiniaczona twarz najbardziej mnie zaszokowa\u0142a. Przerazi\u0142 mnie wygl\u0105d jego bosych st\u00f3p. By\u0142y to dwie k\u0142ody! tak spuchni\u0119te, \u017ce chyba nie istnia\u0142y na \u015bwiecie buty, w kt\u00f3re by wesz\u0142y te stopy! Domy\u015bli\u0142am si\u0119 wszystkiego<\/em> [&#8230;]&#8221;.<br \/>\n<\/span><\/p><\/blockquote>\n<p><span style=\"font-size: small;\">21 maja 1949 r. zabudowania Lisowskich otoczy\u0142a grupa operacyjna MO, UBP i KBW. Pr\u00f3bowano r\u00f3\u017cnych sposob\u00f3w by uj\u0105\u0107 \u201eUskoka\u201d \u017cywego. Do kawy, kt\u00f3r\u0105 Irena Dybkowska mia\u0142a zanie\u015b\u0107 \u201eUskokowi\u201d, dodano \u015brodek nasenny, dziewczyn\u0119 podprowadzono pod pistoletami do w\u0142azu bunkra. Pomimo ca\u0142ej grozy sytuacji dziewczyna zachowa\u0142a zimn\u0105 krew. Po uchyleniu deski zapolnicy, kt\u00f3re maskowa\u0142y w\u0142az do bunkra, powiedzia\u0142a: \u201ePrzynios\u0142am panu kaw\u0119\u201d. Tym samym ostrzeg\u0142a \u201eUskoka\u201d o gro\u017c\u0105cym niebezpiecze\u0144stwie, bowiem zwracano si\u0119 do niego zwyczajowo \u201ewujku\u201d. Bro\u0144ski szybko zrozumia\u0142 gr\u0119 s\u0142\u00f3w (mia\u0142 zapyta\u0107: \u201eIrenko, jest \u017ale?\u201d) i zamkn\u0105\u0142 wewn\u0119trzn\u0105 klap\u0119 bunkra.<br \/>\n<img src=\"resources\/Uskok0006.jpg\" alt=\"\" border=\"0\"><br \/>\n<span style=\"font-style: italic;\">Stodo\u0142a Lisowskich w D\u0105br\u00f3wce (Nowogrodzie), w kt\u00f3rej znajdowa\u0142 si\u0119 bunkier kpt. &#8222;Uskoka&#8221;.<\/span><\/span><\/p>\n<p>Ostatecznie, 21 maja, ok. godz. 5:00 przyst\u0105piono do akcji. Do stodo\u0142y wesz\u0142a grupa szturmowa, by dosta\u0107 si\u0119 do zablokowanego otworu bunkra. \u201eUskok\u201d odpowiedzia\u0142 strza\u0142ami, jednocze\u015bnie pytaj\u0105c: \u201eKto jest?\u201d. Na \u017c\u0105danie, by si\u0119 podda\u0142, Bro\u0144ski zacz\u0105\u0142 zwleka\u0107 z odpowiedzi\u0105, nast\u0119pnie otworzy\u0142 ogie\u0144 z pistoletu i rzuci\u0142 granaty. Szturm zako\u0144czy\u0142 si\u0119 niepowodzeniem. Nadal maj\u0105c nadziej\u0119 na uj\u0119cie \u201eUskoka\u201d \u017cywcem, pertraktacji z nim podj\u0105\u0142 si\u0119, uczestnicz\u0105cy w ob\u0142awie dyrektor Departamentu III MBP p\u0142k Jan Tataj, jednak nie przynios\u0142y one rezultatu. Oko\u0142o godz. 7:00 cz\u0142onkowie ob\u0142awy us\u0142yszeli siln\u0105 detonacj\u0119 w bunkrze. Funkcjonariusze zacz\u0119li natychmiast nawo\u0142ywa\u0107 Bro\u0144skiego, lecz z wn\u0119trza kryj\u00f3wki nikt ju\u017c nie odpowiedzia\u0142. Wobec braku pewno\u015bci, czy \u201eUskok\u201d \u017cyje, postanowiono przez podkopanie z zewn\u0105trz do stodo\u0142y wysadzi\u0107 \u015bcian\u0119 trotylem, by dosta\u0107 si\u0119 do wn\u0119trza bunkra. O godz. 9 wysadzono \u015bcian\u0119 i odnaleziono zmasakrowane cia\u0142o. Bro\u0144ski le\u017ca\u0142 na ziemi bez g\u0142owy i prawej r\u0119ki, z czego wynika\u0142o, \u017ce pope\u0142ni\u0142 samob\u00f3jstwo, detonuj\u0105c granat.<\/p>\n<p>Zaraz po zako\u0144czeniu ob\u0142awy funkcjonariusze UB aresztowali Katarzyn\u0119 Lisowsk\u0105, kt\u00f3ra zosta\u0142a skazana na 10 miesi\u0119cy wi\u0119zienia i przepadek mienia. Jej wnuczki zosta\u0142y aresztowane 28 maja.<br \/>\nIren\u0119 Dybkowsk\u0105 skazano na pi\u0119\u0107 lat, za\u015b Helen\u0119 na osiem lat wi\u0119zienia.<br \/>\nW\u0142a\u015bciciel gospodarstwa \u2013 Mieczys\u0142aw Lisowski \u201e\u017bagiel\u201d, kt\u00f3remu uda\u0142o<br \/>\nsi\u0119 uciec, nied\u0142ugo potem nawi\u0105za\u0142 kontakt ze <a href=\"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2014\/02\/61-rocznica-smierci-ppor-Wiktora.html\">Stanis\u0142awem Kuchciewiczem \u201eWiktorem\u201d<\/a>.<br \/>\nZosta\u0142 aresztowany 27 pa\u017adziernika 1951 r. i skazany na do\u017cywocie, z\u0142agodzone p\u00f3\u017aniej do 12 lat wi\u0119zienia, kt\u00f3re opu\u015bci\u0142 25 lutego 1958 r. Zygmunt Libera \u201eBabinicz\u201d zosta\u0142 skazany na 13-krotn\u0105 kar\u0119 \u015bmierci, kt\u00f3r\u0105 wykonano 28 maja 1950 r. w podziemiach budynku administracyjnego na Zamku w Lublinie.<\/p>\n<p>Zas\u0142ugi informatora \u201eJanka\u201d zosta\u0142y wysoko ocenione przez jego mocodawc\u00f3w z UB, za co otrzyma\u0142 20 tys. z\u0142 tytu\u0142em \u201enagrody za prac\u0119\u201d. P\u00f3\u017aniej jeszcze kilkakrotnie odbiera\u0142 drobne sumy za aktywn\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z resortem.<br \/>\n6 lipca 1949 r. oficer prowadz\u0105cy przydzieli\u0142 mu rewolwer, automat PPS i granat, jednak nie uchroni\u0142o to Kasperka przed rozliczeniem ze strony partyzant\u00f3w. Stanis\u0142aw Kuchciewicz \u201eWiktor\u201d, poprzez siatk\u0119 swoich wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w, zebra\u0142 materia\u0142 dowodowy obci\u0105\u017caj\u0105cy \u201eHardego\u201d i zosta\u0142 on zlikwidowany 1 wrze\u015bnia 1950 r.<\/p>\n<p>Po zako\u0144czonej akcji w D\u0105br\u00f3wce funkcjonariusze UB napisali na jednej z desek zapolnicy: \u201eBunkier i \u00bbUskoka\u00ab szlak [sic] trafi\u0142\u201d. Mieli racj\u0119 \u2013 ich kilkuletnie \u201epolowanie\u201d zako\u0144czy\u0142o si\u0119 wielkim sukcesem. Likwidacja \u201eUskoka\u201d oznacza\u0142a bowiem koniec zorganizowanego oporu zbrojnego na \u015brodkowej Lubelszczy\u017anie. Podlegaj\u0105cy mu \u017co\u0142nierze jeszcze przez kilka lat kontynuowali walk\u0119 w grupach \u201eWiktora\u201d i \u201e\u017belaznego\u201d, ale w ich dzia\u0142aniach dawa\u0142 si\u0119 wyra\u017anie odczu\u0107 brak centralnego o\u015brodka decyzyjnego i autorytetu dow\u00f3dcy tej klasy co \u201eUskok\u201d. Przez kolejne lata nieliczni ju\u017c jego partyzanci byli tropieni i likwidowani z ca\u0142\u0105 bezwzgl\u0119dno\u015bci\u0105. <a href=\"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2013\/10\/62-rocznica-smierci-ppor-Zelaznego.html\">6 pa\u017adziernika 1951 r. zgin\u0105\u0142 \u201e\u017belazny\u201d<\/a>, <a href=\"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2014\/02\/61-rocznica-smierci-ppor-Wiktora.html\">10 lutego 1953 r. \u2013 \u201eWiktor\u201d<\/a>. Ostatni \u017co\u0142nierz \u201eUskoka\u201d \u2013 <a href=\"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2013\/10\/50-rocznica-smierci-sierz-Lalka.html\">J\u00f3zef Franczak \u201eLalek\u201d \u2013 poleg\u0142 w walce dopiero 21 pa\u017adziernika 1963 r.<\/a><br \/>\n<img loading=\"lazy\" src=\"resources\/Uskok0007.jpg\" alt=\"\" width=\"519\" height=\"364\" border=\"0\"><br \/>\n<span style=\"font-style: italic;\">Napis sporz\u0105dzony przez funkcjonariuszy UB na jednej z desek zapolnicy po zako\u0144czeniu operacji w D\u0105br\u00f3wce, 21 V 1949 r.<\/span><\/p>\n<p>\u015amier\u0107 kpt. Bro\u0144skiego nie oznacza\u0142a dla komunist\u00f3w kresu walki z nim. Jego fizyczna likwidacja by\u0142a tylko jej cz\u0119\u015bci\u0105. Kolejnym etapem by\u0142o brukanie jego legendy i pami\u0119ci o zas\u0142ugach dla lokalnej spo\u0142eczno\u015bci, dlatego te\u017c przez nast\u0119pne 40 lat stanowi\u0142 cel ataku re\u017cimowych historyk\u00f3w, okre\u015blaj\u0105cych go \u2013 jak i jemu podobnych \u2013 mianem \u201ezaplutych<br \/>\nkar\u0142\u00f3w reakcji\u201d, \u201ereakcjonist\u00f3w\u201d, \u201efaszyst\u00f3w\u201d, \u201edegenerat\u00f3w\u201d, a przede wszystkim \u201ebandyt\u00f3w\u201d.<br \/>\n<img src=\"resources\/Uskok_tablica_4.jpg\" alt=\"\" border=\"0\"><br \/>\nPomnik ku czci kpt. Zdzis\u0142awa Bro\u0144skiego &#8222;Uskoka&#8221; w Nowogrodzie, <a href=\"http:\/\/narodowaleczna.blogspot.com\/2012\/09\/prace-pielegnacyjne-nad-pomnikiem-kpt_13.html\">odnowiony w 2012 r. staraniem cz\u0142onk\u00f3w Narodowej \u0141\u0119cznej i kibic\u00f3w G\u00f3rnika \u0141\u0119czna<\/a>.<\/p>\n<p><strong>Kapitan Zdzis\u0142aw Bro\u0144ski \u201eUskok\u201d by\u0142 kawalerem Orderu Virtuti Militari klasy V i Krzy\u017ca Walecznych. 5 marca 2008 r., za wybitne zas\u0142ugi dla niepodleg\u0142o\u015bci Rzeczypospolitej Polskiej, zosta\u0142 po\u015bmiertnie odznaczony przez \u015bp. Prezydenta RP Lecha Kaczy\u0144skiego Krzy\u017cem Komandorskim z Gwiazd\u0105 Orderu Odrodzenia Polski.<\/strong><br \/>\n<span style=\"font-size: x-large;\"><span style=\"font-weight: bold;\">GLORIA VICTIS !!!<\/span><\/span><img src=\"resources\/PLONACY_ZNICZ.gif\" alt=\"\" border=\"0\"><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: bold; font-size: small;\"><span style=\"text-decoration: underline;\">Wi\u0119cej na temat kpt. &#8222;Uskoka&#8221; czytaj:<\/span><br \/>\n<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><a href=\"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2006\/03\/Kpt-Zdzislaw-Bronski-Uskok-1912-1949-czesc-1.html\"><span style=\"font-weight: bold; font-size: small;\">Kpt. Zdzis\u0142aw Bro\u0144ski &#8222;Uskok&#8221; (1912 &#8211; 1949) &#8211;<span style=\"font-size: small;\"> cz\u0119\u015b\u0107 1\/2&gt;<\/span><\/span><\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2006\/03\/Kpt-Zdzislaw-Bronski-Uskok-1912-1949-czesc-2.html\"><span style=\"font-weight: bold; font-size: small;\">Kpt. Zdzis\u0142aw Bro\u0144ski &#8222;Uskok&#8221; (1912 &#8211; 1949)<span style=\"font-size: small;\"> &#8211; <\/span><\/span><span style=\"font-size: small;\"><strong>cz\u0119\u015b\u0107 2\/2&gt;<\/strong><\/span><\/a><\/li>\n<li><span style=\"font-size: small;\"><strong><a href=\"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2015\/05\/TRZEBA-PRZECZYTAC-87.html\">TRZEBA PRZECZYTA\u0106 !!! (87) &#8211; Zdzis\u0142aw Bro\u0144ski &#8222;Uskok&#8221;, Pami\u0119tnik (wrzesie\u0144 1939 \u2013 maj 1949), <u>wydanie II<\/u>&gt;<\/a><br \/>\n<\/strong><\/span><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2008\/05\/Smierc-kapitana-8222Uskoka8221-czesc-1.html\"><span style=\"font-size: small;\"><strong>Artur Piekarz, <em>\u015amier\u0107 kapitana <span style=\"font-size: small;\">&#8222;<\/span>Uskoka<span style=\"font-size: small;\">&#8222;<\/span><\/em>&gt;<\/strong><\/span><\/a><\/li>\n<li><span style=\"font-size: small;\"><strong><a href=\"http:\/\/hej-kto-polak.pl\/wp\/?p=50937\">Grzegorz Makus, <em>Polowanie na \u201eUskoka\u201d<\/em>&gt;<\/a><\/strong><\/span><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/pamiec.pl\/pa\/biblioteka-cyfrowa\/publikacje\/11120,Zdzislaw-Bronski-Uskok-Pamietnik.html\"><span style=\"font-size: small;\"><strong>Zdzis\u0142aw Bro\u0144ski \u201eUskok\u201d, <em>Pami\u0119tnik<\/em> [publikacja do pobrania z pamiec.pl (EPUB, MOBI, PDF)]&gt;<br \/>\n<\/strong><\/span><\/a><\/li>\n<li><span style=\"font-size: small;\"><strong><a href=\"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2013\/07\/Straznicy-pamieci-o-Zolnierzach-Wykletych.html\">Zako\u0144czono renowacj\u0119 obelisku kpt. Zdzis\u0142awa Bro\u0144skiego &#8222;Uskoka&#8221; w Kijanach&gt;<\/a><\/strong><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size: small;\"><a href=\"http:\/\/narodowaleczna.blogspot.com\/2012\/09\/prace-pielegnacyjne-nad-pomnikiem-kpt_13.html\"><strong>Pomnik kpt. Zdzis\u0142awa Bro\u0144skiego &#8222;Uskoka&#8221; w Nowogrodzie&gt;<\/strong><\/a><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size: small;\"><a href=\"http:\/\/narodowaleczna.blogspot.com\/2013\/06\/zakonczono-renowacje-obelisku-kpt.html\"><strong>Renowacja obelisku kpt. Zdzis\u0142awa Bro\u0144skiego \u201eUskoka\u201d w Kijanach&gt;<\/strong><\/a><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-size: small;\"><a href=\"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/\"><span style=\"font-size: small;\"><span style=\"font-weight: bold;\">Strona g\u0142\u00f3wna&gt;<\/span><\/span><\/a><\/span><\/p>\n<div><strong><span style=\"font-size: small;\"><a href=\"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2014\/01\/Informacja-o-prawach-autorskich.html\">Prawa autorskie&gt;<\/a><\/span><\/strong><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<div ... \n\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[2],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=32"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1792,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32\/revisions\/1792"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=32"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=32"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=32"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}